İklim krizini tetikleyen ve halk sağlığına zararlı gıdaların reklamlarının kısıtlanmasına yönelik adımlar, Dünya Sağlık Örgütü gibi kurumların uzun süredir hedefinde. Birleşik Krallık hükümeti de sağlıksız gıda reklamlarına kısıtlama getiren yasal düzenlemelerle bu durumu kabul etmiş durumda olmasına rağmen, bu girişimleri hayata geçirmede yetersiz ve isteksiz kalabiliyor. Peki, yerel yönetimler daha sağlıklı ve daha sürdürülebilir gıda sistemleri inşa edilmesine nasıl katkı sağlayabilir?

5 Ağustos’ta PLOS Climate dergisinde yayımlanan araştırma; Sustain örgütünden Fran Bernhardt ve Ruth Westcott’un yanı sıra Newcastle Üniversitesi ve Oxford Üniversitesi’nden araştırmacıların ortak imzasıyla hazırlandı. Çalışma kapsamında İngiltere’deki 317 yerel yönetimin kamusal politika belgeleri sistematik olarak incelendi.

6 Ağustos’ta ise, ilk olarak Oxford Üniversitesi’nin web sitesinde halka ve medyaya yönelik bilgilendirme amacıyla yayımlanan görüş yazısında araştırmacılar; bu yeni bilimsel çalışmadan yola çıkarak İngiltere genelindeki gıda tedariki ve reklam politikalarının rolünü mercek altına aldı, bugüne kadar kat edilen mesafeyi ve atılabilecek yeni adımları tartıştı. Yazı; Prof. Mike Rayner’ın (Oxford Üniversitesi Halk Sağlığı Departmanı), Dr. Jessica Renzella’nın ve Dr. Hannah Forde’un (Oxford Üniversitesi Nuffield Birinci Basamak Sağlık Bilimleri Departmanı) imzasını taşıyor ve çok sayıda güncel araştırmanın, sağlıksız gıda reklamlarının özellikle çocuklar üzerinde yıkıcı etkiye sahip olduğunu vurguluyor.

Merkeziden yerele: Bütçe ve yetki var ama ulusal politika eksik

Birleşik Krallık’taki okullarda, hastanelerde, bakım evlerinde, hapishanelerde, koruma altındaki çocuklara, öğretmenlere, sağlık çalışanlarına ve ordu personeline sunulan yemekler için devlet tarafından dolaylı olarak her yıl 2,4 milyar sterlin (yaklaşık 156 milyon TL) harcanıyor.

Hükümet, “Devlet Gıda ve Catering Alım Standartları” (GBSF) aracılığıyla sağlıklı, sürdürülebilir ve iklim dostu gıda sağlama sorumluluğunu kabul ediyor. Ancak bu standartların acilen baştan aşağı yenilenmesi gerekiyor: Beslenme standartları güncelliğini yitirmiş durumda, çevresel standartların genişletilmesine ihtiyaç var ve bu kuralların takibi ile uygulanmasını sağlayacak denetim mekanizmaları oldukça yetersiz.

İşçi Partisi’nin 2024 Seçim Beyannamesi’nde, kamu sektöründe satın alınan gıdaların yarısının “yerel üreticilerden veya daha yüksek çevre standartlarına sahip sertifikalı kaynaklardan sağlanacağı” sözü verilmişti. Araştırmacılara göre; hükümet kurulduktan sonra bu vaat defalarca tekrarlansa da uygulamada somut bir ilerleme kaydedilmedi.

Merkezi hükümetin yanı sıra; ilçe belediyeleri, büyükşehir belediyeleri ve Londra mahalli idareleri de halk sağlığını ve çevresel sürdürülebilirliği korumakla yükümlü:

• Bu kurumlar, kendi mülklerinde, panolarda, otobüs duraklarında ve toplu taşımada sağlıksız ve iklim düşmanı gıdaların reklamını kısıtlama yetkisine sahip ve bunu yapmak zorundalar.
• Ayrıca belediyeler; toplantılar ve kendi personel yemekhaneleri için gıda satın alırken, yapacakları sözleşmelerle sunulan gıdanın sağlıklı ve sürdürülebilir olmasını şart koşabilirler.

Güncel araştırma, yerel yönetimlerin merkezi hükümetin ötesine geçen hedefler koyduğunu ortaya koyuyor. Bu hedefler arasında menülerde daha fazla bitkisel gıdaya yer verilmesi, yerel üreticilerden alım yapılması ve sertifikalı sürdürülebilir ürünlerin kullanılması yer alıyor. Hatta bazı belediyeler, iklim hedefleri doğrultusunda belirli gıdaların reklamlarını kısıtlama yoluna gidiyor.

Ancak çalışma ciddi boşlukları açığa çıkarıyor: Yazarlar iklim dostu gıda politikaları için, merkezi hükümeti herkesi kapsayan net standartlar, teşvik ve liderlik sunmaya çağırıyor.

İklim Değişikliği Komitesi’nin verilerine göre, yerel yönetimlerin Birleşik Krallık’taki emisyonların yaklaşık üçte biri üzerinde yetkisi veya etkisi bulunuyor. Okullarda ve kamu hizmetlerinde sunulan yemeklerden tarımsal planlamaya, reklamlardan atık yönetimine ve kamusal bilgilendirmeye kadar pek çok alanı belirleme yetkisine sahip olan yerel yönetimler, sürdürülebilir ve sağlıklı bir gıda sistemine geçişte çok kritik bir role sahip.

Yerel düzeyde mevcut durum, kritik eksikler ve öneriler

• Tedarik politikaları: İncelemeye dahil edilen belediyelerden 23’ünün iklim odaklı gıda tedarik politikası yayımladığı görüldü. Yerel üreticilerden alım yapmak en yaygın uygulama (20 belediye) iken; hayvansal “et” ve süt ürünlerini azaltıp daha fazla bitkisel gıdaya yer vermek gibi en yüksek etkiye sahip adımların hâlâ daha az uygulandığı ve okul yemekleri gibi yüksek hacimli alanlar yerine genellikle belediye içi etkinliklerle sınırlı kaldığı tespit edildi. Yerel politikaların çoğunda yer alan “menülerdeki bitki temelli gıda seçeneklerinin artırılması” maddesi; veliler, öğretmenler ve yerel topluluklarla yapılan istişareler sonucunda şekillendi.
• Reklam kısıtlamaları: 5 belediyenin, iklim krizini gerekçe göstererek belirli gıdaların reklamlarını kısıtlayan belgeler yayımladığı saptandı. Bunlardan 2’si, hayvan kaynaklı “et” ve süt ürünleri gibi yüksek karbon ayak izine sahip hayvansalların belediye kontrolündeki kamusal alanlarda reklamının kısıtlanmasını önerdi. Diğer 3’ü ise doğrudan halk sağlığını merkeze alırken, aynı zamanda bu kısıtlamaların iklime sağladığı dolaylı faydaları vurguladı.

Ancak, yerel yönetimlerin dörtte üçü “iklim acil durumu” ilan etmiş olmasına rağmen, kamuya açık bir gıda tedarik veya reklam politikasına sahip olan belediye oranı %10’un altında kaldı.

