Mısır Tarım Bakanlığı; zehirleme, kitlesel öldürme ve yasadışı toplamaları tamamen yasaklayarak Aşıla-Kısırlaştır-Yerinde Yaşat (TNR) modelini resmi ve zorunlu tek yöntem olarak ilan etti.

Sokakta yaşayan hayvanların ekosistemin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayan Mısır Hükümeti, cezasızlığa da son vererek yeni düzenlemeleri ihlal edenlere karşı derhal yasal işlem ve cezai süreç başlatılacağını duyurdu.

Katliam ve zehirleme yasaklandı: Tek geçerli yöntem TNR

Mısır’ın Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD), Kunming-Montreal Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi (GBF) ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) standartlarına uyum yükümlülüğü doğrultusunda hazırlanan ve 8 – 11 milyon arasında olduğu tahmin edilen köpekler için ulusal planda şu kararlar öne çıkıyor:

• Zehirleme ve toplu öldürme yasağı: Bireysel ya da kurumsal düzeyde gerçekleştirilen her türlü zehirleme, toplu öldürme ve hayvanların doğal alanlarından izinsiz nakli kesin olarak yasaklandı.
• %70 Kuduz aşısı hedefi: Ülke genelindeki popülasyonun en az %70’inin kuduz aşısı ile koruma altına alınması hedefleniyor.
• “Yerinde Yaşat” ilkesi: Sokakta yaşayan hayvanlar yakalanıp kısırlaştırıldıktan ve aşılandıktan sonra kesinlikle alındıkları sokaklara geri bırakılacak (TNR = Trap/Neuter/Vaccinate/Release)

“Sokak hayvanları doğal savunma hattımızdır”

Mısır Bilimsel Araştırma ve Teknolojik Akademisi ile uzman tıbbi komitelerin raporlarına dayandırılan kararda, sokak hayvanlarının ekolojik dengedeki hayati rolü öne çıkarıldı.

Bakanlık açıklamasına göre:

1. Kemirgen ve sürüngen kontrolü: İklim krizinin de etkisiyle arttığı öne sürülen yılan, akrep ve kemirgenlere karşı sokak hayvanları şehirlerin ilk doğal savunma hattını oluşturuyor. Popülasyonun yok edilmesi, kent içi halk sağlığını doğrudan tehdit eden daha büyük ekolojik felaketlere yol açıyor.
2. Aç bırakmak savunma güdüsünü yükseltiyor: Hayvanların gıda ve su gibi temel yaşamsal ihtiyaçlardan mahrum bırakılmasının, hayatta kalma güdülerini tetiklediği bilimsel olarak kanıtlandı. Bu nedenle sokakta besleme ve bilimsel müdahale hayati önem taşıyor.

Mısır Tarım Bakanlığı Hayvan Refahı Direktörü El-Hüseyni Muhammed Avad, kamusal sorumluluğa dikkat çekerek yaptığı açıklamada şu ifadeleri kaydetti:

“Sokakta yaşayan köpekler esasen insan kaynaklı bir durum olduğundan, ekolojik dengeyi sağlayabilmek adına onların sorumluluğunu üstlenmek zorundayız. Sokaklarda hiç köpek görmek istemeyenler bu karardan memnun kalmayabilir. Ancak bilimsel açıdan bakıldığında; diğer tüm canlı türlerinde olduğu gibi köpeklerin de yokluğu ekolojik dengesizliğe yol açar. Sokakta yaşayan köpekler kemirgenlere karşı bir savunma hattıdır. Onları doğrudan avlamasalar dahi varlıkları sıçanları uzak tutar. Ayrıca yüksek miktarda organik atığı tüketirler; onlar olmasaydı bu atıklar çürür, sinek, sivrisinek ve bakteri yayılımına sebep olurdu.”

Türkiye’nin “ölüm kampları” karşısında Mısır’ın “yerinde yaşatma” vurgusu

2024 yılında tüm toplumsal itirazlara ve kitlesel eylemlere rağmen mecliste onaylanarak hayata geçirilen “Katliam Yasası” sebebiyle sokakta yaşayan köpekler Türkiye’nin dört bir yanında İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin baskısıyla ve belediyelerin girişimleriyle toplatılıyor, barınak ve bakımevi adı altındaki tecrit merkezlerinde açlığa ve ölüme terk ediliyor, mevcut mevzuata dahi aykırı şekilde toplu öldürmeler yaşanıyor.

Oysa Mısır’ın ortaya koyduğu ulusal strateji, sokakta yaşayan hayvanlara popülist nefret söylemleriyle değil, bilim, haklar ve ekolojik gerçeklikle yaklaşılması gerektiğini kanıtlıyor.

Tecrit, sürgün ve katliam odaklı yasal düzenlemeler açık bir yaşam hakkı ihlali ve bilinçsizce uygulamaya konan bir ekolojik yıkım pratiğidir. Türkiye’deki merkezi ve yerel yönetimler; yüzyıllardır süregelen sokaktaki yaşamı ve türe özgü varoluşu yok sayan bu katliam yasasından ve cezasızlık politikalarından derhal vazgeçmeli, Mısır’ın da benimsediği uluslararası standartlardaki Aşıla-Kısırlaştır-Yerinde Yaşat (TNR) modelini ve yaşam hakkı hak temelli çözümleri derhal uygulamaya koymalıdır.

Çünkü sorumluluk; sokakta yaşayan hayvanlarda değil, 2004 yılından bu yana 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun köylerden kentlere kadar kendisine yüklediği kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatma görevlerini yerine getirmeyen belediyelerde ve Tarım ve Orman Bakanlığı’ndadır.

Mısır’da yıllar içinde değişen zihniyet

Mısır’ın bugün ilan ettiği ulusal strateji, geceden sabaha alınmış tesadüfi bir karar değil. Yıllar süren hak mücadelesinin, bilimsel ısrarın ve kamusal zihniyet dönüşümünün bir sonucudur. Uluslararası Hayvan Koruma Örgütü’nün (OIPA) 2019 tarihli raporları, ülkedeki tablonun yakın geçmişte ne kadar ağır olduğunu net biçimde ortaya koyuyor.

2019 verilerine göre Mısır; sokakta yaşayan hayvanları zehirlemek için hem insan sağlığı hem de çevre için son derece tehlikeli bir toksin kullanıyor, ateşli silahlarla öldürmeler gerçekleştiriyor ve kamuoyundaki popülist şikayetlere öldürme politikalarıyla yanıt veriyordu. Raporlar, o dönemde yürütülen pilot Aşıla-Kısırlaştır-Yerinde Yaşat (TNR/TVNR) projelerinin başarısını kanıtlamasına rağmen, bütçe yetersizlikleri ve muhafazakar bürokrasi nedeniyle ulusal çapa ulaşamadığını belgeliyordu.

