Endüstriyel çiftlikler hayvanların doğal gelişimini birçok yolla bozuyor ve bunun en rahatsız edici göstergelerinden bazıları üreme alanında yaşanıyor. Doğal olarak, endüstriyel çiftlikler, dişi üreme sistemlerini acı verici, istilacı ve çoğu zaman tehlikeli şekillerde sömürüyor, çoğu zaman hem anneye hem de çocuğa aynı şekilde zarar veriyor. Bu büyük ölçüde kontrolsüz bir şekilde devam ediyor; bu politikaların birçoğu çoğu yargı bölgesinde tamamen yasal ve yasal olmayanlar hakkında ise nadiren dava açılabiliyor.

Endüstriyel çiftliklerin, bir hayvanın bırakın yaşamayı, aile yetiştirmesi için bile berbat yerler olduğu bir sır değil. Örneğin, çoğu hayvancılık türünde, çiftçilerin yeni doğan bebekleri annelerinden derhal ve genellikle kalıcı olarak ayırması standart bir uygulama. Bu, hayvanlar için son derece yıkıcı ve üzücü bir süreç; ancak bu annelerin çoğu için bu durum kabuslarının yalnızca başlangıcıdır.

İneklerin Süt İçin Çektikleri Acı

Zorla-Suni Döllenme

Bir ineğin süt üretebilmesi için yakın zamanda doğum yapmış olması gerekir. Sonuç olarak süt inekleri, sürekli süt akışını sağlamak için süt çiftçileri tarafından tüm doğurganlık yaşamları boyunca defalarca yapay olarak hamile bırakılır. Kulağa ne kadar kötü gelse de bu açıklama, bu sömürücü uygulamanın bağlamını ve kapsamını tam olarak yansıtmıyor.

Sığırları suni olarak dölleme süreci birçok insanın düşündüğünden daha çok sınır ihlaline dayanır. İnsan bakıcı, kolunu ineğin anüsüne sokarak başlar; Bu, sperm alabilmesi için rahim ağzını düzleştirmek için gereklidir. Her bir ineğin biyolojisine bağlı olarak, onu uygun şekilde hazırlamak için insanın ineğin iç organlarını biraz sıkması, çekmesi ve hareket ettirmesi gerekebilir. Daha sonra bakıcı, kolu hâlâ ineğin rektumunun içindeyken, “üretme tabancası” olarak bilinen uzun, iğneye benzer bir aleti ineğin vajinasına sokar ve ona sperm enjekte eder.

Buzağıları Annelerinden Ayırmak

Çoğu sığır çiftliğinde, bir annenin buzağıları doğduktan hemen sonra elinden alınır, böylece ürettiği süt yavruları tarafından tüketilmek yerine insanların tüketimi için alınabilir. Doğal annelik sürecine yapılan bu müdahale, çoğu zaman günlerini buzağıları için ağlayarak ve boşuna onları arayarak geçiren anne için ciddi bir sıkıntıya neden olur.

Üç ay sonra inek yeniden yapay olarak döllenir ve bu süreç, inek artık doğum yapamayacak duruma gelene kadar tekrarlanır. Üreme yetisini kaybettiği noktada ise inekler, et için katledilirler.

Mastitis Noktasına Kadar Sağım

Psikolojik sorunlar ve fiziksel acıya ek olarak, tekrarlanan suni döllenme döngüsü çoğu zaman ineğin vücudunda da uzun vadeli hasara neden olur.

Süt için sömürülen inekler, potansiyel olarak ölümcül bir meme enfeksiyonu olan mastitise karşı özellikle hassastır. Bir ineğin yakın zamanda sağılması durumunda meme kanalları enfeksiyona daha duyarlı hale gelir; ineklerinin sürekli sağılması, onların sürekli olarak mastitis kapma riskiyle karşı karşıya oldukları anlamına gelir ve bu risk, sağlıksız veya hijyenik olmayan koşullarda (örneğin, uygun şekilde temizlenmemiş sağım ekipmanlarıyla) sağıldığında artar; ki süt çiftliklerinde bu durum genellikle böyledir.

Bir çalışma, Birleşik Krallık’taki bir süt sığırcılığı sürüsündeki ineklerin yüzde 70’e yakınının mastitis hastası olduğunu ve ironik bir şekilde hastalığın aslında ineğin “süt verimini” azalttığını ortaya çıkardı. Bundan muzdarip olan inekler genellikle daha az canlı gebelik yaşar, gebelikler arasında daha uzun bir “dinlenme süresine” ihtiyaç duyar, memelerine dokunulduğunda tedirgin olur, şiddete başvurur ve “bozuk süt” verir.

Anne Domuzların Hapsedilmesi

Domuz eti endüstrisinde anne domuzlar hayatlarının çoğunu veya tamamını ya gebelik sandığında ya da yetiştirme sandığında geçirirler. Gebelik sandığı, hamile bir dişi domuzun yaşadığı yerdir; yavrulama sandığı ise doğumdan sonra nakledildiği yer. Her ikisi de son derece sıkışık, kısıtlayıcı yapılardır ve bırakın esnemeyi, yürümeyi veya yiyecek aramayı, annenin ayakta durmasına veya dönmesine bile izin vermez.

İki yapı arasındaki fark, gebelik sandığı yalnızca anneyi barındırırken, yavrulama sandığı biri anne için, diğeri domuz yavruları için olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. İki bölüm çubuklarla ayrılmış; bunlar domuz yavrularının annelerini emmesine yetecek kadar aralıklı ama annelerinin onları tımar etmesine, onlara sarılmasına ya da vahşi doğada yapacağı doğal sevgiyi sağlamasına yetecek kadar geniş değilir.

Kafeslerde yavrulamanın görünürdeki gerekçesi, dişi domuzların domuz yavrularını kazara ezerek öldürmelerini önlemektir; bu, bazen domuzların domuz yavrularına sınırsız erişime sahip olduğu durumlarda meydana gelebilir. Ancak sözde amaç domuz yavrusu ölümlerini azaltmaksa, yetiştirme kasaları tam bir başarısızlıktır: Araştırmalar, yetiştirme kasalarındaki domuz yavrularının, daha geniş yaşam alanlarındaki domuz yavruları kadar erken öldüğünü gösteriyor. Yavrular, endstriyel çiftliklerin sıkışık alanlarında yaygın olan hastalıklar gibi başka nedenlerden dolayı ölüyorlar.

Domuz eti endüstrisinde yetiştirme kasaları standarttır, ancak savunucularının iddia ettiğine rağmen, bunlar hiçbir domuz yavrusunun hayatını kurtarmaz. Sadece hayatlarını daha da perişan eder.

Tavukların Üreme Sömürüsü

Zorla Tüy Dökümü

Et ve yumurta endüstrisi, yumurta verimini en üst düzeye çıkarmak için tavukların üreme sistemlerinden de yararlanıyor. Çiftçiler bunu zorla tüy dökümü olarak bilinen bir uygulamayla yaparlar, ancak bunun nasıl çalıştığını anlamak için öncelikle düzenli tüy dökümü hakkında biraz bilgi sahibi olmak gerekiyor.

Bir tavuk, her kış yumurtlamayı bırakır ve tüylerini kaybetmeye başlar. Birkaç hafta içinde eski tüylerini yenileriyle değiştirir ve bu süreç bittiğinde biraz daha hızlı bir şekilde yumurtlamaya devam eder. Bu sürece tüy dökümü denir ve bu her tavuğun yaşamının doğal ve sağlıklı bir parçasıdır.

