TVD olarak beş gündür canlı yayınlardan takip ettiğimiz Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) 70. Toplantısı, Avustralya’nın Hobart kentinde 27 Eylül–2 Ekim tarihleri arasında düzenlendi.

Üye devletler arasında tasarı üzerinde konsensus sağlanamamasının ardından, bir metin hazırlama komitesi oluşturulması ve metnin revize edilerek yeniden konsensusa veya oylamaya sunulması gündeme gelmişti. Koruma odaklı sivil toplum örgütleri ve üye devletler arasında devam eden görüşmeler sonucunda, tasarıyı sunan avcılık yanlısı ülkeler metni geri çekti.

Bu sonucu hayvanlar ve okyanuslar için olumlu bulmakla beraber, Güney Atlantik Balina Koruma Alanı önerisinin yeniden reddedilmesi ve Türkiye’nin iki koruma oylamasında çekimser kalması, hayvanların yaşamını, deniz ekosistemlerini ve iklim krizi karşısında gezegenin geleceğini koruma sorumluluğunun yeterince üstlenilmediğini gösteriyor.

“Sürdürülebilir kullanım” adı altında ticari avcılığa dönüş girişimi

Antigua ve Barbuda tarafından sunulan; Palau, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia ve Togo’nun da desteklediği tasarı, balinaları “stok” ve “kaynak”, avcılığı ise “hasat” olarak tanımlıyor, 1986’dan bu yana yasak olan ticari avcılığın IWC bünyesinde yeniden düzenlenmesine yönelik müzakerelere zemin oluşturmayı amaçlıyordu.

Tasarıya temel itirazımız, hayvanları meta olarak konumlandırması ve öldürülmelerini “sürdürülebilirlik”, “kaynak yönetimi”, “gıda güvenliği” ve “endüstrinin gelişimi” ifadeleriyle kabul edilebilir hâle getirmeye çalışmasıydı.

Geri çekilmesiyle tasarının önerdiği süreç başlatılmadı. Bununla birlikte, önümüzdeki yıllarda av yanlısı devletlerce yeniden gündeme getirilebileceğine dair sinyaller verildi. Dolayısıyla benzer girişimlere karşı moratoryumun uluslararası düzeyde her platformda savunulması gerekliliği devam ediyor.

Güney Atlantik’te koruma alanı önerisi yeniden reddedildi

İlk kez 2001 yılında IWC tarafından değerlendirilen Güney Atlantik Balina Koruma Alanı (SAWS) önerisi, 25 yıl sonra bir kez daha reddedildi. Öneri, 39 “evet”, 18 “hayır” ve 3 “çekimser” oyla, IWC maddelerinde değişiklik yapılması için gereken dörtte üç çoğunluğa ulaşamadı.

Güney Atlantik, balinaların üreme ve yavrulama alanlarını, ayrıca Güney Okyanusu’ndaki beslenme alanlarına uzanan göç yollarını kapsıyor. Tasarı, mevcut Güney Okyanusu Balina Koruma Alanı’yla bağlantılı olarak bu yaşam alanlarında ticari avcılığa karşı kalıcı korumayı güçlendirmeyi amaçlıyordu.

Türkiye, Güney Kore ve Norveç öneriye çekimser oy kullanarak taslağa destek vermezken; Antigua ve Barbuda, Benin, Kamboçya, Fildişi Sahili, Gambiya, Gine, İzlanda, Kiribati, Laos, Moritanya, Fas, Nauru, Palau, São Tomé ve Príncipe, Senegal, Solomon Adaları, Saint Lucia ve Saint Vincent ve Grenadinler “hayır” oyu verdi. Brezilya, bir sonraki toplantıda tasarıyı yeniden sunacağını açıkladı.

IWC’nin geçmiş toplantı kayıtlarında, öneriye karşı çıkan bazı devletler, oluşturulması düşünülen koruma alanı bölgesinde ticari balina avcılığının yasaklanmasının gemi çarpmaları ve iklim değişikliği gibi diğer tehditleri gidermeyeceğini savunmuştu. Balina avcılığını sürdürebilmek için geçtiğimiz yıllarda IWC üyeliğinden çıkan Japonya ise, sözleşmenin balinacılık endüstrisine ilişkin hükümlerini öne sürerek, avcılığı yasaklayan bir koruma alanı oluşturulmasına karşı çıkmıştı.

TVD olarak, başka tehditlerin de bulunmasını ticari avcılığa karşı korumanın reddedilmesi için geçerli bir gerekçe kabul etmiyoruz. Hayvanları ve yaşam alanlarını tehdit eden faaliyetlere karşı birbirini tamamlayan bütüncül önlemler alınmalıdır.

Nesli kritik tehlikedeki yunus ve balinaların korunmasına Türkiye yine çekimser kaldı

Balık hava kesesi ticareti ve bu ticarete yönelik avcılık sırasında nesli kritik tehlikede olan balina ve yunus gibi setase türlerinin ağlara ve balıkçılık ekipmanlarına takılmasıyla ilgili tasarı, 39 “evet”, 4 “hayır” ve 17 “çekimser” oyla kabul edildi.

Antigua ve Barbuda, Benin, Grenada ve Senegaltasarıya hayır oyu verdi. Türkiye ise; Kamboçya, Fildişi Sahili, Gambiya, Hindistan, Güney Kore, Laos, Moritanya, Fas, Nauru, Nikaragua, Norveç, Palau, São Tomé ve Príncipe, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia ve Saint Vincent ve Grenadinler ile beraber bir kez daha “çekimser” oy kullandı.

Balıkların hava keselerine yönelik ticari talebin tetiklediği avcılık faaliyetleri, doğrudan hedef alınan balıkların yanı sıra ağlara takılan diğer hayvanların da yaşamını ve popülasyonlarını tehdit ediyor.

Bu ticaretin sonuçlarının en ağır örneklerinden biri, yok olma tehlikesi kritik düzeyde olan, yalnızca Meksika’nın Kaliforniya Körfezi’nin kuzeyinde yaşayan bir mutur türü olan vaquita (Phocoena sinus). IWC’nin 2023’te yaklaşık 10 bireyin kaldığını bildirerek yok oluş uyarısı yayımladığı bu tür için, 2025 araştırmasında gözlemlenen farklı bireylerin sayısı 7–10 olarak tahmin edildi.

Totoaba balıklarının hava keselerine yönelik yasadışı ticaretin teşvik ettiği avcılıkta kullanılan galsama ağları, aynı sularda yaşayan vaquitaların da ağlara takılarak ölmesine neden oluyor. Tasarı metni, vaquitanın yanı sıra Irrawaddy yunusu ve çeşitli kıyısal yunus ve mutur türlerini de sayarak, hava kesesi ticaretine bağlı avcılığın hâlihazırda yok olma riski taşıyan popülasyonlar üzerindeki baskısına dikkat çekiyordu.

Kararın kabulü, deniz memelisi ölümlerini önlemeye yönelik uluslararası çalışmaları güçlendirebilecek bir adım. Ancak ticaretin sona erdiği veya hayvanların yaşamının güvence altına alındığı anlamına gelmiyor. Türkiye’nin “çekimser” kalarak açık bir destek vermediği bu kararı değerlendirirken, doğrudan avlanan balıkları da gözeterek, hayvanların ticari birer metaya dönüştürülmesine ve türler arasında yaşam hakkı bakımından hiyerarşi kurulmasına önemle karşı çıkıyoruz.

Gemi çarpmalarına karşı karar kabul edilirken, balıkçılığın zararları yok sayıldı

Balina ve yunus gibi setaselerin gemi çarpmaları nedeniyle yaralanmasını ve ölmesini önlemeye yönelik karar da, konsensusa varılamayınca oylamayla kabul edildi. Türkiye ilk kez bu karara “evet” oyu verdi. Karar, özellikle yüksek riskli bölgelerde gemi rotalarının değiştirilmesi ve hızların düşürülmesi gibi önlemlerin geliştirilmesini, çarpma vakalarının kaydedilmesini ve uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesini teşvik ediyor.

Buna karşılık, İsviçre’nin ticari balıkçılık faaliyetleriyle bağlantılı yunus avcılığını incelemeye yönelik ayrı tasarısı geri çekildi. Bu durum, küçük setaselerin korunmasını güçlendirebilecek bir çalışmanın ilerlememesi anlamına geliyor.

Türkiye’nin balina restoranındaki temasları ve çekimser oyları

Türkiye’nin Güney Atlantik’e kıyısı bulunmaması, bu oylamadaki sorumluluğunu azaltmıyordu. IWC gibi uluslararası toplantı ve sözleşmelerde alınan koruma kararları, hayvanların ulusal sınırları aşan yaşam alanlarını ve göç yollarını da ilgilendiriyor.

Toplantı öncesinde Japonya basınına yansıyan ve bizim de kamuoyuyla paylaştığımız diplomatik temaslar, bu şeffaflık ihtiyacını güçlendiriyor. Minato Shimbun ve Suisan Keizai Shimbun gazetelerinin haberlerine göre, Türkiye’nin Japonya Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul, 6 Temmuz 2026’da Tokyo’da Japonya Balinacılık Birliği ve ticari balinacılık şirketi Kyodo Senpaku yöneticileriyle şirkete ait bir balina eti restoranında bir araya geldi. Haberlerde; görüşmede balinaların “bilimsel kullanımı” ve IWC kararlarının bilimsel kanıtlara dayanması konusunda uzlaşıldığı; büyükelçiye balina eti servis edildiği ve büyükelçinin sunulan yemeklerin tamamını yediği belirtildi.

Bu görüşme, Türkiye’nin oy tercihlerinin diplomatik bir pazarlığın sonucu olduğunu tek başına kanıtlamasa da, avcılık endüstrisiyle kurulan bu yakınlık, hak temelli yaklaşımımızla ve Türkiye’nin IWC’ye katılırken açıkladığı balinaların korunmasına katkı sağlama amacıyla örtüşmüyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nı, Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’nü ve Dışişleri Bakanlığı’nı; görüşmede Türkiye adına hangi tutumun aktarıldığını, temasın IWC oylama politikalarına yansıyıp yansımadığını ve iki çekimser oyun gerekçelerini açıklamaya çağırıyoruz.

Türkiye’ye yönelttiğimiz şeffaflık çağrısı, koruma önerilerine karşı çıkan veya çekimser kalan diğer devletler için de geçerlidir.

Balinaların yaşamını koruyacak önlemler, diplomatik ilişkilerde vazgeçilebilir bir gündem olamaz.

IWC’de geçmiş diplomatik pazarlıklar

IWC’nin karar alma süreçleri, geçmişte hayvanların yaşam hakkının ülkelerin ekonomik ve ticari çıkarlarına tabi kılındığı diplomatik manevralara sahne olmuştu.

Örneğin, 1999 yılında dönemin Japonya Balıkçılık Bakan Yardımcısı, Karayip ve Afrika ülkelerine sağlanan balık işleme tesisleri ve ekonomik yardımların, bu ülkelerin IWC’deki desteklerini güvence altına almak amacıyla yapıldığını ifade etmişti. Benzer şekilde, 2001 yılında The Guardian tarafından yayımlanan bir araştırma; Dominika eski Çevre ve Balıkçılık Bakanı’nın, komisyondaki oylamaların ülkelerine sağlanan balıkçılık destekleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirttiğini ortaya koymuştu.

Japonya her ne kadar komisyondan ayrılmış olsa da; bugün IWC’de moratoryumu delmeye çalışan tasarının imzacıları olan Antigua ve Barbuda gibi diplomatik müttefikleri aracılığıyla, ticari balina avcılığını destekleyen lobicilik faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor.

Balinalar da, balıklar da ticari kaynak değildir

TVD olarak korumayı, hayvanların ekonomik değerine, insanlar için faydasına veya popülasyon büyüklüğüne göre değerlendirmiyoruz. Balinalar, yunuslar ve balıklar, ticari kaynaklar değil, kendi yaşamları olan bireylerdir.

Bu nedenle, “yan av” veya “hedef dışı av” olarak adlandırılan hayvanların yaşamını savunurken doğrudan avlanan balıkları da mücadelemizin kapsamında tutuyoruz. Bu terimler avcılığın hedefini tanımlar; hayvanlar arasında yaşam hakkı bakımından bir ayrımı haklı çıkarmaz.

Bir hayvan popülasyonunun devam edebilmesi, onu oluşturan bireylerin öldürülmesini ve bedenlerinin ticarileştirilmesini etik açıdan meşru kılmaz. Koruma politikaları hayvanların yaşamlarını ve yaşam alanlarını güvence altına almalıdır.

Hayvanların yaşam hakkını savunmayı ve devletlerin uluslararası karar süreçlerindeki tutumlarını kamuoyuna aktarmayı sürdüreceğiz.

IWC70’e ilişkin önceki çağrımızı, toplantı boyunca yayımladığımız güncellemeleri ve Türkiye Büyükelçisi’nin Japonya’daki balinacılık endüstrisi temsilcileriyle görüşmesine ilişkin Japon basınındaki haberlerin kaynak ve çevirilerini önceki yazımızda bulabilirsiniz.

–

Kapak fotoğrafı: Kyodo/Newscom

–

IWC70: Balina avcılığı tasarısı geri çekilirken Türkiye iki koruma kararında çekimser kaldı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye to cast its first vote

The 70th meeting of the International Whaling Commission (IWC) is taking place in Hobart, Australia, from September 27 to October 2, 2026. Ahead of this critical meeting, attended by officials from Türkiye’s Ministry of Agriculture and Forestry and the General Directorate of Fisheries and Aquaculture, our expectation is clear: Türkiye must unequivocally say “NO” to the resolution that aims to pave the way for commercial whale slaughter.

Turkish Ambassador ate whale meat with whaling executives

According to reports by the Japanese local press, Minato Shimbun, and the Suisan Keizai Shimbun newspaper; on July 6, 2026, in Tokyo, Türkiye’s Ambassador to Japan, Oğuzhan Ertuğrul, met with Yoshimitsu Kubo, Chairman of the Japan Whaling Association (JWA), and Hideki Tokoro, President of Japan’s largest commercial whaling company, Kyodo Senpaku.

During this dinner meeting at a whale meat restaurant owned by Kyodo Senpaku, it was stated that an “agreement” was reached that IWC decisions should be based on “scientific evidence,” which is the primary cover used by pro-whaling lobbies.

Furthermore, the reports explicitly stated that the Turkish Ambassador was served whale meat as carpaccio, steak, and nigiri sushi for the first time, and that the ambassador ate all the whale meat on the menu.

Türkiye’s IWC membership process

After a long process, Türkiye joined the commission on December 30, 2025, becoming the 89th member of the IWC. Türkiye’s purpose for joining this commission was defined in official statements as “contributing to the evaluation of scientific studies regarding marine mammals and the protection of whale species.” Now, the Turkish delegation must stand behind this “protection” commitment.

A covert resolution to breach the ban

The commercial whaling moratorium, in effect since 1986, has saved hundreds of thousands of whales from extinction. However, on the IWC70 agenda, there is a dangerous resolution sponsored by Japan and spearheaded by Antigua and Barbuda, which aims to restart commercial whaling under the guise of the “sustainable use of whale stocks.” Yet, the commercial reality behind the guises of “scientific research” or “sustainable use” was registered in 2014 when the International Court of Justice (ICJ) ruled it to be a purely commercial slaughter.