Araştırmacılar, mevcut potansiyel ile eylem arasındaki bu uçurumu kapatmak için şu önerilerde bulundu:

1. İklim krizini derinleştiren gıdalar için ulusal düzeyde reklam kısıtlaması modeli: Halk sağlığı gerekçeleriyle gıda ve içecek reklamlarını kısıtlayan belediye sayısı artıyor. Çalışma, hem sağlık hem de çevre faktörlerini bir arada ele alan devlet destekli ve bağlayıcı bir aracın geliştirilmesini talep ediyor.
2. Kamu sektöründe kamusal ve bağlayıcı standartlar oluşturulması önerisi: Hükümet, halkın parasının ve kamu kaynaklarının okullarda ve hastanelerde, sağlıklı ve gezegene zarar vermeyen gıdalara harcanmasını sağlayacak yasal düzenleme sözünü henüz tutmadı. Bu standartların yasalaşması, gıda alımındaki keyfi uygulamaların önüne geçecektir.

Ayrıca araştırmacılar, gıda politikalarında konunun sadece beslenme boyutuyla ele alınıp daha geniş kapsamlı çevre ve iklim faktörlerinin dışarıda bırakılmasının, yerel yönetimlerin bu alanda somut adım atma imkanını kısıtladığına dikkat çekiyor.

Araştırmacılar, resmi bir politika yayımlamamış belediyelerin tamamen eylemsiz olduğu anlamı çıkarılmaması gerektiğini de belirtiyor. Ancak şeffaflık, hesap verebilirlik ve diğer belediyelere örnek olması açısından bu kararların kamuoyuyla paylaşılması kritik önem taşıyor.

“Yerel yönetimlerin reklam ve kamu gıda alım politikaları; gıda sistemimiz ile iklim krizi arasındaki bağı kurmak ve somut adımlar atmak için büyük bir fırsat sunuyor.” — Dr. Jessica Renzella, Oxford Üniversitesi Nuffield Birinci Basamak Sağlık Bilimleri Departmanı

“Yerel düzeyde eyleme geçmek için çok heyecan verici bir dönemdeyiz. Araştırmamız, yerel yönetimlerin mevcut politika başarılarının üzerine koyarak sadece ‘sağlıklı’ değil, aynı zamanda ‘sürdürülebilir’ bir gıda sistemini de inşa edebileceklerini açıkça gösteriyor.” — Prof. Dr. Mike Rayner, Oxford Üniversitesi Halk Sağlığı Departmanı

“Çalışmamız, yerel yönetimlerin sağlıklı ve sürdürülebilir gıdayı gündeme alma konusunda attığı ilham verici ilk adımları belgeledi. Bu fikirlerin kâğıt üzerinde kalmayıp somut politikalara dönüştüğünü görmek, gıda sistemimizin nasıl dönüştüğünü anlamak açısından bir sonraki kritik adım olacak.” — Dr. Hannah Forde, Oxford Üniversitesi Nuffield Birinci Basamak Sağlık Bilimleri Departmanı

İklim dostu gıda sistemi: Ek uzman görüşleri

• Ruth Westcott (Sustain İklim ve Doğa Acil Durumu Kampanya Müdürü ve rapor ortak yazarı): “Bu araştırma, belediyelerin beslenme biçimimizin iklim üzerindeki yıkıcı etkilerini azaltmak için yetkilerini kullanma konusunda gerçek bir kararlılığa sahip olduğunu gösteriyor. Şimdi ihtiyacımız olan şey ulusal düzeyde bir liderlik. Hükümetin sorumluluk alması gerekiyor. Merkezi yönetimin, tüm kamu sektörü catering hizmetleri için zorunlu asgari standartlar belirlemesini istiyoruz. Ancak bu şekilde her yurttaş, sürdürülebilir ve sağlıklı gıdaya eşit şekilde erişebilir.”

Fran Bernhardt (Sustain Ticari Belirleyiciler Koordinatörü ve rapor ortak yazarı): “İklim krizinin tetiklediği aşırı hava olayları ve gıda krizleri gündelik hayatımızda gittikçe normalleşirken, iklim değişikliğinin sağlığımıza yönelik büyük bir tehdit oluşturduğu ve en kırılgan grupların en büyük risk altında olduğu tartışmasız bir gerçek. Eğer hükümet gerçekten sağlık ve adalet başlıklarına öncelik veriyorsa, gıda politikalarının kapsamını sadece beslenmeyle sınırlı tutmayıp iklim krizini de eşit derecede merkeze almalıdır. Sağlıklı ve sürdürülebilir gıdaya erişim, nerede yaşarsa yaşasın herkes için en kolay seçenek haline gelmelidir.”

–

Kaynaklar: Oxford University, Sustain, Oxford University Nuffield Department of Primary Care

–

Yeni araştırma: İklim dostu gıda için yerel ve ulusal standartlar şart yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Kanser, kontrol dışı çoğalan tek bir anormal hücre olarak başlar. Bu tür hücre grupları, tümör adı verilen kitleler oluşturur ve sağlıklı dokuyu istila ederek sıklıkla vücudun diğer bölgelerine yayılır. Kanserojenler, kanserli hücrelerin gelişimini kolaylaştırmaya yardımcı olan maddelerdir. Yiyeceklerden, havadan ve hatta vücudun içinden gelebilirler. Çoğu kanserojen, vücuda herhangi bir zarar vermeden nötralize edilir, ancak bazen hücrenin genetik materyaline (DNA) saldırıp onu değiştirmeye devam ederler. Göze çarpan bir tümörün gelişmesi yıllar alır. Bu süre zarfında inhibitör olarak bilinen bileşikler anormal hücrelerin büyümesini engelleyebilir. Bitkisel besinlerdeki bazı vitaminlerin inhibitör olduğu bilinmektedir. Öte yandan diyetteki aşırı yağın, anormal hücrelerin hızla büyümesine yardımcı olan bir destekleyici olduğu ortaya konmuştur.

Beslenme ve Kanser

Çok sayıda bilimsel veriye rağmen çoğu insan kansere yakalanma riskini nasıl azaltabileceğinin farkında değildir. 2008 yılında yayınlanan bir araştırmaya göre kanser vakalarının yalnızca %5-10’u genetikle bağlantılıdır; geri kalan %90-95’i ise çevre ve yaşam tarzı faktörlerinden kaynaklanmaktadır ve potansiyel olarak önlenebilirdir. Kanser vakalarının %25 ila 30’u tütün kullanımından, yaklaşık 3 vakadan 1’i ise gıda seçimlerinden kaynaklanmaktadır.

2014 yılında Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri ve Ulusal Kanser Enstitüsü, kırmızı ve işlenmiş et tüketimi, aşırı kilo ve düşük meyve, sebze ve diyet lifi alımı gibi risk faktörleriyle bağlantılı kanser oranlarını ve ölümlerini karşılaştırdı. O yıl Amerika Birleşik Devletleri’nde kanser vakalarının %42’si ve kanser ölümlerinin %45’i aşırı vücut ağırlığı gibi önlenebilir risk faktörleriyle bağlantılıydı. Diyet ve egzersiz gibi kontrolümüz altındaki faktörler kanser sonuçlarından büyük ölçüde sorumludur.