Tüy dökümü kısmen tavuğun üreme sisteminin işleyişinden kaynaklanır. Yumurta ve tüylerin büyümesi için kalsiyuma ihtiyaç vardır ve tavuklar kalsiyumu beslenme ile alırlar. Ancak kışın yiyeceklerin kıt olması tavuğun vücudunda yumurta yetiştirmesini ya da doğurabileceği civcivleri beslemesini zorlaştırır. Bir tavuk kışın yumurtlamak yerine tüy yetiştirerek üç şeyi başarır: Vücudundaki kalsiyumu korur, üreme sistemine yumurtlak için çok ihtiyaç duyduğu molayı verir ve yiyecek kıtlığının olduğu dönemlerde civciv doğurma olasılığını önler.

Bu süreçlerin hepsi sağlıklı ve doğadır. Ancak pek çok üretici, tavukların tüy dökümünden sonra geçici olarak normalden daha fazla yumurta bırakmasını sağlamak için, tavuklarında yapay olarak hızlandırılmış ve doğal olmayan bir oranda tüy dökmeyi teşvik eder. Bunu iki şekilde yaparlar: Tavukların ışığa maruz kalmasını sınırlamak ve onları aç bırakmak.

Işık manipülasyonu tavuk çiftliklerinde standart bir uygulamadır. Yılın büyük bölümünde tavuklar günde 18 saate kadar (genellikle yapay türden) ışığa maruz bırakılır; Bunun amacı tavuğun vücudunu kandırarak baharın geldiğini düşünmesini ve böylece yumurtlamasını sağlamaktır. Ancak zorunlu tüy dökümü sırasında çiftçiler tam tersini yaparak tavukların ışığa maruz kalmasını geçici olarak sınırlandırır ve vücutlarının kış mevsiminde tüy dökme zamanı geldiğini düşünmesini sağlar.

Gün ışığı değişimlerine ek olarak tavuklar strese ve kilo kaybına tepki olarak da tüy dökerler ve tavuğu yiyecekten mahrum bırakmak her ikisine de neden olur. Çiftçilerin tavukları tüy dökmeye zorlamak için iki haftaya kadar aç bırakmaları yaygındır; Şaşırtıcı olmayan bir şekilde bu, tüy dökmenin olmadığı dönemlere kıyasla daha fazla tavuğun ölmesine neden olur.

Bütün bunlar tavuğun doğal üreme döngüsüne ciddi bir müdahale anlamına geliyor. Üreticiler ilk önce tavukları aç bırakarak vücutlarını daha az yumurta bırakmaları için kandırıyorlar. Nihayet yeniden beslendiklerinde tavukların vücutları, bebek sahibi olmaya başlamanın sağlıklı bir zaman olduğunu varsayar ve böylece yeniden yumurta üretmeye başlar. Ancak bu yumurtalar hiçbir zaman döllenmez ve büyüyüp civcivlere dönüşmezler. Bunun yerine tavuklardan alınıp marketlerde satılır.

Bu Uygulamalara İzin Veren Yasal Boşluklar

Kanunlarda bu uygulamaları yasaklayan veya düzenleyen bazı yasalar olmasına rağmen bunlar tutarsız bir şekilde uygulanıyor, hatta bazı durumlarda hiç uygulanmıyor.

Zorla tüy dökme Birleşik Krallık, Hindistan ve Avrupa Birliği’nde yasalara aykırıdır. On ABD eyaleti domuz çiftliklerinde gebelik sandıklarının kullanımını yasaklamış veya en azından sınırlandırmıştır; İsviçre, İsveç ve Norveç’te yavrulama kafesleri yasa dışıdır.

Nispeten sınırlı olan bu istisnalar dışında yukarıdaki uygulamaların tümü yasaldır. Bu yazının yazıldığı an itibariyle, süt ineklerinin tekrarlanan suni döllemeyi özel olarak yasaklayan herhangi bir yasa bulunmamaktadır.

Pek çok yargı bölgesinin hayvan zulmüne karşı genel yasaları vardır ve teorik olarak bu yasalar bu uygulamalardan bazılarını engelleyebilir. Ancak çoğu hayvan zulmü kanunu, hayvan yetiştiricileri için özel muafiyetler içerir ve mezbahalar kanunun lafzını ihlal ettiğinde genellikle bu konuda dava açılamaz.

Bunun özellikle çarpıcı bir örneğini Kansas’ta görebiliriz. The New Republic’in 2020’de belirttiği gibi, ineklerin suni döllenme uygulaması, eyaletin hayvanlarla cinsel ilişki karşıtı yasasını doğrudan ihlal ediyor; bu yasa, sağlık hizmetleri dışında herhangi bir nedenle “kadın cinsel organına herhangi bir nesneyle herhangi bir şekilde nüfuz edilmesini” yasaklıyor. Kansas’taki 27.000 büyükbaş hayvan çiftliğinden hiçbirinin hayvanlarla cinsel ilişkiye girme suçundan dava edilmediğini söylemeye gerek yok.

Erkek Hayvanların Üreme Amaçlı Sömürüsü

Üreme sömürüsünün tek kurbanı elbette dişi hayvanlar değil. Erkek inekler, elektro-ejakülasyon olarak bilinen korkunç bir uygulamaya tabi tutulur; burada anüslerine bir elektrik sondası yerleştirilir ve gerilim, suni döllenmede kullanılacak spermleri elde edene veya hayvan bayılıncaya kadar kademeli olarak artırılır.

Fabrika çiftliklerindeki hayvanların hiçbiri iyi hayatlar yaşamıyor ama sonuçta endüstri dişi hayvanların sırtına yükleniyor ve onların üreme sistemlerinin sömürülmesine dayanıyor..

Sonuç

Özgürce yaşamalarına izin verildiğinde hayvanlar, her biri tür olarak bireysel ihtiyaçlarına göre uyarlanmış, gerçekten dikkate değer bazı üreme yöntemleri geliştirmişlerdir. Yüzyıllar süren gözlem ve araştırmalar sonucunda bilim insanları, hayvanların hayatta kalmalarını sağlamak için genlerini gelecek nesillere nasıl aktardıkları konusunda inanılmaz bilgiler elde etti ve öğrenmeye devam ediyor.

Ne yazık ki, hayvan biyolojisi konusunda artan bilgimizin bir bedeli var ve endstri çiftliklerinde faturayı anne hayvanlar ödüyor.

Kaynak: Seth Millstein’in Sentient Media’da yayınlanan “How Factory Farming Exploits Female Reproductive Systems, Explained” başlıklı yazısından çevrilmiştir.

Anne Hayvanların Görünmeyen Sömürüsü: Hayvan Kaynaklı Ürün Sektörü Dişi Üreme Sisteminden Nasıl Yararlanıyor? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Sütaş Süt Ürünleri A.Ş şirketinin “Çiftlikten Sofralara Sütaş’ın Harika Dünyası” ifadesi ile görselde ineklerin çayırda gösterildiği reklamı da bunlardan biridir.

Bu doğrultuda Vegan Derneği Türkiye olarak Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Başkanlığı’na başvuruda bulunduk. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu kanun kapsamında düzenlenmiş olan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği kapsamında, ilgili reklamın tüketiciyi aldatıcı, yanlı ve/veya yanıltıcı unsurlar ihtiva ettiğini belirttik. Söz konusu reklam hakkında Reklam Kurulu Başkanlığı tarafından inceleme yapılarak kanun ve yönetmeliğe açıkça aykırı olduğundan yayından kaldırılması, durdurulması, düzeltilmesi ve idari para cezası da dahil olmak üzere takdir olunacak diğer yaptırımların uygulanması, alınan kararların kamuoyu ile paylaşılmasını bekliyoruz.

