Hobi, turizm ve spor adı altında yürütülen Türkiye çapındaki av katliamlarına karşı verdiğimiz hukuki mücadele 2020’den bu yana aktif olarak sürüyor. Bu bağlamda;

1. “2022-2023 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu (MAK) kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması;
2. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünün (DKMP) 2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatının iptal edilmesi ve yürütmenin durdurulması;
3. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünün (DKMP) 2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı Ek Kararının iptal edilmesi ve yürütmenin durdurulması;
4. 10.08.2022 tarih ve 31919 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım Orman Bakanlığınca Belirlenen Yaban Hayvanları Listesi kararının iptali ve yürütmenin durdurulması”

talepleri ile 7 Eylül 2022 tarihinde Danıştay’da açtığımız davada, 3,5 sene sonra duruşma günü verildi: 6 Mayıs 2026 Çarşamba günü saat 09:45’te Ankara’daki Danıştay 10. Daire Başkanlığı’nda ilk duruşma görülecek.

Süreç özeti

Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile birlikte açtığımız Danıştay davası ile hem yereldeki hem de Türkiye çapındaki her türlü av faaliyetinin durdurulması ve ilgili kararların iptali için bir kez daha harekete geçmiştik. Aylarca sürüncemede bırakılan davada Danıştay hâlâ yürütmeyi durdurma kararı vermediği için, Türkiye çapında hedefe konulan hayvanlar, iptalini istediğimiz av kararları ve listeleri sebebiyle bu süre içinde öldürülmüştü (Ancak Danıştay davasının yanı sıra, Türkiye’nin farklı illerinde av turizmi odağında eşzamanlı olarak İdare Mahkemelerinde Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler için açtığımız davaların neredeyse tamamını kazanarak, yerelde bir kısım yaban hayvanın lehine sonuç alabilmiştik).

Bu geçen süreçte; davalı bakanlık tarafından cevap dilekçeleri sunulmuş, iptali istenen karar ve talimatların hukuka uygun olduğu ileri sürülmüştü. Oysa avcılık faaliyetlerinin telafisi imkânsız zararlar doğuracağı açık. Nitekim, önceki yıllarda açtığımız av turizmi ihalelerinin iptali davalarının neredeyse tamamında, farklı illerdeki mahkemeler bakanlığın benzer savunmalarını yetersiz ve tutarsız bularak önce yürütmeyi durdurma (YD), ardından iptal kararları vermişti. Buna rağmen Danıştay, YD’ye gerek olmadığına karar vererek talebimizi reddetti.

18 Ocak 2024’te ise savcı düşüncesi dosyaya sunuldu. Bu görüşte yalnızca belirli tür hayvanlar yönünden alınan kararların hukuka uygun olmadığı belirtilerek, özet olarak şu bilgiler paylaşıldı:

• Bern Sözleşmesi’nin ‘Kesin Koruma Altına Alınan Fauna Türleri’ başlıklı Ek II listesinde yer alan kurt, boz ayı, bağırtlak, kızıl kuyruk bağırtlak ve kızıl sırtlı örümcek kuşunun, Merkez Av Komisyonu kararıyla I numaralı listeye alınarak avlanmasına izin verilmesi hukuka uygun bulunmamıştır.
• Ayrıca, kurt türünün Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde av turizmi kapsamında avlanmasına izin verilebileceğine ilişkin düzenleme de Türkiye’nin taraf olduğu Bern Sözleşmesi hükümlerine aykırılık oluşturduğundan hukuka uyarlık görülmemiştir.

Dosyaya sunulan bu görüşün üzerinden 2,5 sene geçtikten sonra ise duruşma günü verildi. Aynı kararlara karşı açılan Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nin iptal davasında duruşma görülmüş olmasına rağmen, o dosyada da hâlâ karara çıkılmadı.

Dava neden önemli?

Bugün gelinen noktada yürütmenin durdurulması da verilmediği için, av kararlarının üzerinden 3,5 sene sonra görülecek olan duruşmada dava kazanılsa bile, avcılık ve av turizmi adı altında katledilen hayvanları geri getirmek mümkün olmayacak.

Danıştay’ın yıllardır karar almaması ve bakanlığın kopyala-yapıştır usulüyle mahkemelere sunduğu temelsiz savunmalarının dikkate alınması; hayvanların öldürülmesine, hedef dışı türlerin de yıkıcı av faaliyetlerinden etkilenmesine göz yumulması kabul edilemez.

Ancak Dava sonucu, gelecekte alınacak av kararları bakımından belirleyici olabilir. gelecek av kararlarını durdurabilmek adına bu davayı ne pahasına olursa olsun takip etmek ve kazanmak, tüm hayvanlar adına olumlu bir gelişme olacak. Çünkü Hayvanlar ve doğa lehine bir yargı kararı, benzer düzenlemelerin önüne geçilmesi açısından emsal teşkil edebilir.

Diğer taraftan; korunan alanları sermayeye açan Milli Parklar Kanunu’nun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi ve yaban hayvanlarının yasak olan yer ve zamanlarda öldürülmesinin yolunu açacak olan yeni ek madde teklifinin TBMM Tarım Komisyonu’nda kabul edilmesi, bu davanın doğa ve hayvan hakları açısından önemini daha da artırıyor.

Koruma yükümlülüğü yerine ihlallerin artırıldığı bir sömürü düzeninde, tüm gecikmelere ve adalet sistemindeki eksikliklere rağmen sürecin peşini bırakmıyoruz. Barolar ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte ihlalleri görünür kılmaya, sorumluları teşhir etmeye ve yok etme odaklı politikaları değiştirmek için mücadeleye devam edeceğiz.

Yaşam savunucularını duruşmaya çağırıyoruz

Duruşma, 6 Mayıs 2026 saat 09.45’te Ankara’da Danıştay 10. Daire’de görülecek.

Av. Tuğçe Berber ve Av. Hacer Gizem Karataş ile beraber hazırladığımız, yaban hayat uzmanı Veteriner Hekim Gökçe Coşkun’un uzman görüşlerine yer verdiğimiz bu davanın duruşmasında, Türkiye Vegan Derneği’ni (TVD) Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi’nden Av. Rıza Güven Taştekin temsil edecek.

Daha önce de söyledik: Geç gelen adalet, adalet değildir. Ama bu, mücadeleden vazgeçmek için bir gerekçe değil. Bu yüzden bu duruşmayı da önemsiyoruz. Hayvanlar ve doğa lehine bir karar alabilmek için sürecin takipçisi olmaya devam ediyoruz.

Tüm yaşam savunucularını duruşma günü; hayvanların, STK’ların ve baroların yalnız olmadığını göstermek için Danıştay’da yaban hayvanlarının yaşam hakkı için dayanışmaya bekliyoruz.

Daha fazla gecikmeden Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından etiğe, ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı şekilde yürütülen av katliamına karşı Danıştay’dan adil ve örnek bir karar bekliyoruz. 