Diyetiniz ne kadar doğal renkliyse, kanserle mücadele eden bileşiklerin bolluğuna sahip olma olasılığı da o kadar yüksektir. Meyve ve sebzelere parlak renklerini veren pigmentler (tatlı patateslerdeki beta-karoten veya domateslerdeki likopen gibi) kanserle savaşmanıza yardımcı olur.

Bitkisel gıdalar ayrıca göğüs ve prostat kanserine yol açabilecek aşırı hormonların giderilmesine yardımcı olan lif içerir. Lif ayrıca sindirim sistemindeki atıkları hızla uzaklaştırır ve bu da kolorektal kanserin önlenmesine yardımcı olur.

Et ve süt ürünlerinden kaçınmak potansiyel risklerden kaçınmanıza olanak tanır. Tavuk ve balık da dahil olmak üzere etin ızgarada pişirilmesi kanserojen madde üretir. Pastırma ve sosisli sandviç gibi kırmızı ve işlenmiş etler kolorektal kansere yol açan zararlı maddeler içerir. Süt ürünleri ise prostat, meme ve yumurtalık kanserleriyle ilişkilendirilmiştir.

Bitki Bazlı Gıdaların Önemi

Sebzelerin çoğu düşük yağ oranı ve yüksek lif oranına sahip olmanın yanı sıra kanserle mücadele eden birçok madde de içermektedir. Araştırmalar meyve ve sebzelere koyu renklerini veren pigment olan karotenoidlerin kanseri önlemeye yardımcı olduğunu göstermiştir.

Koyu yeşil, sarı ve turuncu sebzelerde bulunan beta-karoten, akciğer kanserine karşı korunmaya yardımcı olur ve mesane, ağız, yutak, yemek borusu diğer bölgelerdeki kanserlerin önlenmesine yardımcı olabilir.

Lahana, brokoli, lahana, şalgam, karnabahar ve Brüksel lahanası gibi turpgiller, antikanser aktiviteleri olduğu düşünülen flavonlar ve indoller adı verilen bitki besinlerini içerir.

Turunçgillerde ve birçok sebzede bulunan C vitamini yemek borusu ve mide kanseri riskini azaltabilir. C vitamini, vücutta oluşan kansere neden olan kimyasalları nötralize eden bir antioksidan görevi görür. Ayrıca midede nitratların kansere neden olan nitrozaminlere dönüşmesini de durdurur. C vitamini ve karotenoidlerin meme kanseri riskini azaltmada da özellikle güçlü olduğu bulunmuştur.

Selenyum tam tahıllarda bulunur ve C vitamini ve beta-karoten ile aynı antioksidan etkiye sahiptir. E vitamini de bu etkiye sahiptir. Araştırmacılar bitki bazlı gıdalarda daha fazla bulunan antioksidanların iltihap ve kanserle mücadelede oynadıkları rolü keşfetmeye devam ediyor.

Kanser Hastalarında Bitki Bazlı Beslenmenin Faydaları Nelerdir?

Bitki bazlı beslenme, yüzde elli hayvansal proteinden oluşan tipik Batı diyetini seçerseniz tüketmesi zor olabilecek fitokimyasallar, vitaminler, mineraller ve lifleri beslenmenize ekler.

Amerikan Kanser Araştırma Enstitüsü’ne göre fitokimyasallar;

• Kanser hücresi oluşumuna ve çoğalmasına,

• Bağışıklık hücreleri dahil olmak üzere sağlıklı hücrelerin yeniden üretilmesine,

• Hormonların düzenlenmesine,

• Belirli iltihap türlerinin azaltılmasına yardımcı olan güçlü bir kanserle mücadele bileşenidir.

Besinleri almanın en iyi yolunun besin takviyelerinden değil, gerçek yiyeceklerden olduğunu unutmayın; bu nedenle bu yiyecekleri öğünlerinize sık sık ekleyin.

Bitki Bazlı Beslenme Kanser Hastaları İçin Güvenli midir?

Bitki bazlı beslenme, kanserli birçok insan için güvenlidir. Ancak kişilerin beslenme ihtiyaçları farklılık gösterebildiği için kanser tedavisi gören kişilerin bitki temelli yaklaşımlarını kendi ihtiyaçlarına göre düzenlemeleri gerekebilir.

İstenmeyen kilo kaybı, çiğneme veya yutma güçlüğü ve şişkinlik, kabızlık veya ishal gibi sindirim sorunları gibi yan etkiler yaşayan kişilerin, bitki bazlı gıdaları daha fazla tüketmek için özel adımlar atması gerekebilir. Örneğin yiyeceklerin daha küçük parçalara bölünmesi gerekebilir veya sebzelerin taze yenmek yerine pişirilmesi gerekebilir.

Kanser tedavisi gören kişilerin belirli yeme sorunlarına çözüm bulmak için yiyecek kısıtlamalarının getirilmesi gerekebilir.

Bitki Bazlı Beslenmeye Nasıl Geçiş Yapabilirim?

Bitki bazlı beslenmeye geçerken için aşağıdaki ipuçlarını kullanabilirsiniz:

Porsiyonları Planlayın: Tabağınızın en az %75’ini meyve, sebze, tam tahıl ve fasulye gibi bitki bazlı gıdalarla doldurun. Yemeklerinizi et veya hayvansal ürünler yerine bitkilere göre planlayın. En fazla besin maddesini almak için renkli sebze ve meyve çeşitlerini seçin.

Protein İçin Bitkilere Yönelin: Hayvansal proteinleri tercih etmek yerine öğünlerinize fasulye, baklagiller, kuruyemişler ve tohumlar gibi daha fazla bitkisel protein eklemeyi deneyin.

İşlenmiş Gıdalara Dikkat Edin: İşlenmiş bitki bazlı gıdaların bazılarında yağ ve kalori içeriğini artırabilecek tuz, yapay renklendiriciler, aromalar, tatlandırıcılar ve hayvansal ürünler gibi büyük miktarda yağ ve koruyucu madde bulunur. İşlenmiş gıdalar da gıda hassasiyeti sorunlarına katkıda bulunabilir. Beslenmenizde işlenmiş gıdalar yerine daha az işlenmiş bitki bazlı gıdalara yer verin.

Kademeli Bir Değişiklik Yapın: Özellikle sindirim sorunlarınız veya gıda hassasiyetiniz varsa, diyetinizde ani bir değişiklik yapmak yerine adım adım bitki bazlı beslenmeye geçmeniz tavsiye edilir.. Bu nedenle bitki bazlı beslenmeye geçiş sürecini planlamanız gerekebilir. Örneğin bitki bazlı beslenmeye geçtiğinizde çiğ salatalar yerine pişmiş sebzelerden başlamanz, küçük porsiyonlarla ilerlemeniz, smoothieler veya çorbalar gibi sindirimi kolay gıdaları tercih etmeniz tavsiye edilir.

Sonuç

Meyveler, sebzeler, tam tahıllar, yağsız proteinler, sağlıklı yağlar ve sıvı alımı, kanser tedavisi gören kişilerde tedaviden alınan olumlu sonuçların artışında ve yan etki yönetimi yapılmasında rol oynar.