Sütaş, sütünü kullandığı ineklerin çayırlarda özgürce dolaşan, her biri mutlu ve iyi bakılan inekler olduğunu vaat etmektedir. Bu vaat üzerinden, tüketicilere kendi ürünlerini satın almaya teşvik etmektedir. Bu durum hem gerçeğe aykırıdır hem de tüketicilerin satın almış oldukları ve tükettikleri ürünlerin nasıl ve ne şekilde üretildiği konusunda aldatıcı kanı oluşturma gayesi taşımaktadır.

Nitekim hayvanlar kullanılarak üretilen ürünler ile ilgili olarak tüketicinin, hayvanlara nasıl davranıldığı ve bu süreçte hayvanların neler yaşadığı ile ilgili, doğru bilgiye erişim hakkı, aynı zamanda Anayasa’nın 24. maddesinde tanınan vicdan hürriyetinin bir parçasıdır.

Şikayetimiz ile birlikte, süt endüstrisindeki hayvan zulmü ve sömürüsünün daha görünür olacağını, algılarımıza oturtulmaya çalışılan mutlu resmin gerçeklerden çok uzak olduğunun fark edilebilmesini umuyoruz.

Not: Videodaki “REKLAMLAR” Sütaş’a ait sosyal medya platformlarında ve medya organlarında yayınlanmıştır. “GERÇEKLER” ise Sütaş’a ait tesislerde çekilmiş ve çevrimiçi haber sitelerinde yayınlanmış görüntülerdir.

“Çiftlikten Sofralara Sütaş’ın Harika Dünyası” reklamının yayından kaldırılması için başvuru yaptık yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Vegan müzisyen ve aktivist Moby’nin “Why Does My Heart Feel So Bad” adlı şarkısı eşliğinde bir ineğin direnişine, güneş ve toprakla ilk kez tanışmasına ve özgürlük için son şansına şahit olduğumuz kısa film, geçtiğimiz günlerde Santa Monica Film Festivali’nde “En İyi Kısa Film” ödülünü kazandı.

View this post on Instagram

A post shared by Vegan Derneği Türkiye (@tvd.org.tr)

Yapımcılığını Last Chance for Animals’ın (LC4A), senaristliğini ve yönetmenliğini Dustin Brown’ın ve müziğini Moby’nin üstlendiği Super Cow’un, dolayısıyla insan zulmüne maruz bırakılan hayvanların sesini dünyaya yürek burkan, etkileyici bir animasyonla duyuran tüm ekibe ve Daisy’nin yaşam mücadelesini daha fazla kişiye ulaştırmak için filmin tamamını Instagram hesabımızdan paylaşmamıza izin veren LC4A’e teşekkürler.

Çünkü “Her ineğin bir hikayesi vardır. Bütün hayvanlar özgür yaşamak ister.” Senin, benim gibi.

Bu sesi duyuyorsanız, #vegan olmak onlar, kendiniz ve gezegen için yapabileceğiniz en iyi ve en kolay şey.

Süper İnek adlı kısa animasyon filmi En İyi Kısa Film ödülünü aldı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Haarlem, gezegen üzerindeki etkileri ve iklim değişikliğinin başlıca sebeplerinden biri olması nedeniyle “et” ile ilgili halka açık tüm reklamları, yeni bir yasal düzenlemeyle 2024’ten itibaren yasaklama kararı aldı.

Amsterdam’ın yaklaşık 32 km batısında bulunan ve 150 bin nüfusa sahip Haarlem şehri, “et” üretimi ve tüketimi ile iklim krizi arasındaki bağlantı nedeniyle bu tarihi kararı aldı.

Daha önce benzinle çalışan arabalar ve fosil yakıt endüstrisi reklamlarını yasaklayan şehir, bundan böyle otobüslerde, sığınma evlerinde ve diğer kamusal alanlarda bulunan ekranlarda “et” reklamlarının gösterimine izin vermeyecek. Amsterdam, Leiden ve Lahey’de de yasaklanan fosil yakıt reklamları, Haarlem’in “et” reklamlarını yasaklaması ile bir adım öteye taşındı.

GroenLinks Partisi (Yeşil Sol Parti) meclis üyesi Ziggy Klazes, Hollanda haber mecrası Trouw’a “Et de çevreye zarar veriyor. İnsanlara bir yandan iklim krizi olduğunu söyleyip diğer taraftan onları bu krizin bir parçası olan ürünleri satın almaya teşvik edemeyiz,” dedi.

Hayvan üretimi ve tüketiminin çevre üzerindeki etkisi

Gezegenin sağlığını tehdit eden en büyük faktörlerden biri olan hayvancılık, tüm ulaşım sektörünün toplamından daha fazla olan küresel sera gazı emisyonlarının en az yüzde 14,5’inden sorumlu.

Aynı zamanda Amazon bölgesindeki ormansızlaşmasının yaklaşık yüzde 91’ine katkıda bulunan bu sektör, yağmur ormanlarındaki ekolojik tahribatın ve biyoçeşitlilik kaybının önde gelen sebeplerinden biri.

Her geçen gün yenisi yayımlanan akademik çalışmalar, hayvan hakları ve insan sağlığının yanı sıra, gezegenin iyiliği ve geleceği için hayvan ve hayvan kaynaklı ürünlerin tüketiminden uzaklaşmayı öneriyor.

Örneğin, Haziran 2018’de Oxford Üniversitesi bilim insanları tarafından Science dergisinde yayımlanan ve bugüne kadar küresel gıda sistemleri hakkında yazılmış en kapsamlı makalelerden biri, hayvanların ve hayvansal çıktı ve içeriklerin yer almadığı (vegan) bir senaryo ile, tüm sektörlerde ortaya çıkan toplam küresel sera gazı salınımının %28 oranında azaltabileceğini ortaya koyuyor. Aynı zamanda “et” ve süt ürünlerinin tüketilmediği bu senaryoda, küresel tarım alanlarının kullanımının da %75 oranında azaltılarak, halen dünyayı besleyecek miktarda ürün temin edilebileceğini gösteriyor (Bu da ABD, Çin, Avustralya ve AB ülkelerinin toplam alanına eşit bir alana tekabül ediyor).

Kaynak: Plantbased News

Kapak fotoğrafı: Voiceless

Hollanda’nın Haarlem şehrinde “et” reklamları yasaklanıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Anneler Günü’nü kutlarken, dünya çapında rutin olarak annelikleri yok sayılan, yok edilen milyarlarca anneyi düşünmek için bir an duralım. Anneler Günü günümüzde dev bir ticari girişim haline gelirken, biz de 1850’lerin savaş karşıtı mesajlarını insan olmayan annelere uyarlamak istiyoruz.

Şu anda dünyanın dört bir yanında milyarlarca hayvana karşı akıl almaz bir şiddet uygulanıyor. Kültürümüze ve bilinçaltımıza o kadar kök salmış bir savaş ki bu, çoğumuz her gün hepimiz kadar nefes alma, yaşama, sevme ve var olma arzusu olan diğer hayvanların kitleler halinde katledilmesine ortak oluyoruz. Bu masum canlıları görünmez kıldık, kapalı kapılar ardında onları parçalara ayırdık ve bir zamanlar nefes alan bu canlıları paketlenmiş ürünlere indirgedik.

Yaşamlarını aldığımız ve bedenlerini sömürdüğümüz bu hayvanların birçoğu anneydi, bebekti, çocuktu.

Süt endüstrisi anne ve yavruları birbirinden koparıyor

Süt ve süt ürünleri tüketiyorsanız, bir bebeğin besinini (ç)alıyorsunuz demektir.