Ancak sivil toplum kuruluşlarının dirençli mücadelesi, milletvekillerinin girişimleri ve bilimsel verilerin ısrarla savunulması sayesinde Mısır; 2010’lu yılların çağdışı anlayışını ve öldürme pratiklerini geride bırakmayı başardı. 2019’da ceza kanununda yapılan değişiklik tasarılarıyla başlayan bu süreç, bugün devletin resmi olarak toplu öldürmeyi ve zehirlemeyi yasaklayıp TNR modelini tek geçerli ulusal strateji ilan etmesiyle taçlandı.

Mısır ileriye giderken Türkiye neden yüzyıl geriye düşüyor?

Mısır’ın benimsediği bu ulusal strateji; doğrudan “hak temelli” bir perspektiften ziyade, çoğunlukla ekolojik dengeye ve insan odaklı faydaya dayanıyor. Hayvanların ekosisteme sunduğu “faydalar” üzerinden araçsallaştırılması, türcülük karşıtı ve hak temelli yaşam savunusu açısından eleştiriye açık bir zemin sunsa da; Mısır yetkililerinin sokakta yaşayan hayvanların durumunda insan kaynaklı tarihsel sorumluluğu kabul etmesi, tecrit ve öldürme yöntemlerini kesin bir dille reddederek “yaşatma ilkesini” devlet stratejisi haline getirmesi önemli bir adımdır.

Mısır’ın geçirdiği bu tarihsel dönüşüm, gelişim ve ilerleme kavramlarının ne anlama geldiğini açıkça gösteriyor. Bir devletin ve toplumun gelişmişlik seviyesi; sokakları ve doğayı paylaştığı canlıları yok ederek değil, insan dışı hayvanların yaşam hakkını bilimsel ve etik standartlarla güvence altına alarak ölçülür.

Mısır, geçmişteki insan merkezli ve şiddet içeren uygulamaları terk edip uluslararası anlaşmalara dayanan ekoloji temelli bir vizyona yönelirken; Türkiye yetkilileri, 2004 yılında yürürlüğe giren ve kısırlaştırmayı esas alan 5199 sayılı kanunu ve bilimsel yöntemleri uygulamak yerine, 2024 yılında kabul edilen “Katliam Yasası” ile adeta yüzyıl önceki hapsetme ve öldürme politikalarına geri dönmeyi tercih etti.

Devletlerin sorumluluğu; bilimin, etiğin ve çağdaş hak normlarının gerisine düşmek değil, tıpkı Mısır’ın yaptığı gibi, geçmişteki hatalı uygulamalardan ders çıkararak canlıların yaşam hakkını merkeze alan politikaları hayata geçirmektir.

–

Kaynaklar: Egypt Today, Egyptian Streets, Daily News Egypt, OIPA, English Ahram

Kapak fotoğrafı: Simon / Unsplash

Sokakta yaşayan hayvanlar için yerinde yaşatan ulusal strateji Mısır’dan yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu rehber, hayvanların korunması için alınabilecek önlemleri içermektedir ve bireylerin toplumsal olaylar sırasında sokakta yaşayan hayvanları nasıl koruyabileceklerini açıklama amacıyla hazırlanmıştır.

Sokakta yaşayan hayvanlar, kamusal alanda gerçekleşen toplumsal olaylardan en çok etkilenen gruplardandır. Onları risklerden korumak için önceden hazırlıklı olmak, acil durumlarda hızlı müdahale etmek ve sonrasında rehabilitasyon süreçlerini desteklemek gerekir. Bu durum, ciddi fiziksel ve psikolojik travmalara yol açabilir.

Unutmayın: Her küçük çaba, bir hayatı kurtarabilir.

Rehbere erişmek için tıklayın.

Hayvanlar İçin Yeni Rehber: Toplumsal Olaylarda Sokakta Yaşayan Hayvanları Korumak yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal medya açıklaması üzerine yaptığımız değerlendirme ile Çanakkale DKMP’ye sesleniyoruz:

Belediyeler halka “emreden, parmak sallayan” tekil kişi gibi yazılmış, bir kamu kurumunun halkla iletişiminde aşağıdaki dili kullanması uygun mudur?

Çanakkale DKMP’nin açıklamalar sahipsiz KÖPEKLERİN toplanacağı maddesi ile başlıyor. Sonrasındaki maddelerde sahipsiz HAYVANLARIN toplanacağı ve belediyelerin tüm sahipsiz hayvanları bakımevlerine koymak zorunda olduğu belirtiliyor.

Kurulun kararlarında ilerleyen maddelerde köpekle birlikte kedi de geçiyor. Bir karışıklık mı oldu yoksa gerçekten sahipsiz tüm hayvanlarla kediler de kast edilerek 2028 beklenmeden bakımevlerine alınmaları mı istenmekte?

Paylaşımdaki metin üzerinden, Koruma Kurulu 7527’yi,  Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamalarından oldukça farklı değerlendirmiş: Sayın Erdoğan 24.07.2024’de 7527 no’lu yasayı “sadece insanları değil sokak hayvanlarını da yaşatmayı amaçlayan” olarak tanıtmış, bakımevlerine alınan hayvanların sahiplendirilmesine çalışılacağı açıklanmış ve “halktan buna destek vermesi” istenmişti. Ayrıca, birkaç yerde de sıcak, güvenli barınaklardan bahsetmişti. Sonrasında Sayın Erdoğan ya da hükümetin görüşü mü değişti?

Yürütmenin en başı Cumhurbaşkanlığının açıklamalarını taradığımızda hiç bir yerde sokak hayvanlarının eziyet/mağduriyetine yol açacak en ufak bir mesajına rastlamıyoruz. “Hayvanları korumanın inanç ve insanlık gereği olduğu” mesajı ise X’de hâlâ çıkıyor.

Cuhurbaşkanlığının açıklamaları ile 7527 yan yana koyulduğunda Çanakkale il sınırları içinde: Hayvanların eziyet ve acı çekmesine neden olabilecek sayıda hayvan bakımevlerine alınabilir mi? Salgın hastalık ve toplu ölümlerine neden olabilecek şekilde istif yapılabilir mi? Yanıtın yasal, vicdani, ahlâki, dini..tüm zeminlerde HAYIR olacağı görüşündeyiz. Fakat kararlarda “hayvanları koruma” amaçlı önlem ve uyarıları içeren bir planlama bulunmuyor. Bu kararlar uygulanırsa, insan ve hayvanlar için çok kötü ve geri alınamayan sonuçlar doğabilir.

İL HAYVANLARI “KORUMA” KURULU’nun Çanakkale halkı ve hayvanları için bunu istemeyeceği çok açıktır. Bu bağlamda, belediyeleri derhal toplamaya zorlamadan, hayvanları da koruyacak önlemlerin alındığı bir planlamanın yapıldığını bir sivil toplum kuruluşu ve bu ülkede yaşayan yurttaşlar olarak görmek istiyoruz.

