Hobi, turizm ve spor adı altında yürütülen Türkiye çapındaki av katliamlarına karşı verdiğimiz hukuki mücadele 2020’den bu yana aktif olarak sürüyor. Bu bağlamda;

1. “2022-2023 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu (MAK) kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması;
2. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünün (DKMP) 2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatının iptal edilmesi ve yürütmenin durdurulması;
3. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünün (DKMP) 2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı Ek Kararının iptal edilmesi ve yürütmenin durdurulması;
4. 10.08.2022 tarih ve 31919 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım Orman Bakanlığınca Belirlenen Yaban Hayvanları Listesi kararının iptali ve yürütmenin durdurulması”

talepleri ile 7 Eylül 2022 tarihinde Danıştay’da açtığımız davada, 3,5 sene sonra duruşma günü verildi: 6 Mayıs 2026 Çarşamba günü saat 09:45’te Ankara’daki Danıştay 10. Daire Başkanlığı’nda ilk duruşma görülecek.

Süreç özeti

Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile birlikte açtığımız Danıştay davası ile hem yereldeki hem de Türkiye çapındaki her türlü av faaliyetinin durdurulması ve ilgili kararların iptali için bir kez daha harekete geçmiştik. Aylarca sürüncemede bırakılan davada Danıştay hâlâ yürütmeyi durdurma kararı vermediği için, Türkiye çapında hedefe konulan hayvanlar, iptalini istediğimiz av kararları ve listeleri sebebiyle bu süre içinde öldürülmüştü (Ancak Danıştay davasının yanı sıra, Türkiye’nin farklı illerinde av turizmi odağında eşzamanlı olarak İdare Mahkemelerinde Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler için açtığımız davaların neredeyse tamamını kazanarak, yerelde bir kısım yaban hayvanın lehine sonuç alabilmiştik).

Bu geçen süreçte; davalı bakanlık tarafından cevap dilekçeleri sunulmuş, iptali istenen karar ve talimatların hukuka uygun olduğu ileri sürülmüştü. Oysa avcılık faaliyetlerinin telafisi imkânsız zararlar doğuracağı açık. Nitekim, önceki yıllarda açtığımız av turizmi ihalelerinin iptali davalarının neredeyse tamamında, farklı illerdeki mahkemeler bakanlığın benzer savunmalarını yetersiz ve tutarsız bularak önce yürütmeyi durdurma (YD), ardından iptal kararları vermişti. Buna rağmen Danıştay, YD’ye gerek olmadığına karar vererek talebimizi reddetti.

18 Ocak 2024’te ise savcı düşüncesi dosyaya sunuldu. Bu görüşte yalnızca belirli tür hayvanlar yönünden alınan kararların hukuka uygun olmadığı belirtilerek, özet olarak şu bilgiler paylaşıldı:

• Bern Sözleşmesi’nin ‘Kesin Koruma Altına Alınan Fauna Türleri’ başlıklı Ek II listesinde yer alan kurt, boz ayı, bağırtlak, kızıl kuyruk bağırtlak ve kızıl sırtlı örümcek kuşunun, Merkez Av Komisyonu kararıyla I numaralı listeye alınarak avlanmasına izin verilmesi hukuka uygun bulunmamıştır.
• Ayrıca, kurt türünün Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde av turizmi kapsamında avlanmasına izin verilebileceğine ilişkin düzenleme de Türkiye’nin taraf olduğu Bern Sözleşmesi hükümlerine aykırılık oluşturduğundan hukuka uyarlık görülmemiştir.

Dosyaya sunulan bu görüşün üzerinden 2,5 sene geçtikten sonra ise duruşma günü verildi. Aynı kararlara karşı açılan Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nin iptal davasında duruşma görülmüş olmasına rağmen, o dosyada da hâlâ karara çıkılmadı.

Dava neden önemli?

Bugün gelinen noktada yürütmenin durdurulması da verilmediği için, av kararlarının üzerinden 3,5 sene sonra görülecek olan duruşmada dava kazanılsa bile, avcılık ve av turizmi adı altında katledilen hayvanları geri getirmek mümkün olmayacak.

Danıştay’ın yıllardır karar almaması ve bakanlığın kopyala-yapıştır usulüyle mahkemelere sunduğu temelsiz savunmalarının dikkate alınması; hayvanların öldürülmesine, hedef dışı türlerin de yıkıcı av faaliyetlerinden etkilenmesine göz yumulması kabul edilemez.

Ancak Dava sonucu, gelecekte alınacak av kararları bakımından belirleyici olabilir. gelecek av kararlarını durdurabilmek adına bu davayı ne pahasına olursa olsun takip etmek ve kazanmak, tüm hayvanlar adına olumlu bir gelişme olacak. Çünkü Hayvanlar ve doğa lehine bir yargı kararı, benzer düzenlemelerin önüne geçilmesi açısından emsal teşkil edebilir.

Diğer taraftan; korunan alanları sermayeye açan Milli Parklar Kanunu’nun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi ve yaban hayvanlarının yasak olan yer ve zamanlarda öldürülmesinin yolunu açacak olan yeni ek madde teklifinin TBMM Tarım Komisyonu’nda kabul edilmesi, bu davanın doğa ve hayvan hakları açısından önemini daha da artırıyor.

Koruma yükümlülüğü yerine ihlallerin artırıldığı bir sömürü düzeninde, tüm gecikmelere ve adalet sistemindeki eksikliklere rağmen sürecin peşini bırakmıyoruz. Barolar ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte ihlalleri görünür kılmaya, sorumluları teşhir etmeye ve yok etme odaklı politikaları değiştirmek için mücadeleye devam edeceğiz.

Yaşam savunucularını duruşmaya çağırıyoruz

Duruşma, 6 Mayıs 2026 saat 09.45’te Ankara’da Danıştay 10. Daire’de görülecek.

Av. Tuğçe Berber ve Av. Hacer Gizem Karataş ile beraber hazırladığımız, yaban hayat uzmanı Veteriner Hekim Gökçe Coşkun’un uzman görüşlerine yer verdiğimiz bu davanın duruşmasında, Türkiye Vegan Derneği’ni (TVD) Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi’nden Av. Rıza Güven Taştekin temsil edecek.

Daha önce de söyledik: Geç gelen adalet, adalet değildir. Ama bu, mücadeleden vazgeçmek için bir gerekçe değil. Bu yüzden bu duruşmayı da önemsiyoruz. Hayvanlar ve doğa lehine bir karar alabilmek için sürecin takipçisi olmaya devam ediyoruz.

Tüm yaşam savunucularını duruşma günü; hayvanların, STK’ların ve baroların yalnız olmadığını göstermek için Danıştay’da yaban hayvanlarının yaşam hakkı için dayanışmaya bekliyoruz.

Daha fazla gecikmeden Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından etiğe, ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı şekilde yürütülen av katliamına karşı Danıştay’dan adil ve örnek bir karar bekliyoruz. 

Av karşıtı mücadelemiz devam edecek. #AvCinayettir, yasaklanmalıdır!

Bilgilendirme notu: Dava konusu yaban hayvanları

• “Av turizmi” ile hedefe konulan Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat uyarınca koruma altında olan, nesli tükenen ve/veya Türkiye’ye endemik olan 200’den fazla Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler,
• Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın (IUCN) kırmızı listesinde “hassas” statüde listelenen, nesli tehdit altındaki üveyik ve elmabaş patka dahil olmak üzere pek çok kuş türü,
• Bu türlere ek olarak korumadan yoksun bırakılan tilki, çakal, ada tavşanı ve sürek avlarıyla katledilen binlerce yaban domuzu gibi kara memelileri.
• Aynı zamanda yeni Yaban Hayvanları Listesi’nde “Popülasyonu yeterli bir seviyeye ulaştığında avına izin verilebilir” ibaresiyle listelenen ve “Hatay dağceylanı” (Gazella gazella) ve “Urfa ceylanı” (Gazella marica) gibi küresel düzeyde nesli tükenen ve Türkiye’den ayrıntılı envanter çalışması olmaksızın “istilacı tür” sınıfına sokulan Yeşil Papağan ve İskender Papağanı gibi büyük şehirlere yerleşmiş ve doğallaşmış türler de her an yönetmelikler kapsamında öldürülebilir. Nitekim, geçtiğimiz yıllarda Tarım ve Orman Bakanlığı, DKMP ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü TERİAS Projesi kapsamında AB’den alınan 2 milyon 086 bin euro karşılığında “istilacı tür” kapsamına soktukları yeşil papağanların Ankara, İstanbul ve İzmir’de “eradikasyon” adı altında öldürülmesinin planlandığı ortaya çıkmış, kamuoyunda yoğun tepkilere yol açmıştı.