Bu bilgi pek çok kişi için “sert” gelebilir ama gerçek bu. Süt üretim tesislerinde sömürülen inekler düzenli olarak (yaklaşık 12-13 ayda bir) insan müdahalesi içeren ve cinsel şiddet olarak tanımlanabilecek “suni tohumlama” veya “yapay döllenme” adı verilen yöntemle hamile bırakılır. Dokuz ay boyunca yavrularını besleyip büyüten anne inekler, doğumdan yaklaşık birkaç saat veya gün sonra yavrularından koparılır ve sütleri insan tüketimi için toplanır, satılır.

Erkek buzağılar ise bir süre şekerli sudan oluşan bir karışımla anneden ayrı kafesler içinde beslendikten sonra “süt danası” olarak mezbahaya gönderilerek öldürülür. Dişi buzağılar da, normal şartlarda yaklaşık 15-20 yıllık ömrü olmasına rağmen, ortalama beş yıl içinde öldürülen annelerinin yerini almak için aynı döngü içinde insan menfaati için sömürülür.

Tüm bunlar, insanın hayatta kalmak için ihtiyaç duymadığı bir sıvı elde etmek için yapılıyor. Sıradan bir öğün için anneleri ve bebeklerini koparıyoruz.

Bazı annelerin sesi duyulmuyor

Yumurta tüketiyorsanız, annesinin sesini hiç duymamış bir tavuğun yumurtasını yiyorsunuz demektir.

Tavukların kuluçka süresince, henüz yumurtadayken civcivleriyle konuştuklarını biliyor muydunuz? En önemli sosyal bağlardan biri olan anne ile çocuğu arasındaki bağ, civcivler daha yumurtadan çıkmadan oluşur. Doğduklarında, henüz birkaç günlükken bile civcivler, annelerinin sesinin eşsiz tonunu bilirler ve anneleri de onlarınkini bilir. Yavrular yumurtadan çıkmadan bir ya da iki gün önce anneye seslenmeye, cıvıldamaya başlarlar.

Oysa yumurta üretim tesislerinde dünyaya gelen neredeyse tüm civcivler, annelerinden uzak bir şekilde, devasa depolarda tutulan yapay kuluçka makinelerinde yumurtadan çıkar. Erkek civcivler ise canlı canlı preslenir veya dev torbalarda nefessiz bırakılarak boğulur. Yumurta veya “et” üretimi için ayrılan dişi civcivlerin gagaları kendilerine ve birbirlerine zarar vermemeleri için kısmen kesilir. Bu ağrılı ve acılı uygulama, kısacık yaşamları boyunca çektikleri acıların başlangıcı niteliğindedir. Normal şartlarda 5-10 yıl yaşayabilen tavuklar, 6 haftalıkken veya 1 yaşındayken öldürülür.

Tüm bunlar, insanın hayatta kalmak için ihtiyaç duymadığı bir besin elde etmek için yapılıyor. Sıradan bir kahvaltı için anneleri ve bebeklerini ayırıyoruz.

Bakış açımızı, hayatımızı ve hayatlarını değiştirmek elimizde

Keçiler, koyunlar ve domuzlar… Hepsi henüz yavruyken annelerinden zorla ayrılmış ve belirli uzuvları kesilmiş bir halde ölmeye gönderiliyor.

Diğer hayvanlarla empati kurduğumuzda, onları mutluluğu ve acıyı hissedebilen, birbirleriyle derin ve sosyal bağlar kuran eşsiz bireyler olarak görebiliyoruz. Onları bir daha sıradan bir “ürün” olarak görmüyoruz. Şiddetin yadırganmadığı bu düzende hayvanların sosyal bağlarını yok etmenin, kasten acı vermenin ve canlarını almanın “insanca” yapılabileceğini düşünüyorsanız bir daha düşünün.

Vegan bir yaşam tarzını benimsemek zulmü reddetmektir; diğer hayvanların doğuştan gelen yaşam haklarını ve insan tarafından kasıtlı olarak zarar görmeme haklarını tanımaktır. Annelerin ve çocuklarının birbirinden ayrıldığı şiddet düzenine karşı koymaktır.

Anneler Günü’nde, insanların diğer annelere, yani yemeyi veya bir şekilde kullanmayı tercih ettiğimiz türlerin annelerine nasıl davrandığını düşünmenin zamanı geldi. Tüm hayatlarını, annelerini görmeden geçiren milyarlarca hissedebilir canlıyı anmanın, hayatımızı ve hayatlarını değiştirmenin zamanı geldi.

Anneler Günü’nde diğer anneleri düşündünüz mü? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Hepsi hayvan hakları aktivistlerinin girişimiyle yeniden özgürlüğüne kavuşuyor, insan sömürüsünden uzak, özgür bir hayata tutunmak için ilk adımlarını atıyorlar. Vegan olduğumuzda sadece Ralph’ı ve kozmetik deneylerinde kullanılan hayvanları değil, mutlu, huzurlu ve güvende olmak isteyen tüm hayvanları kurtarmak için ilk adımı atabiliriz.

Kapak fotoğrafı: Maureen McGowan/Poplar Spring

Esaretten özgürlüğe yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Sadece kadınların ve kız çocuklarının değil, çiftlik hayvanı olarak sınıflandırılan hissedebilir canlıların, özellikle de dişi olanlarının üretim makineleri olarak nasıl ömür boyu sömürüldüklerini, kısacık ömürleri boyunca defalarca cinsel şiddete maruz bırakıldıklarını, dört duvar arasında seslerinin duyulmadığını, acılarının önemsenmediğini ve haklarının nasıl görmezden gelindiğini anımsatıyor.

Bazı şiddet fiillerini kınayıp bazılarını “o kadar da kötü değil” diyerek yok saymanın nelere mal olduğunu her geçen gün daha da acı olaylarla görüyoruz.

Aşağıdaki yazı da (*) hepimizin kendinden, ailesinden veya çevresinden parçalar bulabileceği evrensel kültürel aktarım ve deneyimler içeriyor. Bahsedilen şahıs ve olaylar herhangi bir ülkeyle veya kültürle sınırlı değil çünkü baktığımız ve yaşadığımız her yerdeler.

Bu 8 Mart’ta, çocukluğumuzdan beri bize açık veya örtülü bir biçimde dayatılan düşünme, beslenme ve yaşama tarzını değiştirmeye hazır mısın?  

* Uyarı: Bazı okuyucularımız için tetikleyici anlatımlar ve videolar içerebilir.

Nesiller boyu ailemdeki kadınların, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik cinsel saldırıların bir yabancı tarafından işlenmesindense eşleri veya partnerleri tarafından işlenmesinin “o kadar da kötü olmadığı” fikrini nasıl içselleştirdiklerini anlamaya çalıştım.

Son zamanlarda büyük büyük annemin öyküsünü düşünüp duruyorum. 10 yaşındayken evlendiği bir adam, 12’sine geldiğinde onu “anne” yapıyor ve 20’li yaşlarının sonunda bir çocuk daha dünyaya getirirken hayatını kaybediyor. Ailemde hiç kimsenin o adamı tacizci/istismarcı olarak tanımladığını hatırlamıyorum. Daha çok “Ama belli ki ona iyi davranıyormuş” ve “O zamanlar her şey farklıydı” cümlelerini duyduğumu hatırlıyorum. Sanki hamile bıraktığın çocuğa “iyi davranmak” mümkünmüş gibi.

Kahvesinden bir yudum alırken annem, “’O zamanlar o kadar da kötü olmamıştır herhalde’” dedi.