Açıklamada “tehlikeli, saldırgan ve tedavi edilemeyen hastalıklı köpekler” için Veteriner Hizmetleri Kanunu’nun 9. maddesinin uygulanacağı belirtiliyor. Açıklamadaki cümleden “tehlikeli, saldırgan ya da tedavi edilemeyen hastalıkla nitelendirilen hayvanlar” için Madde 9’un hangi bendi uygulanacak? 9 (3)’deki “Hayvanlara ötenazi yapmak yasaktır” ile başlayan kısım mı?

İl genelinde tehlikeli, saldırgan ya da tedavi edilemeyen hastalıkla nitelendirilebilecek HER BİR sokak hayvanı için  Çanakkale DKMP’den şeffaf ve izlenebilir bir süreç oluşturmasını bekliyoruz.

Yanlış herhangi bir adımın bir yaşamı söndürebileceğinden hareketle, bu izlenecek süreçte veterinerlik tıbbı açısından tartışmasız doğru karar verildiğinin Türk Veteriner Hekimleri Birliği ve Çanakkale Veteriner Hekimleri Odası’nın denetlemesi ve sürece dahil olması hem önemli hem de gereklidir.

Çanakkale Barosu Hayvan Hakları Komisyonu ve STK’ların yasal ve hukuki açıdan gözlemci ve gerektiğinde itiraz edebilmek üzere sürece dahil olması hem önemli hem gereklidir.

Belediye sorumluluğunda kalan hayvanlar için onların belirlediği alanlarda “kontrollü besleme” yapılacağı belirtilmiş. “Kontrolsüz beslemeye son” başlığı altında da köpeklerin beslenmesine dair getirilen yasaklar maddelenmiş.

“Kontrollü besleme” sadece belediye bakımevleri ile sahipli KÖPEKLERİN beslenmesi ile mi sınırlıdır? İL HAYVANLARI KORUMA KURULU olarak, bunların dışında kalan, halen serbest gezen KÖPEKLER için kontrollü bir besleme uygulaması var mıdır?

Sokaktaki köpeklerin bir anda toplanamayacağı gerçeğinden hareketle (1800’lerin başından bugüne sayısız deneme), onları açlığa mahkum etmeyi kimse düşünmüyordur? Çünkü kuşaktan kuşağa en az 500+ yıldır aktarılmış alışkanlıklara tamamen ters.

Beslemenin ormanlık bölgelerde yasaklanması beraberinde büyük sorunlar getirecektir. Yerleşim yerleri ve çöplüklere doğru hayvan hareketi olacağının öngörülmesi sadece bir tanesi.

“Kaçak üretim ve satışa sıkı denetim” hakkında açıklamanın diliyle uyumlu olarak, neden “kaçak üretim ve satışa SON ya da YASAK” denmiyor da sadece “SIKI DENETİM” ile geçiliyor?

Kaçak kedi ve köpek üretim ve satışını için neden ihbar mekanizması oluşturmuyor ve STK’ları sürece dahil etmiyorsunuz?

Sahipsiz hayvanlar ve köpekler özelinde bu kadar yasak öngörürken, Çanakkale ili genelinde üretim ve satışın tamamen durdurulması daha doğru olmaz mı?

“Belediyelerin bütçelerinin en az %50’sini barınak ve doğal yaşam alanlarına …” Hangi bütçelerinin?

Bu kararlar, kent/kırsalda kedi ve köpekler üzerine deneyim ve bilginin İL HAYVANLARI KORUMA KURULU’nda temsil edilmediği ve/veya dikkate alınmadığını düşündürmekte. Oysa Çanakkale’de hem yerelde hem büyük şehirlerde saha çalışmaları ile kazanılmış ne çok birikim var.

Sokak hayvanları için 1800’lerin başından bu güne kamu kurumları sokak hayvanları üzerinde toplama/tecrit/öldürme yaparken halk da büyük oranda koruma ve kollamayı tercih etti. 2025’de bu devam mı edecek? Aynı şeyleri yaparak farklı bir sonuç mu bekleniyor?

Yaşam hakkı biricik. Çanakkale’de bunu gözetecek olan yetkili, görevli ve yurttaşlara selam olsun.

Sokakta Yaşayan Hayvanların Yaşam Hakkı: Çanakkale DKMP’nin Sosyal Medya Açıklaması Üzerine Bir Değerlendirme yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Kabul edenler büyük bir acıya, utanca ve kaosa el kaldırarak tarihte yerlerini almış oldular.

Komisyon ve TBMM Genel Kurulu’nda “yaşam hakkını sonuna kadar savunan”, tecrit ve ölüme karşı ses veren, meydanlarda, sosyal medyada, her alanda ayağa kalkanlarla birlikte mücadele ettik. Bundan sonra da ediyor olacağız.

Bu yasa Cumhurbaşkanı’nın onaylamasından, ve Resmi Gazete’de yayınlandıktan sonra yürürlüğe girmiş olacak. Cumhurbaşkanı kendi görüşlerini açıkladığından bu aşamada bir değişiklik beklenmiyor.

Fakat;

Hukuk Yoluyla Bu Düzenleme Geri Çekilmelidir

Hükümet bu yasal düzenlemeyi 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda yaptı. Amacı ve başlığı “hayvanları koruma” olan bir kanunun içine, insan ve çevre sağlığının yerleştirilmesi, hak kavramını daraltıcıdır. İnsan ve çevre sağlığı üzerine yasal düzenlemeler zaten mevcut olup, hali hazırda da yürürlüktedir.

“Hayvanları koruma” amaçlı kanunun içine hayvanların nasıl tecrit edilecekleri, haklarının nasıl kısıtlanacağı ve nasıl öldürüleceklerine dair açık ve örtülü (atıf yapılarak) maddelerin yerleştirilmesi, bu kanunun “özüne” ve “ruhuna” aykırıdır. O nedenle Anayasa Mahkemesi ve iptal süreci önemlidir. Hepimiz bu sürecin içinde olacağız.

Uygulama Her Yerde Aynı Olmayacak

Biliyoruz ki, 2004’den bugüne de 5199 sayılı kanun vardı. Uygulaması il ve ilçelere göre, aynı büyükşehir belediyesine bağlı belediyelere göre bile büyük farklılıklar gösterdi.

Kısırlaştır-Aşıla-Yerinde Yaşat programını uygulayan belediye sayısı az, toplama yapan ise çok oldu. Sızan videolarda görüldü ki kimi belediyeler gizli olarak hayvanları toplu öldürmeye devam ettiler.

5199 ile kanunen yasaklanmış olmasına rağmen ne öldürme ne de geniş alanlarda toplama önlenebildi.
Buradan, bu ölüm yasal düzenlemesi yürürlüğe girdiğinde, uygulamanın her yerde aynı olmayacağını düşünüyoruz.

Yasal Düzenlemenin Bazı Maddeleri Daha Çıkarken Kadük-İşlemez Olacak

Sokakta besleme yasaklanabilir ama durdurulamaz. Kimi yerlerde besleme yapanların üzerine gidilerek ceza yazılabilir, bunu haberleştirerek baskı oluşturulmaya da çalışılabilir ancak engellenemez.