Av karşıtı mücadelemiz devam edecek. #AvCinayettir, yasaklanmalıdır!

Bilgilendirme notu: Dava konusu yaban hayvanları

• “Av turizmi” ile hedefe konulan Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat uyarınca koruma altında olan, nesli tükenen ve/veya Türkiye’ye endemik olan 200’den fazla Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler,
• Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın (IUCN) kırmızı listesinde “hassas” statüde listelenen, nesli tehdit altındaki üveyik ve elmabaş patka dahil olmak üzere pek çok kuş türü,
• Bu türlere ek olarak korumadan yoksun bırakılan tilki, çakal, ada tavşanı ve sürek avlarıyla katledilen binlerce yaban domuzu gibi kara memelileri.
• Aynı zamanda yeni Yaban Hayvanları Listesi’nde “Popülasyonu yeterli bir seviyeye ulaştığında avına izin verilebilir” ibaresiyle listelenen ve “Hatay dağceylanı” (Gazella gazella) ve “Urfa ceylanı” (Gazella marica) gibi küresel düzeyde nesli tükenen ve Türkiye’den ayrıntılı envanter çalışması olmaksızın “istilacı tür” sınıfına sokulan Yeşil Papağan ve İskender Papağanı gibi büyük şehirlere yerleşmiş ve doğallaşmış türler de her an yönetmelikler kapsamında öldürülebilir. Nitekim, geçtiğimiz yıllarda Tarım ve Orman Bakanlığı, DKMP ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü TERİAS Projesi kapsamında AB’den alınan 2 milyon 086 bin euro karşılığında “istilacı tür” kapsamına soktukları yeşil papağanların Ankara, İstanbul ve İzmir’de “eradikasyon” adı altında öldürülmesinin planlandığı ortaya çıkmış, kamuoyunda yoğun tepkilere yol açmıştı.

–

Kapak fotoğrafı: Charles J. Sharp – Sharp Photography, sharpphotography.co.uk (Wikipedia)

Danıştay av iptal davamızda 3,5 yıl sonra kritik duruşma yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu yılın ilk 6 ayında yaşanan 1.000’in üzerindeki orman yangını pek çok türe büyük zararlar vermişken yaban hayvanı popülasyonunu baskı altında bırakan av sezonunun açılması kabul edilemez.

Hayvanların yaşam hakkının korunması ve yaban hayatına önüne geçilemeyecek büyük zararların gelmesini engellemek için av sezonunun iptal edilmesini talep ediyoruz.

Sizler de Cimer üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığı yetkililere seslenerek yaşadığımız kayıpları sorabilir ve av sezonunun iptal edilmesini talep edebilirsiniz.

Cimer Metni

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın açıklamasına göre bu yılın ilk 6 ayında bin 305’i ormanlık alanda, bin 739’u da orman dışında olmak üzere toplam 3 bin 44 adet yangın çıkmış; Antalya, Mersin, Kırklareli, İstanbul-Silivri, Adana-Ceyhan, Uşak-Eşme’de süregelen yangınlar kontrol altına alınmıştır.

Özellikle Adana, Mersin ve Antalya, her yıl “av turizmi” kapsamında en fazla sayıda yaban keçisinin öldürüldüğü yerler olmakla birlikte, avcılık sadece bu kapsamda değil Merkez Av Komisyonu Kararı ile her yıl birçok tür bakımından birçok farklı şehirde ve avlakta sürdürülmektedir.

Bu bağlamda Tarım ve Orman Bakanlığından, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde aşağıdaki sorularıma yanıt talep etmekteyim:

Tarım Orman Bakanlığı yangınların ardından av turizmine ve avcılığa yönelik işlemlere devam ettiğine göre, Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Doğal Yaşama Ortamlarının Korunması Sözleşmesi ve Kara Avcılığı Kanunu ile bu kanun kapsamında yürürlüğe konan yönetmelikler gereğince elinde tüm bu bölgelere dair bir envanter bulunuyor olmalıdır. Diğer türlü Bakanlığın avcılığa dair idari işlemlerine devam edebilmesi düşünülemez. 

1-Bu envantere göre 2025’in ilk 6 ayında çıkan yangınlarda toplam kaç yabanda yaşayan hayvan hayatını kaybetmiştir?

2-Bu yabanda yaşayan hayvanların türleri nelerdir? Hangi türden, nerede, kaç kayıp yaşanmıştır?

3-Bu kayıplara rağmen veya kayıp belirlenemiyorsa Bakanlık’ın envanterinin ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun olmadığı düşünüldüğünde, yine de av sezonu bu yıl da açılacak mıdır?

Yukarıda belirttiğim sorularıma cevap verilmesini ve bu sorularla bağlantılı olarak Bakanlığın av sezonunu iptal etmesini talep ederim.

Cimer Üzerinden Soruyoruz: Yangınlarda Yaban Hayatının Ne Kadarını Kaybettik? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2023-2024 av sezonunun başlamasıyla nesli tükenme tehdidi altındaki türleri kapsayan av ihalelerinin tamamına Türkiye Vegan Derneği olarak dava açtık. Av Turizmi adı altında yapılan ve gerçekte hayvanların hukuksuzca yaşamlarını kaybedeceği üzerinden derhal yürütmenin durdurulması ve nihai olarak da ihalelerin iptalini istedik. 

HER YIL OLAN TEKRARLANDI

Danıştay 13. Dairesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın elinde yabanda yaşayan hayvanlara dair somut veri olmadığına hükmederek, geçtiğimiz yıl ihaleleri iptali yönünde verilen kararların hepsini bozmuş ve 2022-2023 av sezonu ile ilgili olarak avın her yerde devam etmesine karar vermişti. Bu her yıl bu şekilde tekrarlanıyor!

DAYANAK ÇÜRÜTÜLDÜ AMA..

Danıştay’ın dayandığı tek gerekçe, 31.05.2022 yılına ait ve daha önce uzman görüşü ile çürütülen bir rapora dayanıyor. Öğretim üyelerinin “hasat raporlarının” birleşiminden oluşan ancak güncel bilimsel bilgi içermeyen bu karma rapor, 5 kişilik “bilim kurulunca” onaylanması nedeniyle dayanak olarak alınıyor. Yaban hayatı memelilerinde uzmanlığı olmayan bu kurulun hazırladığı raporda avcılık övülürken, ulusal kalkınmaya çok büyük katkısının olduğundan ve büyük bir ekonomik gelir sağladığından da bahsediliyor.