–

Kapak fotoğrafı: Charles J. Sharp – Sharp Photography, sharpphotography.co.uk (Wikipedia)

Danıştay av iptal davamızda 3,5 yıl sonra kritik duruşma yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu yılın ilk 6 ayında yaşanan 1.000’in üzerindeki orman yangını pek çok türe büyük zararlar vermişken yaban hayvanı popülasyonunu baskı altında bırakan av sezonunun açılması kabul edilemez.

Hayvanların yaşam hakkının korunması ve yaban hayatına önüne geçilemeyecek büyük zararların gelmesini engellemek için av sezonunun iptal edilmesini talep ediyoruz.

Sizler de Cimer üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığı yetkililere seslenerek yaşadığımız kayıpları sorabilir ve av sezonunun iptal edilmesini talep edebilirsiniz.

Cimer Metni

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın açıklamasına göre bu yılın ilk 6 ayında bin 305’i ormanlık alanda, bin 739’u da orman dışında olmak üzere toplam 3 bin 44 adet yangın çıkmış; Antalya, Mersin, Kırklareli, İstanbul-Silivri, Adana-Ceyhan, Uşak-Eşme’de süregelen yangınlar kontrol altına alınmıştır.

Özellikle Adana, Mersin ve Antalya, her yıl “av turizmi” kapsamında en fazla sayıda yaban keçisinin öldürüldüğü yerler olmakla birlikte, avcılık sadece bu kapsamda değil Merkez Av Komisyonu Kararı ile her yıl birçok tür bakımından birçok farklı şehirde ve avlakta sürdürülmektedir.

Bu bağlamda Tarım ve Orman Bakanlığından, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde aşağıdaki sorularıma yanıt talep etmekteyim:

Tarım Orman Bakanlığı yangınların ardından av turizmine ve avcılığa yönelik işlemlere devam ettiğine göre, Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Doğal Yaşama Ortamlarının Korunması Sözleşmesi ve Kara Avcılığı Kanunu ile bu kanun kapsamında yürürlüğe konan yönetmelikler gereğince elinde tüm bu bölgelere dair bir envanter bulunuyor olmalıdır. Diğer türlü Bakanlığın avcılığa dair idari işlemlerine devam edebilmesi düşünülemez. 

1-Bu envantere göre 2025’in ilk 6 ayında çıkan yangınlarda toplam kaç yabanda yaşayan hayvan hayatını kaybetmiştir?

2-Bu yabanda yaşayan hayvanların türleri nelerdir? Hangi türden, nerede, kaç kayıp yaşanmıştır?

3-Bu kayıplara rağmen veya kayıp belirlenemiyorsa Bakanlık’ın envanterinin ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun olmadığı düşünüldüğünde, yine de av sezonu bu yıl da açılacak mıdır?

Yukarıda belirttiğim sorularıma cevap verilmesini ve bu sorularla bağlantılı olarak Bakanlığın av sezonunu iptal etmesini talep ederim.

Cimer Üzerinden Soruyoruz: Yangınlarda Yaban Hayatının Ne Kadarını Kaybettik? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2023-2024 av sezonunun başlamasıyla nesli tükenme tehdidi altındaki türleri kapsayan av ihalelerinin tamamına Türkiye Vegan Derneği olarak dava açtık. Av Turizmi adı altında yapılan ve gerçekte hayvanların hukuksuzca yaşamlarını kaybedeceği üzerinden derhal yürütmenin durdurulması ve nihai olarak da ihalelerin iptalini istedik. 

HER YIL OLAN TEKRARLANDI

Danıştay 13. Dairesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın elinde yabanda yaşayan hayvanlara dair somut veri olmadığına hükmederek, geçtiğimiz yıl ihaleleri iptali yönünde verilen kararların hepsini bozmuş ve 2022-2023 av sezonu ile ilgili olarak avın her yerde devam etmesine karar vermişti. Bu her yıl bu şekilde tekrarlanıyor!

DAYANAK ÇÜRÜTÜLDÜ AMA..

Danıştay’ın dayandığı tek gerekçe, 31.05.2022 yılına ait ve daha önce uzman görüşü ile çürütülen bir rapora dayanıyor. Öğretim üyelerinin “hasat raporlarının” birleşiminden oluşan ancak güncel bilimsel bilgi içermeyen bu karma rapor, 5 kişilik “bilim kurulunca” onaylanması nedeniyle dayanak olarak alınıyor. Yaban hayatı memelilerinde uzmanlığı olmayan bu kurulun hazırladığı raporda avcılık övülürken, ulusal kalkınmaya çok büyük katkısının olduğundan ve büyük bir ekonomik gelir sağladığından da bahsediliyor.

SAVUNMAMIZ SAĞLAM

Açtığımız dava dosyalarının tamamında iki sağlam dayanağımız var: İlki Uzman Veteriner Hekim Gökçe Coşkun tarafından avcılığın bilimsel olarak savunulmasının mümkün olmadığının anlatıldığı uzman görüşü. İkincisi ise Prof. Dr. Ferhat Matur tarafından hazırlanan ve Danıştay’ın dayandığı raporu onaylayan kurul üyelerinin yabanda yaşayan memeliler ile ilgili olarak uzman görüşü verebilecek yetkinliklerinin olmadığına dair rapor.  Bu savunmamız Türkiye’nin dört bir yanındaki avukatlar tarafından takip edildi. 

KAYBETTİRİLİYORUZ

2023-2024 av ihalelerine yönelik açtığımız davalarda, Erzincan İdare Mahkemesi dışında hiçbir mahkeme yürütmenin durdurulması yönünde karar vermedi. Bunun sonucu olarak avlanmaları yaşam hakkına da hukuka da aykırı olan yaban hayvanları “av turizmi” adı altında öldürüldü. 

Geçtiğimiz yıl, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’de görülen davalar, bilimsel veya hukuki olarak hiçbir geçerliliği olmayan bu rapor üzerinden Danıştay’ın görüşü nedeniyle reddedildi. Rize ve Konya dosyalarında temyiz yoluna başvuruldu.

KARARLILIKLA SAVUNUYORUZ

Hukuki mücadeleyi sürdürüyoruz. Önce Danıştay’a, ardından gerekirse Anayasa Mahkemesine başvurularımızı gerçekleştireceğiz. Ancak geçirdiğimiz süreçler bize gösterdi ki; yargının güncel bilimsel bilgileri esas alarak yaban hayatı üzerinde kısa sürede olumlu ve adil bir sonuç vereceği beklentisinde kalmamalıyız. Av lobisinin öldürme hırsının bilimsel geçerliliği baskılaması ve kamuda güç göstermesi yaban hayatının aleyhine işliyor.

HEP BİRLİKTE SAVUNMA HATTINI GENİŞLETELİM

Toplumsal adalet duygumuz incindiğinde verilen tepkiler üzerine hukuk yollarının yeniden görüldüğünü hep birlikte yaşıyoruz.

Nesli tükenen yaban hayvanlarımızın “av turizmi” “adı altında öldürülmesini kesinlikle toplumumuz onaylamamakta. O yüzden hepimiz Danıştay tarafındaki bu gelişmeleri bilinir kılalım ve bununla da kalmayalım:

Yaban hayvanlarının yaşamlarının ihalelerle satılığa çıkarılmasına HAYIR hattına çevremizdeki sivil toplumu, siyasetçileri, gazetecileri, sanatçıları çağıralım.

Sözlerimiz, toplumsal isteklerimiz, elbette kamuda ve hukukta yankı bulacaktır.