Unutmayın, kanserle mücadelede yeri olan bitki bazlı beslenme  aynı zamanda kalp hastalığı, diyabet ve yüksek tansiyon gibi diğer hastalıklara yakalanma riskinizi de azaltabilir.

*Diyetinizde veya yaşam tarzınızda herhangi bir değişiklik yapmadan önce daima doktorlarınız ve beslenme uzmanlarınız ile ihtiyaçlarınıza yönelik olarak konuşun.

Kaynak: LLS & PCRM

Kanserle Mücadelede Bitki Bazlı Beslenmenin Yeri yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İklim krizinin etkilerini azaltmak için şirketler ve işletmeler de sürdürülebilirlik taahhütlerinde bulunmaya başladı. Çoğunlukla bu taahhütler “yeşil yıkama” (greenwashing) yaklaşımına sahip olsa da bazı şirketlerin somut verilerle değişim sağladığını görebiliyoruz. Bunlardan biri de LinkedIn’in San Francisco ofisinde gıda hizmeti şirketi Sodexo ile birlikte oluşturduğu bir pilot program.

Daha sürdürülebilir bir kurumsal yemek ve toplu beslenme anlayışı için yola çıkan şirket, gıda hizmeti de dahil olmak üzere çalışma alanının tüm ayaklarında çevreye daha duyarlı uygulamalar geliştirerek ve yenilikçi yaklaşımlar benimseyerek, 2030 yılına kadar karbon sıfır hedefine ulaşmayı amaçlıyor. Benzer şekilde, yılda yaklaşık 75 milyon tüketiciye hizmet veren küresel gıda hizmeti sağlayıcısı Sodexo da, daha iklim dostu, bitki bazlı gıdalara geçiş yaparak karbon emisyonlarını 2025 yılına kadar yüzde 34 oranında azaltmayı hedefliyor.

LinkedIn bu hedefler doğrultusunda ilerleme kaydetmek için, bitki bazlı beslenmeyi teşvik eden ve gıda programları geliştiren kuruluş Greener By Default (GDB) ile ortaklık kurdu.

Geçen yıl GDB, LinkedIn’in San Francisco ofisinde, çalışanların iklim dostu seçimler yapmasına yardımcı olabilecek çeşitli stratejilere odaklanan bir programı aşamalı olarak uygulamaya koydu.

Hayvan bazlı yemeklerden daha çok bitki bazlı yemeklerin sunulması, yulaf sütünü kahve salonunda varsayılan yapmak, karbon açısından yoğun hayvanal “etlerin” servisini haftada bir sadece ana yemekle sınırlandırmak, vegan unlu mamullerin sayısını artırmak ve yemeklerin “vegan” veya “etsiz” gibi nitelikler yerine içeriklerine göre tanımlanmasını sağlamak bu stratejilerden bazılarıydı.

Peki, LinkedIn çalışanları bu değişikliği memnuniyetle karşıladı mı? Şirketler ciddi bir fark görmediklerini söylüyorlar.

LinkedIn bitki bazlı beslenme sistemine geçişi nasıl yaptı?

Menü analizi: GBD’de Kurumsal Destek Direktörü Katie Cantrell, şirketinin gıda hizmetindeki normları hayvan bazlı seçeneklerden bitki bazlı seçeneklere dönüştürmek için çalıştığını ve aynı zamanda tüketicilere bol miktarda seçenek sunduklarını açıklıyor. Süreç, servis edilen yemek türlerini ve nasıl sunulduğunu belirlemek için kapsamlı bir menü analizi ile başlıyor.

LinkedIn’de menüler başlangıçta beş hayvan bazlı ana yemek ve üç bitki bazlı seçenekten oluşuyordu. Özellikle ikincisi, veganlar ve vejetaryenler için ayrı bir istasyonda servis edilirken, diğerleri genel istasyondaki yemekleri seçmeye devam etti.

Servis analizi: Cantrell “Odak noktamız, omnivorların bitki bazlı gıdaları seçmesini daha kolay, daha cazip ve sosyal olarak daha kabul edilebilir hale getirmek. Bunun için bütünsel bir yaklaşım benimseyerek yiyeceklerin nasıl sunulduğuna bakıyoruz ve ardından omnivorların gitmeye alışkın olduğu istasyonlarda yavaş yavaş daha fazla sebze seçeneği sunmaya başlıyoruz,” dedi.

Anketler: Pilot uygulama sırasında GBD ekibi, ayrıca geçiş sürecini değerlendirmek için kapsamlı anketler yoluyla memnuniyeti inceledi: “Daha fazla vegan seçenek eklemeye devam ettik ve çeşitliliğe değer veren insanlardan daha olumlu geri bildirimler almaya başladık. Bu, sağlıklı seçimler yapmayı da kolaylaştırdı ve biz de bu şekilde ilerlemeye devam ettik.”

Üç aylık pilot uygulamanın sonunda, sunulan hayvan bazlı ana yemeklerin sayısı beşten üçe düşürüldü. Yulaf sütü, LinkedIn’in kahve barında standart hale getirildi.

Daha da önemlisi, beslenme memnuniyeti tüm aşamalarda çoğunlukla sabit kalırken karbon ayak izi pilot program boyunca büyük ölçüde düştü. Şirketin varsayılan olarak yulaf sütüne geçmesi, LinkedIn’in San Francisco ofisinde sunulan sütün karbon etkisini sadece üç ay içinde yarıya indirdi.

Cantrell, “Pilot uygulama olmadan servis edilecek tüm ‘et’in karbon ayak izi 14.000 kilogram CO2 eşdeğerinde. Bu da Dünya’nın çevresini arabayla dolaşmak çok daha fazla” dedi.

Etkin bir atık sisteminin uygulanmasıyla birlikte genel olarak menü değişikliği, LinkedIn’in San Francisco ofisinde ortaya çıkan mutfak israfını azaltmasına da yardımcı oldu.

Bitki bazlı menü değişimi

Şef Alicia Jenish-McCarron, LinkedIn’in San Francisco ofisinde her gün yaklaşık 400 ila 800 kişiye ücretsiz kahvaltı ve öğle yemeği servisi yapıyor. Jenish-McCarron, kendisinin ve ekibinin pilot program boyunca geliştirdiği yemeklerin çok beğenildiğini çünkü hayvan bazlı “et” yerine tofu eklemenin ötesinde farklı seçenekler sunduklarını, tarifler için zaman ayırdıklarını söylüyor.

Ekip geçişi kolaylaştırmak için tarifleri çoğunlukla vegan olacak şekilde değiştirdi. Peynir yerine rendelenmiş tofu ile doldurulmuş kabak, sebze güveçleri ve havuç kroketleri gibi lezzetli yemekler sunuldu.

Şef Jenish-McCarron, “Pilot program ile olumsuz yorumlardan çok ‘Kendimi çok sağlıklı hissediyorum’, ‘Bütün sebze seçeneklerini seviyorum’ diyen olumlu ve faydalı yorumlar aldık. Gerçekten olağanüstüydü,” dedi.