Teyzelerimin büyük büyük babamla ilgili anlattıklarını da anımsıyorum. Büyüme çağındayken memelerini ve kalçalarını nasıl çimdiklediğini, bundan rahatsızlıklarını dile getirdiklerindeyse anneannemin “O kart zamparayı kafanıza takmayın” dediğini… Acaba onları kaç kez elledi, taciz etti veya anneanneme de aynısını yaptı mı? Belki de teyzelerimin öyküsü, yaşadıklarımı kimseye anlatmama nedenlerinden biriydi çünkü 15 yaşımdayken bir akrabam da bana sarılırken elleriyle beni taciz etmişti.

Carol Adams bunun üzerine bana, “Cinsel Sözleşme diye çok ilginç bir kitap var. Kitap, toplumsal bir sözleşmeye ek olarak, Batı toplumlarının çoğunda görülebilen cinsel sözleşmeyi de ele alıyor; yani ev içinde olan her şey mahremdir/özeldir anlayışını…” diyor.

Adams feminist ve vegan. Aynı zamanda aktivist, yazar ve bağımsız akademisyen. Ezber bozan kitabı Etin Cinsel Politikası’yla da biliniyor.

“1970’lerdeki ikinci feminizm dalgasına kadar evlilik içi tecavüz yasaldı” diyor. “Evlilik içi tecavüz diye bir kavram dahi yoktu. Yani birinin eşi/partneri tarafından tecavüze uğraması… Feministlerin bunu da tanımlaması gerekiyordu.”

Bunu söylerken Dallas’taki evinin çevresinde, sokakta olmaktan son derece mutlu olduğu köpekleriyle birlikte yürüyüş yapıyor. Ben Long Beach’teki evimde, yanımda uyuyan kedilerimi izliyorum. “Kütürümüz her dönem kadınları ve çocukları kurban etti.”

Ona ailemin aşırı tutucu Hıristiyanlar olduğunu ve Missouri kırsalında yaşadığını söylediğimde, “İşte, bağlam tam da gözünün önünde. Ailen normların dışında değilmiş,” diyor. Haklı olduğunu biliyorum.

“Ailenin sana aktardığı her şey, bundan birkaç on yıl önce normdu. Pek çok aile için de durum böyleydi ve hala böyle… Çünkü muhafazakar, ataerkil bir ailenin temelleri, köktenci Hıristiyan adetleriyle pekiştiriliyor.” Adams bana, eşlerinden boşanıp darp ve kötü muameleyi bildirmektense, evlerine geri dönüp acı çekmelerinin ve eşlerini affetmelerinin daha iyi olduğunu düzenli olarak öğütleyen bazı papazların varlığından bahsetti.

Bugünlerde hayvan yemeyi reddettiğimi söylediğimde, karşımdakilerden aldığım yanıtlar annemle yaptığımız sohbetleri hatırlatır oldu. Et yiyenlerin çoğu, hiç zaman kaybetmeden, hayvan yemeyi mümkün hale getirecek şekilde hayvanların çektikleri ıstırabı asgariye indirdiklerini söyleyerek “Sadece özgür gezen tavuk yumurtası yiyorum” diyor. “Özgür gezen” tavukların da gagaları kızgın ateşle kesiliyor; onlar da güneş ışığı görmeyen odalara, kafeslere tıkıştırılıyor. Ve bir daha asla çayırlarda koşamayacaklar.

Hepsi birbiriyle bağlantılı

Vegan olduktan sonra hayvan istismarı ile kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet arasındaki bağlantı zihnimde daha somut bir hal aldı. Öyle ki artık bu bağı yok sayamıyorum.

Trump’ı bir et parçasını ısırırken gördüğümde aklıma, onu cinsel taciz ve saldırıyla suçlayan 22 cesur kadın geliyor. Ardından bile bile ona oy veren, çoğu beyaz olan kadınları ve milyonlarca Amerikalıyı düşünüyorum. Görünen o ki bir kadını cinsel organından kavramak onlara göre “o kadar da kötü değilmiş.”

Bir babanın, sadece bağırarak bile olsa köpeğine kötü davrandığını/küfür ettiğini gördüğümde, bir anda kız çocuklarının iyiliğiyle ilgili endişeye kapılıveriyorum. Avlanmayı seven bir adam gördüğümde aklıma, her 16 saatte bir eşi/partneri tarafından ölümcül olabilecek şekilde vurulan kadınlar geliyor. Tavukları düşündüğümde aklıma, tacizci eski eşimin/partnerimin bana bahsettiği o video geliyor. Videoda adamın bir tavuğa nasıl tecavüz ettiğini, bunu nasıl övünerek anlattığını ve yaptığını haklı göstermek için kuşun bunu “sevdiğini” nasıl iddia ettiği anlatılıyormuş.

Ve sonra aklıma, hayvan yeme davranışını savunup haklı göstermek için insanların söyledikleri geliyor: “Ama sadece organik” veya “merada yayılmış yiyorum”. Ardından da devamı geliyor zaten: “O kadar da kötü değildir o zaman.”

“Şiddet şiddettir, acı acıdır”

Sentience Institute tarafından yapılan bir anket, “Amerikalı yetişkinlerin yüzde 75’inin ‘insani muamele gören’ hayvanları tükettiklerini belirttiklerini söylüyor. Fakat ABD’deki çiftlik hayvanlarının yüzde 1’inden azı fabrika tipi olmayan çiftliklerde yaşıyor.”

Enstitü bu durumu şöyle açıklıyor: “Sonuçlar bize insanların psikolojik olarak sığınacak bir yer aradıklarını gösteriyor. Hayvansal tüketimlerini temize çıkartmak için etik olarak üretilmiş gıdaları tercih ettiklerini düşünüyorlar. Bu yanlış bir varsayım.” Kendimize her seferinde tüm bunların o kadar da kötü olmadığını söyleyip duruyoruz; belki de korkunç gerçeklerle baş etme mekanizmasının bir parçası bu.

Bunu anlayabiliyorum. Dikkatimizi ve ilgimizi talep eden pek çok sorun arasında, hayvanların kapalı kapılar ardında yaşadıklarıyla yüzleşmektense, dev gıda şirketlerinin bize söylediklerini kabullenmek çok daha kolay geliyor.

Fakat ister ani ve zalimce olsun, ister yavaş ve kurnazca yapılsın, gerek kadınlara ve kız çocuklarına, gerekse hayvanlara yönelsin, şiddet şiddettir ve evet, “o kadar kötüdür”.

Yazar ve hayvan hakları aktivisti Dallas Rising’in “Happy Rape, Happy Meat,” (Mutlu Tecavüz, Mutlu Et) makalesinde dikkat çektiği gibi, bir başkasının canını yakmanın, istemi dışında, zorla tahakküm altına almanın veya o kişiyi istismar etmenin iyi bir yolu yok. Rising’in dediği gibi, “Mağdurun insan olması veya olmaması önemli değil. Şiddetin 19. veya 20. yüzyılda gerçekleşmesi önemli değil. Hepsi ıstırap içerir.”

Ve hepsi birbiriyle bağlantılıdır.

Hak iddiası ve dişi bedenlerinin sömürüsü

“Et yemekle ilgili propagandaya bakarsan her yerde. Çok yaygın. Çünkü, Etin Cinsel Politikası adlı kitabımda anlattığım gibi et, erkek tahakkümünü temsil ediyor,” diyor Carol Adams. Tarihsel olarak erkekler eti, kadınları istismar etmek için bir bahane olarak, “bir hak” olarak kullandılar. 2014’te Brooklyn’de bir adam, keçi eti istemesine rağmen kendisine vejetaryen yemek hazırlayan eşini öldürmüştü.