The resolution brought back to the table today at IWC70 is an attempt to reopen the door to exploitation—which international law had closed—through new wordplay and diplomatic backchannels.

• Indeed, the phrase “harvesting of whale resources” in the resolution text defines animals with the word “harvest,” as if they were crops to be reaped or a mine to be consumed.
• Similarly, the phrase “orderly development of the whaling industry” is a clear admission that the true goal hiding behind the words “sustainability” and “conservation” is to resurrect and perpetuate the profit-driven commercial industry.
• The phrase “food security and poverty reduction” is one of the most prominent examples of concrete manipulation. Even though whale meat and body parts are used as luxury consumption products and cosmetic raw materials, pro-whaling bodies try to make commercial whaling activities acceptable by presenting them under the mask of “fighting poverty.”

The danger of diplomatic bargaining

The IWC’s decision-making processes have historically been the stage for diplomatic maneuvers where the right to life of animals was subordinated to the economic and commercial interests of countries. We call on the Turkish delegation, at this table where it will cast its first vote, not to be a party to any diplomatic bargaining that sacrifices the animals’ right to life for narratives of “historical friendship” or economic interests.

Exclusion of civil society and the media

Forcing civil society and the media out the door at critical moments during IWC meetings is one of the commission’s common censorship tactics. Prior to the most critical votes, countries’ lead representatives can hold “Commissioners-only” sessions to close the meeting to civil society; this practice prevents diplomatic bargaining from being reflected to the public.

The scale of the slaughter and its impact on the ecosystem

We reject the view of animals as commercial “commodities,” “resources,” or “stocks,” and their exploitation for utilitarian reasons. Whales, just like fish and other marine life, have an inherent right to exist in the oceans. Furthermore, exposing the scale of the ecological destruction underlying this slaughter is of critical importance in demonstrating the damage this cruelty inflicts on the entire planet.

Despite the international ban, more than 1,000 whales are slaughtered with industrial harpoons every year by Norway, Iceland, and Japan. Yet, a single whale stores an average of 33 tons of carbon dioxide over its lifetime and, by nourishing the phytoplankton in the oceans, helps absorb 40% of the world’s carbon dioxide and produces at least 50% of the oxygen we breathe.

Our call to Türkiye: Vote “no” to commercial whaling resolutions

As Vegan Association of Türkiye (TVD), we issue the following call to the Turkish delegation, which joined the commission with the vision of “protecting marine mammals,” the Ministry of Agriculture and Forestry, and the General Directorate of Fisheries and Aquaculture:

1. Vote NO to this dangerous resolution that aims to weaken the commercial whaling moratorium and violates the animals’ right to life and the spirit of international law.
2. Vote YES to the establishment of the South Atlantic Whale Sanctuary, which has been proposed by Argentina, Brazil, and Uruguay for 28 years but continuously blocked by commercial lobbies.
3. Stand against the anti-democratic “secret meetings” tradition in the IWC’s dark history and the “Commissioners-only” sessions where civil society and the media are forcibly removed. Defend the voice of civil society demanding transparency at the commission.
4. Transparently announce your final stance at the meeting and the reasoning behind your votes to the public. Türkiye’s first vote at the commission must be on the side of the right to life, not commercial animal exploitation.

–

Sources: Yunuslara Özgürlük Platformu, The Guardian, Humane World for Animals, Uluslararası Adalet Divanı, WDC, Reuters

Cover photo: Environmental Investigation Agency (EIA)

–

Whale “meating” ahead of IWC70: Türkiye must vote ‘No’ to whaling yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye ilk kez oy kullanırken “hayır” demeli

Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) 70. toplantısı, 27 Eylül–2 Ekim 2026 tarihleri arasında Avustralya’nın Hobart kentinde sivil toplum kuruluşları ve hükümet delegasyonlarının katılımıyla gerçekleşiyor.

Türkiye’den Tarım ve Orman Bakanlığı ile IWC’ye ilişkin resmi açıklamalarda bulunan Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü yetkililerinin katılım göstereceği bu kritik Genel Kurul toplantısı öncesinde beklentimiz net: Türkiye, ticari balina katliamına tartışmasız bir şekilde “HAYIR” demelidir. İlgili bakanlık ve birimlerin; oylarını balinaların yaşam hakkından ve gezegenin geleceğinden yana kullanarak tavizsiz ve ilkeli bir tutum sergilemesini bekliyoruz.

Ancak, 6 Temmuz 2026’da Tokyo’da, Türkiye’nin Japonya Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul ile Japonya’nın en büyük ticari balinacılık şirketi Kyodo Senpaku ve Japonya Balinacılık Birliği (JWA) yöneticilerinin şirkete ait bir balina restoranında buluştuğu ve IWC kararlarının ticari sömürünün temel kılıfı olan “bilimsel kanıtlara” dayanması gerektiği konusunda uzlaşıldığı ortaya çıktı. Üstelik haberlerde, Türkiye Büyükelçisi’ne ilk kez balina eti servis edildiği ve büyükelçinin menüdeki tüm balina etlerini yediği açıkça ifade edildi.

Diplomatik pazarlıkların bu boyuta ulaştığı bir denklemde, Türkiye’nin ticari katliam tasarısına karşı sergileyeceği tutum, yaşam hakkı ve okyanusların korunması açısından tarihi bir sınava dönüşmüş durumda.

Yukarıda, soldan sağa: Temsilci Ejima, Büyükelçi Ertuğrul, JWA Başkanı Kubo, Senpaku Başkanı Tokoro ile çevirmen. Fotoğraf ise Japan Whaling Association’a, yani Japonya Balinacılık Derneği’ne ait.

IWC70 öncesi Türkiye Büyükelçisi Tokyo’da balina restoranında

IWC70 Genel Kurulu öncesinde avcı lobisinin diplomatik temaslarının ne boyuta ulaştığı ve Türkiye makamlarının bu çalışmalara yönelik tutumu Japonya basınına sızan haberlerle belgelendi.

Japon yerel basını Minato Shimbun ve Suisan Keizai Shimbun gazetesinin haberlerine göre; 6 Temmuz 2026 tarihinde Tokyo’da, Türkiye’nin Japonya Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul; Japonya Balinacılık Birliği (JWA) Başkanı Yoshimitsu Kubo, Japonya’nın en büyük ticari balinacılık şirketi Kyodo Senpaku’nun Başkanı Hideki Tokoro ve İktidar Partisi (LDP) Balinacılık Parlamenterler Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Kiyoshi Ejima ile bir araya geldi.

Kyodo Senpaku şirketine ait bir balina eti restoranında gerçekleşen bu yemekli toplantıda; Ertuğrul Fırkateyni ve İran-Irak Savaşı gibi tarihsel dostluk bağları araçsallaştırılarak, IWC’deki kararların av yanlısı lobilerin temel kılıfı olarak sunulan “bilimsel kanıtlara” dayanması gerektiği hususunda “uzlaşıldığı” belirtildi. JWA Başkanı Kubo, IWC70 öncesinde Türkiye Büyükelçisi’nin bu yaklaşımını “Japonya açısından büyük bir başarı” olarak nitelendirdi.

Haberlerde ayrıca, Türkiye Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul’un ilk kez balina eti (carpaccio, biftek ve nigiri sushi) yediği ve yemeğin tamamlandığı ifade edildi.

İlgili haberin Japoncadan Türkçe ve İngilizceye çevirisini, yazımızın en altında paylaşıyoruz. Haberin orijinal Japonca PDF kaydı bu bağlantıda, Google Chrome otomatik çeviri özelliği ile haberin İngilizcesi ve PDF versiyonu da bu bağlantıda.

Türkiye’nin IWC üyelik süreci

Dışişleri Bakanlığı tarafından 2007’de hazırlanan ve 2011’de TBMM’ye sunulan tasarıların ardından, Türkiye uzun bir sürecin sonunda 30 Aralık 2025’te komisyona katılarak IWC’nin 89. üyesi oldu. Türkiye’nin bu komisyona katılım amacı resmi açıklamalarda ve sivil toplum bildirimlerinde; “Bu üyelik; balina türlerinin korunması ile deniz memelilerine ilişkin bilimsel çalışmaların değerlendirilmesine katkı sağlanması ve çok taraflı deniz diplomasisinde ülkemizin etkinliğinin artırılması açısından önemli bir gelişmedir” olarak tanımlandı.

Şimdi, Türkiye delegasyonunun bu “koruma” taahhüdünün arkasında durması ve komisyondaki ilk sınavında ticari balina avcılığına karşı net bir duruş sergilemesi gerekiyor.

Türkiye geçtiğimiz yıl Slovenya’da yapılan Bilimsel Komite toplantısında ilk kez yer almıştı. IWC’nin Bilimsel Komitesi genellikle her yıl toplanır, ancak bu komitede siyasi, hukuki veya idari kararlar alınmaz; sadece balina popülasyonları, ekolojik ve bilimsel veriler tartışılır. Bilimsel Komite’de “resolution” olarak anılan tasarılar oylanmaz. Komite sadece tavsiye kararları hazırlayıp ana komisyona sunar. IWC’de moratoryum ve koruma alanları gibi ülkelerin kader belirleyici siyasi oyları sadece Genel Kurul (plenary commission meeting) ana toplantılarında kullanılır. Bir önceki Genel Kurul IWC69, 2024 yılında Peru’da yapılmıştı ve o tarihte Türkiye henüz üye değildi. Türkiye’nin üyeliğinden sonraki ilk Genel Kurul Avustralya Hobart’ta yapılacak olan IWC70. Dolayısıyla, Türkiye siyasi bir karara el kaldırıp resmi oyunu tarihinde ilk defa Avustralya’daki bu masada kullanacak.

Yasağı delmeye yönelik örtülü tasarı

1986 yılından bu yana yürürlükte olan ticari balina avcılığı moratoryumu (yasağı), bugüne kadar yüz binlerce balinayı yok olmaktan kurtaran önemli uluslararası mutabakatlardan biri. Ancak IWC70 gündeminde, bu yasağı delmeyi amaçlayan son derece tehlikeli bir tasarı var. Antigua ve Barbuda öncülüğünde sunulan; Palau, St. Kitts ve Nevis, St. Lucia ve Togo tarafından desteklenen tasarı, hayvanları meta statüsüne indirgeyerek “balina stoklarının sürdürülebilir kullanımı” kisvesi altında ticari avcılığı yeniden başlatmanın yollarını arıyor.

Oysa “bilimsel araştırma” veya “sürdürülebilir kullanım” gibi kılıfların ardındaki ticari gerçeklik, 2014 yılında Uluslararası Adalet Divanı (ICJ) tarafından da tescillenmişti. Birleşmiş Milletler’in en yüksek yargı organı olan ICJ, Avustralya’nın açtığı davada tarihi bir karara imza atarak, Japonya’nın Antarktika’da yürüttüğü sözde “bilimsel” balina avı programının tamamen ticari bir katliam olduğuna hükmetmiş ve durdurulmasını emretmişti.

Bugün IWC70’te masaya getirilen bu tasarı, uluslararası hukukun kapattığı sömürü kapısını yeni kelime oyunlarıyla ve diplomatik arka yollarla yeniden açma girişimidir.

• Nitekim, tasarı metninde yer alan “harvesting of whale resources” (balina kaynaklarının hasadı); hayvanları adeta biçilecek bir ekin veya tüketilecek bir maden gibi “hasat” kelimesiyle tanımlıyor.
• Benzer şekilde “orderly development of the whaling industry” (balinacılık endüstrisinin düzenli gelişimi) ifadesi, “sürdürülebilirlik” ve “koruma” kelimelerinin ardına saklanan asıl amacın, kâr odaklı ticari endüstriyi yeniden diriltmek ve uzun vadeli kılmak olduğunu açıkça itiraf ediyor.
• “Food security and poverty reduction” (gıda güvenliği ve yoksulluğu azaltma) ibaresi ise, somut manipülasyonun en belirgin örneklerinden. Balina eti ve vücut parçaları lüks tüketim ürünleri ve kozmetik hammaddesi olarak kullanılmasına rağmen, ticari balina avcılığı faaliyetlerini “yoksullukla mücadele” maskesi altında sunarak kabul edilebilir kılmaya çalışıyorlar.

Hayvan katliamını “gelenek”, “bilim” veya “kültürel miras” kılıfıyla meşrulaştırma stratejisi, bugün Danimarka’nın Faroe Adaları’nda (Grindadráp) ve Japonya’nın Taiji Koyu’nda devam eden yunus ve balina katliamlarında da karşımıza çıkıyor. Yunus parkları ve hayvan bahçeleri gibi hayvan hapishanelerinin sürmesine sebep olan esaret endüstrisinin canlı hayvan talebini karşılamak ve turistik restoranlara lüks “gurme et” sunmak için sürdürülen bu kanlı ticaretler; IWC’de “sürdürülebilir kullanım” maskesinin ardına saklanan zihniyetle birebir aynı sömürü mekanizmasından besleniyor.

Diplomatik pazarlık tehlikesi

IWC’nin karar alma süreçleri, geçmişte hayvanların yaşam hakkının ülkelerin ekonomik ve ticari çıkarlarına tabi kılındığı diplomatik manevralara sahne oldu.

Örneğin, 1999 yılında dönemin Japonya Balıkçılık Bakan Yardımcısı, Karayip ve Afrika ülkelerine sağlanan balık işleme tesisleri ve ekonomik yardımların, bu ülkelerin IWC’deki desteklerini güvence altına almak amacıyla yapıldığını ifade etmişti. Benzer şekilde, 2001 yılında The Guardian tarafından yayımlanan bir araştırma; Dominika eski Çevre ve Balıkçılık Bakanı’nın, komisyondaki oylamaların ülkelerine sağlanan balıkçılık destekleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirttiğini ortaya koymuştu.

Japonya her ne kadar komisyondan ayrılmış olsa da; bugün IWC’de moratoryumu delmeye çalışan tasarının imzacıları olan Antigua ve Barbuda gibi diplomatik müttefikleri aracılığıyla, ticari balina avcılığını destekleyen lobicilik faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor. Bu durum, diplomatik baskı geleneğinin ve devletler arası güç savaşlarının arka planda hala aktif olduğunu gösteriyor.

Türkiye delegasyonunu, ilk kez oy kullanacağı bu masada, hayvanların yaşam hakkını diğer devletlerin ticari vaatlerine, “tarihsel dostluk” söylemlerine veya ekonomik çıkarlara kurban eden hiçbir diplomatik pazarlığa taraf olmamaya çağırıyor; komisyona katılırken beyan ettiği ‘koruma’ vizyonuna sadık kalarak yaşamdan yana, ilkeli bir duruş sergilemesinin şart olduğunun altını çiziyoruz.