Yasaklı ırklar konusundaki yasal düzenlemeyi anımsayalım. 2 yıl geçti ve şimdiki durum; üretim ve satışın devam ettiği gerçeğidir. Çünkü kontrol mekanizması oluşturulmadı.

Besleme yapan binlerce insanı kontrol edecek bir yöntem yoktur. Ayrıca, bu dayatma toplumdan da “aç ve susuz bırakma” üzerinden kabul görmez.

Kamuda da, Halkta da Tarihi Tekerrür

Kamusal idareler en az 150 yıldır hayvanlar üzerinde tecrit-sürgün ve öldürme uyguluyor. Toplumun küçük bir kesimi bunu umursamıyor ama büyük çoğunluğundan kabul görmüyor. Bu kez de görmeyecek.

Sokak hayvanları için her sürgün ve kıyım, toplum kültürümüzde acı ve uğursuzlukla etiketlenmiştir. Bize özgü olan yaşatma ve yaşamı hak olarak görme inanç ve anlayışımızın kökü derin ve güçlüdür.

Geçmişte yasalarla, hükümlerle hayvanlar kitlesel olarak öldürülmüş ama halk yaşatmıştır. Gene halk yaşatacak. Bizler yaşatacağız!

1930’larda gazete haberlerinde, öldürmeye gelen memurlara İstanbul’un kimi ilçelerinde hayvanların verilmediği, esnafıyla mahalle sakinleri ile bu hayvanları korumaya aldıkları yazılmış. O yıllarda kuduz endişesi olması ancak aşı ve kısırlaştırmanın bir yöntem olarak kullanılmamasına rağmen yine de bu kadar ölümcül bir hastalığa karşı halk kedi ve köpekleri korumuştur.

Şimdi kısırlaştırma ve aşılama var ve biz yine koruyacak ve yaşatacağız.

Halk olarak, yüzlerce yıldır süregelmiş şehir ve kırsal yaşamdaki insan-hayvan bağımıza elbette ihanet etmeyiz. Israrla ve kararlılıkla, “ölüme hayır, kısırlaştır-aşıla-yerinde yaşat” demeye devam edeceğiz.

“Hak” Geriletilmez, Genişletilir

Ak Parti hükümeti, Cumhur İttifakı ve kamu yönetimi sokakta yaşayan hayvanların haklarında tarihsel bir hata yaptı. Kamunun eski alışkanlıkları üzerinden toplama ve öldürmeye yasal izin isteği ve buna zemin oluşturulması büyük bir yanlıştır. Hayvanların yaşama hakları, yasayla tanımlandığı tarihten tam 20 yıl sonra, tekrar geriletilmiştir.

Toplum, vicdanının kabul ettiği yolda tepki vermeye ve kurumlara bunun için ısrar etmeye devam edecektir. Halk mahallelerde yan yana gelecek, dayanışma içinde hayvanları yaşatacaktır.

Toplumda karşılığı olan, bilime, vicdana, inançlarımıza uygun kurallarla toplumsal huzur sağlanabilir. Ve halk her zaman huzur ister.

Yaşatan Yasa ve Anayasal Güvence Israrımızda Kararlıyız

Doğru ve etik olan, toplumla zıtlaşmadan kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmanın önünün açılması ve yaygınlaştırmasıdır. Yaşanan sorunların bilim, vicdan ve toplumsal kabuller zemininde çözülmesi ve hayvanların haklarının anayasal güvenceye alınması mutlaka sağlanacaktır.

Kültürel değerlerimiz, inançlarımız ve dinamiklerimiz o kadar bize özgüdür ki bu kaynaktan çıkmayan, onunla beslenmeyen ve onunla uyumlanmayan hiçbir dayatmanın bizim topraklarımızda sürebilmesi, uygulanabilirliği yoktur. O yüzden yerinde yaşatan, kollayan bir hayvan hakları yasasına ve anayasal güvenceye mutlaka kavuşturacağız.

Bu kaos ve karanlıktan, bilim ve vicdanla yüzümüzü aydınlığa çevirdik.

Her yaşam biricik ve çok değerli.

Buna inanarak, ısrarla ve kararlılıkla, “ölüme hayır, kısırlaştır-aşıla-yerinde yaşat” yolunda çalışmaya ve dayanışmaya devam.

#YaşamakHaktır #YasayıGeriÇek #YasaDeğilCinayet

30.07.2024 – Bugün Yeni Bir Gün yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bilimsellikten uzak ve çelişkilerle dolu bu tasarıyı kabul etmiyoruz!

Gerekçelerdeki Temel Eksiklikler

Önerilen ötenazi/uyutma/itlaf/öldürmenin Türkiye’de ve Osmanlı Devleti’nde kullanılmış ve sonuç vermemiş olmasına değinilmemiş. Öldürmenin yasal olduğu dönemde tepki gördüğü, yıllar içinde artan toplumsal tepkiyle kimi bölgelerde fiili olarak durduğu ve daha sonra da yasa ile kaldırıldığı belirtilmemiş.

Taslağın temel amacı sokaktaki hayvan ve özellikle köpek nüfusunu kontrol altına almak. Ancak köpek nüfusunu oluşturan nedenler üzerine bir çalışma yapılmamış. Kök nedenleri tanımlamadan, doğrudan mevcuttan (kısırlaştırma) farklı bir yöntemle (öldürme) köpek nüfusunun kontrol altına alınacağı iddia edilmiş. Kök nedenler belirlenmeden yapılacak her çalışma sonuçsuz kalacaktır.

WOAH (Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü) başta olmak üzere dünyada hayvanlar konusundaki otoritelerin tamamı KÖPEK NÜFUS YÖNETİMİ’nde kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmayı önermektedir. WOAH referansı, eski ismiyle ve açıkladığı kodlara ters kullanılmış.

Gerekçelerin genelinde verisizlik ve olanların da doğru içerikle kullanılamadığı görülüyor. Bilimsellikten uzak ve geçmiş başarısız deneyimlerin analizlerine atıf yapılmamış.

Argümanlar Veriler ve Referanslarla Desteklenmiyor

Trafik kazalarında hayvana çarpmanın sayısal verisi kullanılırken ne kadarının yaban hayvanı, kedi ya da sahipsiz köpek olduğu belirtilmiyor. Açıklama verilmediğinden, okuyanları tüm kazaların sahipsiz köpekler nedeniyle olduğu algısına itebilir.

Kuduz riskli temas başlığında belirtilen sayıların alt açılımları ve Sahipli, sahipsiz, kedi, köpek, yaban, besi hayvanları kırılımı verilmiyor. Kayıt verilmediği ve açıklama notu da olmadığından tüm kuduz aşılarının sahipsiz köpekler nedeniyle olduğu algısına itebilir. Hem doğru değil hem de yanıltıcıdır. Buna rağmen, kuduz temaslı grafiği konulması anlamsızdır. Grafik, “bilimsel bir çalışma” izlenimi vermez.