Aslına bakarsanız et endüstrisi, en azından benim için, mizojini demek. Et, süt ve yumurta endüstrileri dişilerin üreme sistemlerinden kâr elde etmeye dayanır. Ortalama 12 aylıkken başlayan süreçte inekler, suni tohumlama ile zorla hamile bırakılır ve doğum yaptıktan sadece iki veya üç ay sonra yeniden hamile bırakılır. Bu döngü, üretim seviyeleri azalmaya başladığında sona erer ve o zaman kesilmek üzere mezbahalara gönderilir. Doğal yaşam süreleri ortalama 20 yıl olsa da, süt çiftliklerindeki/fabrikalarındaki inekler o kadar yorulurlar ki, 4 ya da 5 yaşına geldiklerinde öldürülürler.

Partneri/eşi tarafından tecavüze uğrarken sessiz kalan biri olarak artık, başkalarının acılarını derecelendirip sıraya koyarak kendi suçluluklarını gidermelerine izin veren bu sistemin bir parçası olamam. Bu, daha fazla feministin benimsemesini umduğum bir yaklaşım. Acı acıdır.

Hem kendi ailemde hem de çevremdeki pek çok ailede kırılma noktasına ulaştığımız için minnetarım. Farklı nesilleri temsil eden kadınlar olarak artık kadınlara ve kız çocuklarına yönelik herhangi bir şiddet fiiini kabul etme konusunda önemli bir aşamaya geldik. #MeToo hareketi çoğumuzu, “o kadar da kötü değil” cümleleriyle başlayan cinsel taciz ve cinsel şiddet öykülerimizi yeniden düşünmeye, gözden geçirmeye itti.

Fakat hala korkuyorum. Kızlarımıza bazı bedenlerin asla şiddet görmemesi gerekirken bazılarının şiddet görmesinde sorun olmadığını söylemeye devam ettiğimiz sürece… Uygun şekilde yaptıktan sonra hayvanları öldürmenin “o kadar da kötü olmadığını” anlatmaya devam ettikçe, onlar için kendi hayatlarında kabul ve tolere edilebilir bir “acı taban seviyesi” sunmuş oluyoruz.

Adams’ın da vurguladığı gibi: “Ölü bedenleri yemeyi ve süt, yumurta formunda dişilerin istismarıyla elde edilmiş ürünleri tüketmeyi reddetme hakkını geri kazanmak, feminist özgürleşmenin bir formudur.”

Benim için vegan olmak kendi yaşadığım acıların suç ortağı olmamak anlamına geliyor. Aynı zamanda ve eşit düzeyde hayvana şiddete karşı mücadeleyi ifade ediyor. Geriye dönüp büyük büyük anneannemin çocuk yaştayken evlendirilmesini engelleyemem, teyzelerimi dedelerinden koruyamam ve maruz bırakıldığım cinsel şiddeti geri alamam.

Fakat bazı şiddet fiillerinin kabul edilebileceği fikrini reddederek, adeta aile seceremize işlenmiş olan dişi bedenlerinin istismarının benimle son bulmasını sağlayabilirim.

Kaynak: GirlBoss

Hayvancılık endüstrisinin hayvanlara yaşattığı acılara dair daha fazla bilgi ve bağlantı için web sitemizi ve Youtube hesabımızı ziyaret edin.

Hayvan yemek, et ve feminizm üzerine: “O kadar da kötü değil” (mi gerçekten?) yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Et ve süt elde etmek amacıyla ömür boyu işkenceye maruz bırakılıp istismara uğrayan hayvanların yaşadıklarından, yani hayvancılığın temel etik sorunlarından çok gezegenin ve insanların uğradığı zararı gözler önüne seren Et Atlası 2021’in öne çıkan başlıklarını Deutsche Welle’den (DW) derledik.

Marketlerden et satın almak ucuzladı. Ancak bunun hayvanlara*, çevreye ve insan sağlığına bir bedeli var. 52 sayfalık Et Atlası, et üretiminin hem insan hem de dünya sağlığı açısından etkilerini ve sonuçlarını anlatıyor.

Örneğin, sinai hayvan yetiştiriciliğinde aşırı antibiyotik kullanımının nasıl giderek daha dirençli bakterilere yol açtığını, bunun da insanlarda tedavi için kullanılan ilaçların etkinliğini azalttığını vurguluyor.

Benzer bir şekilde hayvan yemi yetiştirmek için ormanların yok edilmesi, insan sağlığı için bir tehdit olarak sayılıyor. Çünkü habitat kaybı hayvanları ve insanları daha da yaklaştırırken yaban hayatla sınırları ortadan kaldırıyor. Bu da virüslerin insan dahil farklı türdeki canlılara çok daha kolay bulaşmasına ve yeni salgınlara yol açabiliyor.

Çevre politikalarına odaklanan Heinrich Boll Derneği’nden Barbara Unmüssig de, Et Atlası 2021’in Berlin’deki sunumunda mevcut durumu özetliyor: “Endüstriyel et üretimi, tehlikeli çalışma koşulları yaratmanın yanı sıra zamanla insanları yaşadıkları yerlerden uzaklaştırır hale geldi. Aynı zamanda ormansızlaşmaya, biyolojik çeşitlilik kaybına ve pestisit kullanımına yol açmaya başladı. İklim krizinin ise ana sebeplerinden biri oldu.”

Et endüstrisinde başı çeken ülkeler

Bizim ümidimiz hayvan kullanımını topyekûn reddeden nesillerin farkındalığından yana olsa da*, sonuçları değerlendirmek için 15-29 yaş arasındaki gençler arasında yapılan ankette, çoğunluğun et endüstrisini mevcut haliyle reddettiklerini ortaya çıktı.

BUND başkanı Olaf Bandt politika üretenlerin, toplumun sektörü yeniden şekillendirme arzusunu dikkate almaları gerektiğini vurgulayarak tarım politikalarının yeniden düzenlenmesini gerektiğinin altını çiziyor. “Gıda dönüşümü olmadan tarım dönüşümünün de gerçekleşmeyeceğini” belirten Bandt, domuz eti ve süt üretiminde Almanya’nın Avrupa Birliği pazarının %20’sine sahip olduğunu söylüyor.

Bandt’ın Almanya için verdiği örneğin pek çok ülke için geçerli olduğu aşikar*. Canlı hayvan ithalatıyla büyük bir miktarlarda “et” dışarıdan alınırken, uluslararası pazarlara bel bağlamak da çevre, hayvanlar ve çiftlikler üzerinde yıkıcı ve zincirleme bir etki meydana getiriyor: “Zaman içinde daha fazla hayvan  daha az sayıdaki çiftliklerde üretiliyor. Bu durum da, bu bölgelerdeki yeraltı sularının hızla kirlenmesine yol açıyor.”

Hayvancılık faaliyetleri yağmur ormanlarını yutuyor

Küresel nüfus ve ekonomik büyüme, artan et talebinin arkasındaki sebeplerden. 1960 yılında dünyada 3 milyar insan vardı ve verilere göre o dönemde et tüketimi yaklaşık 70 milyon tondu. Bu, kişi başına yıllık ortalama 23 kilogramlık tüketime denk geliyordu.

2018 yılına gelindiğinde insan nüfusu 7,6 milyara ulaştı ve et tüketimi yedi kat artarak 350 milyon tona, yani yılda kişi başına 46 kilograma yükseldi.

Bu eğilimle ilgili temel sorun, hayvancılık için geniş arazilere ihtiyaç duyulması. Almanya Federal Çevre Ajansı’na (UBA) göre, dünya çapında ekilebilir arazilerin %71’i şu anda hayvan yemi yetiştirmek için kullanılıyor.

Yani hayvancılıkta kullanılan yemlerin kapladığı alan, doğrudan gıda üretimi için ayrılan arazilerin (%18) dört katı. Pamuk (%7) veya biyogaz amaçlı mısır üretimi (%4) için ayrılan alanlardan da kat kat fazla.