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a

KONYA’dan MUĞLA’ya

VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye

Bu illerimizin memleketlileri, hemşehrileri, Erzincan, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’nin yerel yönetimleri, yerel basını, sivil toplumu, yerel kamu görevlileri ve yerel siyasetçileri… desteğe gelin. Doğa ile şehir hayatının arasına sıkışmış yaban hayatının sesi olalım, birlikte yaşatalım!

#AvaDurDe #AvCinayettir #AvcılıkYasaklansın

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a, KONYA’dan MUĞLA’ya VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye… AV DAVALARININ DURUMU yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2022-2023 yılı Av Turizmi Talimatı, Ek Kararı ve Merkez Av Komisyonu kararlarının açıklanmasının hemen ardından, son üç yıldır yaptığımız gibi bu yıl da Vegan Derneği Türkiye olarak harekete geçerek hem farklı illerde farklı türlerin öldürülmesine yol açan yereldeki av turizmi ihalelerine karşı hem de tüm türleri kapsayan av faaliyetlerinin durdurulması için Türkiye çapında hukuki mücadeleye giriştik.

Geçtiğimiz yıl Konya’da Anadolu yaban koyunları ve yaban keçileri, Bolu’da kızıl geyikler ve Adana dahil diğer beş ilde yaban keçilerinin yaşam hakkını savunmak için dava açmış, 2021-2022 av turizmi sezonunda bu bölgelerdeki av ihalelerinin iptalini sağlamıştık. Ankara Barosu ve İzmir Barosu tarafından Türkiye çapındaki tüm av faaliyetlerinin iptalinin talep edildiği davaya da müdahillik başvurusunda bulunmuştuk.

Türkiye çapında tüm av kararlarının iptali talebimiz: Danıştay davası

Bu yıl da Türkiye çapında yürütmenin acilen durdurulmasını ve avcılığı düzenleyen mevcut karar ve talimatların iptalini istediğimiz Danıştay’daki davamızı, Eylül 2022’de Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Hayvan Hakları İzleme Komitesi ile birlikte açtık. Avukat Tuğçe Berber ve Avukat Hacer Gizem Karataş ile üzerinde çalıştığımız bu davada aynı zamanda bakanlık tarafından çıkarılan ve hangi kriterlere dayandığı dahi belli olmayan yeni Yaban Hayvanları Listesi’nin iptalini de talep ettik.

Yaklaşık beş aydır sürüncemede bırakılan davada Danıştay hâlâ yürütmeyi durdurma kararı vermediği için Türkiye çapında aşağıdaki hayvan türleri ve çok daha fazlası, iptalini istediğimiz av kararları ve listeleri sebebiyle bu süre içinde öldürüldü ve öldürülmeye devam ediyor:

• “Av turizmi” ile hedefe konulan Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat uyarınca koruma altında olan, nesli tükenen ve/veya Türkiye’ye endemik olan 200’den fazla Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler,
• Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın (IUCN) kırmızı listesinde “hassas” statüde listelenen, nesli tehdit altındaki üveyik ve elmabaş patka dahil olmak üzere pek çok kuş türü,
• Bu türlere ek olarak korumadan yoksun bırakılan tilki, çakal, ada tavşanı ve sürek avlarıyla katledilen binlerce yaban domuzu gibi kara memelileri.

Aynı zamanda yeni Yaban Hayvanları Listesi’nde “Popülasyonu yeterli bir seviyeye ulaştığında avına izin verilebilir” ibaresiyle listelenen ve “Hatay dağceylanı” (Gazella gazella) ve “Urfa ceylanı” (Gazella marica) gibi küresel düzeyde nesli tükenen ve Türkiye’den ayrıntılı envanter çalışması olmaksızın “istilacı tür” sınıfına sokulan Yeşil Papağan ve İskender Papağanı gibi büyük şehirlere yerleşmiş ve doğallaşmış türler de her an yönetmelikler kapsamında öldürülebilir. Nitekim, geçtiğimiz yıl Tarım ve Orman Bakanlığı, DKMP ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü TERİAS Projesi kapsamında AB’den alınan 2 milyon 086 bin euro karşılığında “istilacı tür” kapsamına soktukları yeşil papağanların Ankara, İstanbul ve İzmir’de “eradikasyon” adı altında öldürülmesinin planlandığı ortaya çıkmış, kamuoyunda yoğun tepkilere yol açmıştı.

Son üç yıldır yerelde İdare Mahkemeleri’nde bizim tarafımızdan ve diğer STK’larca açılan ihale iptali davalarının neredeyse tamamında bakanlığın av faaliyetlerini haklı çıkarmak amacıyla sunduğu tüm savunmalar yetersiz ve tutarsız bulunmuş olmasına rağmen, Danıştay’ın av sezonu bitene kadar aylarca karar almaması, bakanlığın kopyala-yapıştır usulüyle mahkemelere sunduğu temelsiz savunmalarının dikkate alınması ve açılan davaların sonuçsuz bırakılarak hayvanların öldürülmesine, hedef dışı türlerin de yıkıcı av faaliyetlerinden etkilenmesine göz yumulması kabul edilemez.

Daha fazla gecikmeden Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından etiğe, ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı şekilde yürütülen av katliamına karşı Danıştay’dan adil ve örnek bir karar bekliyoruz. Karar çıkmadığı her gün onlarca hayvan avcılar tarafından katlediliyor.

Yerelde av turizmi ihalelerin iptali için müdahillik başvurularımız: İdare Mahkemeleri

Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da maddi imkansızlıklar sebebiyle 20’den fazla av ihalesinin tamamına dava açamadığımız için, farklı illerdeki av ihalelerinin iptali için ihalelerin açıldığı bölgelerde faaliyet gösteren hayvan hakları örgütleri ve barolar ile bir kez daha irtibata geçtik ve daha önce hazırladığımız dava dilekçeleri, uzman görüşleri ve hayvanlar lehine alınan emsal kararları paylaşarak yerelde farklı türler için harekete geçmelerine yardımcı olmaya çalıştık.

Çoğunlukla öldürülmesi planlanan hayvan sayısının en yüksek olduğu ve STK desteğine daha fazla ihtiyaç olabilecek bölgeleri gözeterek, ulaşabildiğimiz baro ve dernekler tarafından açılan bazı davalara da müdahillik başvuruları yaptık. Hayvanların, STK’ların ve baroların yalnız olmadığını göstermek için davalara katılma taleplerimizi İdare Mahkemelerine ilettik.

1. Bursa – Kızıl geyik: İnegöl Devlet Avlağı’nda öldürülmesi planlanan 1 kızıl geyiğin yaşam hakkı adına Bursa Barosu Hayvan Hakları Komisyonu tarafından Avukat Nilay Parlar aracılığıyla Bursa 1. İdare Mahkemesi’nde açılan davaya müdahillik başvurusunda bulunduk. Başvurumuzun kabul edildiği davanın nihai kararında savunmalarımız haklı bulundu ve av ihalesi iptal edildi.
2. Van – Yaban keçisi: Çepkenli Genel Avlağı’nda öldürülmesi planlanan 1 yaban keçisinin yaşam hakkı adına Van Barosu tarafından Avukat Erdal Temizaltın aracılığıyla Van 3. İdare Mahkemesi’nde açılan davaya müdahillik başvurusunda bulunduk. Başvurumuzun kabul edildiği davada yürütmeyi durdurma kararı, bakanlıktan istenen savunma sonrasına bırakıldığı için hedefteki yaban keçisi halen risk altında; bu süre içinde öldürülmüş olma ihtimali de var.
3. Hatay – Yaban keçisi: İskenderun Arsuz YHGS’de öldürülmesi planlanan 7 yaban keçisinin yaşam hakkı adına Hayvanları Koruma Vakfı adına Avukat Gülçin Yapıcı tarafından Hatay 1. İdare Mahkemesi’nde açılan davada müdahillik başvurumuz kabul edildi. Ara kararında yürütmeyi durdurma vererek avın gerçekleşmesine geçici süreyle engel olan mahkeme, 22 Aralık 2022’de yapılan duruşmadan sonra hayvanlar lehine olacak şekilde av ihalesinin iptaline karar verdi.
4. Giresun – Yaban keçisi: Çamoluk ve Üçköprü Devlet Avlakları ile Şebinkarahisar Genel Avlağı’nda öldürülmesi planlanan 5 yaban keçisinin yaşam hakkı adına Avukat Gülçin Yapıcı tarafından açılan davaya müdahillik başvurusu yaptık. Ancak Rize İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermediği için hayvanların öldürülmesine göz yumuldu.
5. Afyonkarahisar – Kızıl geyik: Afyonkarahisar, Kütahya, Denizli ve Eskişehir’deki devlet avlaklarında öldürülmesi planlanan 20 kızıl geyiğin yaşam hakkı adına Avukat Gülçin Yapıcı tarafından açılan davaya müdahillik başvurusu yaptık. Başvurumuzun temelsiz gerekçelerle reddedildiği davada hayvanlar için olumlu bir ara karar çıktı ve mahkeme yürütmeyi durdurma verdi. Bu sayede dava sonuçlanıncaya kadar geyiklerin öldürülmesine engel olunmuş oldu. 19 Aralık 2022’ye verilen duruşma tarihi ise iptal edildi. Yeni duruşma tarihi henüz belli değil, taraflara tebliğ edilmedi. European A.Ş. adlı av şirketinin davalı bakanlık yanında müdahillik sunduğu ve bakanlığın buna itiraz etmediği de görüldü.