SAVUNMAMIZ SAĞLAM

Açtığımız dava dosyalarının tamamında iki sağlam dayanağımız var: İlki Uzman Veteriner Hekim Gökçe Coşkun tarafından avcılığın bilimsel olarak savunulmasının mümkün olmadığının anlatıldığı uzman görüşü. İkincisi ise Prof. Dr. Ferhat Matur tarafından hazırlanan ve Danıştay’ın dayandığı raporu onaylayan kurul üyelerinin yabanda yaşayan memeliler ile ilgili olarak uzman görüşü verebilecek yetkinliklerinin olmadığına dair rapor.  Bu savunmamız Türkiye’nin dört bir yanındaki avukatlar tarafından takip edildi. 

KAYBETTİRİLİYORUZ

2023-2024 av ihalelerine yönelik açtığımız davalarda, Erzincan İdare Mahkemesi dışında hiçbir mahkeme yürütmenin durdurulması yönünde karar vermedi. Bunun sonucu olarak avlanmaları yaşam hakkına da hukuka da aykırı olan yaban hayvanları “av turizmi” adı altında öldürüldü. 

Geçtiğimiz yıl, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’de görülen davalar, bilimsel veya hukuki olarak hiçbir geçerliliği olmayan bu rapor üzerinden Danıştay’ın görüşü nedeniyle reddedildi. Rize ve Konya dosyalarında temyiz yoluna başvuruldu.

KARARLILIKLA SAVUNUYORUZ

Hukuki mücadeleyi sürdürüyoruz. Önce Danıştay’a, ardından gerekirse Anayasa Mahkemesine başvurularımızı gerçekleştireceğiz. Ancak geçirdiğimiz süreçler bize gösterdi ki; yargının güncel bilimsel bilgileri esas alarak yaban hayatı üzerinde kısa sürede olumlu ve adil bir sonuç vereceği beklentisinde kalmamalıyız. Av lobisinin öldürme hırsının bilimsel geçerliliği baskılaması ve kamuda güç göstermesi yaban hayatının aleyhine işliyor.

HEP BİRLİKTE SAVUNMA HATTINI GENİŞLETELİM

Toplumsal adalet duygumuz incindiğinde verilen tepkiler üzerine hukuk yollarının yeniden görüldüğünü hep birlikte yaşıyoruz.

Nesli tükenen yaban hayvanlarımızın “av turizmi” “adı altında öldürülmesini kesinlikle toplumumuz onaylamamakta. O yüzden hepimiz Danıştay tarafındaki bu gelişmeleri bilinir kılalım ve bununla da kalmayalım:

Yaban hayvanlarının yaşamlarının ihalelerle satılığa çıkarılmasına HAYIR hattına çevremizdeki sivil toplumu, siyasetçileri, gazetecileri, sanatçıları çağıralım.

Sözlerimiz, toplumsal isteklerimiz, elbette kamuda ve hukukta yankı bulacaktır.

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a

KONYA’dan MUĞLA’ya

VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye

Bu illerimizin memleketlileri, hemşehrileri, Erzincan, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’nin yerel yönetimleri, yerel basını, sivil toplumu, yerel kamu görevlileri ve yerel siyasetçileri… desteğe gelin. Doğa ile şehir hayatının arasına sıkışmış yaban hayatının sesi olalım, birlikte yaşatalım!

#AvaDurDe #AvCinayettir #AvcılıkYasaklansın

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a, KONYA’dan MUĞLA’ya VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye… AV DAVALARININ DURUMU yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

27 Kasım Cumartesi, İstanbul – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Konya ve Karaman illerini kapsayan av ihalesine karşı Vegan Derneği Türkiye (TVD) tarafından 24 Kasım’da açılan davada hızla ara karar çıktı. Konya 1. İdare Mahkemesi, dünya çapında yalnızca Türkiye’de görülen Anadolu yaban koyunlarının (Ovis gmelini anatolica) ve Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altında olan yaban keçilerinin (Capra aegagrus) lehine karar alarak yürütmeyi durdurma verdi.

Mahkeme; ön etüt ve envanter raporları ile ihaleye ilişkin hazırlanmış tüm raporlar dahil olmak üzere, “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı bakanlık savunmasını içeren belgelerin 15 gün içinde kendilerine ulaştırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca 15 maddelik ara karar gereğinin tüm yönleriyle yerine getirilmesinin “yasal zorunluluk” olduğunu vurguladı.

Dernek; Konya ve Karaman’ın farklı bölgelerinde 7 Anadolu yaban koyununun ve 3 yaban keçisinin “avlattırılması işi” ihalesinin etiğe, hukuka ve kamu düzenine aykırılık teşkil etmesi sebebiyle yürütmenin acilen iptalini talep ediyor.

Bakanlığa karşı açılan davada yürütmenin iptali kararı alındığı takdirde, 31 Mart 2022 tarihine kadar av acenteleri aracılığıyla avcılarca öldürülmesi planlanan her bir Anadolu yaban koyunu ve yaban keçisi kurtulmuş olacak.

Anadolu yaban koyunlarının yaşam hakkı, birey başına en az 153 bin 900 TL, en fazla 157 bin 700 TL muammen bedel ile ihaleye çıkarken, yaban keçilerinin her biri için en az 9 bin 300 TL bedel belirlenmişti. 

Anadolu yaban koyunu avı ulusal ve uluslararası mevzuata da aykırı

TVD, yürütmeyi durdurma ve iptal talepli dava dilekçesinde bilimsel raporlara atıfta bulunurken, aynı zamanda Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait yayınlarda Anadolu yaban koyunuyla ilgili çelişkili ifadelere ve uygulamalara yer vermişti. Dilekçede bakanlıkça “Türkiye’nin zenginliği ve sembolü” olarak tanımlanan bu türün hassasiyetine dair şu bilgiler verildi:

“Yaban koyunu’nun bir alt türü olan Anadolu yaban koyunu (Ovis gmelini anatolica) Türkiye’ye ‘endemik’ bir türdür, yani Anadolu’ya özgüdür ve yalnızca ülkemizde İç Anadolu’nun çok kısıtlı bir alanında yaşamakta ve üremektedir. Halk arasında ‘ceren, ceran ya da dağ koyunu’ olarak da anılan bu nadir türün sayılarında sürekli bir düşüş olduğu yıllar içinde gözlemlendiği için Tarım ve Orman Bakanlığı bu türün ulusal mevzuat ile korunmasını şart koşmuştur. Ayrıca Bern Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca endemik bir tür olmasından ötürü avlanması hukuka aykırıdır.

Bizzat Tarım Orman Bakanlığının yayını olan Tarım Orman Dergisi’nin Ocak 2021 tarihli yayında, Türkiye’de 2019 yılı sayımı itibarıyla sadece 893 Anadolu Yaban Koyunu’nun tespit edildiği belirtilmiştir. Bu sayının, daha önce defalarca kez hakkında yapılan ihalelerin iptal edildiği ve ilgili iptal kararlarının da dilekçe ekinde sunulduğu kızıl geyik ve yaban keçisi türlerinden çok daha az olduğu ilgili yayında da görülebilmektedir.

