1200’den fazla hayvanı esaret altında tutan İngiltere Hampshire’daki Marwell Hayvanat Bahçesi’nde, “avian influenza” (AI) olarak bilinen kuş gribi salgınının ardından açıklanmayan sayıda penguen öldü.

Hayvanat bahçesinden yapılan açıklamada bazı penguenlerde kuş gribi testinin pozitif çıktığı, kuşların hastalık sebebiyle hayatını kaybettiği belirtildi.

Antarktika’ya özgü bu kuşların virüs sebebiyle ölmesine ve bulaşı engellemek için çeşitli önlemler alınmasına rağmen hayvanat bahçesi hâlâ ziyaretçilere açık.

Virüsün oldukça bulaşıcı olan H5N1 türü Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı (DEFRA) tarafından bölgede doğrulandı. Başka enfeksiyonların izini sürmek için hayvanat bahçesinin çevresinde 3 km’lik bir yarıçapı kapsayan alanda da izleme bölgesi oluşturuldu.

Birleşik Krallık genelinde kuş sürüsü olan şahısların hayvanları iç mekanlara sokma talimatı verildi. Potansiyel olarak enfekte olmuş yabani kuşlarla teması sınırlamak amacıyla alındığı belirtilen bu önlem hayvanat bahçesinde de uygulanarak, örneğin flamingoların çok daha stresli olacağı üstü kapalı bir bölümüne taşınmasına sebep oldu.

Kuş gribinin görüldüğü tek hayvanat bahçesi burası değil. Denver, Hattiesburg ve Nebraska gibi ABD’deki hayvanat bahçelerinde Almanya’nın Berlin, Greifswald, Karlsruhe, Rostock, ve Heidelberg şehirlerindeki hayvanat bahçelerinde de salgın görülmüş durumda.

Ömür boyu doğal ortamlarından, ailelerinden uzaklaştırılan, kronik stres ve çaresizlik sonucu fiziksel ve psikolojik zarar gören tutsak hayvanların halihazırda yaşadığı sorunlara ve hak ihlallerine salgın ile birlikte bir yenisi ekleniyor.

Hayvan hapishaneleri olarak varolan hayvanat bahçeleri, “önleyici uygulama” adı altında kuşları öldürmeye devam ederken, halk ve hayvan sağlığı açısından insan dahil diğer memelileri de bulaş riski ile tehlikeye atıyor. Artan salgınlar, başta hayvan hakları ve etiği olmak üzere hayvanat bahçelerinin yasaklanıp kapatılması için pek çok sebepten biri olarak karşımıza çıkıyor.

Salgın toplu katliamları beraberinde getiriyor

İngiltere tarihinde yaşanan en yıkıcı kuş gribinden etkilenen yalnızca penguenler değil. Geçen ay Birleşik Krallık’taki “serbest gezinen” (!) hindilerin yarısının hastalık salgınları nedeniyle ya öldüğü ya da katledildiği bildirildi. Bu, 600 binden fazla kuşa eşit, fakat aynı zamanda buzdağının görünen kısmı.

DEFRA, Ekim ayından bu yana çeşitli türlerden 2,3 milyondan fazla kuşun enfeksiyon veya önleyici amaçlarla öldürüldüğünü doğruladı. Ayrıca, 1 Ekim’den bu yana Birleşik Krallık’ta 140 doğrulanmış H5N1 kuş gribi vakası olduğunu da ortaya koydu.

Mevcut kuş gribi salgını, Birleşik Krallık tarihinin en kötüsü olarak biliniyor. İnsanlara bulaşma riski henüz düşük. Ancak Çin’de toplam 5 kişide virüs tespit edildi. Avrupa’da mesleki olarak kuşlarla temaslı kişilerde hastalığın ortaya çıkma ve bulaşma riski ise “düşük ila orta” seviyede değerlendirildi.

Avrupa geneline baktığımızda; Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi tarafından yayımlanan rapora göre, 2021-2022 verileri Avrupa kıtasında bugüne kadar görülen en büyük kuş gribi salgınının yaşandığını gösterdi. Portekiz’den Norveç’in kuzeyine ve Ukrayna’ya kadar tüm kıtada 37 ülkede kuş gribi vakaları görüldü.

Kuş gribi salgını nedeniyle 2 bin 500’e yakın tavuk, ördek ve hindi, 47,7 milyon kuş ile 3 bin 500 yabani kuş öldürüldü.

Avrupa’nın kuzeybatı kıyılarında kuş gribi nedeniyle yüksek sayılarda deniz kuşu ölümleri kaydedildi. Özellikle Haziran-Ağustos 2022 döneminde yabani kuşlarda daha önce kaydedilmemiş sayılarda vaka tespit edildiği, bu nedenle evcil kuşlarda da vakaların arttığı belirtildi.

ABD’de ise, 2022’nin başından bu yana 46 eyalette 49 milyondan fazla kuş ya kuş gribi virüsü enfeksiyonu sonucu öldü ya da enfekte kuşlara maruz kalmaları nedeniyle öldürüldü. Bu sayı, 2015 yılında meydana gelen en büyük kuş gribi salgınından etkilenen 21 eyaletteki 50,5 milyon kuşa yaklaşmış durumda.

Komşu Bulgaristan’da ve Asya’da da görüldü

Türkiye’de henüz kuş gribi salgını olduğuna dair herhangi bir resmi açıklama yapılmamış olmasına rağmen, komşu Bulgaristan’da salgının görülmesi hayvanlar ve insanlar için riskin oldukça yüksek olduğunu gösteriyor.

Bulgaristan yetkilileri Ekim ayında, ülkenin güneyindeki bir endüstriyel yumurta çiftliğinde yaklaşık 19 bin tavuğun toplu halde öldürüleceğini açıklamıştı. Ulusal Gıda Güvenliği Ajansı da, bunun Haskovo şehri yakınlarındaki Krivo Pole köyündeki çiftlikte son üç yılda üçüncü salgın olduğunu bildirdi.

Kuş gribi genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde görülüyor. Ancak son salgın yaz mevsimi boyunca da sürdü. Avrupa Gıda Güvenliği Ajansı (EFSA), Ekim ayında yaptığı açıklamada hastalığın yaz mevsiminde görülmeye devam etmesinin gelecek sezonlarda yayılması riskini artırdığını söylemişti.

Salgın Asya’da da yayılıyor. Kuş gribinin bu sene yeniden görüldüğü Güney Kore’de Kasım’da Seul yakınında 155 bin kuşun yetiştirildiği bir çiftlikte kuş gribine rastlandığı bildirilmiş, bölge karantina altına alındıktan sonra hayvanlarının tamamının öldürüleceği açıklanmıştı.

Kuş gribi nasıl yayılıyor, türler arası yıkıcı etkileri ne oluyor?

Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü’ne (WOAH – OIE) göre kuş gribinin yayılmasına neden olan başlıca faktörler sırasıyla küreselleşme ve uluslararası hayvan ticareti, hayvancılık ve hayvan yetiştiriciliği, canlı hayvan pazarları ve yabani kuş göçleri.

Kuşlarda AI virüsleri dışkı ve solunum salgılarıyla saçılıyor. Özellikle dışkı veya virüsle kontamine olmuş besin ve su yoluyla, enfekte kuşların salgılarıyla doğrudan temas yoluyla yayılabiliyor. AI virüsleri, düşük sıcaklıklarda uzun süre hayatta kalma yetenekleri ve dirençli doğaları nedeniyle çiftlik ekipmanları aracılığıyla taşınabilir ve çiftlikten çiftliğe kolayca yayılabilir.

Özellikle çiftliklerde hayvanlarla yakın temas halinde çalışanlar ve avcılar, kuş gribine yakalanma ve bulaştırma riski en yüksek olan insan grubu arasında yer alıyor.

Şiddetli ölüm oranları ile kuş gribi, hem gıda amaçlı tutsak edilen tavuk, hindi ve ördek gibi hayvanların hem de yabani kuşların sağlığını büyük ölçüde etkiliyor. Çoğunlukla hastalığın vektörleri olarak kabul edilen, hatta nesli tükenmekte olan türler de dahil olmak üzere yabani kuşlar da kitleler halinde yaşamını yitirebiliyor.

Salgının yaban hayatı üzerindeki olumsuz sonuçları, potansiyel olarak ekosistemlerin biyolojik çeşitliliği üzerinde yıkıcı bir etkiye yol açabiliyor.