Türkiye’de sahipsiz köpek saldırılarından ölen kişiler olduğu belirtilmiş ama sayısal veri eklenmemiş. “En temel insan hakkı olan yaşam hakkını dahi tehdit eder” durumda olduğu yargısı var ama bunu destekleyecek hiçbir veri yok.

Bakanlıkça yayınlanan yıllara göre kısırlaştırılan hayvan tablosu verilmiş ve veri olarak kullanılmış ancak bunun en temel kedi-köpek kırılımının verilmemesi bir başka eksikliktir.

Köpek popülasyonunun üstel arttığı ifade ediliyor ama bir bilimsel referans konulmuyor. Hangi uluslarası yayınlarda bu “bilgi” geçmektedir sorusunun yanıtı verilmelidir.

Gerekçelerde “Türkiye’de 2 milyon civarında köpek olduğu ifade edilse de…” şeklinde kaynaksız bir sayısal referans oluşturulmaya çalışılmış ve kendi tahminleri ile 4 milyon köpek olduğu yargısına varılmış. Sahipsiz köpek nüfusunun tahmini için matematiksel bir model ortaya konmamıştır. Çok kritik bu sayının sadece kişisel tahminlerle yasa taslağında kullanılması yanlıştır.

2024 için yapılan 4 milyon tahmini 2022’deki köpek nüfusu olarak da kullanılması bir başka hata ve kendi içinde çelişkidir. 2022’de köpek nüfusu olarak yine 4 milyon sayısı kullanılmış, o zaman 2022 ile 2024 arasında köpek nüfus artışı olmamış demektir. Bu da “üstel artış” iddialarını yerinde çürütür.

“Sahipsiz hayvanların saldırısı sonucunda valiliklere ve yerel yönetimlere açılmış birçok tazminat davası bulunmakta olduğu” belirtilse de sayı verilmiyor. Çalışmanın ciddiyeti için bu kayıtlar verilmelidir.

“Bilimsel verilere göre, sahipsiz hayvanların popülasyonunun kontrol altına alınabilmesi maksadıyla tüm popülasyonun %70’inin kısırlaştırılması” bir gereklilik olarak belirtilmiş. Hem referans hem de %70’in ne kadarlık sürede ulaşılması gerektiği belirtilmiyor. Bu önemli eksiklik yanlış yargılara varılmasına neden olabilir.

Belirsizlik, Eksik Gerekçelendirme ve Çelişki

Düzenlemede “sahipsiz hayvan”, ”sahipsiz köpek” karışık olarak geçiyor. Öznenin köpekler olduğu belli ama sahipsiz hayvan tanımı da geçtiği için kediler de dahil ediliyor.

Gerekçede “sahipsiz hayvan popülasyonunun yoğunluğu, artışı..” vb. yargıları yer almakta ama buna destekleyen bir istatistik verilmiyor. Bir kanunun gerekçesinde kamu yararı ve doğru yönlendirme için devletin verileri büyük bir ciddilikte kullanılmalı, verisiz gerekçelendirme yapılmamalıdır.

Sahipsiz köpeklerin ceylan ve karacalara zarar verdiği bir gerekçe olarak belirtiliyor. Ancak bu gerekçenin kullanılabilmesi için Bakanlığın her sene yaban koyunu, keçisi, ceylanlar için açtığı av ihaleleri ile iki soruya yanıt bulunması gerekiyor:

a) Yaban hayatını koruma amacı güdülüyorsa, neden öncelikle bu ihaleler durdurulmuyor?

b) Sahipsiz köpek kaynaklı yaban hayatında azalan türler üzerinden Türkiye’de bilimsel bir çalışma var mıdır?

Referans Sorunu

OIE (the Office International des Epizooties)’a atıfta bulunulmuş. 1924’de kurulan OIE, 2003’de WOAH (World Organisation for Animal Health) adını almıştır.

Dünya çapında hayvanlar üzerine en önemli otoritelerden olan WOAH’ın KARA HAYVANLARI SAĞLIK KODU yayınının Bölüm 7.7’si KÖPEK NÜFUS YÖNETİMİ’ne ayrılmıştır:

“Köpeklerin toplu olarak itlaf edilmesinin etkisiz olduğu ve ters etki yaratabileceği dikkate alındığında, popülasyonunun boyutunun azaltılması, kuduz yaygınlığının azaltılmasında etkili bir yol değildir. DPM, popülasyon değişimini azaltarak kuduz kontrolüne katkıda bulunabilir, dolayısıyla aşılanmış bir köpek popülasyonunda sürü bağışıklığının korunmasını destekleyebilir. Nüfus değişiminin kuduz kontrolüyle en alakalı bileşenleri, aşılanmamış kalma riski taşıyan yavru köpeklerin doğumunun azaltılması ve aşılanmış köpeklerin refahının ve yaşam beklentisinin iyileştirilmesidir.”

Bu maddeden açıkça görülmektedir ki WOAH köpekleri toplu olarak öldürme/itlaf etmeyi önermediği gibi bunun ters etki yaratacağını ve kuduza karşı etkisiz olduğunu belirtiyor. AşılanMAmış kalma riski olan yavruların doğumunun azaltılmasını öneriyor.

Yasa taslağında OIE’ye atıfta bulunulması 2003’den eski bir kaynak kullanıldığını ve “güncel” kodların dikkate alınmadığını gösteriyor. Bu büyük bir hatadır.

Tartışmalı İddialar

Son derece tartışmalı bir iddia var: ”Sahipsiz hayvanların sayılarının kontrol altına alınması bir yana bazı çevrelerce adeta sahipsiz hayvanların kontrolsüz artışı desteklenmektedir. Bu durum, iyi niyetle yapılan bağışların belirsiz ve kanun dışı maksatlarla kullanılabilmesine imkân tanımakta ve popülasyon kontrol çalışmalarını sekteye uğratmaktadır.”

Taslağı yazanlar tüm kamuoyuna, bu cümleleri hangi olaylar üzerinden belirttiklerini açıklamalıdır. Çünkü bir “suç” iması olup, buna dair şüphe ve endişeleri olduğunda savcılık araştırması istenmelidir. Bu yapılmadı ise sosyal olaylarda vicdani ve dayanışmacı yönü bilinen toplumumuz endişe ve bilinmezlik içinde bırakılmamalıdır.

Türkiye’deki hayvan hareketi ile ilgili olmayan bir cümlenin, 5199 sayılı kanunda değişiklik için gerekçe olarak gösterilmesi ciddiyetine temelden gölge düşürüyor. Türkiye’deki hayvan hareketi 2004 yasasından önce de günümüze kadar da Kısırlaştır, Aşılat, Yerinde Yaşat üzerinden ilerlemiştir. Hayvanlarla ilgili kampanyaların, STK’ların belediye ve hükümetlerden ısrarla istediği “kısırlaştırmadır”. Buna rağmen, gerekçede tam aksi bir ifade geçmesi maddi bir hata değilse, titizlik gösterilmediğinin bir başka kanıtı olabilir.