Günümüzde sayıları son derece düşük olan bu türler uluslararası düzeyde de takip edilmektedir. Yaban koyunu Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından Neredeyse Tehdit Altında kategorisinde yer almaktadır. Bu duruma gerekçe olarak ‘avlanma, habitat kaybı ve çiftlik hayvanlarıyla yem/alan rekabeti gibi sebeplerle son üç nesilde (24 yıldır) sayılarının ciddi ölçüde azaldığı’ yönündeki tespit gösterilmiş olup bu durumun çok kısa sürede türün ‘hassas’ statüye düşmesine sebep olacağının da tahmin edildiği belirtilmektedir.

İptalini talep ettiğimiz ihale ile bu bölgede yaşayan bu türlerin avının iptali hususunda karar verilmezse, geri dönüşü olmayacak nitelikte bir karar verilmiş olacaktır.”

Kızıl geyik avına karşı yürütmeyi durdurma kararı da Konya-Karaman dava dilekçesinde

TVD, 2020’de kazanılmış av karşıtı davalara ek olarak, ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan 15 kızıl geyiğin yaşam hakkı için 19 Ekim’de Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı açtığı davada çıkan ara kararı da emsal olarak dilekçeye ekledi.

Bolu İdare Mahkemesi, kızıl geyiklerle ilgili davada Kasım ayı başında yürütmeyi durdurma kararı almış, davalı bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı açıklamalar içeren belge ve raporların 15 gün içinde kendilerine ulaştırılması gerektiğini belirterek 15 maddelik ara karar gereğinin tüm yönleriyle yerine getirilmesinin “yasal zorunluluk” olduğunu vurgulamıştı.

Diğer davaların da sonuçları bekleniyor

Koruma altındaki 15 kızıl geyiğin Bolu’da öldürülmesini engellemek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açan ve şimdilik yürütmeyi durdurma kararı alan TVD, ayrıca Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile birlikte, yine “av turizmi” kapsamında Adana, Mersin, Hatay, Niğde ve Kayseri’de nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan 70 yaban keçisinin öldürülmesine engel olmak için Adana 2’nci İdare Mahkemesi’nde bir dava açmıştı.

Ankara ve İzmir baroları da bu yıl can kayıplarını engellemek için, Türkiye çapındaki tüm av ihalelerinin ve Merkez Av Komisyonu kararlarının iptalini talep eden iki ayrı dava açmış; TVD, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ve Hayvanlara Adalet Derneği ile birlikte her iki davaya da müdahillik başvurusunda bulunmuştu.

Kapak fotoğrafı: Anadolu yaban koyunu / Barış Koca / TRAMEM

Konya ve Karaman’da Anadolu yaban koyunu ve yaban keçisi avına mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı çıktı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

3 Kasım Çarşamba, İstanbul – Ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan 15 kızıl geyiğin yaşam hakkı için Vegan Derneği Türkiye (TVD) tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı 19 Ekim’de açılan davada ara karar çıktı. Bolu İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı aldı.

Mahkeme, davalı bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı açıklamalar içeren belge ve raporların 15 gün içinde kendilerine ulaştırılması gerektiğini belirterek 15 maddelik ara karar gereğinin tüm yönleriyle yerine getirilmesinin “yasal zorunluluk” olduğunu vurguladı.

TVD, kızıl geyiklerin avlanmasını geçici süreyle durduran ara kararı duyururken, 28 Şubat 2022 tarihine kadar avı planlanan tüm bireylerin kurtulabilmesi için, bakanlık izniyle yürütülen av turizmi ve avcılık faaliyetlerinin etik, hukuk ve bilim dışı olduğunun altını çizerek bir kez daha sosyal medya hesaplarından yürütmenin iptali ve avcılığın yasaklanması için çağrı yaptı.

Hayatları satışa çıkarılan kızıl geyikler

Kızıl geyikler, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin yanı sıra iç mevzuat dahilinde bakanlığın koruma altına aldığı hayvan listesinde yer almasına rağmen, yerli-yabancı avcı ve acente kotaları ile “devlet misafiri ve diplomat kotası” listesinde yer alıyor; yine bakanlığın çıkardığı Av Turizmi Uygulama Talimatı kapsamında kızıl geyiklerin avlanmasına izin veriliyor.

2021-2022 av sezonunda Bolu’ya ek olarak Eskişehir başta olmak üzere, Bilecik, Ankara, Kütahya, Kastamonu, Çorum, Denizli, Afyonkarahisar ve Kahramanmaraş’ta da kızıl geyiklerin yaşam hakkı en az 9 bin 300 TL’den, en fazla 37 bin 700 TL’den satışa çıkarılıyor.

Sivil toplum kuruluşları ve barolar bakanlığa dava açarak avlara engel olmadığı takdirde, “av acenteleri” aracılığıyla 44, “yerli” avcılar tarafından 23 olmak üzere toplamda 67 kızıl geyik Türkiye çapındaki av katliamlarında öldürülecek.

Diğer davaların sonuçları bekleniyor

“Kırsal kalkınma, kamu yararı, popülasyon kontrolü, turizm geliri” adı altında meşrulaştırılmaya çalışılan ve kamuoyundan gelen tüm tepkilere rağmen “av turizmi” adı altında sürdürülen av katliamında geçen yıl ceylan, yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi, Anadolu yaban koyunu, kızıl geyik, karaca ve yaban domuzu dahil olmak üzere en az 798 yaban hayvanı öldürülmüştü.

Ankara ve İzmir baroları bu yıl can kayıplarını engellemek için Türkiye çapındaki tüm av ihalelerinin ve Merkez Av Komisyonu kararlarının iptalini talep eden iki ayrı dava açmış, TVD ile Hayvan Hakları ve Etiği Derneği her iki davaya da müdahillik başvurusunda bulunmuştu.

Antalya ve Isparta’daki yaban keçilerinin öldürülmesine karşı Salda için Türkiye Grubu ve A Platformu’ndan Hediye Gündüz’ün açtığı davaya da müdahillik başvurusu yapan dernekler, aynı zamanda Adana, Mersin, Hatay, Niğde ve Kayseri’de nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan 70 yaban keçisinin öldürülmesine engel olmak için yine Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açmıştı.

Bu davaların hayvanların lehine sonuçlanması için çağrı yapılırken, Türkiye’nin farklı illerinde faaliyet gösteren baroların da avlanması planlanan diğer hayvanlar için en kısa sürede harekete geçmesi bekleniyor.

Dernekler, hak savunucuları için hukuki hazırlık sürecini kolaylaştırmak ve hızlandırmak için örnek dava dilekçelerini web sitelerinden ve sosyal medya hesaplarından paylaşıyor.     

Kapak fotoğrafı: Paul Earle / Unsplash

Bolu’daki kızıl geyik avına mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

21 Ekim Perşembe, İstanbul – Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2021-2022 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde Bolu’da avlanması planlanan 15 kızıl geyiğin öldürülmesine engel olmak için Bolu İdare Mahkemesi’nde Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtık.