Örneğin; Güney Afrika’da soyu tehlike altında olan bir penguen kolonisi Ağustos ortasından Ekim başına kadar yaklaşık 30 üyesini kuş gribi nedeniyle yitirdi. Bir kısmı hastalık sebebiyle ölürken, bazıları da önlem olarak öldürüldü.

Uzmanlar yiyecek bulamamaktan habitat tahribatına ve okyanus ekosisteminin çöküşüne kadar farklı stres faktörlerine maruz kalan hayvanların, salgın sebebiyle yaşam sınırına itilebileceğinden endişe ediyor.

2019’daki kuş gribi salgınında Namibia kıyılarındaki üç farklı adada yaşayan ve nesli tükenen 500 penguen de salgın sebebiyle hayatını kaybetmiş ve öldürülmüştü.

Ayrıca kuş gribi tür bariyerini aşarak fare, gelincik, domuz, kaplan, kedi, köpek ve at gibi memelileri de enfekte edebiliyor.

Boğularak katledilen hayvanlar

Halihazırda yumurta ve “et” üretim çiftliklerinde ıstırap dolu kısacık yaşamlar süren tavuk, hindi ve ördek gibi kuşlar salgın riski karşısında toplu halde öldürülüyor. Bir kerede düşük maliyetle çok sayıda hayvanı öldürebilen yöntemlerden biri olarak kullanılan uygulama havalandırmanın kapatılması ve içeriye 40 derecenin üzerinde ısı pompalanması.

Bu yılın Haziran ayında, ABD’de öldürülen 38 milyon kuşun yaklaşık yüzde 73’ünün “mevcut olan en insanlık dışı yolla” öldürüldüğü bildirildi.

İşçiler, havalandırmanın kapatılmasını “hayvanları diri diri kızartmak” olarak tanımlıyor. Kuzey Carolina Üniversitesi’ne göre kuşların ölmesinin 1,5 saat kadar sürebiliyor.

Havalandırma sistemlerinin devreden çıkarılması ve hiçbir boşluk kalmayacak şekilde havalandırma deliklerinin kapatılması ile nefessiz bırakılan hayvanlar, içeriye pompalanan yüksek sıcaklık ile hayvanların kalabalık olarak tutulduğu alanlarda nemle birlikte adeta haşlanarak boğularak ölmelerine neden oluyor.

Bu yönteme, Amerikan Veteriner Hekimler Birliği (AVMA) tarafından “popülasyonu azaltmak için kısıtlı koşullarda izin veriliyor.” Bu yılın Nisan ayında, Iowa’daki bir yumurta çiftliğinde bir kuşun hastalığa yakalanmasının ardından bu yöntemle 5,3 milyon kuş öldürüldü.

Hayvancılık endüstrisince ağırlıklı olarak tavuk ve hindilerin toplu halde katledilmesinde kullanılan su bazlı köpük yönteminde ise tıraş köpüğü kıvamındaki dev köpük kütleleri hayvanların üzerini tamamen kaplayacak şekilde içeri yığılıyor. Binlerce hayvanın korku içinde boğularak ölmesi bu yöntemle 15 dakikayı buluyor.

COVID-19 pandemisi sırasında binlerce mezbaha çalışanı hastalığa yakalanmış ve işi bırakmıştı. Bu da mezbahaların belirli aralıklarla kapanmasına ve tesislerin öldürülen hayvanları “işleme” kapasitelerini büyük oranda azaltmalarına yol açmıştı. “Et”, süt ve yumurta üretim çiftliklerindeki hayvanlar ise zincirleme bir etki olarak şirketler ve tesis sahiplerine göre “fazlalık” olarak görülmeye, tesislerde “sıkışıklık” yaratmaya ve hayatta kaldıkları her geçen gün “maddi yük” olmaya başlamıştı. Hayvancılık sisteminin tüm aşamalarını etkileyen bu “yığılma” ise, salgın sürecinde kolaylıkla gözden çıkarılan bu hayvanların toplu halde öldürülmelerine neden olmuştu.

Vegan olarak son vermek elimizde

Hayvancılık endüstrisi hissedebilen bu duyarlı canlılara halihazırda akıl almaz işkenceler uygularken, salgın ve pandemilerde risk yaratan veya “pazar değeri kalmayan” hayvanlara ek zulüm uygulamaya devam ediyor. Bildiğimiz tek şey yöntemin farklı, sonucun aynı olduğu: Hayvanlar yine zorla ölüme sürükleniyor. Sadece daha fazla ve daha uzun süreli acı çekerek…

Hayvancılık, hayvan üretimi ve tüketimi salgınların ve pandemilerin en büyük nedenlerinden biri. Vegan olmak; hissedebilen canlıların yaşam hakkı, sağlığınız ve gezegenin geleceği için yapabileceğimiz en basit ve en iyi şey.

Kaynak: Plantbased News, Euronews, WOAH, BBC Türkçe, Reuters

Kapak fotoğrafı: Nikolina Mickovska / Unsplash

Hayvanat bahçesinde tutsak edilen penguenler de kuş gribinden öldü yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Uyarı: Tetikleyici içerik

PETA gibi hayvan hakları örgütlerinin 10 yıldan fazla süren yoğun kampanyalarının ardından Burberry 2018 yılında kürk ve angora kullanımına yasak getirmişti. Şimdi ise moda devi “egzotik” hayvan derilerini yasaklama konusunda Calvin Klein, Chanel, Jil Sander, Mulberry, Vivienne Westwood, Victoria Beckham ve diğer tasarımcılara katılmış durumda.

Burberry Operasyon ve Finans Direktörü Julie Brown, “İnsanların, gezegenin ve yerel toplulukların sağlığı için olumlu bir fark yaratma taahhüdümüzde kararlıyız. Kurduğumuz güçlü temeller, 2040 yılına kadar iklim değişikliğine karşı pozitif adımlar atma hedefimizin temelini oluşturuyor. Modern ve lüks bir marka olarak, birkaç yıl önce kürk kullanmama taahhüdümüze dayanarak, gelecekte ortaya çıkaracağımız koleksiyonlarda egzotik hayvanların kullanımını yasakladığımızı teyit etmekten memnuniyet duyuyorum,” dedi.

Timsahlar ve yılanlar deri giyim ve aksesuarlar için öldürülüyor

Hayvan hakları örgütleri tarafından yürütülen çok sayıda gizli inceleme ve çekimler, “egzotik deri” endüstrisinin perde arkasını dünya kamuoyuna duyurdu. Aşırı sağlıksız koşullarda, korkunç şiddete maruz bırakılan hayvanlar, özellikle yasal korumanın ve denetimin eksik olduğu ülkelerde henüz canlıyken ve bilinçleri yerindeyken deri çanta, ayakkabı veya ceket uğruna katlediliyor.

Yılan, timsah ve kertenkeleler özel çiftliklerde yetiştirilse de çoğu zaman doğadan yakalanarak esarete alınıyor. Deri endüstrisi buna “hasat” diyor.

PETA tarafından yapılan gizli çekimler, moda endüstrisi için yetiştirilen piton yılanlarının, nemli ve kirli tel kafeslerde hapsedildiğini, işçiler tarafından ağızları ve anüsleri bantla kapatıldıktan sonra başlarına veya kuyruklarına açılmış bir delikten hortum sokularak bir hava kompresörü ile şişirildiklerini ortaya koydu. Boyunları kırılan yılanların başlarına metal çubuk sokulurken bazı hayvanların hala bilinçli olduğu ve dakikalar boyunca acı içinde kıvrandığı görüldü.

Bir başka gizli araştırmada yılanların kafalarına, pala veya çekiç benzeri büyük aletlerle ağır bir darbe ile vurulduğu gözler önüne serildi. Ardından derilerini bedenlerinden daha kolay ayırabilmek için hayvanların yerden yüksekte asılı duran kancalara takılarak asıldığı kaydedildi.

PETA kampanyaları, “Timsahların ortadan ikiye kesildiği, pitonların hava kompresörleriyle şişirildiği ve kertenkelelerin giysi ve aksesuarlar için başlarının kesildiği bir endüstri hiçbir surette şık olamaz” sloganıyla dünya çapında milyonlarca kişinin desteğini topladı.