Sivil toplumun ve medyanın dışarıda bırakılması

IWC’nin karanlık tarihi sadece oyların satılmasıyla değil, sivil toplumun susturulmasına yönelik pek çok örnekle de dolu. IWC toplantılarında sivil toplumun ve medyanın kritik anlarda kapı dışarı edilmesi, komisyonun en karanlık ve sistematik sansür taktiklerinden biri. Balina avcılığı lobisi, rüşvet ve diplomatik baskı iddiaları ayyuka çıktığında “uzlaşma” adı altında kapalı kapılar ardına saklanmayı bir refleks haline getirmiş durumda.

• 2010 yılında Fas’ta yapılan Agadir zirvesinde, tam da ticari balina avcılığının tartışıldığı ana oturumda tüm hayvan hakları örgütleri ve medya mensupları salondan zorla çıkarılmış, kararlar kapalı kapılar ardında alınmıştı. Milyonlarca insanın bağışlarıyla oraya giden WDC, Sea Shepherd ve IFAW gibi sivil toplum örgütleri dışarıda bırakılmıştı.
• 2011’de İngiltere’de yapılan bir başka IWC toplantısında ise, Birleşik Krallık hükümeti şeffaflık talep eden bir yasa tasarısı sunduğunda Japonya, İzlanda ve Norveç salonu terk etmiş ve ardından kararlar meclis salonunda değil, delegasyonların otel odalarındaki gizli toplantılarında alınmıştı.
• IWC tüzüğündeki bir boşluktan faydalanılarak düzenlenen “Sadece Delegasyon Başkanları” (commissioners-only) oturumları da bu gizlilik kültürünün bir parçası. En kritik oylamalar öncesinde ülkelerin baş temsilcileri, toplantıyı sivil topluma ve medyaya kapatma hakkını kullanabiliyor. Bu uygulama, diplomatik pazarlıkların ve oyların nasıl manipüle edildiğinin kamuoyuna yansımasını engellemek için kullanılan kurumsal bir kılıftan ibaret.

Katliamın boyutları: Her yıl en az 1000 balina öldürülüyor

Balinalar, insanlığa veya gezegene sağladıkları faydalardan bağımsız olarak, hissedebilir bilinçli bireyler oldukları için devredilemez bir yaşam hakkına sahiptir. Hayvanların ticari birer “meta”, “kaynak” veya “stok” olarak görülmesini ve faydacı gerekçelerle sömürülmesini reddediyoruz. Balinalar, tıpkı balıklar ve diğer deniz canlıları gibi, okyanuslarda var olma hakkına doğuştan sahiptir.

Bununla birlikte, bu katliamın ardında yatan ekolojik yıkımın boyutlarını ortaya koymak, bu zulmün tüm gezegene verdiği zararı göstermek açısından da kritik önem taşıyor.

Uluslararası yasağa rağmen Norveç, İzlanda ve IWC’den ayrılan Japonya tarafından her yıl 1000’den fazla balina endüstriyel zıpkınlarla katlediliyor. Örneğin; Norveç dünyanın en büyük balina avcısı konumunda. Sadece 2023 yılında 500’den fazla Mink balinasını katletti. Japonya da kendi karasularında her yıl 200 ila 300 arasında balinayı (Mink, Bryde, Sei türlerine ait) öldürüyor. Üstelik yakın zamanda, nesli tükenme tehlikesi altındaki devasa uzun balinaları (fin whale) ticari av listesine ekledi. İzlanda ise, küresel tepkiler nedeniyle balina avcılığına zaman zaman ara verse de, faaliyete geçtiği yıllarda tek sezonda 100’den fazla uzun balinayı öldürüyor.

Bu devasa ve bilinçli hayvanlar; etleri sebebiyle lüks tüketim olarak, yağları ve vücut parçaları açısından da kozmetik endüstrisinde kullanılmak üzere, çoğu zaman hükümetlerin mali destekleriyle ve kamu fonlarıyla ayakta tutulan kâr odaklı bir endüstri uğruna öldürülüyor.

Bunun en somut örneği Japonya’dan. Deutsche Welle gazetesinin analizine göre, balina etinin piyasadaki satış fiyatı, avlanma maliyetinin altında kalıyor. Japonya 2019 yılında IWC’den ayrılıp ticari avcılığa döndüğünde, hükümet yıllık milyarlarca yen tutarındaki doğrudan sübvansiyonları faizsiz kredilere dönüştürerek sektörü yapay bir finansal koruma kalkanında tutmaya devam etmişti.

Balinaların yaşamsal ekosistemlere etkisi

“İklim savaşçıları” olarak bilinen balinalar, gezegenin hayatta kalma mekanizmasının kilit taşları. Deniz biyologlarının yayımladığı bilimsel raporlar, balinaların ekolojik rolünü çarpıcı verilerle ortaya koyuyor.

Bir ağaç yılda ortalama 21 kg karbon emerken, bir balina ömrü boyunca vücudunda ortalama 33 ton karbondioksit (CO₂) depoluyor. Devasa karbon yutakları olarak bilinen balinalar, öldüklerinde bu karbonu okyanus tabanına gömerek yüzyıllar boyunca atmosferden uzak tutuyorlar. Balinalar ayrıca derin sularda beslenip yüzeyde dışkılarlar. Demir ve azot açısından zengin olan bu dışkı, fitoplanktonlar için hayati bir gübre. Fitoplanktonlar, dünyadaki tüm karbondioksitin %40’ını (yaklaşık 4 Amazon ormanı kadar) emer ve soluduğumuz oksijenin en az %50’sini üretir. Yani balinalar ölürse, fitoplanktonlar azalır; fitoplanktonlar azalırsa okyanusun ve dünyanın nefes alma kapasitesi çöker.

IWC70’in diğer önemli gündemleri

IWC70’te masaya yatırılacak olan konular yalnızca balina avcılığı ile sınırlı değil. Balinalar ve diğer deniz memelilerinin yaşam hakkını tehdit eden insan kaynaklı birçok yıkıcı faktör de komisyonun gündeminde olacak:

• Balıkçılık endüstrisi ve tesadüfi ağlara takılma (bycatch): Balıkçılık endüstrisinin devasa ağlarına takılarak boğulan balinalar ve yunuslar (özellikle Avustralya’nın göç yolları üzerinde kullandığı tartışmalı köpekbalığı ağları).
• Gemilerle çarpışma vakaları: Artan deniz trafiğinin balinalar için ölümcül bir tehlikeye dönüşmesi.
• İklim krizi ve gürültü kirliliği: Balinaların besin zincirini yok eden iklim değişikliği ve okyanuslardaki endüstriyel/askeri gürültü kirliliğinin deniz memelilerinin yön bulma yetilerini bozarak karaya vurmalarına sebep olması.
• İzlanda ve Norveç’in ihlalleri: Uluslararası moratoryuma rağmen ticari balina avcılığına devam eden İzlanda ve Norveç’in öldürme yöntemlerinin mercek altına alınması.

Türkiye’ye çağrımız: “Hayır” oyu kullanın

Türkiye Vegan Derneği (TVD) olarak, “deniz memelilerini koruma” vizyonuyla komisyona katılan Türkiye delegasyonuna, Tarım ve Orman Bakanlığı’na ve IWC ile bağlantılı resmi açıklamaları bulunan Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne çağrıda bulunuyoruz:

1. Ticari balina avcılığı moratoryumunu zayıflatmayı hedefleyen, hayvanların yaşam hakkına ve uluslararası hukukun ruhuna aykırı bu tehlikeli tasarıya karşı HAYIR oyu kullanın.

2. Arjantin, Brezilya ve Uruguay tarafından 28 yıldır sunulan ancak ticari lobilerce sürekli engellenen Güney Atlantik Balina Koruma Alanı’nın kurulmasına EVET deyin.

3. IWC’nin karanlık tarihindeki antidemokratik “gizli toplantılar” geleneğine ve sivil toplum ile medyanın zorla dışarı çıkarıldığı “Sadece Delegasyon Başkanları” oturumlarına karşı durun. Şeffaflık talep eden sivil toplumun sesini komisyonda savunun.

4. Toplantıdaki nihai tutumunuzu ve oylarınızın gerekçesini şeffaf bir biçimde kamuoyuna duyurun. Türkiye’nin komisyondaki ilk oyu ticari hayvan sömürüsünden değil, yaşam hakkından yana olmalıdır.

–

Kaynaklar: Yunuslara Özgürlük Platformu, The Guardian, Humane World for Animals, Uluslararası Adalet Divanı, WDC, Reuters, IWC

Kapak fotoğrafı: Tim Watters/Sea Shepherd Australia/dpa/picture alliance (2013 yılında Nisshin Maru adlı Japonya gemisinin Güney Okyanusu’nda öldürdüğü ve işlemek üzere beklettiği mink balinaları)

–

Japonya basını: Japonya Balinacılık Derneği ile Türkiye Büyükelçisi görüştü

Balina türlerinin bilimsel kullanımı konusunda uzlaşıldı

9 Temmuz 2026, saat 17.50’de Minato Shimbun gazetesinde yayımlandı

Japon Balinacılık Derneği’nin (başkanı Kubo, 久保好) verdiği bilgiye göre dernek, 6 Temmuz’da Tokyo’da, geçen yılın aralık ayında Uluslararası Balinacılık Komisyonu’na (IWC) üye olan Türkiye’nin Japonya Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul ile görüş alışverişinde bulundu. Taraflar, balina türü kaynaklarının kullanımının bilimsel temelde tartışılması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.

Balina eti yemeklerini ilk kez deneyen Büyükelçi Ertuğrul, Japonya’nın en büyük balinacılık şirketi Kyodo Senpaku’nun işlettiği balina eti restoranı Kujira no Ōsama La Balena nel Parco’da carpaccio, biftek ve nigiri suşi gibi balina eti yemeklerini tattı.

Görüşmeye, Liberal Demokrat Parti’nin Balinacılık Parlamento Grubu Genel Sekreter Yardımcısı ve Danışmanlar Meclisi üyesi Kiyoshi Ejima da katıldı. Ejima ile Büyükelçi Ertuğrul; 1890’da Wakayama açıklarında bir Türk gemisinin kazaya uğramasıyla yaşanan Ertuğrul Fırkateyni faciasında Japonya’nın yürüttüğü kurtarma çalışmalarını ve İran-Irak Savaşı sırasında Türk Hava Yolları uçağıyla Japonların kurtarılmasını anarak iki ülke arasındaki derin bağları yeniden teyit etti. Ayrıca IWC’de balina türü kaynaklarının kullanımına ilişkin tartışmaların bilimsel kanıtlara dayanarak yürütülmesi gerektiği konusunda mutabık kaldı.

Kyodo Senpaku Başkanı Hideki Tokoro (所英樹), şimdiye kadar yapılan araştırma ve deneylerin sonuçlarını aktararak balina etinde bulunan bileşenlerin insan sağlığının iyileştirilmesi ve uzun yaşam üzerinde olumlu etkiler göstermesinin beklendiğini açıkladı. Dernek Başkanı Kubo ise IWC Genel Kurulu’nun bu yıl eylül ayında Avustralya’nın Hobart kentinde düzenlenecek olmasına değinerek, “Yeni üye olan Türkiye’nin büyükelçisinin, ülkesinin tutumunu bilimsel kanıtlara dayanarak belirleyeceğini ifade etmesi büyük bir kazanımdır,” sözleriyle görüşmenin önemini vurguladı.

Fotoğraf altı: Soldan sağa: Danışmanlar Meclisi üyesi Ejima, Büyükelçi Ertuğrul, Dernek Başkanı Kubo, şirket başkanı Tokoro ve tercüman. (Japon Balinacılık Derneği’nin sağladığı fotoğraf)

Kaynak: Minato Shimbun

Japan press: Japan Whaling Association meets with Turkish ambassador

Agreement on the scientific use of cetaceans

Published July 9, 2026, at 5:50 p.m. at Minato Shimbun

According to the Japan Whaling Association, whose chairman is Kubo (久保好), the association exchanged views in Tokyo on July 6 with Oğuzhan Ertuğrul, Türkiye’s ambassador to Japan. Türkiye joined the International Whaling Commission (IWC) last December. The two sides agreed that the use of cetacean resources should be discussed on a scientific basis.

Ambassador Ertuğrul, who was trying whale dishes for the first time, sampled whale dishes including carpaccio, steak, and nigiri sushi at Kujira no Ōsama La Balena nel Parco, a whale-meat restaurant operated by Kyodo Senpaku, Japan’s largest whaling company.

Kiyoshi Ejima, a member of the House of Councillors and deputy secretary-general of the Liberal Democratic Party’s parliamentary group on whaling, also attended the meeting. Ejima and Ambassador Ertuğrul reaffirmed the deep ties between the two countries, recalling Japan’s rescue efforts after the 1890 Ertuğrul incident, when a Turkish ship was wrecked off the coast of Wakayama, and the rescue of Japanese nationals by a Turkish Airlines aircraft during the Iran-Iraq War. They also agreed that discussions at the IWC on the use of cetacean resources should be based on scientific evidence.

Hideki Tokoro (所英樹), president of Kyodo Senpaku, explained that research and experiments to date suggest that compounds found in whale meat may help promote human health and longevity. Kubo, the association’s chairman, noted that the IWC General Meeting will be held in Hobart, Australia, this September. Emphasizing the significance of the meeting, he said, “It is a major achievement that the ambassador of Türkiye, a new member, has stated that his country will determine its position on the basis of scientific evidence.”

Photo caption: From left: House of Councillors member Ejima, Ambassador Ertuğrul, Association Chairman Kubo, company president Tokoro, and an interpreter. (Photo provided by the Japan Whaling Association)

Source: Minato Shimbun

Güncelleme: 1. ve 2. günde balinalar için kritik eşik

Kritik tasarılar

Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) Avustralya Hobart’taki Genel Kurulu’nda dün çok kritik iki zıt tasarı masaya yatırıldı.

1. Brezilya ve Latin Amerika ülkelerinin öncülük ettiği, balinaların sömürülmesini değil, doğal yaşam alanlarında özgürce yaşatılmasını savunan ve 28 yıldır ticari lobiler tarafından engellenen Güney Atlantik Balina Koruma Alanı (SAWS) tasarısı.

2. Japonya ile yakın ilişkileri bilinen St. Lucia ile Antigua ve Barbuda tarafından sunulan, 40 yıllık uluslararası ticari balina avcılığı yasağını (moratoryum) balinaların “sürdürülebilir kullanımı” tanımıyla delmeyi amaçlayan tehlikeli tasarı.

Meksika, Hindistan, İngiltere ve Avustralya gibi ülkeler balinaların yaşam savunuculuğunu üstlenirken; Japonya destekli olduğu bilinen katliam yanlısı odaklar ticari balina avcılığı yasağını kaldırmak için baskılarını sürdürüyor.

Antigua ve Barbuda’nın girişimi ve çok sayıda üye devlet ile STÖ’nün itirazıyla tasarı, taslak çalışma komitesine taşındı (drafting committee).

Süreç şekillenirken balinaların ve okyanusların geleceği kritik bir eşikte duruyor.

Türkiye’nin komisyona ilk katılımı, Büyükelçi’nin Tokyo’da avcılık lobisiyle balina eti denediği yemek diplomasisiyle gölgelendi.