28 Şubat 2022 tarihine kadar Bolu’nun Mudurnu Sırçalı, Kıbrısçık, Seben Merkez ve Seben Taşlıyayla bölgelerinde koruma altındaki 15 kızıl geyiğin “avlattırılması işi” ihalesinin etiğe ve hukuka aykırılık teşkil etmesi sebebiyle yürütmenin acilen durdurulmasını ve iptalini talep ettik.

Geyiklerin yaşam hakkı, birey başına en az 9.300 TL, en fazla 14.800 TL’den ihaleye çıkmıştı.

Açılan davada yürütmenin durdurulması kararı alındığı takdirde, 28 Şubat 2022 tarihine kadar av acenteleri aracılığıyla avcılarca öldürülmesi planlanan her bir kızıl geyik kurtulmuş olacak.

Bolu dahil 2020’de hayvanlar lehine alınan emsal kararlar

Geçtiğimiz yıl Bolu İdare Mahkemesi, Bolu Belediyesi Hayvan Hakları Komisyonu’nun başvurusu üzerine, 16 kızıl geyiğin avlanması yönünde açılan ihale için yürütmeyi durdurma kararı vermiş, davaya müdahil olan av şirketinin ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın temyiz talebini reddederek avlanmanın önüne geçmişti.

Bolu’da olduğu gibi Türkiye çapındaki av turizmi ihalelerine karşı geçtiğimiz yıl sivil toplum kuruluşları, belediyeler, milletvekilleri ve barolar harekete geçmiş, Eskişehir’den Erzincan’a, Şanlıurfa’dan Antalya’ya kadar pek çok ilde kızıl geyiklerin, ceylanların ve yaban keçilerinin öldürülmesi hukuka aykırılık gerekçesiyle mahkeme kararlarıyla önlenmişti.

Yaşam hakkı maddi kazanç konusu yapılamaz

Bu yıl Bolu İdare Mahkemesi’ne sunduğumuz dava dilekçesinde bu emsal kararlara da atıfta bulunarak, bakanlık izniyle yürütülen av turizmi ve avcılık faaliyetlerinin etik, hukuk ve bilim dışı olduğuna vurgu yaptık. Mahkemeden bir an önce yürütmeyi durdurma ve iptal kararı çıkmasının önemine de değindik.

Bakanlık savunmalarının kâr odaklı söylemler içerdiğine ve geçtiğimiz yıl mahkemelerce yetersiz ve temelsiz bulunduğuna dikkat çektiğimiz dava dilekçesinde şu bilgiyi ekledik: “Söz konusu davalarda her seferinde Davalı Bakanlık ve ihaleleri kazanarak kotaları satın alan, daha sonra davaya müdahil olan acenteler tarafından hukuka uygun bir işlem gerçekleştirildiğine dair hiçbir delil dosyalara sunulamamış, cevap olarak sadece maddi kazanç sebebi öne sürülmüştür. Anayasal bir hak olan yaşam hakkı yalnızca insanların değil, insan dışı hayvanların da gözetilmesi gereken temel haklarındandır. Ayrıca açık hukuka ve mevzuata aykırılığın yanında, olası bir ret kararının önümüzdeki yıl mart ayına kadar süregelecek hukuka aykırı işlemin devamı ve hayvanların ölecek olması anlamına geleceğinin aşikâr olduğu; dönüşü olmayan ve maddi zararlarla karşılaştırılamayacak bir zarara sebep olacağı açıktır.”

Yaban keçilerinin korunması için de dava açmıştık

Eylül ayı sonunda Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile birlikte Adana, Mersin, Niğde, Hatay ve Kayseri’de 70 yaban keçisinin avlanmasına karşı da dava açmıştık.

Ayrıca Yunuslara Özgürlük Platformu, Hayvanlara Adalet Derneği (HAD) ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nin (HAKİM) de katkılarıyla, İzmir Barosu ve Ankara Barosu’nun açtığı Türkiye çapındaki tüm av ihalelerinin ve Merkez Av Komisyonu (MAK) kararlarının iptalini talep eden davalara da müdahillik başvurusunda bulunmuştuk.

Hayvan hakları örgütleri olarak; doğa ve hayvan hakları savunucularının dava açmak ve/veya açılan davalara müdahillik başvurusunda bulunmak için gereken örnek dava dilekçelerini de web sitelerimizden ve sosyal medya hesaplarımızdan paylaşmıştık.

Davaların bir an önce hayvanların lehine sonuçlanmasını bekliyoruz. Bunun için önümüzdeki günlerde yaşam hakkını savunan herkesin desteği çok önemli olacak. Av karşıtı çağrılarımız ve mücadelemiz devam edecek.

Bolu’daki kızıl geyik avının iptali için de dava açtık yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Vegan Derneği Türkiye (TVD) ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği olarak; Yunuslara Özgürlük Platformu, Hayvanlara Adalet Derneği (HAD) ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM)’nin de katkılarıyla, Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altındaki 70 yaban keçisinin 2021-2022 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde Adana, Mersin, Niğde, Hatay ve Kayseri’de öldürülmesini engellemek için Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtık.

Ayrıca, İzmir Barosu ve Ankara Barosu’nun açtığı Türkiye çapındaki tüm av ihalelerinin ve Merkez Av Komisyonu (MAK) kararlarının iptalini talep eden davalara müdahillik başvurularımızı da dün İstanbul’da Çağlayan Adliyesi’ne teslim ettik. Hukuka ve Anayasa’ya aykırılık gerekçesiyle baroların iptalini istediği av kararları iptal edilmezse, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın kırmızı listesinde nesli tehdit altında olan üveyik ve elmabaş patka kuş türlerinin yanı sıra tilki, çakal, yabani tavşan, ada tavşanı ve yaban domuzu gibi kara memelileri de öldürülecek.

Hayvan katliamı “kamu menfaati” olamaz

31 Mart 2022 tarihine kadar 18 parti halinde 70 yaban keçisi “acente kotasının avlattırılması işi” ihalesinin yürütmesinin acilen durdurulmasını ve iptalini talep ettiğimiz dava dilekçesinde, yaban keçilerinin avlanması üzerinden maddi gelir elde edilmesinin ulusal ve uluslararası mevzuata aykırılık teşkil ettiğini vurguladık.

Dava konusu ihalenin Tarım ve Orman Bakanlığınca Bern Sözleşmesi’nin, Hayvanları Koruma Kanunu’nun ve Kara Avcılığı Kanunu’nun öngördüğü şartlara uyulmadan düzenlendiğini belirttiğimiz dilekçede, “Bu ihale sürecinin işlemeye devam etmesi, hem ihale konusu hayvanların yaşam hakkı hem de yaban hayatının korunması anlamında telafisi imkânsız zararlar doğuracaktır. Bu zararların önüne geçilebilmesi için; 31.03.2022 tarihine kadar sürecek av ile ilgili olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu md.27/2 gereğince idarenin savunmasının alınması beklenmeden davası konusu ihalenin yürütmesi durdurulmalıdır” ibaresine yer verdik.