Pilot uygulama sona erse bile ekip, sunulan hayvan kökenli gıda miktarını daha da azaltmak için seçenekleri iyileştirmeye ve artırmaya devam ediyor. Örneğin, programı kalıcı potansiyele sahip devam eden bir girişim olarak gören Jenish-McCarron, pasta şefinin vegan tatlılar yapmakta usta olduğunu ve bir yemeği hayvansal yoğurt ile tamamlamak yerine vegan hindistancevizi yoğurdu eklediğini söylüyor.

İşletme ve kurumlar LinkedIn’den neler öğrenebilir?

GBD’nin LinkedIn ile çalışması, daha önce akademik ortamlarda kullanılan böyle bir programın kurumsal ve toplu beslenmenin uygulandığı yemekhanelerde daha büyük ölçekte nasıl etkili olabileceğini gösterdi.

Cantrell, “LinkedIn gibi büyük ve saygın bir şirkette bu stratejileri uygulamaya koyabilmek gerçekten muazzamdı. Çoğu büyük şirket bir şeyi ilk deneyen olmak istemez. Bu yüzden onlarla çalışmaktan gerçekten heyecan duyduk,” dedi.

Artık bu programın etkinliği LinkedIn’de kanıtlandığına göre şirketler ve kurumlar, çalışanlarının beslenme ihtiyaçlarını karşılarken sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için büyük bir adım atabilir, çalışanlarına daha etik, iklim dostu ve sağlıklı beslenme imkanı sunabilir.

Kaynak: Vegnews

LinkedIn’in San Francisco ofisi yüzde 65 oranında bitki bazlı menüye geçti yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Mike Fremont, Şubat ayında Florida’daki Vero Beach mahallesinde düzenlenen bir koşu organizasyonuyla 100 yaşına girişini kutladı.

Fremont, kendisine kanser teşhisi konulduktan sonra, hayvan ve hayvan kaynaklı ürün tüketimine son verdiğini belirtiyor. Sağlığına yeniden kavuşmak için bitki bazlı beslenmeye geçen sporcu, 69 yaşından beri vegan.

Kanserle mücadele aşamasında tümör kanamaya başladıktan sonra ameliyat olduğunu söyleyen Fermont, “Cerrah 35 yerde metastaz aradı ama hiçbir yerde bulamadı. Başka bir deyişle; makrobiyotik diyetim, vegan beslenmem, bütünsel bitkisel beslenmem metastazları öldürdü!” diyor.

Dünya çapında farklı üniversiteler ve sağlık kuruluşları tarafından yapılan çok sayıda akademik çalışma, bitki bazlı beslenme biçiminin belirli kanser türlerine yakalanma riskini azaltabileceğini ortaya koymuş durumda. Ayıca Avrupa Parlamentosu Şubat ayında, Avrupa’da en sık görülen ve en büyük ikinci ölüm nedeni olan kansere yakalanma olasılığını azaltmanın bir yolu olarak “et” içermeyen gıdaların tüketilmesi konusunda AB ülkelerine çağrıda bulundu.

Ancak bütünsel bitkisel beslenmenin mevcut kanser türleri için geçerli bir tedavi biçimi olduğu henüz bilimsel olarak doğrulanmamıştır.

View this post on Instagram

A post shared by rich roll (@richroll)

Rekor kıran atletik performans için bitkisel beslenme

1950’lerden beri tutkulu bir koşucu olan Fremont, kano sporu ve dayanıklılık antrenmanlarıyla da koruduğu fitness seviyesi ile, bugüne kadar farklı maratonlarda kendi yaş grubunda çok sayıda dünya rekoru kırdı. 88 ve 90 yaş grubunda henüz kendisini geçen olmadı.

Fremont, 90’lı yaşlarına kadar haftada üç kez 8’er kilometre koşmaya devam etti.

Dayanıklılık gerektiren sporlarla yakından ilgilenen bir diğer vegan sporcu Rich Roll, Fremont ile yaptığı söyleşide, gücünün kaynağını ve 100 yaşında olmanın nasıl bir his olduğunu sordu: “İster inanın ister inanmayın bunlar hayatımın en güzel yılları,” diye yanıtladı Fremont.

“80’li yaşlarının sonlarından itibaren ve 90’lı yaşların boyunca sadece maraton ve yarı maraton koşmakla kalmayıp, aynı zamanda dünya rekorları kırabiliyorsun. Bunu nasıl yapıyorsun, uzun yaşamanın sırrı nedir?” diye soran Roll, Fremont’tan şu yanıtı alıyor: “Hiç şüphe yok, kesinlikle yaşamımın devam etmesini ve sağlığımın iyi olmasını belirleyen şey beslenme biçimim.”

Fremont 10k hedefliyor

Koşu yarışlarında Fremont’u yalnız bırakmayan vegan sporcu ve Fremont’un yakın arkadaşı Harvey Lewis de “dünyanın en zor koşusu” olarak tanımlanan Badwater Ultramarathon’unu iki kez kazanmıştı.

Vegan ultra maraton koşucusu Lewis, doğum gününü kutlamak için Fremont’a 5k koşmayı önerdi. Yüzünde büyük bir gülümsemeyle yanıt veren Fremont, “10k yapmadığımız sürece bunun gerçek bir yarış olduğunu düşünmüyorum,” dedi.

Kaynak: Plantbased News

Kapak fotoğrafı: The Beet

100 yaşındaki vegan sporcu dünya rekorları kırmaya devam edecek yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Diyabet Araştırmaları Derneği Dergisi Diabetologia’da yayımlanan güncel bir araştırmaya göre; meyve, sebze, kabuklu yemişler ve baklagiller gibi bitki bazlı gıdaları daha fazla tüketen kişiler, tip 2 diyabet (T2D) geliştirme riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Bu bulgular, T2D’nin önlenmesinde bitki bazlı beslenmenin faydalarını gösteren önceki bilimsel çalışmalarla da uyumlu.

Beslenme ve diyabet arasındaki ilişki

Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu Beslenme Bölümü’nden araştırmacılar, beslenme profilleri ile T2D geliştirme riski arasındaki ilişkileri belirlemek için çalışmalara başladı.

İlk etapta farklı bitki bazlı beslenme biçimlerinde ortaya çıkan metabolit profillerini analiz ettiler. Metabolit, gıdaları parçalamak veya metabolize etmek için kimyasal süreç yoluyla canlı bir organizma tarafından kullanılan veya üretilen bir maddedir.

Çalışma, 10 bin 684 yetişkinden alınan kan plazması örneklerinin analizini içeriyordu. Tüm katılımcılar gıda ve beslenme anketlerini doldurdu ve sonrasında üç farklı gruba ayrıldı:

• Grup 1; tam tahıllar, meyve, sebze, kuruyemiş ve baklagiller gibi sağlıklı bitkisel gıdalar açısından zengin bir beslenme uygulayan katılımcılardan oluşuyordu.
• Grup 2; rafine tahıllar, meyve suları, şekerli içecekler ve tatlılar gibi sağlıksız bitkisel gıdalardan oluşan bir beslenme uygulayan katılımcılardan oluşuyordu.
• Grup 3; süt ve süt ürünleri, yumurta ve balık dahil “et” gibi hayvan kaynaklı gıdalardan oluşuyordu.