Bu karanlık tablo karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı, Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, kamuoyuna, gezegene ve balinalara karşı kurumsal sorumluluğunu yerine getirmekle yükümlüdür.

Yaşam hakkı ekonomik çıkarlara ve ticari pazarlıklara kurban edilemez.

Çağrımızı yineliyoruz:

• Balina avcılığını diriltecek 8.6 no’lu tasarıya karşı net HAYIR diyin.
• Güney Atlantik Balina Koruma Alanı’na EVET yanıtı verin.
• Türkiye’nin kullanılması halinde ilk oyunu ve duruşunu şeffaflıkla kamuoyuna duyurun.

Türkiye’nin açılış konuşması

Türkiye’nin 1. günde yaptığı açılış konuşması Türkçe ve İngilizce olarak aşağıdadır:

“Sayın Başkan, saygıdeğer üyeler ve delegeler.

Türkiye’nin, taraf bir hükümet olarak Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) bir toplantısına ilk kez katılması büyük bir memnuniyettir.

Başlangıçta Türkiye, Hobart’taki IWC70’e ev sahipliği yaptığı için Avustralya hükümetine en içten takdirlerini sunmayı ve IWC sekreteryasına ile bu toplantının hazırlıklarına katkıda bulunan herkese teşekkür etmeyi ister. Türkiye, Balina Avcılığının Düzenlenmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme’ye katılım belgesini 30 Aralık 2025 tarihinde tevdi ederek komisyona resmi olarak katılmıştır.

Dolayısıyla IWC70’e katılımımız Türkiye için önemli bir dönüm noktasıdır. Taraf hükümet olarak ilk toplantımızın, sözleşmenin imzalanmasının 18. yıl dönümüne denk gelmesi özellikle anlamlıdır.

Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz ile çevrili olan Türkiye’nin denizlerle köklü ekonomik, bilimsel ve kültürel bağları bulunmaktadır. Coğrafyamızdan ve denizcilik mirasımızdan kaynaklanan sorumlulukların bilinciyle, deniz ekosistemlerinin korunmasına ve sucul canlı kaynaklarının bilim temelli ve sürdürülebilir yönetimine büyük önem veriyoruz.

Balinalar ve diğer deniz memelileri ile ilgili konulara bu daha geniş perspektiften yaklaşıyoruz.

IWC’yi; bilimsel değerlendirmelerin karar alma süreçlerini yönlendirebileceği, farklı yaklaşım ve perspektiflerin sözleşmenin amaçları doğrultusunda değerlendirilebileceği, iş birliği ve diyalog için önemli bir uluslararası platform olarak görüyoruz.

Bu bağlamda Türkiye, mevcut en iyi bilimsel bilgilerin, etkili, dengeli ve uygulanabilir koruma ve yönetim politikaları için sağlam bir temel oluşturmasını sağlamaya özellikle önem vermektedir.

Türkiye, sucul canlı kaynaklarının yönetimi konusunda güçlü bir kurumsal kapasiteye ve geniş bir deneyime sahiptir.

Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu ve Atlantik Ton Balıklarının Korunması Uluslararası Komisyonu dahil olmak üzere bölgesel balıkçılık yönetim organizasyonlarına aktif katılımımız, bu alandaki uluslararası iş birliğine ve sürdürülebilir yönetime olan uzun soluklu taahhüdümüzü yansıtmaktadır.

Türkiye ayrıca, 2018 yılından bu yana Karadeniz, Akdeniz ve bitişik Atlantik bölgesindeki deniz memelilerinin (balina ve yunusların) korunmasına ilişkin anlaşmaya (ACCOBAMS) taraf olup, deniz memelilerinin korunmasına yönelik bölgesel iş birliğine aktif olarak katkıda bulunmaktadır. Ulusal düzeyde ise, veri toplamayı güçlendirmek ve deniz memelileri hakkındaki bilimsel bilgiyi genişletmek amacıyla bilimsel çalışmalar yürütülmektedir.

Denizler ve okyanuslarla ilgilenen uluslararası kuruluşların ve mekanizmaların, kendi yetki alanlarına ve yetkinlik alanlarına tam olarak saygı gösterirken, karşılıklı destekleyici ve tamamlayıcı bir şekilde çalışması gerektiğine inanıyoruz.

Bu bağlamda, denizde ve deniz ekosistemlerinde farklı faaliyetler arasındaki etkileşimleri hesaba katan bütüncül yaklaşımlara da önem veriyoruz.

Yeni bir taraf hükümet olarak Türkiye, komisyonun çalışmalarına yapıcı bir şekilde katkıda bulunmayı dört gözle beklemektedir.

Taraf hükümetler arasında diyaloga, karşılıklı saygıya ve şeffaf bilgi paylaşımına büyük değer veriyoruz. Komisyon içindeki karşılıklı anlayışı ve iş birliğini güçlendirmek amacıyla, farklı önceliklerin ve perspektiflerin ihtiyatlı ve dengeli bir şekilde ele alınması gerektiğine inanıyoruz.

Sayın Başkan, Türkiye IWC’ye yapıcı katılım, uluslararası iş birliği ve bilime dayalı karar alma taahhüdüyle girmektedir. Önümüzdeki yıllarda tüm taraf hükümetlerle çalışmayı ve komisyonun çalışmalarına aktif olarak katkıda bulunmayı dört gözle bekliyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle, IWC’nin 70. toplantısına en içten başarılarımızı diler; müzakerelerimizin yapıcı ve geniş desteğe sahip sonuçlar doğurmasını umarız. Teşekkür ederim.

Çok teşekkür ederim. Türkiye Cumhuriyeti.”

28 Eylül 2026

–

İlk gün gerçekleştirilen Türkiye’nin açılış konuşması, IWC YouTube 1. gün canlı yayın videosunda, 1:49:08 – 1:54:20 timecode’ları arasında.

–

Turkiye’s opening speech delivered on the first day is between the 1:49:08 and 1:54:20 timecodes in the IWC YouTube Day 1 live stream video.

–

“Mr. Chair, distinguished members and delegates.

It is great pleasure for Turkey to participate for the first time in a meeting of the International Whaling Commission as a contracting government.

At the outset, Turkey wishes to express its sincere appreciation to the government of Australia for hosting IWC70 in Hobart and to thank the IWC secretariat and all those who have contributed to the preparation of this meeting. Turkey deposited its instrument of accession to the International Convention for the Regulation of Whaling on 30 December 2025 thereby formally joining the commission.

Our participation in IWC70 is therefore an important milestone for Turkey. It is particularly meaningful that our first meeting as contracting government coincides with the 18th anniversary of the signing of the convention.

Turkey bordered by the Black Sea, the Sea of Marmara, the Aegean Sea and the Mediterranean Sea has deep-rooted economic, scientific and cultural ties with the seas. Mindful of the responsibilities arising from the geography and our maritime heritage, we attach great importance to the conservation of marine ecosystems and to the science-based and sustainable management of aquatic living resources.

We approach issues related to the whales and the other marine mammals within this broader perspective.

We regard the IWC as an important international platform for cooperation and dialogue where scientific assessments can inform decision making and different approaches and perspectives can be considered in accordance with the objectives of the convention.

In this regard, Turkey attaches particular importance to ensuring that the best available scientific information provides a sound basis for effective, balanced and implementable conservation and management policies.

Turkey has strong institutional capacity and extensive experience in the management of aquatic living resources.

Our active engagement in regional fisheries management organizations including in the General Fisheries Commission for the Mediterranean and the International Commission for the Conservation of Atlantic Tunas reflects our longstanding commitment to international cooperation and sustainable management in this field.

Turkey has also been a party to the Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and Contiguous Atlantic Area (ACCOBAMS) since 2018 and actively contributes to regional cooperation for the conservation of marine mammals. At the national level, scientific studies are being conducted to strengthen data collection and expand scientific knowledge on marine mammals.

We believe that international organizations and mechanisms dealing with seas and oceans should work in a mutually supportive and complimentary manner while fully respecting their respective mandates and areas of competence.

In this context, we also attach importance to holistic approaches that take into account the interactions between different activities at the sea and marine ecosystems.

As a new contracting government, Turkey looks forward to contributing constructively to the work of the commission.

We place great value on dialogue, mutual respect and transparent information sharing among contracting governments. We believe that different priorities and perspectives should be addressed in a prudent and balanced manner with a view to strengthening mutual understanding and cooperation within the commission.

Mr. Chair, Turkey enters the IWC with a commitment to constructive engagement, international cooperation and science-based decision making. We look forward to working with all contracting governments and contributing actively to the commission’s work in the years ahead. In this spirit, we wish the 70th meeting of the IWC every success and hope that our deliberations will lead to constructive and broadly supported outcomes. Thank you.

Thank you very much. Republic of Turkey.”

Güncelleme: 4. günde diplomatik manevralar ve devam eden tehlike

Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) 70. toplantısının 4. gün oturumlarında balinaların yaşam hakkı adına kritik bir diplomatik manevra yaşandı. Ticari balina avcılığı yasağını “sürdürülebilir kullanım” tanımıyla delmeyi amaçlayan 8.6 numaralı tasarı, komisyon içindeki tepkilerin ardından karar destekçileri tarafından “şartlı olarak” geri çekildi. Ancak tehlike sürüyor çünkü balina avcılığı yanlısı heyetler, küresel moratoryumu ilgilendiren maddeler üzerinde kelime düzeyinde değişiklikler yaparak tasarıyı yeniden müzakereye açmak üzere süre talep etti.

IWC YouTube kanalındaki canlı yayınlardan öğrendiğimiz ve IWC’nin 4. gün resmi özetinden teyit edebildiğimiz bilgilere göre, hem revize edilerek yeniden masaya getirilecek bu avcılık tasarısı hem de 28 yıldır engellenen Güney Atlantik Balina Koruma Alanı (SAWS) taslağı için nihai kararlar zirvenin son günü olan 2 Ekim’de saat 09:00’dan itibaren verilecek (TSİ 02:00).

Karar anı yaklaşırken, Türkiye heyetinin sergileyeceği duruş gezegenin ve okyanus ekosisteminin geleceği için hayati bir sorumluluk barındırıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’nü, zirvede “uzlaşı” adı altında şekillenebilecek diplomatik taviz baskılarına karşı net bir tutum almaya çağırıyoruz.

Çünkü IWC sözleşmesindeki önemli 10 (e) maddesi, 1986 yılından beri ticari balina avcılığını yasaklayan ve “av kotaları” tanımıyla sunulan balina katliamı faaliyetlerini sıfıra indiren tarihi moratoryumun temelini oluşturuyor. Avcılık lobisi, doğrudan bu yasağı kaldırmak için gereken çoğunluğu sağlayamadığından, 8.6 numaralı bir karar tasarısı sunarak yasağın “bilimsel olarak” gözden geçirilmesi talebiyle süreci dolaylı yoldan başlatmayı hedefliyor. Şu an bu tasarının dilini “sürdürülebilirlik” veya “uzlaşı” gibi kelimelerle yumuşatıp diğer ülkeleri ikna ederek moratoryumun kilidini açmaya çalışıyorlar.

Bu nedenle, av yanlısı taraf devletlere verilecek herhangi bir destek, 40 yıllık küresel yasağın fiilen delinmesi anlamına gelecek.

Türkiye, 40 yıldır devam eden ve balina popülasyonlarının sağlıklı bir şekilde artmasını sağlayan ticari avcılık yasağını esnetecek hiçbir metin revizyonuna geçit vermemeli.

Yeniden paketlenerek sunulacak olan 8.6 numaralı tasarının müzakerelerinde moratoryumun tavizsiz sürdürülmesini kararlılıkla savunmalı, Güney Atlantik’teki yaşam alanlarını güvence altına alacak koruma tasarısını ise açıkça desteklemelidir.

Hayvanların yaşam hakkı ve gezegenin geleceği ticari pazarlıklara kurban edilemez.

Balina avcılığı karşısında Türkiye IWC’de hayır oyu kullanmalı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Öncelikle belirtmek isteriz ki, “yumurta tavuğun reglidir” ifadesi biyolojik olarak tam karşılığı olmasa da tavuğun döllenmemiş üreme hücresi olması itibarıyla bu tür bir benzetme ile anılmaktadır. Ancak bu terminolojik benzetme, tartışmanın özünü değiştirmemektedir. Yumurta; endüstrinin tavukların bedeni üzerinde yarattığı ağır biyolojik yükü, yapısal ihlalleri ve bunun etik sonuçlarını ihtiva eden ağır bir hayvansal çıktıdır.

Günümüzde tavuklar, doğal koşullarda yılda yaklaşık 10–20 yumurta bırakan atalarından farklı olarak, genetik seçilim ve yoğun üretim sistemleri nedeniyle yılda 300’ün üzerinde yumurta vermeye zorlanıyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) gibi uluslararası kurumların da açıkça ortaya koyduğu üzere bu durum hayvanlarda; kemik mineral kaybı, osteoporoz, üreme sistemi hastalıkları ve kronik fizyolojik stres gibi ağır sömürü sonuçları doğuruyor. Hak ihlallerine dayalı bu yıkıcı sistemin insan sağlığı açısından da sağlıklı sonuçlar üretmesi düşünülemez.

Nitekim; kolesterol zengini olan yumurtanın; kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve bağırsak mikrobiyotası aracılığıyla oluşan TMAO gibi mekanizmalar üzerinden sağlık üzerindeki olumsuz etkileri uzun yıllardır tıp literatürünün konusudur. Benzer şekilde balık tüketiminde de deniz ekosistemlerinde giderek artan mikroplastik kirliliği, metilcıva, dioksinler ve PCB gibi kalıcı kimyasal kirleticilerin halk sağlığı üzerindeki ciddi riskleri Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Birleşmiş Milletler Gıda Örgütü (FAO) tarafından açıkça vurgulanmaktadır. Bu gerçekleri dile getirmek bilim karşıtlığı değil; aksine bilimin ortaya koyduğu verileri görünür kılmaktır.

Dünyanın önde gelen beslenme kuruluşlarının da kabul ettiği üzere; hayvanlardan elde edilmiş içerik barındırmayan; lif, vitamin, kalsiyum ve protein açısından zengin; kolesterol ve doymuş yağ içermeyen; meyve, sebze, çerez, tam tahıl ve baklagillerden oluşan dengeli ve zengin bitki bazlı beslenme, yaşamın her döneminde tamamen yeterli ve sağlıklıdır.

Veganlık ise bireysel bir tercih veya beslenme biçimi değil; her şeyden önce hayvan sömürüsünün tamamına karşı hak temelli bir duruştur. İklim kriziyle mücadele, ormansızlaşma ve denizel çölleşmenin önlenmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve gıda sistemlerinin sürdürülebilirliği açısından da son derece güçlü bilimsel, hukuki ve ekolojik dayanaklara sahip bir yaşam biçimidir.