Hayvanların yaşam hakkına vurgu yaptığımız ve geçtiğimiz yıl ceylanlar, yaban keçileri ve kızıl geyikler için farklı şehirlerdeki baro ve STK’ların açtığı davaların kazanıldığını hatırlattığımız dilekçede, “Doğal yaşam alanında yaşamakta olan, yaban hayatın gerekliğini sağlayan, kendi yurdunda ve tabiatında kimseye zarar vermeden nesli tükenme tehlikesi altında olan yaban keçilerinin öldürülmesinin paraya çevrilme işlemi kamu düzenine tamamen aykırı bir işlemdir. Kamunun zorlayıcı gücü öldürme eylemini kapsamamaktadır. Daha önceki iptal kararlarında da kararı veren mahkemelerce defalarca tekrar edildiği üzere, hiçbir canlının yaşam hakkı ihlal edilemez ve elinden bu yaşam hakkı alınamaz. Söz konusu ‘turizm ve ekonomi’ adına canlıların vurularak vahşice katledilmesi sonrasında kazanılacak paranın kamu menfaati olarak görülebilmesine imkan bulunmamaktadır. Anayasal bir hak olan yaşam hakkı yalnızca insanların değil, insan dışı hayvanların da gözetilmesi gereken temel haklarındandır” dedik.

Açtığımız davada yürütmenin durdurulması kararı alınması, 31 Mart 2022 tarihine kadar av acenteleri aracılığıyla avcılarca öldürülmesi planlanan her bir hayvanın kurtulmasını sağlayacak.

Örnek dava ve müdahillik dilekçelerimiz herkese açık

Hazırladığımız örnek dilekçeler, dava açmak ve/veya açılan davalara müdahillik başvurusunda bulunmak isteyen tüm şahıslara, derneklere ve barolara açık. Bu bağlantıya tıklayarak Google Drive klasörüne eklediğimiz dilekçeleri edinebilirsiniz.

Dilekçeler; Rize’den Afyonkarahisar’a Konya’dan Erzurum’a kadar farklı illerde avlanması planlanan kızıl geyik, çengel boynuzlu dağ keçisi ve Türkiye’ye endemik bir tür olan Anadolu yaban koyunu gibi farklı türleri kapsıyor. 

Kolektif hukuki mücadeleye önem verdiğimiz için av karşıtı mücadeleye katılmak isteyen herkesle irtibatta kalmak isteriz.

Geçtiğimiz yıl Antalya ve Isparta’daki “av ihalesine” karşı Salda için Türkiye Grubu ve A Platformu ile birlikte hareket etmiş, 28 yaban keçisinin katledilmesini engelleyen dava sonucunu duyurmuştuk. Aynı zamanda Türkiye çapında “Av Turizmi Uygulama Talimatı”nın iptali için Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan Hediye Gündüz’ün açtığı iptal davasına da müdahillik başvurusunda bulunarak diğer STK’lara da çağrı yapmıştık.

Hayvan katliamını engellemek için gelin birlikte mücadele edelim.

Örnek dava dilekçelerini ve dava dilekçelerine eklenebilecek 2020’de kazanılmış av karşıtı davaların emsal kararlarını edinmek için bu Google Drive bağlantısına tıklayabilirsiniz.

Av katliamına karşı dava açtık, açılan davalara müdahillik başvurusu yaptık yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

8 Aralık 2020 – Antalya ve Isparta’daki “av ihalesine” karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan A Platformu Sözcüsü Hediye Gündüz ile Platform katılımcıları Saliha Altın ve Yeşim Vardar tarafından Isparta İdare Mahkemesi’nde açılan dava beş ay sonra hayvanların lehine sonuçlandı.

Av ihalesinin “bilimsel verilere dayanılmadan tesis edildiğini” vurgulayan Isparta İdare Mahkemesi, “mevzuat hükümlerine, kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmadığı” gerekçesiyle davalı Tarım ve Orman Bakanlığı’nın av ihalesini iptal etti.

Ağustos ayından bu yana 47 yaban keçisinin avcılar tarafından öldürülmesini önlemek için bir araya gelen doğa koruma ve hayvan hakları örgütleri kararı memnuniyetle karşılarken, yaban keçileri ve ihaleye açılan pek çok tür için av ve insan tehdidinin halen sürdüğünü vurguladı. Ekim ayında davaya müdahillik başvurusunda bulunan Vegan Derneği Türkiye (TVD), Hayvanlara Adalet Derneği (HAD), Yunuslara Özgürlük Platformu, Hayvan Hakları ve İzleme Komitesi (HAKİM) ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği mahkeme sonucunu duyururken, dava sonrası süreci takip edeceklerini, kararın diğer av ihalelerine karşı açılan davalar için örnek olmasını umduklarını belirtti.

“Türkiye çapında av katliamından bir an önce vazgeçilmelidir”

Dava sonucuyla ilgili olarak “Bu karar Türkiye’nin hukuka, uluslararası sözleşmelere ve etik değerlere uyması gerektiği gerçeğini ortaya koyan bir karar” diyen Salda için Türkiye Grubu’ndan A Platformu Sözcüsü Hediye Gündüz şöyle konuştu: “Dünyayı birlikte paylaştığımız canların para için öldürülmesi de insani değerleri zedeleyen bir durumdu. Bu durumun Antalya ve Isparta’da yaban keçileri, hatta Tunceli’de de dağ keçileri için ortadan kalkmış olması da çok önemli. Ancak ne yazık ki bu iç acıtıcı durum Türkiye’nin diğer illerinde başka türler için halen devam ediyor. Bu kabul edilebilir bir durum değil. Mahkeme kararı bu acı gerçeğe bir tokat olmuştur. Bu tokat, Türkiye çapında Av Turizmi Uygulama Talimatı aracılığıyla pek çok hayvanı öldürmek için sırasını bekleyen tüm kamu kurumları ve av şirketleri için de geçerli olmalı ve av katliamından bir an önce vazgeçilmelidir.”

Ne olmuştu?

17 Haziran’da Tarım ve Orman Bakanlığı Burdur 6. Bölge Müdürlüğü, nesli tehlike altındaki bir tür olan yaban keçisinin (Capra aegagrus) 13 parti halinde 47’sinin öldürülmesi için av ihalesi açmıştı.