Halk sağlığı da tehdit altında

Halk sağlığı ve doğa koruma uzmanları, hayvanları hijyenik olmayan koşullarda kapatmanın ve kesmenin virüsler için üreme alanı oluşturduğu konusunda defalarca endüstriyi ve hükümetleri uyarmıştı. Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü de dahil olmak üzere önde gelen kuruluşlar ve uzman sağlıkçılar, yakın zamanda insanlığın “doğa ile kopmuş ilişkisini” vurgulayarak bir sonraki pandeminin gıda ve moda endüstrisinden gelebileceği konusunda gerekli hatırlatmaları yapmış, önlem alınması çağrısı yapmıştı.

Pek çok insanın ve insan harici hayvanın hayatına mal olan COVID-19 gibi zoonotik hastalıklar, insan olmayan diğer hayvan türleri aracılığıyla bize bulaşıyor.

Koruma uzmanları; kertenkele, yılan, vatoz, timsah ve diğer hayvanlardan elde edilen “egzotik” hayvan derilerinin ve küresel yabani hayvan ticaretinin, insanları enfekte eden zoonotik hastalıkların yayılmasına önemli ölçüde katkıda bulunduğunu bilimsel makalelerle paylaşmıştı.

Burberry’nin yasağı hakkında konuşan PETA UK Başkan Yardımcısı Mimi Bekhechi, “Louis Vuitton, Hermès ve Gucci gibi markalar hala ‘egzotik’ hayvanları kullanan sorumsuz moda tasarımcılarından bazıları. Bunlar yalnızca hayvanların sömürülmesinden ve katledilmesinden faydalanmakla kalmıyor, aynı zamanda halk sağlığı ile Rus ruleti oynuyor. Modanın geleceği vegan ve bunu benimsemeyenler tarih sayfalarından silinip gidecek,” dedi.

Duyarsız kalan Hermes’e çağrılar devam ediyor

Moda endsütrisinde farkındalık yaratmaya ve hayvan kullanımına son verme amacıyla etik ve ekolojik moda anlayışı için çabalayan Collective Fashion Justice, özellikle son yıllarda artan çağrılara kulak vermesi için bir kez daha bir başka moda devi olan Hermes’e sesleniyor: “Moda sektörünün diğer markalarının geride kalmaması için bu adımı takip ederek ayak uydurması gerekiyor (size sesleniyoruz Hermes)!”

View this post on Instagram

A post shared by PETA UK (@petauk)

2021’de Farm Transparency Project tarafından Kindness Project’e verilen şok edici yeni görüntüler, Fransız moda devi Hermès’e ve tedarikçilerine ait çiftliklerde tutsak edilen Avustralya tuzlu su timsahlarının maruz bırakıldığı eziyeti ortaya koymuştu. Oyuncu Evanna Lynch tarafından aktarılan görgü tanığı görüntüleri, timsahların parçalandığı ve tornavidayla bıçaklandığı anları paylaşmış, video kayıtlarının ardından Hermès’in sebep olduğu hayvan zulmüne karşı dünya çapında büyük bir kampanya yürütülmeye başlanmıştı.

Kindness Project, görüntülerin yayınlanmasının ardından, Hermès’i timsah derisi satışını durdurmaya teşvik etmek için #DropCroc etiketiyle sosyal medyada bir kampanya başlatmıştı.

Bir Hermès çantası yapmak için en az üç timsah öldürülüyor. Dünyanın başlıca tuzlu su timsah derisi üreticisi Avustralya, bunun %90’ını uluslararası pazara ihraç ediyor. Protestoların hedefi olan Hermès, mevcut çiftliklere ek olarak, yakın zamanda Avustralya’nın en büyük timsah çiftliğini inşa ederek 50 bin hayvanı daha hapsederek operasyonlarını genişletmeyi planlıyor.

Kaynak: Collective Fashion Justice, PETA, Eco Textile, Surge Activism

Kapak fotoğrafı: PETA

Moda devi Burberry yılan ve timsah derisini yasakladığını duyurdu yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Uyarı: Tetikleyici içerik

Ventilation shutdown (VSD) olarak bilinen yöntem, çoğunlukla kuşlar olmak üzere, “çiftlik hayvanı” olarak sınıflandırılan canlıları toplu olarak öldürmek için kullanılan tartışmalı uygulamalardan biri. Havalandırma sistemlerinin kapatıldığı bu korkunç metot ile hayvanların tutulduğu alanlar mühürleniyor, hava akışı kesiliyor ve içerideki yüzlerce, hatta on binlerce hayvan yavaş yavaş boğuluyor. Uzun süre boyunca ısı stresine ve ek olarak karbondioksite maruz bırakılan hayvanlar acı içinde hayatını kaybediyor.

North Carolina State Üniversitesi (NCSU) tarafından yürütülen “nüfus azaltma” deneylerinde araştırmacılar, çalışmanın tüm aşamalarında tavukları farklı seviyelerde ve uzun sürelerle VSD’ye tabi tutuyor. Gözlem için cam/plastik bir kutuya hapsedilen kuşların çektiği fiziksel acı ve tepkiler ise anbean belgeleniyor ve video ile kaydediliyor.

Kutular ısındıkça ve içerideki hava durgunlaştıkça tavuklar kıvranmaya başlıyor, nefes nefese kalıyor, sendeliyor ve kaçmak için çaresizce kutunun içinde çırpınıyor. Ölümü hızlandırmak için verilen karbondioksitin de etkisiyle kuşlar sonunda kutunun dibine çöküyor ve sıcaktan, havasızlıktan hayatını kaybediyor.

Görüntülerde, araştırmacıların acı çeken tavukları gözlemledikleri, notlar aldıkları ve diğer ucu tavuklara bağlı olan kablolarla çevrili ekipmanları manipüle ettikleri görülüyor.

Kuş gribi, COVID-19 ve VSD kullanımı

ABD çapında milyonlarca hayvan, son zamanlarda yeniden ortaya çıkan büyük kuş gribi salgını nedeniyle, hayvancılık endüstrisi tarafından günümüzde kullanılan VSD yöntemiyle öldürüldü. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ve eyalet düzeyindeki tarım müdürlükleri de bunu doğruluyor. En yakın örneklerinden biri de, Missouri Stoddard’daki bir Tyson tesisinde eti için yetiştirilen 300 binden fazla tavuğun bu uygulamayla toplu halde öldürülmesi.

Son iki yılda mezbahalarda artış gösteren COVID-19 salgını ve mezbaha çalışanlarının hastalanması veya hayatını kaybetmesi sonucunda ortaya çıkan “et” tedarik zincirindeki “tüketilemeyen rezervler”, VSD’nin daha geniş bir kesim tarafından bilinmesini sağlamıştı. Hayvanları mezbahalara gönderemeyen üreticiler de bunun yerine onları çiftliklerde ve fabrika tipi üretimhanelerde toplu halde ölüme göndermişti.

COVID-19 pandemisinin zirve yaptığı bir dönemde Animal Outlook, diğer hayvan koruma gruplarıyla birlikte, COVID yardım fonlarının VSD kullanımını kolaylaştırmak veya tazmin etmek için kullanılmasına karşı çıkan bir dilekçeyi USDA’ya sunmuştu. Bakanlık, yaklaşık iki yıldır hayvan hakları örgütlerini yanıtsız bıraktı, fakat yardım fonlarını herhangi bir ayrım gözetmeksizin dağıtarak dilekçeyi reddetmiş oldu.

Veteriner hekimlere çağrı: “VSD Tavsiye Edilmez”

Amerikan Veteriner Hekimler Birliği’nin (AVMA) “nüfus azaltma” yönergeleri daha sonra NCSU deneylerinden alıntı yaparak “kısıtlı koşullarda” tavuklar için VSD+ kullanımını onayladı. Yapılan bu acımasız deneyler, AVMA tarafından VSD+’nın onaylanmasının önünü açmış oldu.

Deney laboratuvarlarında çekilen bu videolar ışığında Animal Outlook, AVMA Depopulation Birimi’ne yazarak, tüm VSD yöntemlerini “Tavsiye Edilmez” olarak listelemeye çağırdı.

Yavaş yavaş öldürmenin ve kuşları boğmanın acımasız olduğunu anlamak için deney yapmak gerekmiyor. Tavukçuluk endüstrisi ise, büyük tesislerin rutin olarak hayvanları daha ucuza öldürebilmesi için bu toplu katliam yöntemini “iyileştirmek” amacıyla üniversitelerde yürütülen deneyleri finanse ediyor.