Gerçek Çözüm: Kısırlaştır, Aşıla, Yerinde Yaşat

Gerekçeler kendi içinde tutarsızdır. Kısırlaştır, Aşıla, Yerinde Yaşat programı üzerinden geliştirilmiş 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun belediyelerce uygulanmadığının tespiti yapılmış. Denetimsizlik gibi sistemsel sorunlar işaretlenmiş ve kısırlaştır, aşıla, yerinde yaşat programının çözüm olmadığı iddia edilmiş. Oysa denetimsizlik ve uygulama eksiklikleri programın değil, yürütmenin eksikliğini gösterir. Uygulanamayan programın başarısızlığından söz edilemez.

“…Sahipsiz hayvanların kamusal alanlarda beslenmesi, vatandaşlar arasında sözlü veya fiziksel tartışmalara sebep olmakta bu da toplumsal gerginliği arttırmakta” gerekçesi üzerinden hayvanların öldürülmesi önerilemez. Kamu otoritesi burada düzenleme yapmakla mükelleftir ve bu ortadan kaldırma-yok etme olamaz.

Kısırlaştır, Aşıla, Yerinde Yaşat’ın sınırlı kaldığı doğru değildir. Dünya genelinde sadece birini ya da karma modellerin uygulandığı ülkeler bulunmaktadır. Hayvan haklarının ilerletildiği tüm ülkelerde öldürme ciddi olarak tartışılmakta ve/veya terk edilmektedir. Ancak bizim bu programı benimserken kullandığımız iki temel argüman vardır:

a) Bilimsellik
b) Kültürel ve inanç kodlarımızla paralellik.

Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasını Öngören Yasa Taslak Teklifi Genel Gerekçeler Üzerine Detaylı Bir İnceleme yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

II. Mahmud  döneminde (1808 – 1839) bir İngiliz turistin çıktığı duvarda köpeklere taş atıp tahrik ettiği sırada, çıktığı duvardan düşerek ölmesi üzerine, İngiltere Osmanlı Devleti’ne nota verir.

Nota üzerine şehirde aylar süren köpek avı başlatılır.

Köpeklerin toplanmasına en büyük itiraz İstanbullu yerel halktan gelir.

Itirazlara rağmen onbinlerce köpek Marmara Denizi’ndeki Sivri Ada’ya terk edilir.

Bir süre sonra halkın tepkisi ve uğursuzluk getireceği söylentileri üzerine sağ kalan köpekler adadan geri getirilir.

Sultan Abdülaziz devrinde (1861 – 1876) Avrupalı yabancıların sokakta yaşayan köpeklere yönelik şikayetleri nedeniyle tekrar toplama kararı alınır.

Toplanan köpeklerin bir kısmı şehir dışına gönderilir bir kısmı ise yine Sivri Ada’ya bırakılır.

Kısa süre sonra tarihin en büyük yangınlarından biri 1870 Beyoğlu Yangını çıkar.

Şehir halkı bu yangınla köpekler arasında bir bağ kurar: köpekler sokaklarda olsaydı havlayarak mahalleliye haber verir, belki de yangın büyümeden söndürülebilirdi.

Ancak halkın tepkisine rağmen istanbul’un köpekleri için sürgün ve ölüm son bulmaz.

Alman imparatoru II. Wilhelm’in II.Abdülhamid döneminde (1876 – 1909) istanbul’a gelişi sebebiyle sokakların temiz görünmesi için köpeklerin toplatılmasına ve şehir dışına gönderilmesine karar verilir.

Fakat bu girişim, öncekilerden farklı olarak halkın muhalefeti sayesinde henüz uygulamaya konulmadan engellenir.

Son tecrit ve katliam vakası ise Osmanlı Devleti’nin son döneminde gerçekleşir.

İstanbul’da sokak köpeklerinin sayısının aşırı artışı üzerine belediye başkanı Suphi Bey, 1910 yılında kentteki köpekleri toplama kararı alır.

80 binden fazla köpek sokaklardan toplanır, teknelerle Sivri Ada’ya götürülür.

Başlangıçta köpeklere yemek ve su götürülse de bir süre sonra yardımlar tamamen kesilir.

Sivri Ada’da açlık ve susuzluk nedeniyle büyük bir katliam ve acı yaşanır.

Su ve yiyecek bulamayan köpekler bir süre sonra açlıktan ölür ve birbirlerini yemeye başlar.

Söylenenlere göre acı çeken köpeklerin ulumaları kıyılardan bile duyulur.

Ölen köpeklerin kokusu İstanbul’a kadar ulaşır ve katliamın kokusu uzun süre boyunca şehrin üstünde kalır.

Halk, 1912 yılındaki depreminin sebebini ve Balkan Savaşı’nda yaşanan kayıpları bu katliamın getirdiği “uğursuzluğa” bağlar.

Sivri Ada’nın adı halk arasında artık “Hayırsız Ada” olarak anılır.

Yıl 2024, bugün sokakta yaşayan hayvanların katline yönelik yeni bir yasa tasarısı ile karşı karşıyayız…

Tıpkı geçmişte olduğu gibi, bir kez daha; kamuoyu vicdanı sokaklarımızı paylaştığımız milyonlarca köpeğin yaşam alanlarından koparılarak tecrit edilmelerini reddediyor.

Birlikte yaşam kültürüne sahip bu topraklarda kültürel kodlarımızla bağdaşmayan, bilimsellikten ve etik değerlerden uzak bu yasa tasarısını kabul etmiyoruz.

“popülasyon kontrolü”, “güvenlik”, “korku” gibi bahanelerle mahallelerimizin sakinleri olan köpeklerin katledilmelerine karşı birlikte direniyoruz.

Yetkililerin tarihten ders çıkarmalarını ve  kamuoyu vicdanına uygun hareket etmelerini talep ediyoruz.

Bilimsel olan, yaşam hakkını koruyan, kültürel kodlarımızla çelişmeyen ve etik tek çözüm kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmadır.

Tarihimizde, yeni bir Hayırsız Ada katliamına daha yer yok!

Tarihimizdeki Kara Leke: Hayırsız Ada yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bugün bazı haber kaynakları tarafından 23.5.2024 Perşembe günü TBMM’ye 5199 sayılı kanunda değişiklik içeren bir taslağın geleceği işaret edildi. Taslak metni kamuoyu ile paylaşılmasa da haber içeriklerinde, sokaktaki evcil hayvanların toplanması, belli bir süre tutulması, sahiplenilmezler ise uyutulması-öldürülmesi şeklinde maddeler olduğu belirtilmekte.