Et talebi artmaya devam ederken, ekilebilir arazi arayışı da artıyor. Sonuç olarak, Brezilya gibi ülkelerdeki geniş orman arazileri, hayvan yemi yetiştirecek alan oluşturmak için katlediliyor.  

Uzmanlar, yeniden ağaçlandırma yapılması için arazi ararken, insan nüfusunu beslemek ve yağmur ormanlarının yok edilmesini durdurmak için insanları bir kez daha beslenme alışkanlıklarını sorgulamaya ve değiştirmeye davet ediyor: Sürdürülebilir bir gezegen için çok daha küçük araziler gerektiren bitki temelli beslenme öneriliyor.

Hayvancılık ve pestisitler arasındaki bağlantı

Et Atlası’nın yazarları, uluslararası et endüstrisinin gücünü ve küresel etkisini ortaya çıkarmanın yanı sıra kimya endüstrisi ile ilişkisini de gözler önüne seriyor.

Yazarlar, tehlike arz eden ve bazı ülkelerde yasaklanan böcek ilaçlarının büyük kimya şirketleri tarafından ihraç edildiğini söylüyor. Bu kimyasalların üreticileri  arasında Bayer Crop Science, BASF ve Syngenta gibi Avrupa kökenli şirketlerin olduğunu, aynı zamanda Corteva ve FMS gibi ABD merkezli şirketlerin bulunduğunu belirtiyorlar.

Heinrich Boll Derneği’nden Unmüssig’e göre, pestisitlerin kullanımı tüm canlı türlerini tehdit ediyor. Bu nedenle BUND’dan Bandt Alman hükümetinin, “Artık Alman şirketlerinin AB’de yasaklanmış olan zehirli kimyasalları ihraç etmesine engel olmak gerekli yasaklamaları hayata geçirmesi gerektiğini” vurguluyor. Bu aslında tüm hükümetler için geçerli olmalı*.

Unmüssig, planlanan AB-Mercosur anlaşması kapsamında pestisitlerin kullanımının çevreye vereceği zarar konusunda karar vericileri uyarıyor ve “Vergilerin kaldırılması, Latin Amerika’ya daha fazla pestisitin girmesine sebep olacak ve et üretimi için daha fazla yağmur ormanı katledilecek” diyor.

Uzmanlar tüketim ve üretimde yeni bir çağ açmanın gerekliliğine vurgu yapıyor.

Kaynak: DW

* Eklenmesinin gerekli olduğunu düşündüğüm vurgu ve ifadelerdir.

Et Atlası 2021: Tabağımızı sorgulama zamanı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Fakat biz doğru bilinen yanlışları elimizdeki bilimsel verilerle her fırsatta düzeltmeye ve hayvan sömürüsüyle elde edilen sütün insan sağlığına zararlarını anlatan tıp doktorlarının ve bilim insanlarının araştırmalarını paylaşmaya devam edeceğiz.

Başta inekler olmak üzere beden sıvıları için ömrü boyunca türlü işkencelere maruz kalan ve sütü çalınan tüm hayvanların, yalnızca yavruları için ürettiği sıvının yine yalnızca yavruların hakkı olduğu gerçeğinden hareketle de hayvansal süt üretimindeki etik sorunları ortaya koymayı sürdüreceğiz.

Sütün insanlar için sağlıklı olmadığını gösteren sebeplerden birkaçını paylaşıyoruz:

1. Süt aslında kemiklerdeki kalsiyumu tüketir. Hayvan kaynaklı aşırı protein alımına bağlı olarak vücudumuzdaki asidite artar ve bu durum biyolojik bir tepkimeye yol açar. Vücudumuzda depolanan kalsiyum, sistemimizdeki asitleri nötr hale getirmek için kullanılır. Kemiklerimizden çıkan kalsiyum, vücudumuzdaki artan asitliği azaltıp dengelemek için kullanılır ve sonunda idrarla vücuttan atılır. Yani teknik olarak süt kemiklerimizi zayıflatır.
2. Sütün içinde sadece protein ve kalsiyum yok; istenmeyen hormon ve antibiyotikler de var. İnek sütünün tek amacının buzağıyı beslemek olmasının bir sebebi var. İnek sütü, bir buzağının ihtiyaç duyabileceği bütün gerekli içeriklere sahiptir: Protein, lipidler, sodyum, yağlar, kolesterol ve daha fazlası… Ayrıca modern pastörize ve homojenize etme yöntemleri, sütün içindeki gerekli vitamin ve besinlerin miktarını da azaltır. Üstelik sütü için alıkonan ineklere, çeşitli antibiyotikler ve insanlarda prostat ile meme kanseri riskini artıran sığır büyüme hormonu (BGH) verilir.
3. Kolesterol seviyesini artırır. Süt ve süt ürünleri yüksek miktarda doymuş yağ içerir. Bu durum da fazla tüketim halinde vücudumuzdaki kolesterol seviyesinin katlanarak artacağı anlamına gelir. Bilindiği gibi kandaki kolesterol miktarı arttıkça kalp ve damar hastalığı riski de artmaktadır.
4. Sütün içindeki iltihaptan haberiniz var mı? Düzenli ve sık sık yapılan süt sağımı sırasında ineklerin memeleri elektronik sağma makinelerine saatlerce bağlı kalır. Bu durum ineklerin zaman zaman elektrik şoklarına maruz kalmalarına ve ineklerde meme iltihabına sebep olmaktadır. Meme iltihabı ölümcül bir süt bezi enfeksiyonudur ve dokunun altında iltihap oluşturur. Dolayısıyla ineklerin memelerindeki iltihap kaçınılmaz olarak sütün içine karışır.
5. İnsülin seviyesini etkiler. Süt doğal bir insülinojeniktir. Yani vücutta insülin salımını artırır. Bu, içerdiği basit şeker, laktozdan dolayı gerçekleşir. Laktoz ise vücuttaki insülini ani bir şekilde yükseltir. İnsülin hormonunun işlevi, enerjiyi artırmak için vücuda glukoz transfer etmektir. Süt tüketimine bağlı olan insülindeki ani artış uzun süren bir etkiye sebep olmayacağı için, süt içildiği zaman kandaki şeker seviyesi de dengesizleşir.
6. Sindirim sorunlarına yol açar. Laktoz intoleransı vücudumuzun laktozu sindirememesidir. Ek olarak süt; şişkinlik, kabızlık ve huzursuz bağırsak sendromu gibi başka sindirim sorunlarına yol açmaktadır. Bu durum, hayvan sütünde bulunan bir protein olan kazeinin sindirilmesinde yaşanan zorluktan kaynaklanır. Kazein, sindirilmek yerine kana karışır ve yüzde akne oluşumu ve ağızda kabarcıklara yol açar.

Hayvanların bedenlerini ve hayvanlardan elde edilen süt ve süt ürünlerini tüketmeyi bırakmak, etik ve sağlıklı bir yaşam için atacağınız en önemli adımlardan biri olacaktır.

Mutfağınızda süt kullanıyorsanız hayvan kaynaklı sütleri değil, bitki temelli sütleri (soya, badem, pirinç, fındık, vb.) tüketerek veya kendiniz hazırlayarak hem hayvanların yaşamı hem de kendi yaşamınız için “faydalı” bir adım atabilirsiniz.

Bitkisel beslenmenin sağlığa faydalarıyla ilgili ayrıntılı bilgi almak ve uzman hekimlerin paylaştığı verileri incelemek için Vegan Sağlık Profesyonelleri’ni (Dr. Suat Erus) ve Dr. Murat Kınıkoğlu’nu takip edebilirsiniz.