Artık bu yaygın zulmün gerçekte ne olduğunu görebiliyoruz. 19-25 Nisan Deney Laboratuvarlarında Tutsak Edilen Hayvanları Özgürleştirme Haftası’nda, hayvan kullanımının gizlenen gerçeklerine lütfen gözlerinizi açın. Bu zulmün bir parçası olmamak ve hayvan zulmünden beslenen endüstrilere destek olmamak için vegan olun.

Kaynak: Animal Outlook

Hayvan deneylerinde tavuklara işkencenin yeni görüntüleri ortaya çıktı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İtalyan Senatosu Bütçe Komitesi dün, ülkedeki 10 kürk çiftliğini altı ay içinde kapatacak ve İtalya genelinde kürk üretimine kalıcı bir yasak getirecek değişikliği onayladı. Kararın son aşamada Parlamento tarafından onaylanacağına ve yasağın en kısa sürede yürürlüğe gireceğine kesin gözüyle bakılıyor.

Bu karar; vizon, tilki, rakun köpekleri ve çinçilla (chinchilla) da dahil olmak üzere kürk üretimi için İtalya’da hayvan yetiştirilmesini derhal yasaklamayı öngörüyor. Aynı zamanda İtalya’daki tüm aktif kürk çiftliklerinin 30 Haziran 2022’ye kadar kapatılmasını ve Tarım Bakanlığı’ndan toplam 3 milyon Euro’luk bir tazminatın üreticilere ödenmesini kapsıyor.

İtalya’da her yıl 60 binden fazla mink kürkleri için öldürülüyor. Hayvan hakları örgütlerinin çabaları ve kürk karşıtı toplumsal tepki sayesinde, 1 Ocak 2022’den itibaren bu zulüm bir daha asla İtalya’da tekrarlanmayacak. Ancak mevcut tesislerdeki hayvanlara ne olacağı henüz bilinmiyor.

Dönüşüm stratejisi kamu fonlarıyla uygulanacak

Karar, yakın zamanda hükümete ayrıntılı bir rapor sunan hayvan koruma kuruluşu Humane Society International’ın (HSI) ve İtalya merkezli LAV adlı hayvan hakları örgütünün kapsamlı ve uzun vadeli mücadelesi sonucu alındı.

Gucci, Valentino, Armani, Prada ve Versace gibi ülkenin moda devlerinin birçoğunun koleksiyonlarında gerçek kürk kullanımını bırakması da yasa değişikliğinde ve bu dönüşümde etkili oldu.

Hayvan zulmü ve zoonotik hastalıklardan kaynaklanan halk sağlığı riskleri nedeniyle kürk çiftliklerine son vermeyi amaçlayan HSI/Avrupa’nın “kürk çiftliği dönüştürme önerisi”, İtalya Parlamento Üyesi ve Hayvan Hakları Komisyonu Üyesi Michela Vittoria Brambilla tarafından uygun bulunduktan sonra, dönüşüm stratejisini mevcut kamu fonlarıyla uygulamak için siyasi eylemi başlatıldı. Değişiklik ise resmi olarak Senatör Loredana De Petris tarafından sunuldu.

“Bu risk ve zulüm ekonomik faydayla haklı çıkarılamaz”

HSI İtalya Direktörü Martina Pluda, yeni yasakla ilgili olarak şunları söyledi: “Bu karar, İtalya’da hayvanların korunması için tarihi bir zafer. Ülkemizde kürk çiftliklerini kapatmak ve yasaklamak için ekonomi, çevre, hayvan hakları ve halk sağlığına ilişkin pek çok sebebimiz var.

Yabani hayvanların moda için anlamsızca toplu olarak üretilip yetiştirilmesine izin vermek, hem hayvanlar hem de insanlar için risk oluşturuyor. Bu risk, zulüm içeren kürk endüstrisinde faaliyet gösteren küçük bir azınlığa sunulan sınırlı ekonomik faydalarla haklı çıkarılamaz. İtalya’da alınan bu kritik karar işte bu gerçeği kabul ediyor.

Pek çok tasarımcı, perakendeci ve tüketicinin kürkten vazgeçmesi ve kürk çiftliklerinin dönüştürülmesi, insanlara kürk ticaretinin sağlayamayacağı sürdürülebilir bir gelecek sunuyor.”

COVID-19 pandemisi hak temelli mevcut baskıyı artırdı

COVID-19 pandemisi de hayvan sömürüsünün ötesinde, kürk çiftliklerinin hem insanlara hem de insan olmayan hayvanlara ne denli zarar verebileceğini, salgın hastalıkların insandan hayvana ve hayvandan insana kolaylıkla geçebileceğini ortaya koyması açısından kürk yasaklarında ve kürk çiftliklerinin yasaklanmasına yönelik baskının artmasında önemli bir rol oynadı.

Aralık 2021 itibarıyla, İtalya dahil 12 ülkedeki (10 Avrupa ülkesi ile ABD ve Kanada) 465 vizon çiftliğinde COVID-19 salgınları doğrulandı. Şubat 2021’de Avrupa Gıda Standartları Ajansı, tüm vizon çiftliklerinin COVID-19 salgınları için risk altında sayılması gerektiğini bildirmişti.

2021 dönüm noktası oldu

2021, dünya genelinde kürk karşıtı kampanyalar için önemli bir milat oldu.

Sadece moda dünyasının ünlü isimleri kürk kullanımına karşı mesajlar vermekle kalmadı, dünyanın dört bir yanındaki şehirler ve ülkeler de kürk üretimini veya satışını yasaklayan düzenlemeleri uygulamaya koydu.

• Daha bu ay, moda sektörüne örnek olabilecek bir adımla ELLE dergisi ve dünya çapındaki 45 baskısının tamamı, çevrimiçi versiyonları da dahil olmak üzere, kürk reklamlarına ve tanıtımlarına son verdiğini duyurdu.
• Eylül ayında Yves Saint Laurent, Gucci, Balenciaga ve Alexander McQueen gibi lüks moda markalarının bağlı olduğu Fransız moda endüstrisinin en büyüklerinden biri olan Kering şirketler grubu, Canada Goose, Valentino, Oscar de la Renta, Tory Burch, Moose Knuckles, Mackage ve Rudsak’ın da yaptığı gibi, hayvan kürkü kullanımına son verdiğini açıkladı.
• Bundan bir ay sonra İrlanda hükümeti, uzun süredir hayvan hakları aktivistlerinin mücadele ettiği kürk çiftliklerine karşı harekete geçerek kürk üretimine yasak getirildiğini, 2022’de uygulamaya konacak yeni yasayla kedi, çinçilla, köpek, tilki, vizon ve gelincik gibi pek çok hayvanın kürk çiftliklerinde derileri ve kürkleri için hapsedilmesinin ve yeni kürk çiftliklerinin kurulmasının yasadışı hale geleceğini açıkladı.
• Bu yılın başlarında İsrail kürk satışını yasaklayan ilk ülke oldu. Birleşik Krallık’ta İngiliz hükümeti de, hayvan kürkü ithalatını ve satışını yasaklamayı gündeme almak için resmi bir çağrı yaparak bilgi ve veri toplama sürecine girdi. 2022’de İngiltere çapında #FurFreeBritain kampanyası en önemli başlıklardan biri olacak.
• ABD’nin çeşitli eyaletlerinde Ann Arbor, Brookline, Weston, Hallandale Beach ve Boulder gibi şehirlerde kürk satışı yasaklandı. Daha önce Los Angeles, West Hollywood, Berkeley ve San Francisco da kürk satışını yasaklayan şehirler arasında yer almıştı.
• Ünlü modacı Stella McCartney, HSI ile birlikte çalışarak kürk üretiminin dünya çapında sona ermesine yardımcı olmak için ülke liderlerine seslenen bir kampanya başlattı. Toplanan yaklaşık 900 bin imza, HSI ve Fur Free Alliance (Kürk Karşıtı İttifak) tarafından Roma’daki G20 toplantısı öncesinde heyete teslim edildi.

Türkiye kürk üretimi ve ithalatını yasaklamadı

Ulusal mevzuatta kürk hayvanı yetiştiriciliğine ilişkin açık bir hüküm bulunmasa da kürkü için çinçilla yetiştiriciliği yapıldığı ve bu işletmeleri denetleyen bir sistemin bulunmadığı biliniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın web sitesinde, kürkü için yetiştirilen çinçillaların 10-14 aylık olduklarında çeşitli yöntemlerle öldürülebilecekleri, ancak tercihen bayıltma veya boynunu kırarak öldürmenin en yaygın yöntemler olduğu belirtilİYOR.