Ne var ki, yerleşik düzenin ve ekonomik sistemlerin dayattığı alışkanlıklar sorgulandığında, etik dayanaklar ve bilimsel kanıtlar yerine çoğu zaman alay, küçümseme ve itibarsızlaştırma dili tercih edilir. Birey ve toplulukların hedef gösterilmesiyle yeniden üretilen linç kültürü ve yönü değiştirilen dikkat, asıl görünür olması gerekenleri bir kez daha geri plana atar: Hayvanları. Onların haklarını savunanları ise yalnızlaştırmaya ve seslerini bastırmaya çalışır. Ancak bilinmelidir ki hak, adalet ve şefkat çemberini küçültmeye hiçbir örgütlü nefret söyleminin gücü yetmeyecektir.

Hiçbir toplumsal dönüşüm, statüko sorgulanmadan gerçekleşmemiştir. Bu sebeple, asıl ifşa edilmesi ve hesap sorulması gereken; her yıl trilyonlarca hayvanın ve insanın yaşamını etkileyen, yeryüzünün sınırlarını zorlayan mevcut üretim ve tüketim sistemidir.

Hayvanların maruz bırakıldığı sistematik sömürüyü, iklim krizinin görmezden gelinen nedenlerini ve bitki temelli beslenmenin etik temellerini savunmaktan vazgeçmeyeceğiz. Çünkü sessizlik, hiçbir canlıyı korumadı. Değişim ise her zaman gerçeği söylemeye cesaret edenlerle başladı.

Türkiye Vegan Derneği (TVD)

Çok daha fazlası, tvd.org.tr “Neden Vegan” menüsü altında.

Tan Taşçı yalnız değil: Gerçekleri konuşmaktan vazgeçmeyeceğiz yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

28–29 Kasım tarihlerinde Fairmont Quasar İstanbul’da düzenlenen festival, “Yaşama Şans Ver” sloganıyla veganizmi etik, sağlıklı ve çevre dostu bir yaşam biçimi olarak geniş kitlelerle buluşturdu.

Kozmetikten gıdaya, temizlik ürünlerinden tekstil ürünlerine uzanan geniş bir yelpazede ürün stantlarıyla Türkiye’nin önemli hayvan hakları oluşumlarının yer aldığı 60’dan fazla stant ile festival ziyaretçileri vegan bir yaşamı tüm boyutlarıyla deneyimleme fırsatı buldu.

Her yıl #YaşamaŞansVer mottosu ile gerçekleşen festivalde bu yıl da vegan etik, hayvan hakları mücadelesi ve bir arada yaşam vurgusu festival programında kendini gösterdi. Medyadan eğitime, afet yönetiminden spor ve günlük yaşama kadar uzanan geniş bir çerçevede; hayvanların toplumsal süreçlerde sistematik olarak dışlanmasına dikkat çeken konuşmalar, söyleşiler ve atölyeler iki gün boyunca yoğun ilgi gördü. Ayrıca son birkaç senedir hayvan hakları hareketinde yaşanan gerilemeler nedeniyle demoralize olan aktivistleri motive etmek üzere aktivist esenliğine yönelik oturumlara programda büyük bir yer ayrıldı.

Erişilebilirliği artırmak adına Vegfest oturumlarında Türk işaret dili çeviri desteği sunuldu, ziyaretçilerin eşit bir şekilde standları ziyaret etmesini sağlamak için profesyonel çevirmenler iki gün boyunca alanda faaliyet gösterdi. Çevirilerin yanı sıra anti-türcü işaret dili atölyesinde gerçekleştirilen hayvan özgürlüğü için sessiz eylem ile de Vegfest’in kapsayıcılık ilkesine vurgu yapıldı.

Festivalin en çok ilgi çeken bölümlerinden biri olan TVD Vegan Gelecek Ödülleri’nin kazananları, 29 Kasım’da düzenlenen törenle açıklandı. Kategori birincilerini seçmek üzere, online olarak gerçekleştirilen halk oylamasına geçtiğimiz seneye kıyasla iki kat fazla katılım oldu.

Vegan topluluğuna katkı sunan markalar, girişimler, medya profesyonelleri ve aktivistlerin ödüllendirildiği törende kazananlar şöyle:

TVD Vegan Gelecek Ödülleri kapsamında bu yıl “Yılın Paketli Vegan Gıda Ürünü” ödülü, yenilikçi yaklaşımıyla dikkat çeken Vegan Masa’nın Bitkisel Lahmacun ürününe verildi. “Yılın Vegan Atıştırmalığı” kategorisinde ise doğal içerikli ürünleriyle öne çıkan Züber’in Lokma ürünü ödüle layık görüldü.

Bitkisel içecek pazarındaki güçlü konumunu sürdüren Alpro – Oat, “Yılın Vegan İçeceği” ödülünün sahibi oldu. Kozmetik alanında etik üretimi destekleyen Badecanlar’ın Koltukaltı Şeyi ürünü, “Yılın Vegan Kozmetik Ürünü”seçildi.

Bu yıl hem marka hem işletme kategorilerinde iki ödül birden alan Vegan Masa, “Yılın Vegan Markası” ve “Yılın Vegan İşletmesi” olarak kayda geçti.

Perakende alanında bitkisel ürünlere verdiği destekle bilinen Metro Market Türkiye, “Yılın Vegan Dostu Zincir Marketi” ödülünün sahibi olurken; çevrimiçi alışverişte vegan ürün çeşitliliği sunan Vegan Pazaryeri, “Yılın Vegan Marketi” ödülüyle onurlandırıldı.

V-Label sertifikalı ürünler arasında ise probiyotik içerikli yenilikçi formülüyle dikkat çeken Nilky – Probiyo, “Yılın V-Label Sertifikalı Ürünü” seçildi.

Medyada hayvan hakları ve etik yaşam konularına yer vermesiyle öne çıkan Nevşin Mengü, Yılın Medya Ödül’nü kazandı. Sosyal medya alanında ise içerikleriyle geniş kitlelere ulaşan Yeni Nesil Mutfak’ın yaratıcısı Bora Kılıç, “Yılın Sosyal Medya İçerik Üreticisi” ödülünün
sahibi oldu.

Üniversite öğrencileri arasında vegan farkındalığı artırmaya yönelik çalışmalarıyla ODTÜ Vegan, “Yılın Üniversite Kulübü” seçildi.

Son olarak, etik yayıncılık alanındaki çalışmalarıyla öne çıkan muzir.org, TVD Özel Ödülüne değer görüldü.

Bu ödüller, vegan tüketici bilincinin gelişmesine katkıda bulunan kişi ve kurumları teşvik etmeyi amaçlıyor.

İki gün boyunca her yaştan katılımcıya açık ve ücretsiz olarak gerçekleştirilen festivalde; vegan aktivizm, etik, hukuk, medya, spor, diyet, yaratıcılık ve sanat başlıkları altında zengin bir program sunuldu.

Vegan Derneği Türkiye (TVD) hakkında:

Vegan Derneği Türkiye (TVD), türler arası eşitlik ve adaleti savunan bir hayvan hakları örgütüdür. 2006 yılında bir platform olarak temelleri atılan TVD, 2012 yılında resmi statü kazanarak dernekleşmiştir. İnsanların, insan olmayan hayvanlar üzerinde kurduğu sistematik sömürünün sosyal adalet, barış ve eşitlik anlayışıyla son bulması ve türcü bakış açısının ortadan kaldırılmasına yönelik bilinçlendirme çalışmaları yürütmektedir. VegFest ve Dünya Vegan Günü gibi etkinliklerin düzenleyicisi olarak vegan yaşam biçimini daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaç edinmiştir.

8. Uluslararası İstanbul Vegfest’te 2025 TVD Vegan Gelecek Ödülleri Sahiplerini Buldu yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Vegan Derneği Türkiye (TVD) organizasyonu ve V-Label International ana sponsorluğunda yapılan Uluslararası İstanbul Vegfest, bu yıl 28-29 Kasım 2025 tarihlerinde sekizinci kez kapılarını açıyor. Fairmont Quasar İstanbul’da “Yaşama Şans Ver” sloganıyla düzenlenecek olan geleneksel vegan festival, sadece veganlara değil; etik, sağlıklı ve çevreye duyarlı bir yaşama ilgi duyan her yaştan katılımcıya açık ve ücretsiz.

Veganizm felsefesini geniş kitlelere ulaştırarak toplumsal adalet çemberini genişletmeyi ve tüm canlıların yaşam hakkını merkeze alan eşitlikçi bir yaşam kültürünü yaygınlaştırmayı hedefleyen İstanbul Vegfest, bir kez daha Türkiye’den ve dünyadan hayvan hakları ve bitki bazlı beslenme konularında etkili çalışmaları, deneyimleri ve üretimleri yaygınlaştırma imkanı sunacak.

Aktivizm, müzik, spor, dans ve film bir arada

İki gün sürecek olan festivalin içeriği; hayvan hakları aktivizmi, etiği ve hukuku başta olmak üzere, konserlerden film gösterimlerine, uzman konukların yer aldığı oturumlardan yaratıcı atölyelere kadar, erişilebilirlik ve kapsayıcılık perspektifiyle geniş bir yelpazeye yayılıyor.

1. GÜN: 28 KASIM CUMA

İşaret dili ve yaratıcı dans atölyelerinin planlandığı ilk festival gününde (28 Kasım) “Kritik Değişimler: Veganlığı Özgürlük Hareketleriyle Uyumlu Hale Getirmek” söyleşisi, vegan aktivizmin diğer özgürlük ve eşitlik mücadeleleriyle nasıl bir arada ilerleyebileceğini masaya yatıracak. Müzisyenlerle birlikte Vegan Sahne’de gerçekleştirilecek mini konserler ile beraber kısa film gösterimleri de festivalin birinci gününde yerini alacak.

2. GÜN: 29 KASIM CUMARTESİ

Festivalin ikinci günü, kısa film gösterimlerine ek olarak, güncel toplumsal sorunlara ve akademik tartışmalara odaklanan oturumlarla devam edecek.

“Hukuk ve Hak Mücadelesi” ile “Medya ve Etik”

Bu bölümde özellikle, bir arada yaşamı tehdit eden dışlayıcı politikaların toplumsal sonuçları vurgulanacak ve oturumlarda;

• sokakta yaşayan hayvanların en temel hakkı olan beslenme hakkını hedef alan güncel yasaklar,
• afetlerde ve kriz anlarında hayvanların dışarıda bırakılması,
• sistematik hayvan hakları ihlallerinin medyaya yansıtılma biçimi,
• hayvan özgürlüğü bağlamında etik gazetecilik ilkeleri ele alınacak.

“Sağlık ve Beslenme”

Güncel uluslararası beslenme kılavuzlarında bitkisel beslenme tüm yaş grupları için “uygun ve faydalı” olarak belirtilse de, bitkisel beslenmeye dair önyargıları yıkmak ve doğruluğu kanıtlanmış bilimsel verileri kitlelere ulaştırmak için daha çok sayıda meslek grubunun katılımına ve farkındalığına ihtiyaç var.

Bu sebeple bu yıl “Sağlık ve Beslenme” ile ilgili oturumlarda vegan diyetisyenler ve profesyonel sporcular, bitkisel protein kaynaklarını ve sporda bitkisel beslenme konusundaki önyargıları ve yanlış bilinenleri ele alacak.

“Toplumsal Kapsayıcılık ve Mücadele”

Bu başlık altında eğitimciler, veteriner hekimler, içerik üreticileri ve aktivistler kapsayıcı toplumsal dönüşüm için hayati konuları tartışacak. Festivalin ana temasını güçlendiren bölüm; insan-hayvan-ekosistem etkileşiminde bütünlükçü, dayanışmacı ve kapsayıcı bir yaşam modelinin önemini görünür kılacak. Oturumlarda şu temalar öne çıkacak:

• Eğitim kurumlarında etik kültürün yaygınlaştırılması ve hayvanların “öğretim dışı” görülmesine karşı kapsayıcı modeller,
• Dijital içerik üreticiliğinde etik sınırlar ve sorumluluk,
• Afet yönetiminde hayvanların gözetilmesi, hazırlık-planlama süreçlerine dahil edilmeleri ve kapsayıcı politika örnekleri,
• Geri gönderme merkezinde alıkonulan vegan bir kadın aktivistin yaşadıkları üzerinden, kırılgan grupların çok yönlü dışlanma deneyimleri,
• Aktivizmi sürdürülebilir kılmak için tükenmişlik ve umutuzluk hissine karşı bir arada durmak ve kolektif gücümüzü kullanmak.

TVD Vegan Gelecek Ödülleri de sahiplerini bulacak

Türkiye vegan topluluğunu güçlendirmek ve etik üretim yapan kişi ve markaları teşvik etmek amacıyla düzenlenen geleneksel TVD Vegan Gelecek Ödülleri, bu yıl da festivalin ikinci gününde sahiplerini bulacak.

TVD Vegan Gelecek Ödülleri’nde her bir kategoride en çok oy alan adaylar oylamaya sunuluyor ve vegan topluluğunun öncü isimlerini halkın oyları belirliyor. Bu yıl 16 Kasım’da son bulan oylamanın sonuçları; vegan aktivizme katkı sağlayan bireylerin, oluşumların ve ürünlerin tanıtıldığı, üretim sektöründeki yeniliklerin görünür kılındığı ödül töreninde paylaşılacak.

Vegan atıştırmalık, içecek, kozmetik ürünlerinden vegan işletmelere ve vegan dostu zincir marketlere kadar pek çok farklı başlık altında oylama sonuçlarını içeren ödül töreni kapsamında, yılın vegan markası, içerik üreticisi, medya organı, üniversite topluluğu ve V-Label sertifikalı ürünü de ödül alacak.

Herkese açık ve ücretsiz

Gıdadan kozmetiğe, tekstilden temizlik ürünlerine kadar yüzlerce vegan ürünün sergileneceği, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversite vegan kulüplerinin stantlarıyla hareketlenecek 8. Uluslararası İstanbul Vegfest; daha adil, daha kapsayıcı ve daha şefkatli bir dünya hayali kuran herkesi 28-29 Kasım’da Fairmont Quasar İstanbul’da bu büyük buluşmaya bekliyor.

Festival programının tamamını aşağıda, ve TVD’nin web sitesi ile sosyal medya hesaplarında bulabilirsiniz. 

tvd.org.tr
instagram.com/Vegfestist
x.com/VegfestIst
facebook.com/VegfestIst
youtube.com/Vegfestist

8. Uluslararası İstanbul Vegfest Programı

1. Gün:

13:00   8. Uluslararası İstanbul Vegfest Açılış Konuşması

13.30    Kritik Değişimler: Veganlığı Özgürlük Hareketleriyle Uyumlu Hale Getirmek

14:00   Veganizmi Erişilebilir Kılmak:  Herkes İçin Anti-Türcü İşaret Dili Atölyesi

15:00   Vegan Çiftlik Film Gösterimi Kısım-I

16:00   Vegan Sahne Müzik Dinletisi: Emre Özdemir, Ahmet Yeşil, Bahar Pınarer, off Maqam

18:00   Yaratıcı Dans ve Etik Hareket Atölyesi

19:30   Alen Zinzal, Selin Karaağaç, Elif

2. Gün:

11:30-12:30      Vegan Diyetisyenlerle Protein Kaynağı Soyanın 5 Hali

11:30-12:00      Vegan İçerik Üreticiliği: Sınırlar ve Etik

12:10-12:50      Eğitimci Perspektifinden Eğitim Kurumlarında Etik Kültür

13:00-13:40      Afetlere Birlikte Hazırız: Afet Yönetiminde Hayvanlarla Yaşam ve Hazırlık

13:45-14:10      Nedir Bu Besleme Yasakları?