Çalışmanın bulguları

Araştırmacılar, sağlıklı bitki bazlı gıdaları daha az tüketen kişilerin T2D geliştirmeye devam ettiğini buldu. T2D’si olanlar tipik olarak daha yüksek bir ortalama vücut kitle indeksine (BMI) sahipti ve yüksek tansiyon, kolesterol seviyelerine sahip olma olasılıkları daha yüksekti. Ayrıca fiziksel olarak daha az aktif oldukları görüldü.

Araştırmacılar ek olarak özellikle polifenoller açısından zengin bitki bazlı gıdalar ile beslenen katılımcıların tip 2 diyabet rahatsızlığına yakalanma olasılığının daha düşük olduğunu kaydetti.

Beslenme ve diyabet arasındaki ilişkiye dair daha fazla çalışma yapılmasının önemine değinen yazarlar, “Bulgularımız, sağlıklı bitki bazlı beslenmenin diyabetin önlenmesindeki yararlı rolünü destekliyor ve gelecekteki araştırmalar için yeni bilgiler sağlıyor,” diyor.

Kaynak: Plantbased News

Kapak fotoğrafı: Jason Briscoe / Unsplash

Yeni araştırma: Sağlıklı bitkisel gıdalar tip 2 diyabet riskini azaltabilir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Nature Food dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bir kez daha bitkisel beslenmenin çevreye olumlu katkısını ortaya koydu. Araştırmacılar, yüksek gelirli ülkelerin “et” ve süt tüketimini azaltmaları* halinde tarımsal sera gazı emisyonlarını neredeyse üçte iki oranında azaltabileceklerini buldu.

Çalışmada Avustralya, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık ve ABD dahil olmak üzere 54 yüksek gelirli ülkeye odaklanıldı.

Araştırmacılar, EAT-Lancet Komisyonu’nun “gezegenin sağlığı” için tavsiye ettiği beslenme biçimini benimsemeleri durumunda bu ülkelerin karbon ayak izinin nasıl değişebileceğini inceledi. Bu yönergelere göre, örneğin tam tahıllar, meyveler, sebzeler, kabuklu yemişler, doymamış bitkisel yağlar ve baklagiller, bir bireyin kalorisinin çoğunu oluşturuyor. Hayvan ve hayvansalların tüketimi ise yok denecek kadar az.

Sonuçlar

Çalışmanın yazarları, yüksek gelirli ülkelerin bitki temelli beslenme sistemini benimseyerek tarımsal emisyonlarını yüzde 61 oranında azaltabileceklerini buldu.

WWF’nin önde gelen küresel gıda bilimcisi Dr. Sonja Vermeulen, çalışmaya dahil olmadı, ancak bulgular hakkında Carbon Brief’e konuştu. Vermeulen, “Bunu bir perspektife oturtmak gerekirse, 2040 yılına kadar küresel olarak yüzde 100 sıfır emisyonlu otomobil ve araçlara geçiş konusunda COP26 bildirgesini imzalayan ve uygulayan tüm ülkelerle aynı olumlu etkiye sahip,” dedi.

Beslenme değişiklikleriyle birlikte değişecek olan sadece emisyonlar değil. Araştırmacılar hayvansallardan uzaklaşmanın, Avrupa Birliği’nin tamamından daha büyük bir arazi alanını “özgür” bırakabileceğini söyledi.

Bu topraklar doğal haline dönecek şekilde dokunmadan bırakılırsa, yüzyılın sonuna kadar kabaca 100 milyar ton karbonu tutacak. Bu, 2010’dan itibaren 14 yıllık küresel tarımsal emisyonlara eşit bir rakam.

“Gıda sistemi dönüşümü” teriminin çoğunlukla hafife alındığını belirten Vermeulen, bu dönüşümle birlikte yerel ekonomilerin, toprakların ve kültürlerin de toplu halde bir dönüşüme gireceğini vurguluyor.

Sorumluluk almak

NYU Sanat ve Bilim Koleji’nde Çevre Çalışmaları Bölümü’nde yardımcı doçent olan Dr. Matthew Hayek, Carbon Brief’e verdiği röportajda, araştırmaya dahil olmasa da raporun sonuçlarını değerlendirdi.

Hayek, yüksek gelirli ülkelerde yaşayanların iklim kriziyle ​​mücadeleye yardımcı olma sorumluluğu olduğunu öne sürerek şunları söyledi: “Gelişmiş ülkelerdeki insanlar küresel ortalamadan çok daha yüksek oranda et ve süt ürünleri tüketiyor. Zengin ülkelerde gıda tüketiminden kaynaklanan emisyonların azaltılması kritik önem taşıyor. Bol gıda seçeneğine sahip tüketiciler için bu seçimler, iklim hedeflerimize katkıda bulunmada önemli bir rol oynuyor. Politikalarımız, sağlıklı ve sürdürülebilir gıda seçimlerini daha yaygın, kullanışlı ve ucuz hale getirerek bunu yansıtmalı. Daha varsıl bölgelerdeki halkın yarısının beslenmelerinden hayvansalları çıkardığını hayal edin. Çevresel sonuçlar ve halk sağlığı açısından son derece elverişli bir durumdan bahsediyoruz.”

Ayrıca bu tür değişiklikler domino etkisi yaratabilir: Düşük ve orta gelirli ülkelerin çevresel durumunu ve duruşunu iyileştirebilir. Örneğin çalışmaya göre, yüksek gelirli ülkeler “et” alımlarını azalttığı takdirde, Brezilya ve Hindistan gibi ülkelerin bu kadar fazla gıda ihraç etmesine gerek kalmayacak. Bu da kendi emisyonlarını azaltmalarına ve karbonu tutmak için arazilerini başka bir amaca yönelik kullanmalarına yardımcı olacak.

İlk değil, son da olmayacak

Bu çalışma hayvan üretimi ve tüketiminin çevresel zararlarına yönelik ilk araştırma değil.

Eylül ayında yine Nature Food’da yayımlanan büyük bir araştırma, küresel gıda kaynaklı emisyonların yüzde 57’sinden “et” üretiminin sorumlu olduğunu bulmuştu.

Hayvan üretimi ve tüketimi, aynı zamanda hava ve su kirliliğinin, ormansızlaşmanın ve okyanusta ölü bölgelerin yaygınlaşmasının en önemli sebeplerinden biri olarak görülüyor.

Artan dünya nüfusuyla birlikte hayvansalların üretim ve tüketimine devam edilmesi, mera ve tarla açıp hayvan yemi ekme amacıyla ormanların yok edilmesine neden oluyor. Öyle ki hayvancılık, Brezilya Yağmur Ormanları’ndaki ormansızlaşmanın %75’inden sorumlu.  

Temmuz 2020’de yayımlanan Proveg International raporuna göre, mevcut tatlı su kaynaklarının %70’i ve yaşanabilir arazilerin %50’si yem yetiştirmek ve hayvan üretimi için kullanılırken, dünyadaki tarım alanlarının %80’inden fazlası da et, yumurta ve süt üretimi için kullanılıyor.

Oysa bitki temelli beslenme, “süt ve et ürünlerinin” üretilmesi için gereken alanın çok daha azına ihtiyaç duyuyor. Aynı zamanda oldukça az miktarda ekin ve su gerektiriyor. Bu durum veganlığı, doğa üzerindeki etkimizi ve insan baskısını azaltmak için en kolay ve etkili yollardan biri haline getiriyor. 