Salda için Türkiye Grubu ve A Platformu, Antalya ve Isparta’da yaban keçilerinin katledilmesini önlemek için Temmuz ayında Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı dava açmış, Eylül ayında da mahkemenin verdiği yürütmenin durdurulması ara kararını hayvan hakları savunucularıyla birlikte kamuoyuna duyurmuştu. Bu ara kararda mahkeme talep etmesine rağmen Tarım ve Orman Bakanlığı’nın henüz av turizminin “gerekliliğine ilişkin” herhangi bir bilimsel rapor sunmadığı ortaya çıkmış, mahkeme aynı zamanda koruma altındaki bazı türleri de kapsayan av turizmi uygulamasının mevcut kanunlara aykırı olması nedeniyle bakanlıktan hukuki dayanağı netleştirmesini istemişti.

Ekim ayında ise hayvan hakları savunucuları, yaban keçilerinin katledilmesini önlemek amacıyla davaya müdahillik başvurusunda bulunmuş, aynı zamanda “ekonomik kayıpların giderilmesi” gerekçesiyle davaya katılma talebinde bulunan av şirketlerine karşı kolektif hukuki mücadele için doğa ve yaşam savunucularına güç birliği çağrısında bulunmuştu.

Hayvan hakları örgütleri, daha önce Türkiye çapında Anadolu Yaban Koyunu, Ceylan, Çengelboynuzlu Dağ Keçisi, Karaca, Melez Yaban Keçisi, Kızıl Geyik, Yaban Keçisi ve Yaban Domuzu gibi pek çok türün öldürülmesini engellemek amacıyla, “Av Turizmi Uygulama Talimatı”nın iptali için Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan Hediye Gündüz’ün açtığı iptal davasına da müdahil olmuştu.

Yaban keçileri uluslararası koruma altında

Yaban keçisi (Capra aegagrus), Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) Kırmızı Liste kriterlerine göre global ölçekte nesli “neredeyse tehdit altında” (NT – near threatened) olan, Türkiye’nin de dahil olduğu Akdeniz bölgesinde ise “hassas” (VU – vulnerable) durumda oldukları için nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan kritik bir tür.

Bu nedenle de, 1984’ten beri Türkiye’nin taraf olduğu Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi’nin (Bern 1979) “kesin koruma altındaki türler” Ek-II Listesi’nde yer alıyor. Dolayısıyla yaban keçilerinin her türlü kasıtlı yakalanması, alıkonması ve kasıtlı öldürülmesi yasak olduğu gibi, canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti de yasağa tabi.

Yaban keçileri ayrıca iç mevzuat dahilinde bakanlığın koruma altına aldığı hayvan listesinde yer almasına rağmen bu yıl “kırsal kalkınmaya destek” amacıyla bakanlığa bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) tarafından av turizmi kapsamında avlanmasına izin veriliyor.

Kapak fotoğrafı: Pixabay

Av ihalesi iptal edildi, 47 yaban keçisi kurtuldu! yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

21 Ekim Çarşamba, İstanbul – Antalya ve Isparta’daki “av ihalesine” karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan A Platformu Sözcüsü Hediye Gündüz ile Platform katılımcıları Saliha Altın ve Yeşim Vardar tarafından Isparta İdare Mahkemesi’nde açılan davaya hayvan hakları dernekleri de müdahil oldu.

Vegan Derneği Türkiye, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile Hayvanlara Adalet Derneği, Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altındaki yaban keçilerinin av turizmi kapsamında öldürülmesini engellemek için bir kez daha devam eden bir davaya müdahillik başvurusunda bulundu. Yunuslara Özgürlük Platformu ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi de destek için yine adliyedeydi.

Hayvan hakları savunucuları, daha önce Türkiye çapında Anadolu Yaban Koyunu, Ceylan, Çengelboynuzlu Dağ Keçisi, Karaca, Melez Yaban Keçisi, Kızıl Geyik, Yaban Keçisi ve Yaban Domuzu gibi pek çok türün öldürülmesini engellemek amacıyla, “Av Turizmi Uygulama Talimatı”nın iptali için Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan Hediye Gündüz’ün açtığı iptal davasına da müdahil olmuştu. Yayımladıkları duyuruda, “‘Av’ adı altında gerçekleşen yaban hayata müdahalenin ve hayvan katliamının ‘kırsal kalkınma, kamu yararı, popülasyon kontrolü, turizm geliri’ gibi herhangi bir gerekçesi olamaz” diyerek etik, hukuk ve bilim dışı av ihalelerinin derhal iptal edilmesini talep etmişlerdi. 

Av şirketleri de davaya katılma talebinde bulundu

Yürütmeyi durdurma kararında, Isparta ve Antalya’daki yaban keçilerinin öldürülmesi için ihale alan şirketlerin (Saklıkent Turizm Yatırımları ve İşletmecilik Ticaret İnşaat A.Ş., Caprinae Travel-Ram Spor Taş. Tur. Sey. Ac. Ltd. Şti., Gürkavak Turizm Seyahat Acenteliği İnşaat Ticaret A.Ş., Alpha Safari Turizm Seyahat Acenteliği Ticaret Sanayi Ltd. Şti., Evdir Turizm Ticaret Ltd. Şti., Kalibre İnşaat Turizm Ticaret Ltd. Şti. ve Trofe Safari Turizm Seyahat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.), davalı Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yanında yer almak amacıyla Isparta İdare Mahkemesi’ne başvurduğu ortaya çıktı.

Örnek dilekçelerle yaşam savunucularına çağrı

Isparta İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararında yedi av şirketinin “ekonomik kayıpların giderilmesi, ülkeye döviz girişinin sağlanması ve ticari hayatlarının sekteye uğramaması” gerekçeleriyle davaya katılma talebinde bulunduğunu tespit eden dernekler, doğa ve hayvan hakları savunucularına da kolektif hukuki mücadele için çağrı yaparak web sitelerinde örnek müdahillik dilekçelerini paylaştı (*).

Antalya ve Isparta’daki yaban keçilerini korumak amacıyla yerelde Isparta İdare Mahkemesi’ne, Türkiye çapında avlanmasına izin verilen diğer türleri korumak için de Danıştay 10. Daire Başkanlığı’na hitaben hazırlanmış iki farklı müdahillik dilekçesi, av turizmine karşı hukuki mücadeleye katılmak isteyen tüm derneklerin erişimine açık.

Isparta İdare Mahkemesi: “Dava konusu işlemin hukuka aykırılığı açıktır”

Hayvan hakları savunucuları Isparta ve Antalya’daki yaban keçilerinin katledilmesi için açılan av ihalesinin iptaline yönelik müdahillik dilekçelerinde hukuki gerekçe olarak, Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilen av turizmi ihalelerinin, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası Bern Sözleşmesi’ne, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’na aykırı olduğunu vurguladı.