14:20-15:00      Gazetecilik etik ilkeleri hayvan özgürlüğü için nasıl geliştirilebilir?

15:10-15:50      Medyaya Yansıyan Hayvan Hakları İhlalleri ve Meclis’te Hayvan Hakları Raporu

16:00-17:00      TVD Vegan Gelecek Ödülleri 2025

17:10-17:30      Geri Gönderme Merkezinde Bir Vegan Aktivist

17:40-18:20      Profesyonel Sporcuların Gözünden Sporda Bitkisel Beslenme Algısı

18:30-19:10      Vegan Çiftlik Kısa Film Festivali Vegfest Seçkisi Kısım-II

19:20-20:20      Tükenmişlikten Yeniden Doğuş: Aktivizmi Sürdürülebilir Kılmak

<strong>8. Uluslararası İstanbul Vegfest 28-29 Kasım’da</strong> yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu yıl İstanbul’da vegan feministler olarak, Vegan Kortej çatısı altında bir araya gelerek Kadıköy’den Taksime uzanan bir yürüyüş gerçekleştirdik.

8 Mart öncesinde gerçekleştirilen döviz ve slogan atölyelerinde hazırlanan materyallerin sosyal medyada paylaşıldığında ne yazık ki bazı arkadaşlarımız için linç kampanyasına dönüştürüldüğüne tanık olduk. Ancak feminizm mücadelesi ile hayvan hakkı savunuculuğunun ortaklaştığı noktayı göremeyen bireylerin bu sanal saldırısı meydanlarda karşılık bulmadı.

Kadının emeğini sömüren, baskılayan, şiddet uygulayan patriyarka tür ve cinsiyet ayrımı gözetmeksizin sistematik olarak hayvanları sömürmeye, öldürmeye, üzerlerinde tahakküm kurmaya devam ediyor. Vegan hayvan hakları aktivistleri olarak hayvanların feminizmin eşitlik mücadelesinde görünür olması için alanlarda olmanın öneminin farkındayız, 8 Mart’ta ülkenin dört bir yanında sokağa çıkan ve hayvanların uğradıkları sistematik sömürüyü görünür kılan herbir veganın emeğinin çok kıymetli olduğunu biliyoruz.

Hayvan Hakları Mücadelesini meydanlara taşıyan aktivistlerin 2025 yürüyüşünü arşivlemek ve mücadeleyi büyütürken ilham olması adına bu seneki deneyimlerini ve dövizlerini sizlerle paylaşıyoruz.

1 Kasım’dan 8 Mart’a, sömürüye karşı bütünleşik mücadelemizde dayanışmayla…

Vegan Aktivistlerin Deneyimleriyle 8 Mart

“HAYVANLARI DA KADINLARI DA SÖMÜRÜYOR PATRİYARKA!”

8 Mart’da önce Kadıköy ve sonra Taksim’de vegan feministler olarak ses yükselttik ve sisteme itirazlarımızı yükledik.

Ataerkil sistemin tek hedefi kadınlar değil, zayıf gördüğü her kesime ve canlıya aynı yerden bakıyor. Kadınlara da, Lgbti+’lara da hayvanlara da aynı sömürü̈ ve şiddet kıskacını doğrultuyor. Hakların gaspı, cinayetler ve katliamlar sistemsel baskının oluşturduğu zeminde işleniyor.

2025’de patriyark sistemin baskısını artırdığını, hak mücadelelerini düşmanlaştırmada vites yükselttiğini görüyoruz. Cinsiyetçilik, homofobi, köpekleri canavarlaştırma, hayvanları düşmanlaştırma ve türcülükle bir sömürü kıskacı işletiliyor. Vegan feministler olarak bunu görüyor, kadın, Lgbti+ ve hayvan hakları ile dayanışmak için ayrılığa ihtiyaç duymadığımızı söylüyoruz. Şiddetin faaline odaklanarak cinsiyetçi-türcü-homofobik olmayan adil ve eşitlikçi bir dünya için bütünleşik bir mücadeleyi işaret etmeye devam ediyoruz.

Feminist gece yürüyüşünde ışıklı pankartımız, dövizlerimiz ve vegan bayrağımızla yürüdük. Kızkardeşlerimizle kucaklaştık, coşkumuzu yükselttik.

Vegan feministler olarak “sınıfsız sınırsız özgür vegan bir dünya!” istiyoruz.

Güzide Erden, Vegan Aktivist (Vegan Derneği Türkiye) – İstanbul

Feminizm patriyarkayı ve onu yeniden üreten tüm dinamikleri karşısına alır. Günümüzde, toplumsal yaşamı sömürü ve tahakküm üzerine kuran tüm politikalarla olduğu gibi, türcülükle de antagonisttir. Şu sorular kritiktir: feminizm “birileri”ne yapılan sistematik işkenceyi görmezden gelebilir mi? “Birileri”nin sömürülmesinde suç ortağı olarak, bunu meşrulaştırarak nasıl adil bir dünya için mücadele yürütebiliriz?  Kadınların erkekler için yaratılmadığı gibi hayvanlar da biz insanlar İçin yaratılmadı. Patriyarka, kapitalizmle köklenmiş sistematik dinamiklerle hayvanları, kadınları, lubunyaları sömürüyor. Yıl 2025, türcü-feminizm artık kabul edilemez, bu çelişki milyonlarca hayvanın sömürülmesine sebep olurken hem politik zemine hem mücadeleye zarar veriyor. Bu yüzden “Kız kardeşim, vegan ol!”

“Patriyarkaya, Türcülüğe, Kapitalizme karşı topyekün mücadele!” dövizlerimizle çıktık 8Mart’a. Görünmeyen emeğin sesini yükselttik, sokaklarda, meydanlarda, “sınıfsız, sınırsız, özgür vegan bir dünya” diye haykırdık. Oldukça yoğun bir ilgi vardı bol ışıklı “vegan feministler” pankartımıza… Tanışmadığımız vegan kızkardeşlerimizle vegan bayrağın altında toplandık. Bolca fotoğraf çektirdik. Henüz vegan olmamış kızkardeşlerimizin yoğun ilgisi, bize eşlik ettiği sloganlar ve kortejimizin coşkusu çok güzeldi.

Türcülük karşıtı mücadelemizi her geçen gün büyütüyoruz. Diğer hak mücadeleleriyle bir araya geliyor, politik hattı birlikte belirliyor ve alanlarda ses yükseltiyoruz.

Merve Tufan, Vegan Aktivist – İstanbul

8 Mart’ta Feminist Gece Yürüyüşü’ne ve bu yıl aynı gün olsa da çoğunlukla bir önceki Cumartesi günü Kadıköy’de yapılan Büyük Kadın Buluşması’na katılmak hayvanlar için de çok önemli. Çünkü hayvan istismarının ve bunun karşısında olan veganlığın feminizimden ayrılamayacak bir durumda olduğuna eminim. Çünkü hayvanları da kadınları da lubunyaları da sömüren, değersizleştiren, öldüren aynı partiyarka, aynı eril tahakküm. Yıkmaya çalıştığımız aynı şey ise, sömüren aynı ise birlikte mücadele etmemiz gerekmez mi? Ayrıca feministler kendilerini erkek şiddeti altında ezilirken buldukları için sokaklara çıkıyorlar, yine de erkeklerin de şiddete uğramasını istemiyorlar. Bu güzel düşüncedeki feministlerin hayvanların şiddete uğramasını isteyeceğini düşünmüyorum. Fakat nasıl ki bundan yıllar önce kadınlara uygulanan şiddet sistem dediğimiz kapitalist patriyarka tarafından gizleniyorsa, bugün aynı kapitalist patriyarka hayvanlara yönelik şiddeti de gizliyor. Bu gizlemeye karşı bizim bu gizliliğin önündeki perdeyi kaldırmak zorunda olduğumuzu düşünüyorum. Vegan feministler olarak hep diyoruz ya bulunduğumuz her yerden ses çıkarmalıyız diye, bu yüzden farkında olmadan hayvanlara şiddet uygulayan feministler varsa onların düşüncelerine bir kapı açmak için 8 Mart’ta alanlarda olmamızın önemli olduğunu düşünüyorum.

Nasıl ki bundan sadece birkaç yıl önceye kadar translar lubunyalar feminist mücadeleden dışlanıyor ama bugün bu değiştiyse, inanıyorum ki hayvanlar feminizmin öznesi olarak görülmese de bu mücadelenin içinde yer bulacaklar. O zaman feministler hayvanlara yaşatılanları bu kadar geç gördükleri ve yaşatılanlara bu kadar geç ses çıkardıkları için üzülürken, biz vegan feministler olarak elimizden geleni yapmış olduğumuzu bileceğiz ve o üzülen feminist kardeşlerimize diyeceğiz ki “Üzülme kardeşiz, biz başlatmıştık, beraber devam edeceğiz bu mücadeleye”.

Tüm bunları düşünerek bu yılki dövizimin bir yüzünde şu yazıyordu: hayvanlar ne alaka deme, çünkü kadını ve hayvanı değersizleştiren, sömüren, öldüren aynı partiyarka. Arka yüzünü ise ikiye böldüm. Sol yanında beyaz zengin yaşlı heteroseksüel erkeğin en üstte olduğu ve kadın ve diğer hayvanların altta olduğu, çoğunlukla ego yazısıyla karşımıza çıkan  resim vardı. Ama ben bunun ego degil de tamamen ataerkil sistem olduğunu düşündüğüm için, resmin altına ataerkil yazıp üstünü çizdim. Dövizin sağ tarafında da vegan bayrakta insanları temsil eden yani beyaz yerde gökkuşağı vardı ve vegan bayrağın üzerinde tüm hayvanların tabii insanların da içinde olduğu bir yuvarlak içinde yanyana durduğu resim vardı. Bu resmin altına da vegan yazdım. Ayrıca Çok uzun süredir var olan “Vegan Feministler” pankartını ışıklandırdık ve iki tane çubuğa astık, çok güzel oldu.

Bu yıl diğer yıllardan farklı olarak polis aramasından geçtiğimizde sadece gökkuşağını almamakla kalmadılar, üzerinde “politik” ve “rejim” kelimelerinin yazdığı dövizlerimizi de alana almadıklar. Hatta üzerinde Carol J. Adams’ın “Et yemek erkek iktidarının her öğünde yeniden ilan edilmesidir” sözü yazan dövizi de almak istemediler ama bir şekilde alana soktuk.

Vegan feministler kortejnin bu kadar az kişi olması üzücü çünkü vegan ve feminist olduğunu söyleyen çok sayıda insan tanıyorum ama gelmediler. Bu sadece 8 Mart için de geçerli değil. Bir yıldır sokaklarda katliam yasasına karşı yürüttüğümüz mücadelede de aynı durum söz konusu. Vegan olmanın hayvanlar için mücadele etmeyi yanında getirdiğini düşünüyorum. Umarım herkesin vegan olduğu ve her veganın hayvanlar için ses çıkardığı günler gelecek.

Arzum, Vegan Hayvan Hakkı Savunucusu – İstanbul

2025 yılını “aile yılı” ilan edenlere, varoluşlarımızı yok sayanlara inat, bu 8 Mart’ta binlerce feminist sokakları, meydanları isyanımızla doldurduk. Bununla birlikte biz feminist veganlar biliyoruz ki; kadının, lgbti+nın, çocuğun, göçmenin, sakatın, engellinin ve tüm azınlık kesimlerin en temel haklarını gasp eden patriyarkal sistem, insan dışı hayvanların da aynı tahakküm mantığıyla sonuna kadar sömürülmesini meşru kılıyor.

Bundan nerdeyse 11 yıl önce, 2014 yazında Muğla’da ilk vegan feminist kamp için hazırlanan, yıllar içinde kuşaktan kuşağa, elden ele dolaşan “Vegan Feministler” pankartını, bu 8 Mart’ta da -tam da olması gerektiği gibi- insan ötesi bir feminist isyanla taşıdık Taksim’de. Artık bu coğrafyanın her yerinden yüzlerce vegan-feminist sesleniyor: “özel olan politik; kimi yediğin kimi kullandığın da politik.” Bedenleri ete, süte, yüne, deneye, eşyaya indirgenen, yaşamalarına dahi izin verilmeyen hayvanlarla dayanışmayı bulunduğumuz her yerde hatırlamanın ve hatırlatmanın hepimizin sorumluluğu olduğunu düşünüyorum. Ne trans dışlayıcı ne de türcü feminizm patriyarkayı yıkabilir.  Ne alaka deme, çünkü birilerinin türünden dolayı sömürülebilir olmasını onaylıyorsan, bu cinsiyetinden ötürü de olabilir ırkından ötürü de. Yani hepimiz hedefteyiz, ancak hep birlikte özgürleşebiliriz.

Özge Özgüner, Vegan Aktivist (BurHak) – İstanbul

Veganlar olarak orada olmamız önemliydi çünkü ataerki ve türcülük birbirini besleyen baskı sistemleri ve özgürlük bölünemez. Ne kadınların, ne hayvanların, ne de doğanın sömürüsüne göz yumamayız. Sokaklarda olmak, aynı sloganları haykırmak insana umut veriyor. Benim için çok güzel bir anlar oluştu. Ben Kızkardeşim Vegan Ol pankartı hazırlayıp X hesapta paylaşmıştım ve naveganlar tarafından baya linç yedim. Korkunç mesajlar alıyordum şiddet, taciz her şey vardı. Ben de hesabımı gizliye aldım.

Mitingde o pankartı gören bir sürü insan yanıma gelip bana sarılıp, desteklerini gösteriyordu bir sürü vegan yoldaşımı tanıdım. Kocaman dünyada yalnız olmadığlmı hissettim..

Xanım Nana Babazade, Vegan Aktivist – İstanbul

Bu yıl ki 8 Martı “duygu yoğun” bir deneyim olarak tanımlayabilirim. Arkadaşım Şule ile yürüyüş öncesi buluşup vegan lahmacun eşliğinde dövizimizi hazırladık. Alana geldiğimizde müthiş bir coşku, güven ve aidiyet  duygusu hissettim. Sloganlar attıp, dans edip, hoplayıp zıpladık, neşe ve umutla ile dolup tastık adeta. Yürüyüş bitene kadar bu duyguların tadını çıkarmış ve artık evimize donecekken önümüzdeki yolu kapattılar. Birazdan açarlar herhalde diye beklerken, gözaltılar başladı. Korkunç bir köşeye sıkıştırılmıslık duygusu yaşadım, polisler bize bakıyor,içten içe gülüyor, adeta dalga geçer tavırlarla sorulamıza cevap veriyorlardı. Buz gibi havada tamamen keyfi yapılan bu hukuksuz uygulama ve maruz kaldığımız psikolojik şiddet sonucunda anksiyete krizi geçirdim ve titreyerek ağlamaya başladım. Arkadaşlarımın desteği sayesinde toparlayabildim ve yaklaşık 1.30 saat sonra bizi bıraktılar. Eve giderken bir yandan, bizi korkutmaya yıldırmaya çalışmak için bu harika günü nasıl mahvettiklerini, bir yandan da gözaltına alınan arkadaşlarımızı düşünüyordum. Her geçen yıl sayımızın artması, mücadele ateşimizin yükselmesi ve bu baskıların temelindeki korkuyu gördüğüm için daha da umutla doldum. Seneye dövizime ne yazacağımı düşünüyorum şimdiden

Bahar Mercan, Vegan Feminist – İstanbul

Patriyarkanın; kadın, lgbti+, çocuk, doğa ve hayvan üzerinde tahakkümüyle iktidarını her gün güçlendirmeye çalıştığı bu dönemde, tüm türlere yaşam ve özgürlük çağrısıyla 8 Mart’ta sokaklardaydık.