TVD olarak açtığımız ve katıldığımız davalar dışında; Hayvan Hakları ve Etiği Derneği, Mersin Barosu, Ankara Barosu, Antalya Barosu, Bursa Barosu, Hayvanları Koruma Vakfı ve Haydiko gibi pek çok hayvan hakları örgütü ve baro tarafından takip edilen Konya, Kastamonu, Erzincan, Kayseri, Ankara, Isparta ve Muğla’daki avlakları kapsayan av ihaleleri ve davalar da mevcut.

Bu dosyaların bazılarında yürütmeyi durdurma kararları verilmişken, bazılarında henüz bakanlık tarafından savunmanın bile gönderilmediği görülüyor. Bazılarında ise, “ihalenin yapılmamış olmaması” gerekçe gösterilerek dava açılmasının engellendiği ve dosyaların kapatıldığı anlaşılıyor.

Tüm davalarda bir an önce yürütmeyi durdurma ve iptal kararlarının verilmesini, bazı bölgelerde bazı türler için Mart sonuna kadar sürecek av faaliyetlerinin acilen durdurulmasını istiyoruz.

Av karşıtı mücadelemiz devam edecek. #AvCinayettir, yasaklanmalıdır!

Kapak fotoğrafı: Nathan Anderson / Unsplash

2022-2023 av karşıtı davalarda son durum yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

07 Eylül Çarşamba, İstanbul – Vegan Derneği Türkiye (TVD) ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM), Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) tarafından hazırlanarak yayımlanan 2022-2023 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı’nın, 2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı’nın, bu talimata bağlı Ek Kararın ve yeni Yaban Hayvanları Listesi’nin iptali için Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtı.

Etiğe, hukuka ve Anayasa’ya aykırılık gerekçesiyle derneklerin iptalini istediği av düzenlemeleri iptal edilmezse, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın (IUCN) kırmızı listesinde “hassas” statüde listenen, nesli tehdit altındaki üveyik ve elmabaş patka gibi kuş türlerinin yanı sıra, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat uyarınca koruma altında olan, nesli tükenen ve/veya Türkiye’ye endemik olan Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler de öldürülecek.

Bu türlerin haricinde tilki, çakal, ada tavşanı ve yaban domuzu gibi kara memelilerinin yaşam hakkı da MAK kararlarıyla ellerinden alınacak. 

Aynı zamanda “Popülasyonu yeterli bir seviyeye ulaştığında avına izin verilebilir” ibaresiyle listelenen ve “Hatay dağceylanı” (Gazella gazella) ve “Urfa ceylanı” (Gazella marica) gibi global düzeyde nesli tükenen ve Türkiye’den ayrıntılı envanter çalışması olmaksızın “istilacı tür” sınıfına sokulan Yeşil Papağan ve İskender Papağanı gibi büyük şehirlere yerleşmiş ve doğallaşmış türler de, bakanlığın yeni çıkardığı ve hangi kriterlere dayandırdığı belli olmayan Yaban Hayvanları Listesi kapsamında her an öldürülme tehdidi altında olacak. 

Neler öne çıkarıldı?

Dernekler dava dilekçesinde, Türkiye çapında her yıl farklı türler için av karşıtı emsal hukuki kararlar alınmasına rağmen, av katliamının av şirketleri ve bakanlık tarafından etiğe ve hukuka aykırı şekilde yine sürdürüldüğünü vurguladı. Geçen yıl açılan iptal davaları neticesinde farklı illerdeki mahkemeler, bakanlığın sunduğu tüm savunmaları yetersiz ve tutarsız bulmuş olmasına rağmen, bu yıl bakanlığın yine hangi gerekçelerle ava izin verdiğinin açıklanması istendi.

Düzenlemelerde yer alan ve koruma altındaki türler dışında kalan yaban domuzu, bazı kuş türleri, tilki, kurt, ayı, tavşan, karaca gibi av listelerinde yer alan tüm türlerin de, nesli tükenme tehdidi altındaki hayvanlar gibi korunması için dava açılarak, yaşam hakkının tüm türler için savunulması gerektiği vurgusu yapıldı.

Hukuki argüman olarak uluslararası sözleşmeler uyarınca koruma altındaki hayvanların habitatlarına başka bir türün avlanması için dahi olsa girilmesinin yasak olduğu, bunun aynı zamanda çevrenin de tahribatı anlamına geleceği öne sürüldü.

Uzman görüşü de sunuldu

Yaban hayat uzmanı Veteriner Hekim Gökçe Coşkun’un uzman görüşleri de dava dilekçesinde sunuldu. Son yıllarda gerçekleştirilen araştırmalar çerçevesinde, avcılığın yaban hayvanı popülasyonları üzerindeki olumsuz etkileri, yabanda yaşayan hayvanların yaşam alanlarına silahlarla girilerek hayvanların strese sokulduğu ve pek çok türün sağlıklı üremesinin engellendiği açıklandı.

Aynı zamanda avcıların yabanda yaşayan hayvanlar ile temasları sonucu insanlara yayılan bulaşıcı hastalıklara dair Türkiye’den ve dünyadan örneklere yer verildi.

Anadolu yaban koyunu, kızıl geyik ve ceylan gibi hayvanların üretim sahalarında üretilip adeta “evcilleştirildiği”, ardından Bakanlık tarafından “zararlı” oldukları iddiasıyla ve “av turizmi” kapsamında kâr elde etme amacıyla avlanmalarına izin verildiği belirtildi.

Danıştay’dan geçen yıl karar çıkmamıştı

Açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilmesi, binlerce hayvanın yaşamını etkileyecek. Ancak geçtiğimiz yıl Danıştay’da Ankara Barosu ve İzmir Barosu tarafından Merkez Av Komisyonu Kararı’na ve Av Turizmi Uygulama Talimatı’na açılan davalarda av sezonu bitene kadar yürütmenin durdurulması kararı dahi verilmemişti.

Av sezonu bittikten ve hayvanlar öldürüldükten sonra geri dönüşü olmayacak bir zarar meydana geleceğinden ve açık hukuka aykırılık bulunduğundan hak savunucuları bu sefer Danıştay’dan derhal yürütmenin durdurulması kararının verilmesini bekliyorlar.

Av ihalelerine karşı da Türkiye çapında seri davalar açılacak

Bakanlık, dernekler tarafından iptali istenen düzenlemelerden biri olan Av Turizmi Uygulama Talimatı Ek Kararı uyarınca, bağlı olunan bölgelere göre avcılık şirketlerine “öldürme kotalarını” satmak üzere ihaleleri de düzenlemeye başladı.