2019’un Ekim ayında hayvan hakları savunucularının uzun süreli çağrıları sonucu beş partinin uzlaşısıyla ortaya çıkan TBMM Hayvan Hakları Araştırma Komisyonu raporu, hayvanlardan kürk elde etmenin, yurtdışından ülkeye işlenmiş ya da işlenmemiş halde kürklerin girişini sağlamanın ve kürk elde etmek için hayvan yetiştirmenin/üretmenin yasaklanmasını tavsiye ediyordu.

Bu madde, kürk ve deri çiftliklerinin kapatılması, kürk ithalatının yasaklanması ve veteriner fakültelerinde kürke dair müfredatın kaldırılmasına yönelik taleplerin gerçekleşmesi için önemli bir dönüm noktası olacaktı.

Ancak bu yıl TBMM’den geçen güncellenmiş 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda kürk çiftliklerinin yasaklanıp kapatılması ve hayvanların korumaya alınması gündeme bile gelmedi.

Biliyor musunuz?

• Dünyada her yıl 100 milyondan fazla hayvanın kürkü için öldürüldüğünü,
• Sadece Çin’de 20,6 milyon mink, 14,1 milyon tilki ve 4 milyon rakun köpeğinin kürkü için öldürüldüğünü,
• 2018 yılında 2 milyonun üzerinde yaban hayvanının kürkünün satıldığını biliyor musunuz?

Hayvan zulmüne son vermek için değişin, değişim talep edin

2021, “kürksüz” bir geleceğe doğru dönüm noktalarından biri olmasına rağmen hayvan hakları örgütlerinin hala desteğinize ve katılımınıza ihtiyacı var. Kürk kullanımına son vermek için marka ve şirketlere çağrı yapabilir, sosyal medyada kürk endüstrisi gerçeklerine dair içerikleri paylaşabilir ve imza kampanyalarına destek vererek kürk karşıtı mücadeleyi büyütebilirsiniz.

Kürk sektörüyle birlikte hayvan sömürüsünün sistematik ve kitlesel olarak sürdürüldüğü, fakat daha arka planda kaldığı için geniş bir kesim tarafından bilinmeyen veya destek görmeyen et, süt, yumurta, deri, yün, ipek böcekçiliği, arıcılık gibi endüstrilere son vermek ve hayvan zulmünden kazanç sağlayan tüm sektörleri vegan bir geleceğe doğru dönüştürmek elimizde.

Kaynaklar: Humane Society International, HSI.org, The Industry Fashion, Yaşam İçin Yasa

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McAthur / We Animals Media

Son dakika: İtalya kürk çiftliklerini yasaklıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bugünün başlığını girerken, “pangolin” dediğimizde aklımıza gelen ilk üç şeyi bir an bile duraksamadan kendiliğinden yazdık. Çünkü 21. yüzyılda her şeyden önce pangolinleri, ardından pangolinlere bağlı yaşayan diğer canlı türlerini ve son olarak da pangolingleri yok eden insanları tehdit eden en büyük unsurlar bunlar: Avcılık, ticaret ve küresel salgınlar…

Evet, son derece utangaç ve gizemli hayvanlar olan pangolingler Türkiye’de yaşamıyor; hatta çoğumuza bizimle ilgisiz bir türmüş gibi görünebilir. Fakat durum hiç de öyle değil.

Dünyada kaçakçılığı en fazla yapılan hayvanlardan biri olan pangolinler insan eliyle doğalarından koparılan, ticareti yapılan ve katledilen milyarlarca yaban hayvanını temsil ediyor. Aynı zamanda hayvandan insana virüs bulaştırabilen muhtemel bir ara tür olarak yaban hayvan ticaretiyle salgın hastalıkların ne kadar iç içe olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Son olarak da insanlığın, spor/hobi/turizm adı altında sürdürülen av katliamlarıyla bir türü göz göre göre nasıl yeryüzünden sildiğinin de (şimdilik) canlı kanıtı.

Endüstriyel ölçekte yok oluş

IUCN Kırmızı Liste’de “nesli kritik tehlikede” statüsünde sınıflandırılan pangolinler, günümüzde ülkeler ve kıtalar arası faaliyet gösteren organize suç çetelerince tuzaklanıyor, öldürülüyor ve farklı ülkelerin sınırlarını yasadışı yollarla aşarak çeşitli şekillerde insan tüketimine sunuluyor.

2016-2019 yılları arasında gerçekleştirilen 52 operasyonda yaklaşık 206 ton pangolin pulu ele geçirildi. Bu rakam, ağırlıklı olarak Asya ülkelerindeki “geleneksel tıp” piyasası veya Batı Afrika ülkelerindeki “yaban hayvan eti” pazarı için öldürülen ve karaborsaya sürülen 360 bin pangolin demek.

COVID-19 ve yaban hayvan ticareti

COVID-19; yaban hayvan ticaretinin insan sağlığını ne denli geniş çapta etkileyebileceğini bize bir kez daha gösterdi. Avcılık, “işleme”, nakliye ve tüketim aşamalarında yaban hayvanlarıyla temas kuran her birey her seferinde görünmez bir risk alıyor. Yaban hayvanları, çeşitli hastalıklara uygun zemin hazırlayan daracık ve son derece kirli kafeslerde, yoğun stres altında yaşatılıyor ya da uzun yolculuklara maruz bırakılıyor. IFAW’un “COVID-19 ve Ötesi” adlı raporu, yaban hayvan ticaretinin de katkılarıyla, hayvan kökenli insan hastalıklarının zaman içinde ne kadar çok arttığını kanıtlar nitelikte.

Avcılığın yasaklanması insan dahil tüm hayvan türlerini yok oluştan koruyacak. Çünkü örneğin pangolinler, hayvanlarda hastalığa, insanlarda ise pandemiye sebep olabilecek bir virüsün muhtemel çoğaltıcı konağı (ara türü) olarak tanımlanmış durumda. Her ne kadar virüsün yolculuğu ve bu yolculuk sırasındaki durakları kesin olarak kanıtlanmamış olsa da, hayvan üretimi, ticareti ve tüketimi aracılığıyla yaban hayvanlarıyla sürekli temas halinde olmanın, hayvan hastalıklarının insanlara geçişini kolaylaştırdığı biliniyor.

Çin ilk adımı attı

Çin doğadan pangolin avlanmasını 2007’de yasaklamıştı. Ağustos 2018’den beri de pangolinlerin ve pangolin “ürünlerinin” ticari olarak ülkeye sokulmasına da son verilmişti.

Şubat 2020’de ise Çin Ulusal Halk Kongresi yaban hayvanlarının ticaretini ve tüketimini yasakladı. Aynı zamanda yaban hayat koruma yasalarında düzenlemeye giderek pangolinlerin koruma statüsünü en üst sıralara taşıdı. Haziran 2020’de de Çin hükümeti pangolin pullarını, ilaç yapımında kullanılabilecek onaylanmış hammadde listesinden çıkardığını duyurdu.

Bu hem Çin hem de diğer ülkeler için önemli bir örnek adım oldu. Fakat 2017’de pangolinlerin uluslararası ticaretine dünya çapında yasak getirilmesine, mevcut CITES korumasına rağmen denetimsizlik, yolsuzluk ve cezasızlık küresel ölçekte bir kıyım yaşanmasına neden oldu. Wildlife Justice Commission (Yaban Hayat Adalet Komisyonu) verilerine göre, 2016’da 25 ton pangolin pulu ele geçirilmişken 2019’da bu rakam 81 tona yükseldi.

Yok olmanın eşiğinde

Afrika ve Asya’da neredeyse eşit düzeyde yayılmış olan pangolinlerin sekiz türü var. Ancak Asya’da pangolin popülasyonlarındaki hızlı düşüş, avcıların ve hayvan ticareti zincirindeki her oyuncunun gözlerini Afrika’daki türlere dikmesine neden oldu.

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) raporuna göre, 2019’da el konulan pangolin pullarının en az 51 tonu Nijerya’dan geldi. 2015’te bu rakam Nijerya için iki ton olarak kayıtlara geçmişti.

Wildlife Justice Commission Eylül 2019’da yayımladıkları çalışma ile, müşteri gibi görünüp yürüttükleri gizli görevler sırasında fildişi fiyatlarının düşmesi nedeniyle pangoline daha fazla ilgi olduğunu ve bu kez de pangolin pulu fiyatlarının tavan yaptığını raporladı.