Trakya Üniversitesi Vegan Topluluğu, TÜVEG – Edirne

Vegan feministler olarak kadınların ve hayvanların bedeninin kontrol edilmesine ve istismar edilmesine karşı çıkıyoruz. Kadınların maruz kaldığı sömürüyle, hayvanların maruz kaldığı sömürü arasında doğruda paralellik vardır. “Hayvancılık endüstrisi” özellikle dişi hayvanların üreme sistemini kullanarak süt ve yumurta üretimini sürdürüyor.  Ataerki hayvanın etiyle, kadının bedeniyle besleniyor. Bu sebeple veganlar olarak 8 Mart Dünya Kadınlar gününde sokaklarda tüm yaşamın hak olduğunu haykırdık.

Anonim Aktivistler – İzmir

Ankara’da 8 Mart için öncesinde döviz atölyesi için çağrıda bulunduk.  Katılım çok yoktu ama keyifle geçti.

8 Mart için sözleştiğimiz vegan arkadaşlarımız da bir araya gelmek için alanda buluşacaktık, yalnız beklemediğimiz büyük bir kalabalıkla karşılaştığımız için bir araya gelmemiz güç oldu farklı yerlerde vegan dövizlerimizle bulunduk. Ankara’da böyle bir kalabalığın olması bir araya gelmemize engel oldu fakat kalabalığın O büyük coşkusu kadın dayanışmasında çok güçlü hissettirdi.

Ek olarak olumsuz bir görüşüm de, vegan feministlerin daha çok bir araya gelmesi için harekete geçmesi gerektiğini düşünüyorum, kesişimsel hak mücadelesinde vegan-feministlerin değişimde çok güçlü bir rol oynayabileceği düşüncesindeyim ve bağımsız değil, birlikte hareketle bu mümkün olacaktır.

“Bağımsız” vegan feministlik a politik birinden çok da farklı bir yerde durmuyor gibi geliyor bana…

Duygu Kuzeyunkizi (Rize Vegan Topluluğu) – Ankara

Kendimi queer ve vegan feminist olarak tanımlayan biri olarak bu yılki sekiz mart için şunları söyleyebilirim. İktidarın lgbti+lara yönelik henüz tasarı halinde olan yasa önerisi ve bu yılı “aile yılı olarak ilan ettikleri andan itibaren giderek artan baskısına karşı güçlü bir şekilde alandaydık. Bizler vegan queer feministler olarak hem insandışı hayvanlara yönelen ve yüzyıllardır süren sömürüye karşı hem de  yaklaşık bir yıl önce sokaklarda yaşayan hayvanlarla ilgili çıkardıkları katliam yasasına karşı da  alandaydık. Türcülük, ırkçılık homofobi ve eril şiddetin karşısında kesisimsel bir mücadeleye ihtiyacımız var ve bunu örgütlemek için daha çok bir araya gelmemiz gerekiyor.

Anonim Vegan Aktivist – Ankara

Bu 8 Mart’ta, feminist mücadeleyi türcülük karşıtı bir perspektifle büyüterek sokaklardaydık! Ankara caddeleri anti-türcü feminist mücadelenin çoğulcum sloganlarıyla inledi. Biliyoruz ki patriyarka ve türcülük aynı tahakküm ilişkisine dayanıyor: Bedenler metalaştırılıyor, sömürü doğallaştırılıyor ve şiddet sistematik hale getiriliyor. Kadınların özgürlüğü için mücadele ederken, hayvanların yaşam hakkını da savunuyoruz çünkü hiçbir beden, hiçbir yaşam, tahakküme mahkûm edilmez. Veganlık ve feminizm ilişkisi bağlamında Ankara’nın politik atmosferi ne yazık ki yetersiz. Alanda elbette birçok vegan vardır ancak örgütlenip bir araya gelmemiz mühim. Kalabalıkların içinde sesimizin-insan-olmayan hayvanların seslerinin daha gür çıkması için politik bilincin yayılması gerekiyor.

Şebnem Edikli – Ankara

“Türcülük ve cinsiyetçilik, bir kesimin yaşamının diğerinden üstün olduğunu kabul eden benzer yapıdaki ayrımcılık ve baskı biçimleri. Vegan feministler içinse her yaşam değerli.

Her geçen sene ne kadar çoğaldığımızı görmek gerçekten de umut verici. Ataerkiye, kapitalizme ve türcülüğe karşı kız kardeşlerimle alanlarda olmak inanılmaz güçlü hissettiren bir deneyimdi.” 

Mora, Vegan Aktivist – Ankara

Asla yalnız yürümedim.

Bu sene sekiz mart için Ankara’da Yüksel Sokak’ta buluştuk.
Yüksel-Konur köşe biz Ankaralılar için özgürlük demek.
Ne zaman bir yasak gelse önce bu köşe ablukaya alınır, girmemize izin verilmez. Hala böyle.

Gençliğimin geçtiği bu köşede, tam on yıl sonra yeniden buluştuk. Bir polis anonsundan duyulana göre ‘bin bayandık’.
Barikatı aç sloganları ile Konur Sokağa girdik. Yarısına gelene kadar kimse Konur’a girdiğimize inanamadı. Meşrutiyet Caddesi trafiğe kapandı ve biz bin feminist tam on yıl sonra yeniden bu caddeden yürüyüp Sakarya’ya gittik.

Bu senenin en keyifli sloganı ‘erkek sus’ ve en iyi dövizi ‘bir sonraki slogan eski kocama gelsin’ oldu. Hepimiz çok güzeldik.
‘Asla yalnız yürümeyeceksin’ derken dağıldık.

Son on yılın en güzel sekiz martıydı.
İyi ki varız.

Sevgi (Junk Vegan) – Ankara

Fotoğraflar veganların sosyal medyada paylaştıkları görsellerden derlenmiştir.

Hayvan Hakları Savunucuları 8 Mart’ta Alanlardaydı: “Kızkardeşim Vegan Ol!” yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

HAYVAN HAKLARINDA GERİLEME VURGUSU

Vegan Derneği Türkiye (TVD) tarafından gelenekselleştirilen festival, Dünya Vegan Ayı olan Kasım ayı içerisinde 1 Kasım Dünya Vegan Günü’nü de kapsayan bir programla, hayvan hakları konusunda farkındalık yaratmak, veganlığın etik, sağlık ve çevre yönünden etkilerini vurgulamak, veganlar arasında dayanışmayı artırmak üzere, “veganlığa davet” konseptiyle vegan olan/olmayan her kesimden katılımcıya davette bulundu. 

Bu yıl hayvan hakları hukukunda gerçekleştirilen büyük düşüş ve gerilemeden hareketle özellikle sokakta yaşayan hayvanlara yönelik çözüm üretmeyi amaçlayan festival, farklı disiplinlerden çeşitli hak savunucusu örgütlere yaptığı çağrı ile özel bir oturum da düzenledi.

ESARET YA DA ÖLÜM

Açılış konuşmasında 5199 sayılı hayvanları koruma kanunundaki gerilemelere dikkat çeken TVD Başkanı Ebru Arıman, “yürürlüğe girdiği 2004 yılından bu yana bütüncül hak savunucuları tarafından yalnızca bazı hayvanların birtakım haklarını koruyan bu yasa, 2024 yılı itibariyle yapılan düzenleme ile artık tamamen hayvanların özgürlüklerini ve yaşam haklarını yok sayan içi boş bir yasa haline gelmiştir. Bu ülkenin 2024 yılı itibariyle artık bir hayvanları koruma kanunu bulunmamaktadır. Hayvanların yaşam hakkını yalnızca insan vesayeti altında mümkün kılan bu yasal düzenleme, özgür bir ortamda yaşama hakkı bulunan tüm hayvanlar için ya esaret ya da ölüm anlamına geliyor” dedi.

ESKİ MEZBAHADA HAYVAN HAKLARI MESAJLARI

“Dünyanın karşı karşıya olduğu tüm şiddet olayları hayvanlara şiddet pratiklerinden besleniyor. “ diyen Arıman, 1985 yılına kadar İstanbul’un en büyük mezbahası olarak hizmet vermiş olan eski adıyla Sütlüce Mezbahası yeni adıyla Haliç Kongre Merkezi’nin tarihi sürecine değinerek “Bir zamanlar hayvanların sessiz çığlıklarına tanıklık eden bu mekanda, onların ve bundan sonrakilerin çıkaramadıkları ses olmak için buradayız. İkinci kez buluştuğumuz bu mekan tam da bu nedenle bizim için büyük bir anlam taşıyor” ifadelerine yer verdi.

Açılış konuşmasının ardından BURHAK kurucusu Eray Özgüner’in, 2019 yılında kaybettiği oğlu, hayvan hakları aktivisti Burak Özgüner’i konu alan hikaye anlatımı ana sahnede izleyicilerle buluştu.

Balat salonda planlanan etkinlikler kapsamında, 14 yıldır vegan olduğunu vurgulayan Açık Radyo Kurucusu Ömer Madra yaptığı konuşmasında tüketim alışkanlıklarımızın çevresel etkilerine değinerek veganlığın sadece etik değil, çevresel sürdürülebilirliğin de temeli olduğunu vurgulayarak bu konuda çarpıcı örnekler de paylaştı. Ömer Madra konuşmasında, hayvan sömürüsüne dayanan sektörlerin iklime ve çevreye  verdiği zararlar karşılaştırmalı ve detaylı istatistiki veriler üzerinden aktarırken bu zararın ulusal ve uluslararası ana akım medyada gündeme getirilmediğinin de altını çizdi. 

HAYVANLARI ANLAYABİLECEĞİMİZ GÜNLER ÇOK YAKINDA

Gazeteci yazar Nevşin Mengü, son dönemde gündemde olan hayvanları koruma kanunundaki değişikliğin zeminini hazırlamak üzere kimi medya organları tarafından bilinçli olarak yürütülen dezenformasyona değinerek hayvan hakları alanındaki kasıtlı algı operasyonuna ve yaşanan gerilemeye dikkat çekti.

Aynı zamanda hayvanlar üzerinde son dönemde yapılan “iletişim çözümlemelerinin” detayına değinen Mengü, yakın zamanda hayvanların kendine özgü iletişim dillerini deşifre eden çalışmalarda sona gelindiğini ve bu tamamen başarıldığı takdirde hayvanların duygu durumlarını insanların anlayacağı şekilde aktarmasının etik bazı sorunları da gündeme getireceğini de dile getirdi: “Hayvanlar, yanlarında öldürülen diğer arkadaşını görünce korkuyorum ya da ölmek istemiyorum diyecek. Bu da etik bazı sorunları ve hayvanların yaşam haklarının tekrar sorgulamayı beraberinde getirecek”.

TÜRCÜLÜK, GELECEĞİN IRKÇILIĞI OLARAK GÖRÜLECEK

Festivalin birbirinden değerli konuşmacıları arasında Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Itır Erhart da yerini aldı.  Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Itır Erhart, türcülüğün toplumda yeterince fark edilmeyen bir ideoloji olduğunu vurgulayarak şu ifadeyi kullandı:

“Bugün nasıl bir bireye yönelik ırkçılık toplumda kabul edilemezse, gelecekte türcülük de aynı şekilde reddedilecek. Hayvanlar da insanlar gibi eşit bireyler olarak muamele görecek.”

VEGAN PAZAR BÜYÜYOR

Finans Gazetecisi Şebnem Turhan ise vegan pazarda son yıllarda yaşanan gelişmelere dikkat çekerek oksijenden yapay et ve yağ elde edilebilen teknolojilerin önümüzdeki yıllarda piyasada olacak şekilde çalışmalarını tamamlamak üzere olduğunu vurguladı. Türkiye’nin henüz halka arz olmuş vegan şirket olmadığını vurgulayan Turhan, küresel gıda pazarının 28 milyar doları bulduğunu ancak vegan moda pazarının gıdadan daha hızlı büyüyerek 2024 yılını 518 milyar dolarla tamamlayarak 2032 yılında ise 880 milyar doları aşacağının öngörüldüğünü belirtti. 

VEGAN ÜRÜNLERİN ETİKETLENMESİ KONUSUNDA DÜZENLEMELER

Vegan pazarın büyümesi, ithalat ve ihracatın büyümesinin önündeki en büyük engellerden biri olan bitki bazlı ürünlerin isimlendirilmesi konusundaki kısıtlamalarla ilgili Türkiye’de ve Avrupa’da yaşanan süreçler, sıkıntılar ve çözüm önerileri,  Avrupa Vejetaryenler Birliği Avrupa Birliği Politikaları Yöneticisi Rafael Pinto, Vegan İş Girişimcisi Cem Özakgül ve V-Label Türkiye Direktörü Ebru Arıman tarafından masaya yatırıldı.

ATÖLYELER, FİLMLER

Festival atölye programı akademisyen ve yazar Yeliz Utku Konca tarafından nefes atölyesi ile başladı. Ardından işaret dili atölyesi ve vegan mama atölyesi gibi farklı konulardaki çalışmalar ziyaretçilerle buluştu. Türkiye’deki sağır kültürünün veganizm ile kesişimini artırmak üzerine yoğunlaşılan atölyede, veganizmin temel kavramları işaret diline çevrildi. 

Festivalde ayrıca Vegan Perspektif Derneği’nin katkılarıyla Vegan Çiftlik Uluslararası Kısa Film Festivali’nde yarışmış  vegan filmlerden oluşan bir özel  seçkiye de yer verildi. Tüm festival programı ayrıca Türk İşaret Dili Genç Çevirmenleri Platformu  tarafından işaret dili desteği ile de ziyaretçilere sunuldu.

YOĞUN KATILIM

Türkiye’nin dört bir yanından gelen ziyaretçiler ve uluslararası misafirler, festivale yoğun ilgi gösterdi. Yaklaşık 2000 m2 alan üzerinde konumlanan ve konferans salonları, atölye alanları, ortak akıl yürütme çalışması, çocuk alanı, fuaye alanı ve açık alandan oluşan festival alanı bu yıl 10 binin üzerinde ziyaretçiyi ağırladı.