Oxford Üniversitesi başta olmak üzere bilim insanlarının yaptığı çalışmalar da bu bulguları destekliyor: Haziran 2018’de #Oxford Üniversitesi bilim insanları tarafından #Science dergisinde yayımlanan ve bugüne kadar küresel gıda sistemleri hakkında yazılmış en kapsamlı makalelerden biri; hayvanların ve hayvansal çıktı ve içeriklerin yer almadığı (vegan) bir senaryoda, küresel tarım alanlarının kullanımının %75 oranında azaltılabileceğini ve halen dünyayı besleyecek miktarda ürün temin edilebileceğini ortaya koyuyor (Bu da ABD, Çin, Avustralya ve AB ülkelerinin toplam alanına eşit bir alana tekabül ediyor).

Ayrıntılı bilgi ve ilgili kaynaklar Neden Vegan başlığı altında web sitemizde.

Kaynak: Plantbased News

Kapak fotoğrafı: Independent Türkçe

(*) Et ve ürün sözcükleri, haberde ve alıntılarda geçtiği gibi kullanılmıştır. Ancak hayvanların beden parçalarının ve salgılarının “ürün” ve “et” olarak tanımlanması, insan harici hayvanların mal statüsünü devam ettirmesi sebebiyle TVD olarak söylemlerimizin dışındadır. Hayvan ve hayvansalların tüketimi her şeyden önce etik bir sorundur.

Bitki bazlı beslenme ile gıda kaynaklı emisyonlar yüzde 61 oranında azaltılabilir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İngiliz Yeşiller Partisi meclis üyesi Ian Middleton, yakın zamanda Oxfordshire Konseyi’nin tüm toplantı ve etkinliklerinde yalnızca vegan yemek verilmesi ve Oxford’daki okullarda daha fazla bitki bazlı seçeneğin sunulması için belediye meclisine çağrıda bulundu.

12 yıldır vegan olan Middleton, Oxfordshire Konseyi’ne sunduğu önergede “Et ve süt üretimi, sera gazı emisyonlarının ve dünya çapındaki ormansızlaşmanın en büyük sebeplerinden biri,” dedi. Aynı zamanda yiyecek seçimlerinin etik, çevresel ve sağlık boyutları konusunda eğitim yoluyla gençleri bilgilendirmenin ve bu sayede bilinçli kararlar verebilmelerinin önemine dikkat çekti.

Ayrıca hükümetin İklim Değişikliği Komitesi’nin, kamu kurumlarının bitki bazlı gıda seçeneklerini teşvik ederek örnek olması gerektiğini tavsiye ettiğini hatırlattı.

Oxfordshire Konseyi’ndeki muhafazakar Tory meclis üyesi David Bartholomew ise, Middleton’un konseyle paylaştığı vegan menü planlarını “kabul edilemez” olarak nitelendirerek “Veganlık dayatılmamalı, bir seçim ve eğitim meselesi olarak kalmalı,” dedi.

Bunun üzerine Middleton, “Bu değişiklikler sadece konsey tarafından sağlanan yiyeceklerden yararlanmak isteyenleri etkileyecek,” diyerek bitkisel beslenmenin iklim kriziyle mücadelenin “önemli bir parçası” olduğunu vurguladı.

Sağlıklı ve iklim dostu bitkisel beslenme

Karar vericilerin sorumluluk üstlenmesini sağlayan “vegan menü” önergesi, geçtiğimiz hafta Liberal Demokrat Parti, İşçi Partisi ve Yeşiller Partisi uzlaşısıyla onaylandı. Böylece il meclisinin tüm resmi etkinliklerinde et ve süt ürünleri yasaklanmış oldu.

Konsey’e sunulan teklifte bitki bazlı beslenmenin çocuk sağlığı ve iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması için de son derece önemli olduğunun altı çizildi: “Çocukların sadece yüzde 18’i günde önerilen beş porsiyon meyve ve sebze tüketiyor. Çoğu gencin beslenme rutininde ise lif yok. Sağlıklı ve iklim dostu gıda seçimleri konusunda eğitimler verilmesinin yanı sıra, okullarda cazip ve lezzetli bitki bazlı yemeklerin sunulması, karşılaştığımız bu sorunlar ile başa çıkmanın en iyi yollarından bazıları.”

Uygulamaya karşı çıkan muhafazakar meclis üyesi Bartholomew, önceki meclis toplantılarından birinde bitki bazlı menülerin isteğe bağlı olması için değişiklik önergesi verdi, fakat bu değişiklik talebi kabul edilmedi.

Kaynaklar: Plantbased News, Oxford Mail

İl Meclisi’nin tüm resmi etkinliklerinde artık sadece vegan yemek sunulacak yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Son yıllarda başka pek çok spor dalından elit atletlerin (Lewis Hamilton, Novak Djokovic, Morgan Mitchell, Dotsie Bausch, Massimo Brunaccioni, Nimai Delgado, Kendrick Farris, Ünsal Arık…) vegan olarak büyük başarılar elde etmelerinden sonra söz konusu belgeselde bu kez veganlığın futbolla olan ilişkisi incelenmiş.

Belgesele göre, diğer sporlarda olduğu gibi futbolda da bitki bazlı beslenmenin ana sebepleri şu iki avantaja dayanıyor: 1- Performans artışı; 2- Hızlı iyileşme ve dinlenme/toparlanma (kendine gelme).

Etik-veganlara rastlanabilse de hem etik hem de sağlık/performans kaygıları temelinde vegan olan sporcu sayısı bir hayli fazla.

Jenas’ın görüştüğü futbolculardan özellikle Héctor Bellerín ve Sebastián Pérez bitki bazlı beslenmeyle yakaladıkları faydaları överken belgeselde vegan futbolcu Chris Smalling’e de yer verildi.

Futbolun birleştirici gücü ve geniş kitleler üzerinde yarattığı etki olanakları sebebiyle futbolda bitki bazlı beslenme tercihlerinin ve veganizmin yükselişi veganlığın yaygınlaşması açısından umut verici olarak değerlendirilmekte.

Yararlanılan kaynak:
https://www.veganfoodandliving.com/vegan-diet/fitness/jermaine-jenas-explores-the-rise-of-veganism-in-football-in-a-new-bbc-documentary/

Futbol da veganlaşıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

“Vegan” terimi oldukça soyut özellikte bir karşılığa sahiptir. Diğer yandan, bir kişinin beslenmesi sadece direkt olarak tükettiği somut yiyecekler üzerinden tanımlanır. Burada dikkat edilmesi gereken esas nokta, vegan olmayan diyetler için geçerli olduğu gibi, vegan bir diyet uygulamanın da sağlıklı ve sağlıksız yollarının bulunduğunu anlamak ve belirgin kılmaktır. Zira, sağlıklı vegan diyetleri destekleyen güvenilir kanıtlar yeterli miktarda birikmiş durumda ve bu bilgiler Türkiye kamuoyuna iletilmeli.

