Kadın hakları ve hayvan hakları mücadelesini ileri taşıyanlar, vegan feminizm felsefesine giden yolu açanlar kimdi, biliyor musunuz? 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde, Vegan Feminist Network derlemesine dayanarak, 19. yüzyıldan bugüne batılı ülkelerde bu alanda öne çıkan bazı kadınları hatırlıyoruz.
Türkiye’de 8Mart’ı, yine ağır bir gerçeklikle, erkekler tarafından öldürülen kadın ve çocukların isimleriyle, cezasızlık ve adaletsizlik politikalarının cesaretlendirdiği şiddet ortamında karşılıyoruz.
Tarihe baktığımızda pek çok kadın aktivist, adalet mücadelesini yalnızca insanlar için değil, hayvanlar için de verdi. Çünkü kadınlar üzerinde kontrol kurmaya çalışan erkek egemen anlayış ve hayvanların bedenlerini üretim/tüketim nesnesine dönüştüren düzen; aynı güç ve sömürü ilişkilerinin dayandığı zihniyetin ürünü.
Bu yüzden kadın cinayetleri de, hayvanlara yönelik sistematik sömürü ve öldürme de münferit değil. Şiddet bir yerde normalleştiğinde, başka bedenler üzerinde uygulanması da meşrulaştırılıyor.
Üstelik dil de bu düzeni pekiştiriyor: “Damızlık”, “stok”, “kaynak”, “piliç”, “pirzola”, “itlaf” ve daha yüzlerce kullanım; özneyi, şiddeti ve faillerini görünmez kılıyor. Dil değişmedikçe, şiddet yeniden üretilmeye devam ediyor.
Bu yüzden veganlık ve feminizm çoğu zaman aynı cümlede kullanılıyor. İkisi de baskı ve istismar düzenini sorguluyor, yaşamların değersizleştirilmesine karşı çıkıyor ve toplumsal adalet için direnmeye devam ediyor.
Bugün bu bağlantıyı yeniden hatırlatırken; kadın ve hayvan hakları hareketini ileri taşıyan, vegan feminizm felsefesine giden yolu açarken susturulan, dışlanan ama boyun eğmeyen tüm kadınları saygıyla anıyoruz.
Dünya Kadınlar Günü’nde, şiddetsiz bir dünya idealini gerçekleştirmeye yaşamlarını adayan, tüm canlılar için hak savunuculuğu yapan kadınlardan ilham alıyoruz.
Not: Bu liste kapsamlı bir tarih çalışması değil çünkü farklı coğrafyalarda benzer mücadeleler yürüten pek çok kadının katkısı bu kısa derlemeye dahil edilmemiş durumda. Eklemek istediğiniz isimleri ve kaynaklarını bizimle paylaşırsanız, bu derlemeyi birlikte genişletmekten memnuniyet duyarız.
–
Kaynak: Vegan Feminist Network