Tür ayırt etmeksizin hayvanların yaşam hakkının satılık olamayacağından hareketle hukuki mücadelelerini sürdüren dernekler, MAK kararlarının ve Yaban Hayvan Listesi’nin yanı sıra, bu ihalelerin iptali için de önümüzdeki haftalarda barolar ve gönüllüler ile birlikte yürütmenin durdurulması talepli olarak iptal davaları açacak.

İlgili Ek Karar’da yer alan “yerli” avcı kotaları kapsamında aldıkları sertifikalar ile av sezonunun başlaması sonucu hayvanları öldürmeye başlamış iken, kotaların bir kısmı ise “devlet misafiri ve diplomat”lara ayrılmış durumda.

Hayvan hakları savunucuları avcılık düzenlemelerinin iptali için dava açtı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

15 Mart Salı, İstanbul – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Adana, Hatay, Niğde, Kayseri ve Mersin illerini kapsayan yaban keçisi av turizmi ihalesine karşı Vegan Derneği Türkiye (TVD) ile Hayvan Hakları ve Etiği Derneği tarafından Hayvanlara Adalet Derneği’nin (HAD) desteğiyle 27 Eylül 2021 tarihinde açılan davada nihai karar açıklandı.

17 Şubat’ta Adana’da görülen duruşmanın ardından kararı taraflara dün itibarıyla duyuran Adana 2. İdare Mahkemesi, ihalenin “hukuka aykırı” olduğu gerekçesiyle, dava açıldıktan ancak altı ay sonra avın iptaline karar verdi.

Mersin Barosu’nun Danıştay’da elde ettiği emsal sonuca da atıfta bulunan gerekçeli nihai kararda şöyle denildi: “Yaban hayvanlarının sayılarına, avlanacakları sahalara ve avlanmanın sonuçlarına iliskin somut ihaleler açısından davalı idare tarafından bilimsel, somut ve kapsamlı araştırma ve tespitler yapılmadan gerçekleştirilen dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Nitekim benzer bir uyuşmazlıkta verilen Danıştay 13. Dairesinin 28/12/2021 tarih ve E:2021/3939, K:2021/5365 sayılı kararı da bu doğrultudadır.”

Hayvan hakları örgütleri “geç gelen adaleti” protesto ediyor

Mahkemenin altı ay boyunca yürütmeyi durdurma kararı vermemesi ve bu süre içinde dava dosyasının “görevsizlik” kararı ile Adana’dan Danıştay’a, ardından yine Adana’ya gönderilmesi ise, bir kez daha hayvan hakları örgütleri tarafından eleştirildi. Dernekler, nihai karara dair yaptıkları ortak açıklamada, mahkemenin çok geç karar aldığını, yaban keçileri için belirlenen “av sezonu” bitimine 15 gün kala nihai kararın verildiğini ve bu süreçte tüm yaban keçilerinin avcılar ve av şirketleri tarafından öldürülmüş olabileceğini vurguladı.

Eylül – Aralık 2021 tarihleri arasında davaya konu beş ilde kaç yaban keçisinin öldürüldüğünü CİMER üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığı’na soran dernekler, yaptıkları açıklamada bilgi edinme başvurularına bakanlıktan resmi yanıt alamadıklarının da altını çizdi.

Vegan Derneği Türkiye (TVD) ile Hayvan Hakları ve Etiği Derneği tarafından sosyal medyada paylaşılan açıklamanın tamamı şöyle:

“Davayı Kazandık ama Hayvanları Kaybettik: Geç Gelen Adaleti Protesto Ediyoruz

30 Eylül 2021 tarihinde “av turizmi” kapsamında Adana, Mersin, Hatay, Niğde ve Kayseri’de nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan 70 yaban keçisinin öldürülmesine engel olmak amacıyla, Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Adana 2. İdare Mahkemesi’nde Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile ortak açtığımız davada, nihai karar ancak altı ay sonra geldi. Bu süre içinde “yürütmeyi durdurma” kararı vermeyen mahkeme, bilgi de edinemediğimizden, muhtemelen tüm yaban keçilerinin ölümüne sebep oldu.

31 Mart 2022 tarihine kadar öldürülmesi planlanan yaban keçilerine yönelik av ihalesinin iptal edildiğini 14 Mart’ta duyuran mahkemenin geç gelen bu kararı, yaşam hakkını savunduğumuz tüm yaban keçilerinin katline davetiye çıkarmıştır. Av ihalelerinin etik dışı olmasının yanı sıra hukuk dışı olduğu, Türkiye’nin çeşitli illerindeki mahkemeler tarafından defalarca kanıtlanmıştır. Bu kararların her biri avukatımızca mahkemeye sunulmuştur.

Üstelik dava dosyamız Adana’dan Danıştay’a, Danıştay’dan tekrar Adana’ya gönderilirken, bir türlü açıklanmayan nihai kararı beklerken, kaç yaban keçisinin avcılar ve av şirketlerince öldürüldüğünü öğrenmek için Tarım Bakanlığı’na yaptığımız bilgi edinme başvurusuna da hiçbir resmi yanıt verilmemiştir. Yürütmenin durdurulmadığı her gün katliamın sürdüğü defalarca dile getirilmesine rağmen dava süreci, çeşitli sebepler gerekçe gösterilerek uzatılmıştır.

Geç gelen adalet, “adalet” değildir!

Adana 2. İdare Mahkemesi’nin aylar sonra verdiği karar, adaletin kaybettiğinin kanıtıdır. Vegan Derneği Türkiye ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği olarak davayı kazanmış olabiliriz ama hayvanları kaybettik. Yaban keçileri yaşamlarını kaybetti. Bu kaybın telafisi yok.

Avcılık tamamen yasaklanana kadar mücadeleye devam edeceğiz.

#AvCinayettir

Ne olmuştu?

“Av turizmi” kapsamında Adana, Mersin, Hatay, Niğde ve Kayseri’de nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan 70 yaban keçisinin öldürülmesine engel olmak için TVD ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği, Adana 2. İdare Mahkemesi’nde Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açmıştı.

31 Mart 2022 tarihine kadar 18 parti halinde 70 yaban keçisi “acente kotasının avlattırılması işi” ihalesinin yürütmesinin acilen durdurulmasını ve iptalini talep dava dilekçesinde, yaban keçilerinin avlanması üzerinden maddi gelir elde edilmesinin ulusal ve uluslararası mevzuata aykırılık teşkil ettiği vurgulanmıştı.

Ancak Adana 2. İdare Mahkemesi, ihalenin Adana’ya ek olarak dört ili daha kapsadığını gerekçe göstererek “görevsizlik” kararıyla dava dosyasını aylar sonra Danıştay’a sevk etmiş, Danıştay da dosyayı yeniden Adana’ya göndermişti. Bu süre içinde ise, Bolu ve Konya’da TVD’nin açtığı av karşıtı davaların aksine yürütmeyi durdurma kararı verilmemiş ve hayvanların avcılarca öldürülmesine devam edilmişti.

Adana dahil beş ildeki yaban keçisi avı mahkeme tarafından iptal edildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

10 Mart 2022, İstanbul – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Bolu’yu kapsayan av ihalesine karşı, ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan kızıl geyiklerin yaşam hakkı için Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak 21 Ekim 2021 tarihinde açtığımız davada nihai karar açıklandı.

Daha önce bakanlık tarafından mahkemeye gönderilen ve avın gerekliliğini savunan dilekçeler ile uzman görüşlerini bilimsel yönden yetersiz ve çelişkili bulan, yargılama sonuçlanana kadar yürütmeyi durdurma kararı veren Bolu İdare Mahkemesi, nihai kararında 15 kızıl geyiğin avlanması için açılan ihalenin iptaline hükmetti.

11 sayfalık gerekçeli iptal kararının sonuç bölümünde, “Kızıl geyiklerin avlanmasına yönelik dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadıgı sonuç ve kanaatine varılmıştır” denildi.