Hal böyleyken halihazırda hassas olan bir türün ticareti onları geri dönülemeyecek haldeki bir yok oluşa sürüklüyor.

Bu bir veda değil, çağrı

O yüzden bugün, tarih öncesi çağlardan bu yana var olan, 80 milyon yıllık bir kara memelisinin varolma savaşında hangi noktada olduğuna dair tarihe not düşmek istiyoruz.

Türkiye’deki yetkili kurumların ve karar vericilerin ise, gerek hayvanlar gerek insanların geleceği ve iyiliği için avcılığı, yaban hayvan ticaretini ve doğal alan bırakmayacak şekilde ve hızda devam eden dev inşaat/maden/yol projelerini sona erdirecek köklü ve dönüştürücü yasal düzenlemeleri bir an önce hayata geçirmesini istiyoruz. Elbette toplumsal farkındalık, koruma, eğitim ve bağımsız denetim programlarıyla, soruşturma ve istihbarat yöntemlerinin iyileştirilmesiyle eşzamanlı olarak.

Yoksa pangolin gibi pek çok hassas tür için çok geç olacak.

Kaynaklar: TRAFFIC, Wildlife Justice Commission, IFAW

Kapak fotoğrafı: African Pangolin Working Group

Dünya Pangolin Günü: Avcılık, ticaret ve pandemi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İçinde bulunduğumuz 21. yüzyılda Dünya, insan faaliyetleri sonucu altıncı büyük yok oluşa doğru hızla sürükleniyor. İklim değişikliğinden kaynaklanan ölümlerin ise, bulaşıcı hastalıkların neden olduğu vakaları yakında geçeceği tahmin ediliyor. Bilimsel çalışmalar, iklim krizine yönelik gerekli önlemlerin alınmaması durumunda gelecekte daha fazla pandemiyle karşı karşıya kalacağımızı gözler önüne seriyor.

Ne yazık ki evlere kapandığımız 2020’de her şey durma noktasına gelmedi. Hayvancılık, endüstriyel aktiviteler, ormansızlaşma, avcılık ve hayvan ticareti neredeyse aynı hızda devam etti; hatta gerekli müdahaleler yapılamadığından veya korumaya öncelik verilmediğinden ihlaller daha da arttı.

Bireysel olarak pek çoğumuz duraksama dönemine girdiysek de, kitlesel yok oluş durmadı. IUCN’in açıklamasına göre 31 tür yeryüzünden silindi.

Nesli tükenen bu türler arasında bir köpekbalığı türü, 15 farklı balık türü ve üç farklı kurbağa türü var. En az 24 balık, deniz memelisi ve kaplumbağa türünün nesli de kritik tehlikede veya tükenme noktasına gelmiş durumda.

Kayıp köpekbalığını gören yok

1934’ten beri görülmeyen bir köpekbalığı türü, ilk kez 2019’da IUCN Kırmızı Listesi’ne girmiş ve “Kayıp köpekbalığı” (Carcharhinus obsoletus) olarak tanımlanarak kayıtlara geçmişti. Yaşam alanı olarak tahmin edilen Güney Çin Denizi dünya çapında avcılığın en yoğun şekilde yapıldığı yerlerden biri olduğu ve bugüne kadar herhangi bir gözlem kaydı gelmediği için günümüzde neslinin tamamen tükendiği düşünülüyor.

Yumuşak el balığını yok ettik

Bu yıl aynı zamanda el şeklindeki yüzgeçlerini deniz tabanında yürümek için kullanan muhteşem bir balığı kaybettik. “Yumuşak el balığı” veya “Pembe el balığı” olarak bilinen bu tür (Sympterichthys unipennis), sığ ve soğuk sularda yaşayan, yaşam alanı oldukça dar olan son derece hassas bir dip balığı. IUCN, yapılan tüm incelemelere rağmen son 200 yılda yeni gözlem kaydı olmayan bu türün artık neslinin tükendiğini açıkladı.  

İklim değişikliği, habitat kaybı, balıkçılık (avcılık) ve deniz kirliliği gibi insan faaliyetlerinden çok çabuk etkilenen bu tür 200 yıl önce Tazmanya kıyılarında görülüyordu. Bugün diğer el balığı türleri de tehlike altında çünkü 7 türü 2000’li yılların başından bu yana görülmedi.

Endemik göl balıkları tükendi

Filipinler’in ikinci büyük gölü olan Lanao Gölü de, yalnızca o bölgede yaşayan 15 balık türünün yok oluşuna tanıklık etti. Gölde kalan iki türün statüsü ise, bilim insanları tarafından “kritik tehlikede” veya “nesli tükendi” olarak sınıflandırıldı.

Göl balıklarının yok olmasındaki en büyük etkenlerden biri, istilacı ve avcı türlerin gölde kazara yayılması ve mevcut türleri yok etmesi. Avcılık ve balıkçılık uygulamalarının yarattığı tahribata da daha fazla dayanamayan bu türler, hayatta kalabilecek kadar çoğalamadan ne yazık ki yeryüzünden silinmiş oldu.  

İklim değişikliği kurbağaların sonunu getirdi

Orta Amerika’da görülen üç tür kurbağanın da neslinin tükendiği açıklandı. Orta ve Güney Amerika’da yaşayan 22 türün neslinin de kritik düzeyde tehlikede olduğu veya neslinin tükendiği duyuruldu. Bu türler arasında Kosta Rika ve Panama’ya endemik Chiriqui alacalı kurbağa (Atelopus chiriquiensis) ” ve zehirli ok kurbağaları (Dendrobatidae) ailesinden Oophaga dart kurbağası (Oophaga speciosa) bulunuyor.  

Doğa koruma uzmanlarına göre yaşamsal risk altında olan yalnızca kurbağalar değil. Bilinen amfibi türlerinin neredeyse yarısı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun en temel nedenlerinden biri chytridiomycosis adı verilen mantar kaynaklı bir hastalık. Amfibilerin derilerini etkileyen bu hastalık, hayvanlarda solunum sorunlarına neden oluyor, vücutlarının suyu emmesini güçleştirerek biyolojik dengeleri bozuyor.

IUCN’den yapılan açıklamaya göre, iklim değişikliği bu mantar türünün çoğalmasına yol açıyor, hastalığın yayılması için uygun ortamı oluşturuyor ve toplu ölümleri beraberinde getiriyor. Bu mantar hastalığı, bugüne kadar 500’den fazla amfibi türünün neslinin tükenmesine neden oldu.

Hastalığa ek olarak insan faaliyetleri nedeniyle yaşam alanları gittikçe küçülen kurbağalar ve diğer amfibi türleri günümüzde yok olmanın eşiğinde.

Nesli tehlike altında olan diğer hayvan ve bitki türleri

IUCN, nesli tükenmiş olan hayvan listesinin yanı sıra nesli tehlike altında olan türler listesini de yakın zamanda güncelledi. Bugün “Tucuxi” olarak bilinen Amazon nehir yunusları (Sotalia fluviatilis) gibi tatlı sularda yaşayan mevcut yunus türlerinin hepsi, başta baraj yapımı, balıkçılık ve kasti avlanma olmak üzere beden bütünlüklerini ve yaşam alanlarını tahrip eden insan faaliyetleri yüzünden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.

Yalnızca hayvanlar değil bazı bitkiler de iklim değişikliği, orman yangınları, tarım kaynaklı habitat kaybı, hastalıklar ve istilacı türler nedeniyle yeryüzünden silinmek üzere. Başta Çin, Meksika ve ABD olmak üzere dünya çapındaki meşe ağaçlarının 1/3’ü ve 3 farklı Macadamia fındık ağacının da nesli tehlikede.

Ağaçlar diğer canlılara da yuva ve beslenme kaynağı olduğu için yıkıcı etki çok daha büyük, çünkü tek bir ağaç türünün ve bu ağaçta yaşayan bir canlının yok olması demek, çevresindeki ekosistemin derinden ve olumsuz etkilenmesi demek.

Korumanın gücü: Avrupa bizonlarından iyi haber

IUCN Kırmızı Liste’de toplam 128 bin 918 tür yer alıyor. Bugün bu türlerin 5 bin 765’inin nesli tehlike altında. Güncellenen listedeki tek iyi haber, Avrupa bizonu (Bison bonasus) ile birlikte 25 farklı türün de iyileşme göstermesi.