Aynı zamanda Isparta İdare Mahkemesince 29 Eylül’de verilen yürütmeyi durdurma kararında vurgulanan hususları ve gerekçeleri yineledi:

• Burdur 6. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde bulunan alanlardaki yaban keçisi için optimum popülasyonun ne kadar olması gerektiğine,
• Avlağın potansiyel olarak kullanıldığı yüz ölçümüne göre popülasyon büyüklükleri ve yoğunluklarının tespit edildiğine,
• Popülasyonun artırılması ve bu sayede türün tehlikeye girmemesi için; av dışı yöntemlerin denendiğine, başarısız olunduğuna ve bu nedenle tek çarenin “8 yaş ve üzeri” erkek yaban keçilerinin avlattırılması olduğuna,
• Genç keçilerin yoğunluklarının popülasyon eşik değerlerinin çok altında olduğunun tespit edildiğine ya da yaşlı keçilerin yoğunuklarının popülasyon eşik değerlerinin çok üstünde olduğunun tespit edildiğine,
• Antalya ve Isparta illeri genelinde popülasyon büyüklüğünün aşırı artması nedeniyle, “Av ve Yaban Hayvanlarının ve Yaşam Alanlarının Korunması, Zararlılarıyla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin” 54. maddesinde sayılan durumlardan herhangi birinin ortaya çıktığına dair kapsamlı, somut, bilimsel, teknik bir veri sunmamıştır.

Mahkeme, geçtiğimiz haftalarda taraflara sunduğu ikinci ara kararda, dava konusu av ihalesi işleminin “hukuka aykırılığının açık olduğu” ve “uygulanması durumunda telafisi güç zarar doğurabilecek nitelikte bulunduğunun tartışmasız” olduğunu vurguladı.

Mahkeme, geçtiğimiz ay paylaştığı ilk ara karar metninde de, talep etmesine rağmen Tarım ve Orman Bakanlığı’nın henüz av turizminin “gerekliliğine ilişkin” herhangi bir bilimsel rapor sunmadığını belirtmişti. Aynı zamanda av ihalesinin yasal ve bilimsel gerekçelerine dair Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sunduğu yazılı savunmayı yeterli bulmayarak, koruma altındaki bazı türleri de kapsayan av turizmi uygulamasının mevcut kanunlara aykırı olması nedeniyle bakanlıktan hukuki dayanağı netleştirmesini istemişti.

(*) Örnek müdahillik dilekçeleri (Tüzel kişiler için)

1. Antalya ve Isparta’daki yaban keçilerinin Tarım ve Orman Bakanlığı Burdur 6. Bölge Müdürlüğü’nün av ihalesi kapsamında öldürülmesine engel olmak amacıyla yerelde Isparta İdare Mahkemesi’ne hitaben hazırlanmış örnek dilekçeyi bu bağlantıda bulabilirsiniz.
2. Türkiye çapında Av Turizmi Uygulama Talimatı kapsamında avlanmasına izin verilen hayvanların öldürülmesine engel olmak için Danıştay 10. Daire Başkanlığı’na hitaben hazırlanmış örnek dilekçeyi bu bağlantıda bulabilirsiniz. 

Örnek müdahillik dilekçeleri (Gerçek kişiler için)

1. Gerçek kişiler için örnek dilekçe: Türkiye çapında Av Turizmi Uygulama Talimatı’nın iptali

2. Gerçek kişiler için örnek dilekçe: Antalya ve Isparta’daki av ihalesinin iptali

Diğer derneklerin ve gerçek kişilerin katılımı için örnek dilekçeleri hazırlayan Hayvanlara Adalet Derneği üye avukatlarına bir kez daha teşekkür ederiz. 

Hayvan hakları savunucuları av turizmi davasına müdahil oldu, av şirketlerine karşı güç birliği çağrısında bulundu yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz hafta Washington Balıkçılık ve Yaban Hayatı Komisyonu eyalet çapında yaban hayvanı öldürme yarışmalarını yasaklamak için 2’ye 7 oy verdi. Washington çakal, vaşak, rakun, karga ve tilki gibi hayvanların spor amaçlı ve para ödülü karşılığı toplu olarak öldürülmesini yasaklayan yedinci eyalet oldu.

2013’ten 2018’e kadar yalnızca Washington eyaletinde bu yarışmalar kapsamında en az 1427 hayvan öldürüldüğü bildiriliyor. Yeni yasak, genellikle diğer yasaların dışında kalan hayvanlar için koruma sağlıyor.

Para ve ekipman ödülü için bu tür yarışmalara katılan avcılar belirli bir süre içinde belirlenen keyfi kriterlere göre en fazla sayıda hayvanı yakalamayı hedefliyor. Her bir türe göre farklı puan sisteminin uygulandığı bu korkunç av katliamları, bazen “en büyük erkek veya en küçük dişi bireyin” avlanmasını, bazen de “en büyük kulaklı hayvanın” veya “en iğrenç it” (*) olarak görülen çakalların avlanmasını şart koşuyor.

Yarışmalara, genellikle devlet yetkilileri tarafından yaban hayvanlarını öldürmek için “nüfus kontrolü” kisvesi altında izin veriliyor. Hayvan koruma kuruluşlarına göre hayvanların cansız bedenlerinin ve beden parçalarının şov ve ödül malzemesi olarak kullanıldığı bu yarışmalar hem canice hem de bilimle çelişiyor. Çakal ve tilkiler gibi yabani etoburlar kendi popülasyonlarını düzenleyebilirken bu hayvanların topluca öldürülmesi çiftlik hayvanları, insanlar veya evcil hayvanlar ile mevcut çatışmaları engellemiyor.

Yarışmalar halihazırda Arizona, Kaliforniya, Colorado, Massachusetts, New Mexico ve Vermont eyaletlerinde yasak. Yakın zamanda Oregon, New York, New Jersey ve Maryland’de de benzer yasaların çıkarılması umuduyla incelemeler yapan hayvan koruma kuruluşları, Washington’daki pek çok kişinin bu yarışmaları kınadığını vurgulayarak yeni yasağın diğer eyaletler için de örnek olması çağrısında bulunuyorlar. Yeni yasak ne yazık ki diğer avcılık faaliyetlerini kapsamıyor.

ABD’deki bu yarışmaların avcılık ve av turizmi adı altında normalleştirilen ve gerek devletler, gerekse turizm şirketleri tarafından gelir kapısı olarak görülen hayvan katliamlarından farkı yoktur. Daha fazla sayıda ve türde hayvanın öldürülmesine engel olan bu yasak önemli bir adımdır ama yeterli değildir. Her türlü avcılık faaliyeti keyfidir, canilik içerir; Türkiye dahil olmak üzere dünya çapında yasaklanmalıdır.

* “Mangiest mutt” terimi. Mutt aynı zamanda uyuz, mankafa, ahmak anlamına da geliyor. Avcıların ve bu sistemi uygulayanların hayvanlara bakışını yansıtan bir terim olarak özellikle not düşülmesi gerekiyor.

Kaynaklar: VegNews, World Animals Voice, HSUS

Çeviri ve düzenleme: Elifnur Polat, Boğaziçi Üniversitesi öğrencisi, TVD gönüllüsü

Washington yaban hayatını katleden av yarışmalarını yasakladı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.