Bolu İdare Mahkemesi: TVD’nin dava açma ehliyeti vardır

Av karşıtı davalar açarak avcılığa karşı aktif olarak çalışmalar yürüten Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi’nin müdahillik başvurusunun reddedildiği, Hayvanlara Adalet Derneği ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nin müdahilliklerinin kabul edildiği davanın açıklanan nihai kararında; avın iptali durumunda ekonomik kayıp yaşayacağı gerekçesiyle Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yanında müdahil olan TorosAltay Turizm adlı av turizmi şirketinin, TVD’nin dava açma ehliyetinin bulunmadığı iddiasına mahkeme tarafından “itibar edilmediği” ifade edildi ve karar şu şekilde açıklandı:

“Davacı derneğin kuruluş ana tüzügünde, kuruluş amacının genel olarak hayvan haklarının korunması için gerekli her türlü girişimde bulunmak olarak belirlendiği dikkate alındığında, hayvan haklarıyla doğrudan bağlantılı iş bu davada davacı derneğin kuruluş amacı doğrultusunda hareket ettiği, dolayısıyla derneğin kuruluş amacıyla dava konusu işlem arasında sübjektif ehliyet koşulunun bulunduğu anlaşılmakta olup, davacının kuruluş amacıyla ilgili bir konuda hukukun üstünlüğüne işlerlik kazandırılması ve hayvan haklarının korunması amacıyla açtığı davada dava açma ehliyetinin bulunduğu kanaatine varıldığından, söz konusu iddialara itibar edilmemiştir.”

Bakanlığın ve avı savunan akademisyenlerin savunmaları yine yetersiz bulundu

Kasım ayı başında verdiği yürütmeyi durdurma kararında, av ihalelerini açan bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı rapor isteyen Bolu İdare Mahkemesi, TVD’nin gönderdiği ve yaban hayatı uzmanı veteriner hekim Gökçe Coşkun’un raporunu da içeren ikinci savunmanın ardından bakanlığın etüt-envanter raporlarını yetersiz bulmuş, çelişkiler ve eksiklikler sebebiyle yürütmeyi durdurma kararının devamına hükmetmişti.

Bakanlıktan bir kez daha “ihtilafa yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilerek” yaş, cinsiyet gibi popülasyona dair ayrıntılı ön etüt çalışmalarına, envanter kriterleri ve tekniklerine dair ayrıntılı bilgi talep eden mahkeme, bu sayede 15 kızıl geyiğin öldürülmesini bir süre daha engelleyen karara imza atmıştı.

Mahkeme nihai kararında bir kez daha bakanlığın verdiği ve İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi Orman Fakültesi, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Orman Fakültesi ve Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi tarafından hazırlanan bilimsel ve teknik değerlendirme raporlarını inceleyerek uzman görüşü olarak sunulan dosyaları yetersiz buldu. Nihai kararda “raporların daha çok yaban hayvanlarına yönelik yapılacak av faaliyetlerinin faydalarına ilişkin ifadeler içerdiği”, popülasyon dinamiğine ilişkin etüt-envanter çalışmalarının yeterli bulunmadığı, dolayısıyla sunulan envanter verilerinin “esas alınabilirliğine ve yeterliliğine yönelik bir değerlendirme, analiz ve tespit içermediği görülmektedir” denildi.

Bilimsel yönden zayıf ve çelişkili bulunan ve av katliamını savunan dosyalar, Isparta Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi bölümünden Dr. Öğretim Üyesi Yasin Ünal’ın, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi bölümünden Doç. Dr. Akif Keten’in ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Entomolojisi ve Koruma Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğretim Üyesi Vedat Beşkardeş’in imzalarını taşıyordu.

Dayanışmanın gücü: Hak savunucularına teşekkür ederiz

Mahkeme sonucunu sosyal medya kanallarımızda duyururken bugüne kadar davaya çeşitli şekillerde katkıda bulunan hak savunucularına teşekkür ederek av karşıtı mücadeleyi büyüteceğimizi bir kez daha dile getirmek isteriz.

Avukatımız Hacer Gizem Karataş’a, davaya müdahil olan Hayvanlara Adalet Derneği, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ve Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi’ne, duruşmada yanımızda olan Bolu Barosu Hayvan Hakları Komisyonu’ndan avukat arkadaşlarımıza, Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi’nden, Bolpati Derneği’nden ve Bolu Hayvanları Koruma Derneği’nden dostlarımıza ve mahkemeye ikinci kez uzman görüşüyle katkıda bulunan yaban hayatı uzmanı Gökçe Coşkun’a bir kez daha teşekkür etmek istiyoruz.

Yineliyoruz: Yaban hayatı satılık değildir. Hayvanlar kimsenin malı değildir! Av katliamına karşı mücadelemizi büyüterek sürdüreceğiz.

Bolu’daki kızıl geyik avı mahkeme tarafından iptal edildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

4 Mart 2022, Bolu & İstanbul – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Bolu ilçelerini kapsayan av ihalesine karşı, ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan kızıl geyiklerin yaşam hakkı için Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak 21 Ekim 2021 tarihinde açtığımız davanın duruşması bugün görüldü.

Daha önce bakanlık tarafından mahkemeye gönderilen ve avın gerekliliğini savunan dilekçeler ile uzman görüşlerini bilimsel yönden yetersiz ve çelişkili bularak yürütmenin durdurulmasına ve dört ay boyunca devamına kararı veren Bolu İdare Mahkemesi, nihai kararı 15 gün içerisinde taraflara bildireceğini açıkladı.

Barolar ve hayvan hakları derneği de duruşmadaydı

Duruşmaya destek amacıyla, davaya müdahillik başvuruları kabul edilen Hayvanlara Adalet Derneği ile Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nin temsilcileriyle, Bolu Barosu Hayvan Hakları Komisyonu’ndan avukatlar, Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi’nden ve Bolpati Derneği’nden hayvan hakları savunucuları katıldı.

Duruşma sonrası adliye önünde yapılan basın açıklamasında, “Yaşam hakkı satılık değildir”, “Katletmek için yaşatıyorlar” ve “Av cinayettir, yasakla” pankartlarıyla birlikte davayı değerlendiren aktivistler, avcılığın Türkiye çapında tamamen yasaklanması için mücadeleyi büyüteceklerini vurguladı.

TVD: Etik dışı olan avcılık aynı zamanda hukuk dışıdır

TVD adına basın açıklamasını okuyan yönetim kurulu üyesi Güzide Erden, bugünlerde zeytinliklerin ve orman alanlarının “rant uğruna” maden, HES ve inşaat sahalarına dönüştürülmesine atıfta bulunurken, hayvanların yaşam hakkının da yine “ekonomik çıkarlar uğruna satılığa çıkarıldığına” dikkat çekti.

Aralık 2021’de; sivillerin, ‘zararlı’ gördüğü yaban hayvanlarını zehirleyerek veya vurarak öldürmesinin önünü açan ve yakın zamanda Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmeliğe de değinen Erden, basın açıklamasında duruşmaya dair şunları söyledi:

“Yaklaşık beş ay süren dava boyunca Bolu İdare Mahkemesi’nin hızla hayvanlar lehine karar alarak yürütmeyi durdurması, yani avlanmayı bu süre içinde geçici olarak durdurması son derece önemliydi. Bugün mahkemeden almayı beklediğimiz nihai karar olan ihalenin iptali ise çok daha mühim. Çünkü bu karar bir kez daha şunu gösterecek: Her şeyden önce etik dışı bir uygulama olan avcılık, aynı zamanda hukuk dışıdır. Nitekim; Tarım ve Orman Bakanlığı’nın av katliamına devam edilebilmesi için mahkemelere sunduğu sözde uzman raporları ve savunmalar, Türkiye’nin dört bir yanındaki mahkemeler tarafından her seferinde yetersiz ve eksik bulunmaktadır.

Burada bir kez daha yineliyoruz: Yaban hayatı satılık değildir. Hayvanlar kimsenin malı değildir. 15 kızıl geyiğin yaşamının satılığa çıkarıldığı “av turizmi” ihalesi daha fazla beklemeden iptal edilmelidir. İnsan harici hayvanların yaşam hakkı; ‘hasat raporu, kırsal kalkınma, katkı payı, ekonomik kazanç, turizm potansiyeli ve hatta koruyucu veterinerlik’ adı altında, av şirketleri ve bakanlık işbirliğiyle yurtdışından ve Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen avcılara pazarlanamaz.”