SOKAKTA YAŞAYAN HAYVANLARIN KATLEDİLMESİNE KARŞI ÇÖZÜM ARAYIŞLARI

Türkiye’deki hayvan hakları savunucuları 2024’de toplumun büyük desteğini alarak verilen hayvan hakları mücadelesine karşın 7527 sayılı yasanın dayatılması gerçeğiyle karşı karşıya kalmıştı. Bu nedenle böyle bir iklimde gerçekleşen 7.Uluslararası İstanbul Vegfest, ön saflarda mücadele eden hak savunucularını bir araya getirdi ve hayvan haklarında çalışan sivil toplum kuruluşları, inisiyatif ve aktivistlerle birlikte ortak akıl yürütme pratiği yapıldı.

Yaşamdan Yana Veteriner Hekimler Platformu’nun katılımı ile veteriner hekimlerin perspektifinin sokakta yaşayan hayvanların sorunlarına yönelik  bilimsel ve etik çözümler konusunda ne kadar önemli olduğu bu çalışma ile bir kez daha örneklendi.

Atölye sonrasında uzun yıllar ülkemizde de sokak köpekleri nüfus yönetimi için emek vermiş olan ve Romanya Topluluk Köpeklerini Koruma Derneği’nden (FPCC) Robert Smith ile değerlendirme ve güncel deneyim aktarımı yapıldı.

Hayvan hakları aktivistlerinin yaşadıkları ruhsal zorlukları aşmaları amacıyla Toplumsal Dayanışma İçin Psikologlar (TODAP) üyesi Klinik Psikolog Ayten Deniz Tepeli ile psikolojik dayanıklılığı destekleme oturumu da gerçekleştirildi.

AZERBAYCAN’A ÖZEL İLGİ

Azerbaycan Veqan Kollektiv’in desteğiyle düzenlenen oturumda ise benzer coğrafyalarda yaşanan benzer sorunlara dikkat çekildi ve her iki ülkede de sürdürülen hayvan hakları mücadelesinin dayanışma ihtiyacına Kamran Mammadli’nin uzaktan erişimle yapılan konuşmasında vurgu yapıldı. 

V-LABEL’IN TÜRKİYE’DE 10.YILI

İsviçre merkezli uluslararası vegan ürün ve hizmet etiketi sivil toplum yapılanması V-Label’ın Türkiye’deki faaliyetlerine başlamasının 10.yılı dolayısıyla, Türkiye’de 10 yıldır V-Label ile çalışan firmalar ödüllendirildi.

Komagene Çiğköfte, Nudo Erişte ve Eriş Un ürünlerini, V-Label’ın Türkiye pazarına girişi ile birlikte V-Label vegan lisansıyla tescilleyen 2 firma olarak Yörpaş Gıda ve Erişler Gıda V-Label 10.yıl ödüllerinin sahibi oldu.

VEGAN GELECEK ÖDÜLLERİ

Festival öncesi TVD’nin çeşitli kategorilerde açmış olduğu “TVD Vegan Gelecek Ödülleri” oylamasının kazananları da sahiplerini buldu.

Vegan ürün ve hizmet kategorilerinde ödüllendirilen isimler şöyle sıralandı:

Yılın Vegan Gıda Ürünü Ödülü: Itz Nutz – Fermente Süzme Kaju 

Yılın Vegan Atıştırmalığı Ödülü: Züber – Noutos Nohut Cipsi

Yılın Vegan İçeceği Ödülü: Alpro – Bitter Çikolata & Badem

Yılın Vegan Kozmetik Ürünü Ödülü: Badecanlar Şefkatli Kozmetik – HaleJale’nin Yüz Serumu

Yılın Vegan Markası Ödülü: Badecanlar Şefkatli Kozmetik

Yılın Vegan İşletmesi Ödülü: Vegan Masa

Yılın Vegan Dostu Zincir Marketi Ödülü: Metro Türkiye

VEGANLAR NEVŞİN MENGÜ DEDİ

Veganların oylarıyla, Yılın En Etkili Vegan Medya Figürü Kategorisinde ödüle layık görülen Gazeteci /Yazar Nevşin Mengü, aynı zamanda Veganizme Destek Ödülü’nü de alarak festivalden 2 ödülle ayrıldı.

En başarılı sporcu ve oluşumlar

Yılın En Etkili Vegan Sporcusu ödülü Buz Hokeyi Kadın A Milli Takımı Kaptanı Başak Demirkol’a giderken, Yılın Vegan Sosyal Medya İçerik Üreticisi ödülünü Ekin Özel Demir (@ekinözel) aldı. Yılın Üniversite Vegan Kulübü ödülü ise Boğaziçi Vegan’ın (Boğaziçi Üniversitesi Çevre Kulübü Vegan Topluluğu) oldu.

TVD ÖZEL ÖDÜLLERİ 2 ÖZEL İSME

TVD, hayvan hakları, çevre ve sürdürebilirlik temelli başarılı çalışmaları nedeniyle Açık Radyo kurucusu Ömer Madra’ya ve geçtiğimiz yıl TVD tarafından açılan Ava Dur De kampanyasına büyük destek vererek bu kampanya için yorumladığı “Urfa’nın Etrafı” adlı türkü ve hazırladığı çarpıcı kliple destek veren vegan sanatçı Tan Taşçı’ya TVD Özel Ödülü verdi.

FESTİVAL ARTAN İLGİYLE BÜYÜYEREK DEVAM EDİYOR

Festivalin artan ilgisi ve büyüyen etkisi doğrultusunda, önümüzdeki yıl daha geniş bir programla ve daha geniş bir alanda gerçekleşmesi planlanıyor.

Sürpriz vegan isimlerle festival ziyaretçilerini buluşturmaya devam edecek Uluslararası İstanbul Vegfest’in 8.yıl planlamasına ise şimdiden başlandı.

<strong>VEGANLAR HALİÇ’İ SALLADI!</strong> yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Kabul edenler büyük bir acıya, utanca ve kaosa el kaldırarak tarihte yerlerini almış oldular.

Komisyon ve TBMM Genel Kurulu’nda “yaşam hakkını sonuna kadar savunan”, tecrit ve ölüme karşı ses veren, meydanlarda, sosyal medyada, her alanda ayağa kalkanlarla birlikte mücadele ettik. Bundan sonra da ediyor olacağız.

Bu yasa Cumhurbaşkanı’nın onaylamasından, ve Resmi Gazete’de yayınlandıktan sonra yürürlüğe girmiş olacak. Cumhurbaşkanı kendi görüşlerini açıkladığından bu aşamada bir değişiklik beklenmiyor.

Fakat;

Hukuk Yoluyla Bu Düzenleme Geri Çekilmelidir

Hükümet bu yasal düzenlemeyi 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda yaptı. Amacı ve başlığı “hayvanları koruma” olan bir kanunun içine, insan ve çevre sağlığının yerleştirilmesi, hak kavramını daraltıcıdır. İnsan ve çevre sağlığı üzerine yasal düzenlemeler zaten mevcut olup, hali hazırda da yürürlüktedir.

“Hayvanları koruma” amaçlı kanunun içine hayvanların nasıl tecrit edilecekleri, haklarının nasıl kısıtlanacağı ve nasıl öldürüleceklerine dair açık ve örtülü (atıf yapılarak) maddelerin yerleştirilmesi, bu kanunun “özüne” ve “ruhuna” aykırıdır. O nedenle Anayasa Mahkemesi ve iptal süreci önemlidir. Hepimiz bu sürecin içinde olacağız.

Uygulama Her Yerde Aynı Olmayacak

Biliyoruz ki, 2004’den bugüne de 5199 sayılı kanun vardı. Uygulaması il ve ilçelere göre, aynı büyükşehir belediyesine bağlı belediyelere göre bile büyük farklılıklar gösterdi.

Kısırlaştır-Aşıla-Yerinde Yaşat programını uygulayan belediye sayısı az, toplama yapan ise çok oldu. Sızan videolarda görüldü ki kimi belediyeler gizli olarak hayvanları toplu öldürmeye devam ettiler.

5199 ile kanunen yasaklanmış olmasına rağmen ne öldürme ne de geniş alanlarda toplama önlenebildi.
Buradan, bu ölüm yasal düzenlemesi yürürlüğe girdiğinde, uygulamanın her yerde aynı olmayacağını düşünüyoruz.

Yasal Düzenlemenin Bazı Maddeleri Daha Çıkarken Kadük-İşlemez Olacak

Sokakta besleme yasaklanabilir ama durdurulamaz. Kimi yerlerde besleme yapanların üzerine gidilerek ceza yazılabilir, bunu haberleştirerek baskı oluşturulmaya da çalışılabilir ancak engellenemez.

Yasaklı ırklar konusundaki yasal düzenlemeyi anımsayalım. 2 yıl geçti ve şimdiki durum; üretim ve satışın devam ettiği gerçeğidir. Çünkü kontrol mekanizması oluşturulmadı.

Besleme yapan binlerce insanı kontrol edecek bir yöntem yoktur. Ayrıca, bu dayatma toplumdan da “aç ve susuz bırakma” üzerinden kabul görmez.

Kamuda da, Halkta da Tarihi Tekerrür

Kamusal idareler en az 150 yıldır hayvanlar üzerinde tecrit-sürgün ve öldürme uyguluyor. Toplumun küçük bir kesimi bunu umursamıyor ama büyük çoğunluğundan kabul görmüyor. Bu kez de görmeyecek.

Sokak hayvanları için her sürgün ve kıyım, toplum kültürümüzde acı ve uğursuzlukla etiketlenmiştir. Bize özgü olan yaşatma ve yaşamı hak olarak görme inanç ve anlayışımızın kökü derin ve güçlüdür.

Geçmişte yasalarla, hükümlerle hayvanlar kitlesel olarak öldürülmüş ama halk yaşatmıştır. Gene halk yaşatacak. Bizler yaşatacağız!

1930’larda gazete haberlerinde, öldürmeye gelen memurlara İstanbul’un kimi ilçelerinde hayvanların verilmediği, esnafıyla mahalle sakinleri ile bu hayvanları korumaya aldıkları yazılmış. O yıllarda kuduz endişesi olması ancak aşı ve kısırlaştırmanın bir yöntem olarak kullanılmamasına rağmen yine de bu kadar ölümcül bir hastalığa karşı halk kedi ve köpekleri korumuştur.

Şimdi kısırlaştırma ve aşılama var ve biz yine koruyacak ve yaşatacağız.

Halk olarak, yüzlerce yıldır süregelmiş şehir ve kırsal yaşamdaki insan-hayvan bağımıza elbette ihanet etmeyiz. Israrla ve kararlılıkla, “ölüme hayır, kısırlaştır-aşıla-yerinde yaşat” demeye devam edeceğiz.

“Hak” Geriletilmez, Genişletilir

Ak Parti hükümeti, Cumhur İttifakı ve kamu yönetimi sokakta yaşayan hayvanların haklarında tarihsel bir hata yaptı. Kamunun eski alışkanlıkları üzerinden toplama ve öldürmeye yasal izin isteği ve buna zemin oluşturulması büyük bir yanlıştır. Hayvanların yaşama hakları, yasayla tanımlandığı tarihten tam 20 yıl sonra, tekrar geriletilmiştir.

Toplum, vicdanının kabul ettiği yolda tepki vermeye ve kurumlara bunun için ısrar etmeye devam edecektir. Halk mahallelerde yan yana gelecek, dayanışma içinde hayvanları yaşatacaktır.

Toplumda karşılığı olan, bilime, vicdana, inançlarımıza uygun kurallarla toplumsal huzur sağlanabilir. Ve halk her zaman huzur ister.

Yaşatan Yasa ve Anayasal Güvence Israrımızda Kararlıyız

Doğru ve etik olan, toplumla zıtlaşmadan kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmanın önünün açılması ve yaygınlaştırmasıdır. Yaşanan sorunların bilim, vicdan ve toplumsal kabuller zemininde çözülmesi ve hayvanların haklarının anayasal güvenceye alınması mutlaka sağlanacaktır.

Kültürel değerlerimiz, inançlarımız ve dinamiklerimiz o kadar bize özgüdür ki bu kaynaktan çıkmayan, onunla beslenmeyen ve onunla uyumlanmayan hiçbir dayatmanın bizim topraklarımızda sürebilmesi, uygulanabilirliği yoktur. O yüzden yerinde yaşatan, kollayan bir hayvan hakları yasasına ve anayasal güvenceye mutlaka kavuşturacağız.

Bu kaos ve karanlıktan, bilim ve vicdanla yüzümüzü aydınlığa çevirdik.

Her yaşam biricik ve çok değerli.

Buna inanarak, ısrarla ve kararlılıkla, “ölüme hayır, kısırlaştır-aşıla-yerinde yaşat” yolunda çalışmaya ve dayanışmaya devam.

#YaşamakHaktır #YasayıGeriÇek #YasaDeğilCinayet

30.07.2024 – Bugün Yeni Bir Gün yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılacak değişiklik bu hafta TBMM Genel Kurulu’nda görüşülüyor.

Coğrafi koşulları, kültürel değerleri ve dinamikleri kendine özgü olan Türkiye’de, sokakta yaşayan hayvanlar konusunda dünyanın hiçbir ülkesinde görülmeyecek bir zenginliğe ve hoşgörüye sahibiz. Kültürel ve inanış kodlarımızın bir parçası olan sokakta yaşayan hayvanlar ile kurduğumuz ortak yaşam kültürü, kuşaklar boyunca aktarılagelmiştir.

Tarih boyunca yapılan hayvan katliamları halk tarafından hiçbir zaman desteklenmemiş ve yapılan katliamlar toplumun hafızasında kara bir leke olarak yer almıştır.

Sağduyunun, vicdanın ve hoşgörünün egemen olduğu bu topraklarda yüzyıllardır öldürme değil koruma ve yaşatma esastır.

Yapılan anketlerde halkın %85’inin tıpkı geçmişte olduğu gibi bugün de katliamın karşısında olduğu ortaya çıkmaktadır. Veteriner hekimler, öldürmenin sokakta yaşayan köpek popülasyonunun artış sorununu çözmeyeceği yönünde görüş bildirmekte, psikologlar ise yaşanacak toplama ve öldürme olaylarının toplumun psikolojisinde büyük yaralar açacağı konusunda uyarılarda bulunmaktadır.

Avrupa’da uygulanmış ve başarısızlığı ortaya çıkmış olan sokaktaki hayvanların öldürülmesi yerine başarısı bilimsel verilerle kanıtlanmış olan kısırlaştır, aşılat, yerinde yaşat programı mevcut sorunların tek çözümü olarak ortaya çıkmaktadır.

Yasa değişikliğinin yürürlüğe girmesi halinde geri dönüşü olmayan bir katliamla, bu topraklarda yaşayan hayvanlara ve insanlara nesiller boyunca aktarılacak büyük bir travma hafızalara kazınacaktır.

Halkın iradesini temsil etmekle yükümlü bir vekil olarak, halkın vicdanıyla çelişen bu yasa değişikliğinin geçmemesi sizlerin elinde.

Lütfen toplumun vicdanı ile, kültürel ve inanç kodlarımız ile çelişen bu yasaya evet oyu vermeyin.

Yaşamı destekleyin!

#KatliamaOyumHayır

#YasayıGeriÇek

#YasaDeğilCinayet

Milletvekillerine Açık Mektup – Yaşamı Destekleyin yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.