Geliştirilen kapsamlı koruma politikaları ve uzun süreli koruma faaliyetleri Avrupa bizonlarının yabani popülasyonunun 2003’te 1800’den 2019’da 6200’e yükselmesini sağladı. Böylece bu tür Duyarlı (VU) statüsünden Tehdite Açık (NT) statüsüne ilerledi.

20. yüzyılın başlarında esaret altında tutulmuş olan bizonlar, 1950’lerde yeniden doğaya bırakılmalarının ardından koruma programlarının uygulanmasıyla birlikte Polonya, Rusya ve Belarus’ta yeniden görülmeye başlandı.

Halihazırda doğal ortamlarında barınan 47 farklı bizon sürüsünün olduğunu belirten IUCN Bizon Uzman Grubu’ndan Dr. Rafal Kowalczyk “Bizonlar ilk başta ormanlara salındı, fakat kış aylarında bu bölgelerde yeterli besin bulamıyorlar. Bu nedenle de tarım alanlarına iniyorlar. Burada ise insanlarla karşılaşıyorlar ve bir çatışma ortamı oluşuyor. Bizonlar için riski azaltmanın yolu, geniş çayır ve meralar oluşturmak ve bu alanları koruma altına almaktan geçiyor,” diyor.

IUCN Genel Direktörleri Dr. Bruno Oberle ve Dr. Jane Smart da, iyileşme gösteren türler ışığında koruma programlarının önemine dikkat çekiyor. Dünya çapında bitki ve hayvan türleriyle birlikte tüm ekosistemi tahrip eden insan faaliyetlerine karşı önlem alınması gerektiğini, nesli tehlike altında olan türler de dahil olmak üzere bir an önce kapsamlı, iddialı ve ölçülebilir biyoçeşitlilik hedeflerinin belirlenmesi gerektiğini vurguluyor.

Kaynaklar: IUCN, National Geographic, Mic.com, The Guardian, ABCnews, YourWeather.co.uk; IUCN Kırmızı Liste Sınıfları (TR)

Doğa kendini yenileyemedi: 2020’de nesli tükenen türler yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İlk kez 2000 yılında ABD’de Casey Sorrow ve Eric Millikin adlı iki sanatçı arkadaş tarafından başlatılan gün, zaman geçtikçe maymunlar hakkında farkındalık oluşturmak amacıyla dünya çapında kutlanmaya başladı.

Bugün; habitat kaybı, hayvan ticareti ve hayvan deneyleri gibi pek çok farklı insan kaynaklı tehdit yüzünden nesilleri tükenen, öldürülen ve ömür boyu fiziksel ve ruhsal işkenceye maruz bırakılan maymunlara ve primatlara dikkat çekmek için kısa sürede hayvan hakları savunucuları tarafından benimsendi. 

Biz de bu özel günün önemine, Aralık başında seçilen 2020 yılının ödüllü yaban hayat fotoğraflarından biriyle değinmek istedik.

Eğlence sektörü ve yaban hayvan ticareti

Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’nin 1965’ten bu yana düzenlediği Yaban Hayat Fotoğrafçılığı yarışmasında bu yıl Yaban Hayat Fotomuhabirliği kategorisinin birincisi, esaret altında tutulan yaban hayvanlarının yaşamını gözler önüne seren fotoğrafçı Paul Hilton oldu. Hilton, Endonezya’daki bir hayvan pazarında satılmak üzere boynundan kafese bağlanmış genç bir makak maymununu görüntüledi.

Bu fotoğraf, özellikle de yaban hayvan ticaretinin Covid-19 pandemisiyle birlikte dünya çapında yeniden tartışmaya açıldığı, bu süreçte yasal düzenlemelerin geçici ve çoğu zaman göstermelik şekilde elden geçirildiği, korku içinde geçen ve kayıplarla dolu bir yılda çok daha fazla kişinin zihnine ve kalbine işledi. 

Aynı zamanda yaban hayat danışmanlığı yapan Hilton’un yakaladığı kare, habitat kaybından sonra hayvan türlerine yönelik en büyük ikinci tehdit olan yaban hayvan ticaretinin karanlık yüzünü gösterdi.

Fotoğrafta “genç bir makak maymunu Endonezya Bali’deki kuş pazarında, ahşap bir kafese zincirlenmiş şekilde sergileniyor. Bu yavrunun ve diğer yavruların anneleri çok büyük ihtimalle öldürüldü. Domuz kuyruklu makaklar, Güneydoğu Asya’nın ormanlarında kalabalık sürüler halinde yaşayan enerjik ve sosyal maymun türlerinden biri. Ormanlar yok edildiği için makaklar gittikçe artan oranda ekili tarım alanlarına giriyorlar. Bu nedenle insanlar tarafından tarım zararlısı ilan edilerek vuruluyor, öldürülüyorlar. Yavrular ise daha sonra ömürlerini tek kişilik tecrit hücrelerinde geçirecekleri hayvanat bahçelerine, biyomedikal araştırma laboratuvarlarına veya hobi olarak yaban hayvan satın alan kişilere satılıyor.

Kuş pazarında satışa çıkarılan yaban hayvanlarının çoğu gizli bölmelerde tutuluyor. Makakların yasal olarak satışına izin verilse de yavru orangutanlar gizli kapaklı satılıyor. Bu tür hayvan pazarları uluslararası hayvan ticaretinin işini kolaylaştırıyor çünkü stokta olmayan hayvanlar buralardan temin ediliyor. Hayvanların son derece kalabalık ortamlarda bir arada tutulması da ise, hastalık salgınlarına yol açabiliyor.“

“Ne zaman sona erecek?”

Hilton 2020’nin ilk aylarında, yeni tip koronavirüs salgını ve küresel yaban hayvan ticareti arasındaki bağlantının konuşulmaya başlandığı günlerde bu fotoğrafı “Ne zaman sona erecek?” notuyla paylaşmıştı. Bu paylaşımdan birkaç gün sonra Çin’de gıda amaçlı yaban hayvan ticareti yasaklanmış ama deney, kürk ve ilaç endüstrileri bu yasaktan muaf tutulmuştu.

Nitekim o gün olduğu gibi bugün de doğa koruma örgütleri bu alanda ihlallerin devam ettiğine dikkat çekmeye çalışıyor. Üstelik kürk ve deney amaçlı hayvan ticaretine son verilmemesi gerek pandemi, gerekse hayvan ticaretinin devamlılığı açısından insan ve insan dışı hayvanlara karşı ölümcül tehditlerin sürmesine neden oluyor. 

Özgürlük mesajlarını yayma günü

Bugün doğal yaşam ortamlarından ve sürülerinden koparılarak insanlar için köleleştirilen maymunları anma günü. Tıpkı hayvanlarla ilgili diğer günlerde olduğu gibi, bu anmaların ötesine geçip insan menfaati uğruna sömürülen hayvanlar için harekete geçme, aktivizm yapma ve kendi hayatımızda hayvan kullanımını bütünüyle sonlandırmanın ilk günü. 

Bugün Dünya Maymun Günü’nü “kutlama” amacıyla mesaj paylaşan bir hayvanat bahçesi görürseniz, hobi olarak yaban hayvan “besleyen” bir kişinin görüntülerine rastlarsanız, bilin ki bu ne sevimli, ne eğitici, ne de hayvan sevgisinin bir göstergesi.

Aksine bu, yalnızca ardında kanlı bir ticaret ve beşeri kibir barındıran, hayvana yönelik şiddet ve istismar içeren, potansiyel bir pandemi kaynağı olan ve “suç” olarak yakından takip edilip hapis cezası gibi ağır yasal yaptırım gerektiren cani ve çağdışı bir uygulama. Yaban hayvanlarını kafeslerde ziyaretçilere sunanlara ve “pet” olarak evlerinde sergileyenlere itinayla bunu hatırlatmaktan çekinmeyin; primat türlerinin %60’ının habitat kaybı ve hayvan ticareti gibi insan kaynaklı tehditler nedeniyle nesli tükenme noktasına geldiğini onlara hatırlatın.

Kapak fotoğrafı: Deney laboratuvarlarına satılmak üzere Laos’taki bir tesiste üretilen ve korkunç şartlarda kafes içinde tutulan makak maymunları birbirini koruyor. Maymunlardan biri kör olmuş (2011, Jo-Anne McArthur, We Animals Media).