Bolu’da kızıl geyikler, Adana’da yaban keçileri avcıların tehdidi altında

Av karşıtı davalarda TVD’nin de vekilliğini üstlenen Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nden avukat Hacer Gizem Karataş ise, duruşmayı şöyle değerlendirdi: “Bugün yine Tarım ve Orman Bakanlığı ve davaya müdahil olan av şirketi vekilinden kabul edilemez savunmalar dinledik. Kaçak avcılığı engellemek bizzat Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sorumluluğunda iken, kaçak avcılığın başka bir yöntemle engellenemeyeceği, mecburen av ihalelerinin açılması gerektiği savunmaları yapıldı. Bu savunmaların hepsinin geçersiz olduğu açıktır. Bu sebeple Bolu İdare Mahkemesi’nden iptal kararı bekliyoruz.

Aynı zamanda Adana’da 70 yaban keçisine ilişkin görülen davamızda da hukuka aykırılıklar alenen ortada iken halen yürütmenin durdurulması kararı Eylül ayından beri verilmemiş durumda. Yaban keçilerinin av dönemi zaten bu ay sonunda sona eriyor. Her iki mahkemeden de bir an önce avın iptal edilmesini ve kızıl geyikler ile yaban keçilerinin hukuksuzca katlinin engellenmesini bekliyoruz.”

TVD Basın Açıklaması

Basına ve kamuoyuna,

Türkiye’nin dört bir yanında zeytinliklerin ve orman alanlarının maden, HES ve inşaat sahalarına dönüştürülmesi için, rant uğruna “doğa katliamına” onay veren yönetmeliklerin çıkarıldığı ve Türkiye gündemine oturduğu bugünlerde, dağlarda, gözden ırak bir şekilde yine kitlesel bir katliam yaşanıyor. Yıllardır dile getirilen kamuoyu tepkisine ve hak savunucularının itirazlarına rağmen; nesli tükenme tehlikesi altındaki üveyik ve elmabaş patkalar, sürek avıyla yüzlercesi öldürülen yaban domuzları, koruma altındaki yaban keçileri, yaşam ortamları gittikçe daralan tilkiler ve çakallar, daha onlarca hayvan türüyle birlikte avcılar ve av şirketleri tarafından katlediliyor. 

Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından izin verilen katliamın bu boyutu yetmezmiş gibi bir de sivillerin, ‘zararlı’ gördüğü yaban hayvanlarını zehirleyerek veya vurarak öldürmesinin önünü açan ve yakın zamanda Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelikler de çıkarılıyor. Doğal yaşam alanları her geçen gün, ekolojik yıkım getiren maden, HES, yol ve yerleşim projeleriyle yok edilen, iklim krizinin yıkıcı sonuçlarından biri olan orman yangınlarıyla yuvalarını ve yaşamlarını kaybeden yaban hayvanları, ek olarak, bir başka cinayet biçimi olan avcılık baskısıyla ve olumsuz etkisi her daim genişleyen insan müdahalesiyle var olma mücadelesi veriyor.

Bu sebeple bugün, Vegan Derneği olarak, 2021’de Tarım ve Orman Bakanlığı’na açtığımız üç davadan birinin duruşması için, kızıl geyiklerin yaşam hakkını savunmak amacıyla, hayvan hakları örgütleri ve barolarla bir araya geldik.

Yaklaşık beş ay süren dava boyunca Bolu İdare Mahkemesi’nin hızla hayvanlar lehine karar alarak yürütmeyi durdurması, yani avlanmayı bu süre içinde geçici olarak durdurması son derece önemliydi. Bugün mahkemeden almayı beklediğimiz nihai karar olan ihalenin iptali ise çok daha mühim. Çünkü bu karar bir kez daha şunu gösterecek: Her şeyden önce etik dışı bir uygulama olan avcılık, aynı zamanda hukuk dışıdır. Nitekim;Tarım ve Orman Bakanlığı’nın av katliamına devam edilebilmesi için mahkemelere sunduğu sözde uzman raporları ve savunmalar, Türkiye’nin dört bir yanındaki mahkemeler tarafından her seferinde yetersiz ve eksik bulunmaktadır.

Burada bir kez daha yineliyoruz: Yaban hayatı satılık değildir. Hayvanlar kimsenin malı değildir. 15 kızıl geyiğin yaşamının satılığa çıkarıldığı “av turizmi” ihalesi daha fazla beklemeden iptal edilmelidir. İnsan haricihayvanların yaşam hakkı; “hasat raporu, kırsal kalkınma, katkı payı, ekonomik kazanç, turizm potansiyeli ve hatta koruyucu veterinerlik” adı altında, av şirketleri ve bakanlık işbirliğiyle yurtdışından ve Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen avcılara pazarlanamaz.

Tür ayırt etmeksizin hayvanların yaşam hakkının hukuken tanınması için verdiğimiz bu mücadelede, ulusal ve uluslararası mevzuatın çizdiği çerçeve ile sınırlı kalmaya zorlanıyor olsak da, doğuştan gelen evrensel hakkın tüm türler için geçerli olduğunu ve çoğunlukla hukuk dışı bırakılan, etik bir temele dayandığını vurgulamak istiyoruz. Canlıların, özellikle nesli tehlike altında olan ve Türkiye’nin endemik türleri arasında yer alan ve nesli tükenmekte olan yaban hayvanlarının öldürülmesi eyleminin ava konu edilmesi, hem insanlık adına utanç verici bir eylem hem de hukuka aykırı bir işlemdir.

Bu vesileyle, avukatımız Hacer Gizem Karataş’a, mahkemeye ikinci kez bağımsız uzman görüşüyle katkıda bulunan yaban hayat uzmanı veteriner hekim Gökçe Coşkun’a, davaya müdahil olan ve hayvanların yalnız olmadığını kanıtlamak amacıyla bugün destek için yanımızda olan Hayvanlara Adalet Derneği’ne, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’ne ve Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi’ne, aynı zamanda Bolu Barosu avukatlarına ve BolPati Derneği’nden dostlarımıza, emekleri ve dayanışmaları için bir kez daha teşekkür ediyoruz.

Özgür ve güvende yaşama hakkının yalnızca insana ait olmadığı gerçeğinden hareketle, diğer türlerin yaşadığı hak ihlallerine karşı verdiğimiz mücadeleye ek olarak, Türkiye çapında av katliamı tamamen yasaklanana kadar, yaşam hakkını savunan tüm oluşumlarla bir araya gelecek ve mücadelemizi büyüteceğiz.”

Ne olmuştu?

TVD, Ekim 2021’de, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2021-2022 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde Bolu’da avlanması planlanan 15 kızıl geyiğin öldürülmesine engel olmak için Bolu İdare Mahkemesi’nde bakanlığa dava açmıştı. Bolu’nun Mudurnu Sırçalı, Kıbrısçık, Seben Merkez ve Seben Taşlıyayla bölgelerinde koruma altındaki 15 kızıl geyiğin “avlattırılması işi” ihalesinin etiğe ve hukuka aykırılık teşkil etmesi sebebiyle yürütmenin acilen durdurulmasını ve iptalini talep etmişti.

Kasım ayı başında verdiği yürütmeyi durdurma kararında, av ihalelerini açan bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı rapor isteyen Bolu İdare Mahkemesi, TVD’nin gönderdiği ikinci savunmanın da ardından bakanlığın etüt-envanter raporlarını yetersiz bulmuş, çelişkiler ve eksiklikler sebebiyle yürütmeyi durdurma kararının devamına hükmetmişti. Bakanlıktan bir kez daha “ihtilafa yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilerek” yaş, cinsiyet gibi popülasyona dair ayrıntılı ön etüt çalışmalarına, envanter kriterleri ve tekniklerine dair ayrıntılı bilgi talep eden mahkeme, bu sayede 15 kızıl geyiğin öldürülmesini bir süre daha engelleyen karara imza atmıştı.