Kaynak: VeganFirst

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McArthur / We Animals Media

Çeviri ve düzenleme: Emre Kayatepe, Boğaziçi Üniversitesi 2020 Psikoloji Bölümü mezunu, TVD gönüllüsü

Bilinenin aksine süt sağlıklı değildir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçenlerde annesinden ayrılmış ve farklı padoğa alınmış bir oğlak videosuna denk geldim (video hemen altta) ve veteriner öğrencisi olarak konuya etik yönünden yaklaşıp açıklık getirmek istediğimden bir yazı hazırlama kararı aldım. 

Araştırmamın ana kaynağı ders notlarım ve Prof. Dr. Hasan Batmaz’ın Sığırlarda Sürü Sağlığı ve yönetimi kitabından oluşmaktadır. 

Videoda keçinin sahibi olan çiftçiye, yavrunun neden annesinden ayrı olduğu sorulduğunda çiftçi, büyük süt işletmelerinin elbette yapamayacağı açıklamayı yapıp tükettiği süt miktarının fazlalığından dolayı ayırdığını söyledi ve hepimizin yüzüne bu gerçeği bir kez daha çarptı.

Öncelikle süt verimi ve ıslahı konusuna değinmek istiyorum. Süt sığırcılığı bir sektör haline gelmeden önce inekler sadece yavrularına yetecek miktarda süt üretiyordu; ki bu günde (ineğin ırkına bağlı olmakla birlikte) 8-10 litre arasında değişmekteydi.

Hatta 1990’larda yerli ırkların Türkiye verim ortalaması 5-6 litre idi. Bugün ıslah çalışmalarıyla iyi kondisyonda ve kaliteli spermayla tohumlanmış Holstein ırkı bir inek günde tam 38 litre süt verebilecek kapasiteye getirilmiştir. 

Pratikte buzağının alması gereken süt miktarı canlı ağırlığının %10’udur. Yani 40 kg doğan bir buzağının başlangıç yemine başlayana kadar günde 4 litre süt içmesi yeterlidir. Geri kalan süt ise biz insanların tüketimi için piyasaya sürülmektedir.

Normal şartlarda bir buzağının sütten kesilme yaşı 2,5 – 3 ay iken kâr elde etmek amacıyla bu süre 8 hafta olarak belirlenmiştir. Ancak bazı işletmeler bu sınırı erkenden ve fazla miktarda başlangıç yemi kuru ot vs. vererek 3 – 4 haftaya kadar düşürmüşlerdir.

Normal şartlarda da doğumdan 4 gün sonra buzağının rumen, yani ana mide gelişimi için başlangıç yemi yemesi gerekmektedir. Ancak bu sütten kesme süresini bu kadar aşağıya çekmeyi kesinlikle gerektirmez. Tamamen ticari amaç güdülür.

Çiftliklerin süt içirmeyi minimumda tutup yem yedirmeye bu kadar istekli olmalarının ilk sebebi sütten kâr elde etmek. İkinci sebebi ise, buzağının sindirim sisteminin mümkün olduğunca çabuk gelişmesini sağlayarak hızlı kilo aldırmaktır.

Şimdi gelelim asıl konumuz olan yavrunun anneden ayrılmasına.

Baktığımızda annede fazladan onlarca litre süt var, buzağıya yem de veriliyor. Zaten bu şartlarda tüketebileceği süt miktarı canlı ağırlığının %10’undan fazla olamayacağı için neden buzağılar 8 hafta anneleriyle yaşamıyor da doğar doğmaz ayrılıyor? 

İşte yüzümüze tokat gibi çarpması gereken gerçek burada başlıyor: “Sütün indirilme mekanizması”.  

Bir ineği istediğiniz zaman sağamazsınız. Sağmak için öncelikle ineğin sütünü indirmesi gerekir. Bunu sağlayan ise yavrunun memeyi ağzına alıp emme refleksi sağlayarak memeyi uyarmasıdır. Sonrasında hipofiz bezinden salgılanan oksitosin hormonunun etkisiyle anne sütü indirir ve yavru sütü alır. Ancak işletmelerde bulunan binlerce baş inek için bu mümkün değildir.

Çalışanlar, yavrunun annesini emmesinin bitmesini bekleyemeyeceğinden (çünkü bu ticari olarak zaman ve süt kaybı demek) bu işi buzağılar yerine sağım makineleri yapar. 

Yani tamamen emzirme simülasyonu oluşturularak süt anneden alınır. Yavrunun bir kere bile annesini emmesine izin verilmez. Çünkü yavrunun emme refleksini bir kere hisseden anne, daha sonra yapay yöntemler kullanıldığında sütünü indirmez ve yavrusunu arar.

Bu durum tamamen hormonlarla alakalıdır. Yavrusunu emzirmiş bir anneyi makineye bağladığınızda istediğiniz oksitosin salınımını sağlayamazsınız ve sonucunda anne sütü indirmeyeceğinden sütü de alamazsınız. Çünkü anne makineyle değil, yavrusuyla arasında bir bağ kurmuş olacaktır. 

Peki yavruyu ayırdık ve nereye aldık hiç düşündünüz mü? Reklamlarda gördüğümüz o yeşil çayır ve meralar, mutlu zıplayan inekler ne kadar gerçek?

Ticari süt işletmelerinde erkek buzağıların bir değerinin olmadığını bilmeyen yoktur zaten; onlar kesimhaneye gidecektir.

Dişiler ise buzağı box’ları** denilen tek kişilik küçük bölmelere alınır ve önlerindeki kovadan yem yiyip biberondan süt içmek zorunda bırakılır. Anneleri de onları göremeyeceği bir alanda yüzlerce inekle beraber günde 3 defa sağıma gidip geldiği ve sürekli yem yemek zorunda olduğu bir bölmede ölene kadar kapalı tutulur (En modern ve hijyenik diye tabir edilen Rotary ve paralel sistemlerin görselleri aşağıdadır).

Şimdi bir daha düşünün.

Hayvanlar gerçekten bize hizmet için mi varlar? Fabrika gibi seri üretim yapmak onları hiç yormuyor mu? O sütte bizim de hakkımız var mı? Bir anneyi buzağısından tamamen damak zevkimiz için ayırmak ne kadar etik? Reklamlarda gördüğümüz mutlu inekler ne kadar gerçek? Süt mü içiyoruz, yoksa ineklerin stresini mi?

Sorgulayın…

Kapak fotoğrafı: Unparalleled Suffering Photography

(*) Zeynep Irmak Alpaslan, hayvansal süt sektörünün gizlenen gerçeklerini vegan bir veteriner hekim adayı ve aktivist olarak bizimle paylaşıyor. Irmak, 10 Temmuz’da ilk kez kendi Instagram hesabından paylaştığı yazısının tamamını ders kitaplarından ve ders notlarından derledi. Hayvansal süt endüstrisiyle ilgili teknik bilgiler için faydalandığı kaynak ise, Prof. Dr. Hasan Batmaz’ın “Sığırlarda Sürü Sağlığı ve Yönetimi” kitabı. 

(**) “Süt danası kreşi” olarak da geçen “veal crate”

TVD Not: Endüstrinin gerçeklerine dair bilgi, belge ve görseller için We Animals Media ve Sentient Media web sitelerini ziyaret edip hem fabrika çiftliklerinde hem de organik küçük üretim çiftliklerinde kapalı kapılar ardında neler yaşandığını görebilirsiniz.

Rotary süt sağım fotoğrafı: John Davis & aberdeennews

Paralel süt sağım fotoğrafı: Viva! & ScaryDairy

Süt endüstrisi gerçekleri yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.