Kaynaklar: Feature Shoot, Ensia, AI-AP, Natural History Museum, Paul Hilton Photography, The Conversation, Bilimma

Dünya Maymun Günü: Ticaret, esaret ve vahşet ne zaman sona erecek? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Peki, hayvancılık endüstrisi hissedebilen bu duyarlı canlılara halihazırda akıl almaz işkenceler uygularken, pandemi sürecinde “pazar değeri kalmayan” hayvanlara tesislerde yapılan ek zulümlerden haberdar mıyız?

Bildiğimiz tek şey yöntemin farklı, sonucun aynı olduğu: Hayvanlar yine zorla ölüme sürükleniyor. Sadece daha fazla ve daha uzun süreli acı çekerek… 

DxE’nin gizli kayıtları ve ALDF koalisyonunun güncel girişimleri, acımasızlığın sınırsızlığını gözler önüne seriyor.

Farm Sanctuary, Mercy for Animals, Woodstock Sanctuary, World Animal Protection ve Animal Legal Defense Fund’ın (ALDF) da aralarında bulunduğu bir koalisyon 25 Ağustos’ta ABD Tarım Bakanlığı’na ivedi bir dilekçeyle başvurarak, özellikle pandemi sürecinde hayvan üretim çiftliklerinde yaygın olarak uygulanan ve “nüfus azaltımı” adı verilen toplu katliam yöntemlerine aktarılan COVID-19 yardım fon ve kaynakları ile her türlü destek mekanizmalarının durdurulmasını istedi. Toplu öldürme emri veya izni veren mezbaha, toplayıcı, işleyici ve dağıtıcıların kullandığı bu yöntemlerden ikisi, su bazlı köpükle hayvanların üzerini kaplama ve havalandırma sistemlerini kapatarak hayvanları nefessiz bırakma. 

Havalandırma sistemlerinin devreden çıkarılması ve hiçbir boşluk kalmayacak şekilde havalandırma deliklerinin kapatılması, hayvanların kalabalık olarak tutulduğu alanlarda, artan sıcaklık ve nemle birlikte adeta haşlanarak havasızlıktan ölmelerine neden oluyor. Bu yöntemle acı içinde ölüm birkaç saat sürebiliyor. Bazı yerlerde süreci hızlandırmak için hayvanların alıkonduğu ahırlara buhar pompalanıyor.

Hayvancılık endüstrisince ağırlıklı olarak tavuk ve hindilerin toplu halde katledilmesinde kullanılan su bazlı köpük yönteminde ise tıraş köpüğü kıvamındaki dev köpük kütleleri hayvanların üzerini tamamen kaplayacak şekilde içeri yığılıyor. Binlerce hayvanın korku içinde boğularak ölmesi, bu yöntemle 15 dakikayı buluyor.

DxE gizli video ve ses kayıtları

Direct Action Everywhere (DxE) tarafından temin edilen bir video, Iowa’nın en büyük domuz üretim tesisi olan Select Farms’ın Nisan ayı sonunda havalandırma sistemlerini kapatarak toplu katliam yaptığını ortaya çıkarmıştı.

Videoda, bir süre sonra ölüme yenik düşen domuzların hayatını kaybetmeden önce ıstırap halindeyken attığı çığlıklar duyuluyor (Uyarı: Bağlantıdaki yaklaşık 2,5 saatlik ses kaydı pek çok kişi için üzücü ve tetikleyici olabilir). DxE kayıtları aynı zamanda, az sayıda dahi olsa bazı domuzların bu uygulama sonrası hayatta kalabildiğini, fakat ertesi gün kontrol amaçlı tesise gelen eli silahlı çalışanların en ufak bir yaşam belirtisini ortadan kaldırarak hayatta kalmayı başaran domuzları da ateşli silahlarla vurduklarını gösteriyor. Ardından hayvanlar buldozerlerle tesisten çıkarılıyor.

ABD’nin dördüncü büyük domuz üretim tesisi olan Iowa Select Farms, pastoral stok fotoğraflarla dünyaya kendini etik ve hayvan dostu bir şirket olarak tanıtıyor. 

Zincirleme etki

COVID-19 pandemisi ABD’de binlerce mezbaha çalışanının hastalığa yakalanarak işi bırakmasına neden oldu. Bu da mezbahaların belirli aralıklarla kapanmasına ve tesislerin öldürülen hayvanları “işleme” kapasitelerini büyük oranda azaltmalarına yol açtı.

Fabrika çiftliklerindeki hayvanlar ise zincirleme bir etki olarak şirketler ve tesis sahiplerine göre “fazlalık” olarak görülmeye, tesislerde “sıkışıklık” yaratmaya ve hayatta kaldıkları her geçen gün “maddi yük” olmaya başladı. Hayvancılık sisteminin tüm aşamalarını etkileyen bu “yığılma” ise, salgın sürecinde kolaylıkla gözden çıkarılan bu hayvanların toplu halde bahsedilen yöntemlerle öldürülmelerine neden oluyor.

Çünkü endüstri, hayvanlardan elde edilen kârı en üst seviyede tutmaya çalışırken tedarik zincirinde meydana gelebilecek herhangi bir gecikmeyi kabul etmiyor. “Sıfır stokla üretim ve çalışma” modelini temel alan bu sistem, kesilme kilosuna ulaşan hayvanların halihazırda aktif olan daha az sayıdaki mezbahalarda ölüme gönderilmesini ve çiftliklere yeni getirilen hayvanların da bu hayvanların “tam zamanında” yerine konmasını garanti ediyor. 

Bu sıradışı toplu katliam yöntemlerine karşı ilk adımı attıklarını söyleyen ALDF yöneticilerinden Stephen Wells, pandemi nedeniyle bu yöntemlerle yapılan toplu katliamların devam edebileceğini düşünüyor. Çünkü devlet ve şirket politikaları, mezbahalarda ve hayvan üretim çiftliklerinde çalışanların, kesim sıraları boyunca dip dibe durmalarını ve bu süreçleri hızlandırmalarını zorunlu kılıyor. Bu da virüsün bu ortamlarda daha kolay yayılmasına yol açıyor. Sonuç olarak tesislerin geçici olarak kapanmasının, tedarik zincirindeki aksamaların ve dehşet verici toplu katliamların önümüzdeki aylarda daha da artacağı tahmin ediliyor. 

Iowa’daki resmi devlet yetkililerinin Nisan sonunda ABD yönetimine gönderdikleri uyarı niteliğindeki resmi mektupta, üretim ve işleme tesislerindeki “iş veriminin düşmesi” veya bu tesislerin pandemi sonucu kapatılması nedeniyle, üreticilerin her hafta 700 bin domuzu toplu halde öldürmek zorunda kalabileceği aktarılmıştı. 

Vegan oyuncu Joaquin Phoenix, Temmuz ayında ALDF ile ortak bir çağrı yaparak tanık oldukları ek ihlalleri bildirmeleri için mezbaha ve üretim çiftliklerinde çalışanlara seslenmişti.

Kaynaklar: ALDF, The Intercept, DxE YouTube, VeganNews

Pandemi sürecinde hayvan çiftlikleri ve mezbahalardaki toplu katliamlar yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Yağma Yok! Prof. Dr. Orhan Kural’dan Korona Virüsüne Adil Bir Yaklaşım yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Zaten zor ekonomik koşullarda çalışmalarını yürüten bu firmaların daha ne kadar devam edeceğini öngöremediğimiz bu özel durum dolayısıyla biriken masraflar ve işletme bedelleri sonucunda kapılarını temelli kapatmamaları adına destek vermeye özen göstermemiz gerekmektedir. Bu doğrultuda Türkiye’deki vegan işletmelerin güncel faaliyet durumlarını görebilmeniz adına aşağıdaki tabloyu hazırladık.

Haberin yayınlama anında güncel olan listemizde işletmelerin sosyal medyadaki paylaşımları esas alınmıştır. Faaliyetlerine devam eden veya paket servis ve al-götür şeklinde devam etme kararı alan işletmelere çevrimiçi veya temassız ödeme yapmanız, nakit para değiş tokuşu yapmamanız, asgari etkileşimde bulunmanız ve bu etkileşim öncesi ve sonrasında gerekli hijyenik önlemleri almaya özen göstermenizi önemle rica ederiz.

En kısa sürede bu sosyal mesafe dönemi atlatmamız ve listedeki kapalı işletmelerin tekrar kapılarını açtıklarını görme dileklerimizle sizlere güvenli, sağlıklı günler dileriz.

Bu Zor Dönemde Vegan İşyerlerine Destek Olmayı İhmal Etmeyin yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.