Kızıl geyiklerin “zararlı” olduğu ve av faaliyetlerinin “koruyucu veteriner hekimlik uygulaması” olarak değerlendirilmesi gerektiği iddiasıyla hayvanların avcılarca öldürülmesini savunan bakanlığın yeni raporu üzerine, yaban hayatı uzmanı veteriner hekim Gökçe Coşkun, avcılığın doğal yaşama ve yaban hayatına verdiği zararları özetleyen, avcılık sonucu meydana gelen insan-hayvan etkileşiminin hem halk sağlığı hem de hayvan sağlığı açısından riskleri ortaya koyan bir rapor hazırlayıp TVD aracılığıyla mahkemeye sunmuştu.

Bakanlıkça hazırlanan ihale kapsamında geyiklerin yaşam hakkı, birey başına en az 9.300 TL, en fazla 14.800 TL’den satışa çıkarılmıştı.

Bolu’daki kızıl geyik avına karşı açtığımız davanın duruşması görüldü yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Aylardır yürütmenin durdurulması kararının gerek Adana İdare Mahkemesi’nde, gerekse Danıştay’da çeşitli gerekçelerle verilmemesi sebebiyle ölen ve hala kurtarma ihtimalimiz olan tüm hayvanları temsilen hayvan hakları savunucuları olarak avukatlarımız ile birlikte, Adana, Mersin, Kayseri, Hatay ve Niğde’de öldürülmesi planlanan, nesli tehlikedeki ve koruma altındaki 70 yaban keçisinin yaşam hakkı için 17 Şubat Perşembe günü saat 10:00’da Adana 2. İdare Mahkemesi’ndeki duruşmada olacağız.

Av katliamını “hasat raporu, kırsal kalkınma, katkı payı, ekonomik kazanç, turizm potansiyeli ve koruyucu veterinerlik” adı altında mahkemelerde savunan bakanlığa ve müdahillik başvurusunda bulunan av şirketlerine karşı tek vücut olup hayvanların yalnız olmadığını kanıtlayacağız. ⠀

Türkiye çapında her yıl farklı türler için av karşıtı emsal hukuki kararlar alınmasına rağmen, bu katliamın av şirketleri ve bakanlık tarafından sürdürülmesine engel olmak için çabaladığımız bu davayı takip etmenizi ve duruşma sonunda Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile birlikte yapacağımız basın açıklamamıza katılımınızı rica ederiz.

TARİH: 17.02.2022, Perşembe

DURUŞMA SAATİ: 10:00

DURUŞMA SALONU: Adana Bölge İdare Mahkemesi’nde Adana 2. İdare Mahkemesi

ADRES: Kışla Mah. Ege Bagatur Bulv. No: 254 Posta Kodu: 01230 Yüreğir/Adana

Adana’daki av karşıtı davamızın duruşmasına ve basın açıklamasına davet yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

10 Aralık Cuma, İstanbul – Ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan kızıl geyiklerin yaşam hakkı için Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı 19 Ekim’de açtığımız davada ikinci ara karar çıktı.

Kasım ayı başında verdiği ilk yürütmeyi durdurma kararında, av ihalelerini açan bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı rapor isteyen Bolu İdare Mahkemesi, gönderdiğimiz ikinci savunmanın da ardından bakanlık raporlarını yetersiz buldu.

Bakanlıktan bir kez daha “ihtilafa yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilerek” yaş, cinsiyet gibi popülasyona dair ayrıntılı ön etüt çalışmalarına, envanter kriterleri ve tekniklerine dair ayrıntılı bilgi talep eden mahkeme, aldığı ikinci “yürütmeyi durdurma” kararı ile 15 kızıl geyiğin öldürülmesini bir süre daha engellemiş oldu.

Türkiye çapındaki diğer av davalarına örnek olması için ara kararı sosyal medyada duyuruyor ve yürütmenin bir an önce iptal edilmesi için çağrımızı yineliyoruz. Av ihalesi iptal edildiği takdirde, 28 Şubat 2022 tarihine kadar avı planlanan tüm bireyler, av baskısından ve av katliamından kurtulmuş olacak.

Geyikler “zararlı”, avcılık da “koruyucu veteriner hekimlik uygulaması” değildir

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bilimsel yönden yetersiz ve zayıf bulunan savunmasında, avın gerekliliğinin kanıtlanması amacıyla “uzman görüşü” adı altında bakanlıkça mahkemeye sunulan ek dokümanlar; Isparta Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi bölümünden Dr. Öğretim Üyesi Yasin Ünal’ın, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi bölümünden Doç. Dr. Akif Keten’in ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Entomolojisi ve Koruma Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğretim Üyesi Vedat Beşkardeş’in imzalarını taşıyor.

Kızıl geyiklerin “zararlı” olduğu ve av faaliyetlerinin “koruyucu veteriner hekimlik uygulaması” olarak değerlendirilmesi gerektiği iddialarının öne sürüldüğü bu raporlara karşı mahkemeye sunduğumuz ikinci savunmada şu noktalara dikkat çekmiş, avcılık faaliyetlerinin etik, hukuk ve bilim dışı olduğunu bir kez daha vurgulamıştık: “Davalı savunma dilekçesinde, dava konusu avın sürdürülmesinin istendiği bölgedeki kızıl geyiklerin ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde neden zararlı sayılması gerektiğini, bu bölge özelinde kaç kızıl geyiğin belirtilen kriterler uyarınca zararlı olduğunu, bu kriterlerin yerine gelmesine dayanak gösterilebilecek bilimsel araştırma ve incelemeleri açıklayamamış, bu konuda veri sunamamıştır. Kızıl geyiklerin avlanmasına gerekçe olarak olası salgın hastalıklar gösterilmek istenmiş, ancak herhangi bir kızıl geyikte salgın hastalık tespit edildiğine veya salgın hastalığa yönelik bir emareye dair hiçbir açıklama yapılmamıştır. Salgın hastalık denen tehlike yalnızca bir olasılıktan ibaret olup somut verilerle bir salgın hastalık tehlikesinin bulunduğundan bahsedilemez iken, hayvanların avının hukuka uygun olduğunun söylenmesi halinde ne Bern Sözleşmesi’nin, ne de nesli tükenme tehlikesi altında olan hayvanların koruma statüsünün bulunmasının hukuken bir karşılığı kalmayacaktır.

Bakanlık tarafından sunulan savunma dilekçesinde ve eklerinde;

• Kızıl geyik popülasyonuna dair envanterler gereği gibi hazırlanmamış ve yaklaşık sayılar verilmiştir. Dosyaya sunulan tüm Arazi İnceleme Raporları kelimesi kelimesine aynı biçimde düzenlenmiş, her birinde yuvarlak sayılar kendine yer bulmuştur.
• Kızıl geyik sayıları farazi bir şekilde belirlenmiştir. Sahada bulunan hayvanlara yönelik herhangi bir gözlem dahi yapılmadığı raporda açıkça görülmektedir.
• Üstelik av kararı, daha sayım dahi yapılmadan alınmıştır.
• Ek olarak, av kararı almak için yöredeki avcılara danışıldığı bildirilmiştir. Bu da bakanlıkça alınan kararların bilimsellikten ne kadar uzak ve yanlı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.”

Kızıl geyiklere dair

Kızıl geyikler, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin yanı sıra iç mevzuat dahilinde bakanlığın koruma altına aldığı hayvan listesinde yer almasına rağmen, yerli-yabancı avcı ve acente kotaları ile “devlet misafiri ve diplomat kotası” listesinde yer alıyor; yine bakanlığın çıkardığı Av Turizmi Uygulama Talimatı kapsamında kızıl geyiklerin avlanmasına izin veriliyor.

2021-2022 av sezonunda Bolu’ya ek olarak Eskişehir başta olmak üzere, Bilecik, Ankara, Kütahya, Kastamonu, Çorum, Denizli, Afyonkarahisar ve Kahramanmaraş’ta da kızıl geyiklerin yaşam hakkı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından en az 9 bin 300 TL’den, en fazla 37 bin 700 TL’den satışa çıkarılıyor.

Kapak fotoğrafı: Nicolas Lysandrou/Unsplash

Kızıl geyik avına ikinci kez mahkemeden yürütmeyi durdurma yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.