Maalesef -ve aslında kısmen medya yüzünden- sağlıksız vegan diyetler gündeme hükmetmekte. Bu son üzücü vakada da, bu çocuğun ciddi bir şekilde yetersiz beslendiği ortaya çıktı; zira, iddialara göre, çocuk sadece sebze, meyve ve anne sütüyle beslenmekteymiş. Ayrıca, bu bebek evde doğumla dünyaya gelmiş ve kısa yaşamı boyunca bir kez bile hastaneye götürülmemiş veya doktor kontrolünden geçmemiş. Dolayısıyla, söz konusu davanın veganlığı hedef almakta kullanılması hiç adil olmazdı. Ne yazık ki, tam da bu şekilde, yani haberi yapılan ebeveynler “vegan” bir aileyi temsil ediyor gibi medyada konu edilmekte ve medyanın veganlığa bu tür yaklaşımları çok yaygın.

ABD, Kanada ve İngiliz Diyet Derneklerine göre, iyi planlanmış vegan diyetler, hamilelik ve çocukluk döneminde de dahil olmak üzere yaşamın tüm aşamalarına uygundur. Sağlıklı bir vegan diyet, her tür besin ihtiyacını yaşamın herhangi bir aşamasında karşılayabilir ve bazı hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde sağlık yararları sağlayabilir.

Milliyet Gazetesi’nde yayımlanan yazı Amerikan Diyet Birliği’nin konumuna atıfta bulunsa da herhangi bir atıfta bulunmadan, başka türlü iddialarda bulunan bir doktor ve diyetisyene sorular yöneltmeyi ve aldığı yanıtları güvenilir bularak veganlığın eleştirisi bağlamında sunmayı uygun görmüş. Görünüşe göre, uygun şekilde planlanmış vegan diyetlerinin sağlıklı olduğu konusunda anlaşan ve bunun üzerine fikir birliği beyanları bulunan binlerce diyetisyenden daha iyi biliyorlar.

Sağlıklı bir vegan diyeti, aşağıdaki “Güç Tabağı”nda (Sorumlu Tıp için Doktorlar Komitesi’nden) gösterildiği gibi, bütün ve bitki bazlı yiyeceklere dayalı bir beslenme modelini esas almaktadır. “Bütün (işlenmemiş) yiyecekler (whole-foods) ve bitki bazlı diyet” ifadesi sağlıklı bir vegan diyetini betimlemekte yaygın olarak kullanılır.

Böyle bir diyet sadece yeterli beslenme açısından uygun olmakla kalmaz, aynı zamanda dünya çapında önde gelen ölüm nedenlerinin risklerini azaltmaya yardımcı olmak açısından en uygun özelliklere de sahiptir: Kalp hastalığı, diyabet, kanser, obezite ve yüksek tansiyon gibi önlenebilir kronik hastalıklar.

Aslında, dünya genelinde hesaplandığında sağlıksız diyetler sigara içmekten bile daha çok ölümden sorumludur. Bu bilgi 27 yılı aşkın bir sürede ve 195 ülkeden elde edilen veriler temelinde gerçekleştirilen ve Mayıs 2019’da Lancet tarafından yayımlanan bir çalışmaya ait bir sonuç.

Bilim, sağlığımız için en uygun yiyeceklerin et, yumurta, peynir ve yoğurt değil, daha ziyade sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, kuruyemişler ve tohumlar gibi bütün (rafine edilmemiş) bitki bazlı yiyecekler olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, Türkiye’de çocukların %30’unun “fazla kilolu” olduğu belirtilmelidir. Yaklaşık her 3 çocuktan biri aşırı kilolu ve bu durum 1990’dan bu yana %151’lik bir artış olduğu anlamına gelmekte. Bu, gelecek yıllarda yaşanabilecek bir halk sağlığı felaketinin reçetesi demektir! Sağlıklı bir vegan diyeti gerçekten de Türkiye’deki bu nesil çocukların ebeveynlerinden önce ölmelerini engellemeye yardımcı olacak çözümlerden biri olabilir.

Aileniz için bütün (işlenmemiş) yiyeceklerden oluşan bitki bazlı bir diyet (sağlıklı bir vegan diyet) benimsemeyi düşünüyorsanız, en son beslenme bilimleriyle güncel bilgileri takip etmekte olan ve böyle bir ağ veya kurumda kayıtlı olan bir diyetisyen ile iletişime geçin. Aslında, “tüm sağlık profesyonelleri vegan diyetlere ilişkin meselelerle ilgili mevcut kanıtlara dayanan bir yaklaşımı izlemelidir.” Bununla birlikte, bireyin ihtiyaçlarına ve yediği ya da yemediği yiyeceklere bağlı olarak bazı takviyelerin alınması (D vitamini, B12 vitamini ve omega-3 yağ asitleri gibi) beslenme yeterliliğini sağlamak için gerekli olabilir.

Yazan: TVD Diyetisyeni Didem Varol (5 Aralık 2019)

Didem Varol kimdir?

Didem Varol Kanada’da eğitim almış, Bitki Bazlı Beslenme (vegan beslenme) konusunda uzman bir diyetisyendir. 2008 yılında McGill Üniversitesi’nden mezun olup yaklaşık 10 yıl Toronto Halk Sağlığı Birimi’nde kronik hastalıkları önleme alanında çalışan Didem Varol, ardından T. Colin Campbell Center for Nutrition Studies & eCornell ve Physicians Committee for Responsible Medicine’den bitki bazlı beslenme eğitimleri aldı. Food For Life programı eğitimlerini verme sertifikasına sahip olmasının yanı sıra, Plantgevity Nutrition Solutions adlı beslenme çözümleri hizmeti ve Vegan Derneği bünyesinde bütünsel bitki bazlı vegan beslenme danışmanlığı hizmeti vermektedir.

Çocuk ölümlerinden sorumlu beslenme tarzları için veganlık suçlanabilir mi? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Çalışma Dr. T. Colin Campbell ve Cornell Üniversitesi’ndeki ekibi tarafından gerçekleştirilmişti. Çin hükumeti ve Oxford Üniversitesi’nden araştırmacıların da bu ekiple birlikte çalışmasıyla araştırmanın çok daha geniş çaplı yürütülmesi sağlanabilmiş. Söz konusu hayvan bazlı beslenme ile kronik hastalıklar ve yaşam süresi arasındaki ilişki “The Game Changers” belgeseliyle yeniden gündeme geldi.

“China Project” ile ulaşılan sonuçlara göre bitki bazlı beslenme kronik hastalıkların önlenmesinde önemli bir faktör. Aynı çalışmada karşılaşılan bulgulara göre, herhangi bir diyete hayvansal ürünlerin az miktarda dahil edilmesi bile sağlık sorunları açısından belirgin bir dezavantaja neden olmakta. Sonuç olarak, sağlıklı ve uzun yaşam için bitki bazlı beslenmenin önemi vurgulanıyor.

Yararlanılan kaynaklar:
Largest Comprehensive Study Of Nutrition Links Dairy And Disease:
http://bit.ly/2X5kUky
The China Study:
https://nutritionstudies.org/the-china-study/
The Game Changers:
https://gamechangersmovie.com/

“Game Changers”tan yıllar önce “China Project” de aynı mesajı vermişti: Bitki bazlı! yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.