BİZİM COĞRAFYAMIZ BİZİM KODLARIMIZ

Türkiye coğrafi koşulları, kültürel değerleri ve dinamikleri ile kendine özgüdür.  Sokakta yaşayan hayvanlar konusunda, sınırlarının olduğu Avrupa ve Ortadoğu ülkeleri ile karşılaştırılamayacak bir zenginliğe ve hoşgörüye sahiptir. Kültürel ve inanış “kodlarımız” kuşaklar boyu aktarıla gelmiştir. Bu cümlelerin kanıtları orta çağ döneminden bugüne tüm tarihsel kaynaklarda yer almaktadır. Kanıtlıdır. Öldürme değil, koruma ve yaşatma içerir.

ÖLDÜRME de OLMAZ HAPSETME de

Sokakta yaşayan evcil hayvanların öldürülmeleri de toplanmaları da her dönem toplumumuzda reddedildi. Bugün de öyle. Öldürmenin sokakta ya da adada, görülmeyen yerde olmasına bakmaksızın lanetlenir. Sokakta yaşayan hayvanların alınıp götürülmesine karşı çıkılır.

Geldiğimiz noktada kendi elimizle oluşturduğumuz ve bu topraklarda bugüne dek süregelmiş şehir ve kırsal yaşamdaki insan-hayvan örüntüsüne bir gecede alınacak kararlarla ihanet edilemez. Doğanın tıpkı bizim gibi bir parçası olan hayvanların, siyasal ve yönetimsel yanlışların bir sonucu olarak nüfuslarının kontrol altında tutulamadığı yerlerde çözüm soykırımda aranamaz.

ÖLDÜRMEYE GEREKÇE OLUŞTURMAYA ÇALIŞANLAR ASIL SORUMLULAR

Basın tarafından cımbızlanan münferit örneklerde yaşanan üzücü olayların ana sebebi, görevini ve sorumluluklarını yerine getirmeyen resmî kurumlar ve yerel yönetimlerdir. İnsan hayvan arasında olduğu öne sürülen bu saldırgan davranışlarda en fazla olumsuz örneğin de insandan hayvana yöneltilen saldırganlıklar olduğu gerçektir.

Sokaktaki evcil hayvanlar için gönüllü olan binlerce yurttaşın kendi kaynakları ile besleme, kısırlaştırma, tedavi, koruma ve kollama yaptığı bilinirken, bu insan gücünü bölgesel nüfusu yönetme için değerlendiremeyenler, yasayla görevli olmalarına rağmen bunu yerine getiremeyen resmî kurumlardır.

HAYVAN HAKLARI SAVUNUCULARININ PAYDAŞ OLMADIĞI HİÇBİR ÇÖZÜM OLMAZ

Türkiye geneli hayvan hakları savunucularının görüş ve önerilerinin yer almadığı hiçbir yasa, uygulama sonuç getirmez.

Tek kabul edilebilir çözüm öldürme içermeyen yöntemlerle nüfus kontrolünü sağlamak ve yaşam şartlarını iyileştirmektir.

SÖZÜMÜZ VE SAVIMIZ

Hayvanların toplanarak toplu halde ölümünü içeren hiçbir yolu, yöntemi ve yasayı kabul etmiyoruz.

Serbest dolaşan hayvanlarda nüfusu şiddet ve öldürme içermeden yöneten, koruyucu veterinerlik uygulamalarıyla insan-hayvan ayrımı yapmayan ortak bir yaşamı sonuna kadar destekliyoruz.

5199 Sayılı Kanunda Değişiklik İçeren Taslağa Dair Basın Açıklaması yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

29 milyondan fazla evcilleştirilmiş havyanın olduğu İspanya'da her yıl yaklaşık 300 bin hayvan terk ediliyor. Terk edilen hayvanların üçte biri ise “uyutuluyor“.

Yeni Yasa Hayvan Refahını Ön Planda Tutuyor

İspanya’da yürürlüğe giren ülkenin ilk Hayvan Refahı Yasası, yasal düzenleme eksikliği olan veya yasal yükümlülüklerin yeterli olmadığı ülkelere örnek oluşturuyor:

• Hayvan istismarı 1 yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılacak, hayvanın ölmesi durumunda ise ceza 36 aya kadar çıkabilecek.
• İhlallerin ciddiyetine bağlı olarak 500 ile 200.000 Euro arasında değişen para cezaları getirilecek.
• Çivi tasmalarının, elektrik şok tasmalarının kullanımı ve motorlu taşıtlarda hayvanların bağlanması yasaklanacak.
• Hayvanların yer aldığı sirkler yasaklanacak.
• Hayvanların üretimi ve satışı istisnalar dışında yasak olacak.
• Kedi, köpek, kuş ve diğer evcilleştirilmiş hayvanların satışının istisnai koşulu ise lisanslı yetiştiriciler olarak belirtiliyor.
• Köpek sahiplerinin ücretsiz bir çevrimiçi eğitim kursunu tamamlaması gerekecek.
• Toplu taşıma araçlarında yetkililer evcil hayvanların erişimini kolaylaştıracak önlemler almak zorunda olacak.
• Bir hayvan art arda üç günden fazla gözetimsiz bırakılamayacak; köpekler söz konusu olduğunda bu süre 24 saat ile sınırlandırılacak.
• Köpekleri veya kedileri teraslara bırakmak yasak olmasa da süre ile limitlendirilecek.
• Bireyler, hayvanları kapalı araçlarda yalnız bırakamayacak veya hayatlarını tehlikeye atabilecek termal koşullara maruz bırakamayacak.
• Hayvanların halka açık alanlarda yalnız bırakılmasına veya bağlanmasına izin verilmeyecek.
• Ötenaziye artık yalnızca veterinerlik kriterleri altında izin verilecek.
• Kontrolsüz üremeyi önlemek için kısırlaştırma zorunlu hale gelecek.
• Yetiştirici olarak kayıtlı olanlar dışındaki tüm kedilerin, altı aylıktan önce mikroçip yoluyla kimlikleri belirlenecek ve kısırlaştırılacak.
• Tehlikeli veya zehirli hayvanlar, beş kilogramın üzerindeki yabani memeliler ve iki kilogramın üzerindeki sürüngenler (kaplumbağalar hariç) (yılan, iguana gibi) evlerde bulundurulamayacak.

Hayvan haklarının korunması için önemli yaptırımlar içeren yasa hayvanların acı çektikleri faaliyetlerde kullanılmasını yasaklamasına karşın boğa güreşlerine, hayvanlar üzerinde test yapılmasına, gıda üretimi için hayvanların katledilmesine ve köpeklerle avlanmaya izin veriyor.

Hayvan Haklarının İstisnası Olmaz

Yaşam hakkı savunucuları olarak, katliamı öneren projelerin üretilmesini değil, sömürü ve zulmün istisnanın olmadığı ve yaşam hakkının öncelik olduğu yasal düzenlemelerin getirilmesini ve uygulanmasını talep ediyoruz.

Kaynak: AP News & Euro News

İstisnalara Yer Vermeyen Hayvan Refahı Yasası yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

​Cezasızlıkla sonuçlanan davanın ardından 38 STK, dernek, inisiyatif ve oluşum ortak imzasıyla gerçekleştirilen basın açıklaması, kamuoyunda infial yaratan ve Konya’da bir köpeğin kafasına kürekle vurularak öldürülmesinin münferit olmadığını anlatabilmek için yapıldı. ​​Ümraniye’den Mamak’a, Elazığ’dan Sivas’a kadar Türkiye’nin dört bir yanında ​on yıllardır belediye vahşeti yaşanırken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimsizliği, ihmali ve duyarsızlığı sebebiyle ​hayvana şiddet vakalarının üstü örtülüyor; ​hayvanlar ölmeye, sözlü talimatlarla kanunen tanınan yaşam hakkı çiğnenmeye devam ediyor. 

Hayvan hakları aktivistleri olarak faillerin cezasız kalmaması ve tür ayırt etmeksizin hayvanlar için adaletin tesis edilmesi için mücadelemizi her alanda sürdüreceğiz. 

Basın Açıklaması Metni

Basına ve Kamuoyuna,

Bugün, Kocaeli 13. Asliye Ceza Mahkemesinde İzmit Belediyesi ekiplerinin pandemi ve sokağa çıkma yasağı döneminde gece vakti sokakta yaşayan köpeklere uyuşturucu iğne atılarak ölümlerine sebep olmalarına ilişkin süren yargılamanın karar duruşması görüldü. Savcının da bir önceki duruşmada talep ettiği üzere yargılanan veteriner hekimler beraat etti. Önceki duruşmalarda Şikayetçi olan Kocaeli Doğa ve Hayvan Dostları Derneği (KOHAYDER) de dahil olmak üzere katılma talebi gönderen derneklerin tamamının talepleri her seferinde daha duruşma başında reddedildi. Derneklerin avukatlarının sözleri sanık konumundaki veteriner hekimler tarafından kesildi, avukatlar duruşma zaptına yanlış geçirilen hususları veya tanıklarla sanıkları yönlendirici nitelikte olan soruları engellemek için söz aldıklarında hâkim tarafından duruşma salonundan dışarı atılmakla tehdit edildi.

Tüm yargılama hayvanlar lehine konuşabilecek, ölmüş hayvanları savunabilecek tek bir kişi olmadan sürdürüldü.

Sanık müdafii tarafından o gece köpeklerin toplandığının sanıklar ve tanıklar tarafından kabul edilmesine karşılık “kısırlaştırma yapan derneklerin uyuşturucu iğne atarak köpekleri öldürmüş olabileceğine” işaret eden kabul edilemez savunmalar yapıldı.

Bugün burada bu açıklamayı, kamuoyunda infial yaratan, Konya’da yaşanan ve bir köpeğin kafasına kürekle vurularak öldürülmesi olayının münferit olmadığını halka anlatabilmek için yapıyoruz. Hayvanları Koruma Kanunu’nun 6. maddesine göre sokakta yaşayan hayvanları kısırlaştırıp, aşılayıp, tedavilerini yaparak yaşam alanı olan sokaklara geri bırakması gereken belediye görevlileri gece vakti toplamalar yapıyor, hayvanları uyuşturucu iğnelerle öldürüyor, Konya ve Beykoz örneklerinde olduğu gibi doğrudan bu maddeye aykırı bir şekilde “doğal yaşam alanı” adı altında toplama kampları kuruyor.

Veteriner hekimler de dahil yetkililerin çoğu hakkında soruşturma izni verilmiyor ve yargılanmıyor.

Elazığ davasında olduğu üzere kedilerin açlıktan birbirini yediğinin, hayvanların dışkılarının içinde uyuduğunun ispat edilebildiği bir dosyada dahi sanıklar 6 ay hapis cezası ile cezalandırılıyor. Esas korkunç olan ise, bu bakımevlerinde olanlar kapalı kapılar ardında gerçekleştiği için birçok vahşetten ya haberimiz olamıyor ya da bu aşamalara gelene kadar ispat etmek için delil elde edilemiyor.

Geçtiğimiz hafta birçok hayvanın hasta ve istiflenmiş halde tutulduğu Sivas bakımevinden, tehlike arz ettiği iddia olunarak hayatı boyunca bakımevinde tutsak yaşamak zorunda kalan hayvanlardan birinin parçalanarak öldüğü Ümraniye bakımevinden yeni görüntüler geldi. Son 1 yılda artan vakalardan sadece bir örneği olacak şekilde, Kocaeli Dilovası’nda sokakta yaşayan hayvanlar zehirlendi. Personeli tarafından iki avukatın da darp edildiği ve zorla köpeklerin sokaktan alınarak geri bırakılmadığı Mamak Belediyesi Bakımevi’ne hala gönüllüler giremiyor. Türkiye’nin dört bir yanında bir belediye vahşeti yaşanırken, sahte sosyal medya hesapları ile uzun zamandır körüklenen hayvan nefreti ile hayvanlara karşı işlenen suçların yatarı olmayan hapis cezalarına bağlanması sebebiyle sokakta birçok hayvan vuruluyor, zehirleniyor, görmeye tahammülümüz olamayacak şekilde işkencelerle öldürülüyor.

Bu vahşeti görmemeyi seçtiğimizde yaşanmaya devam etmediği anlamına gelmiyor. O yüzden herkese kanunen hayvan hastanesi görevi görmesi gereken bakımevlerinin neden barınaklara dönüştürülmemesi gerektiğini idrak etmesinin önemini tekrar ediyor, mahallesinde yaşayan kedileri ve köpekleri koruması, yakınındaki bakımevini ziyaret etmesi yönünde çağrıda bulunuyoruz.

Çünkü Konya bakımevinde sadece iki kişinin tutuklanması da, toplama kampı koşullarında tutulan dört bin hayvandan yerine de yenileri gelecek iken çok az sayıda hayvanın yuvalandırılması da içimizi rahatlatmamalı. Rehavete kapıldığımız her an daha fazla hayvan ölmeye, sözlü talimatlarla kanunen tanınan yaşam hakkı çiğnenmeye devam edecek.

Bugün karara çıkan dosya ile ilgili olarak istinaf kanun yoluna başvuracak, Elazığ davasını ve Konya soruşturma dosyasını takip etmeye devam edecek, diğer tüm belediyeler hakkında suç duyurularımızı yapıp sonuca ulaşmak için elimizden geleni yapacağız. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 6. maddesinden, ancak bu maddenin uygulanması ile çözüme ulaşabileceğimizi ve hayvanlara nefret saçarak toplumu etkilemeye çalışan kesimin derdinin çözüm değil katliam olduğunu tekrar etmekten, hayvanlar için adalet talep etmekten vazgeçmediğimizi bir kez daha tüm kamuoyuna bildiririz.

Anadolu Hayvan Hakları Federasyonu (AnadoluFed)
Animal Save Türkiye
Başka Bir Hayat Diliyorum Derneği
Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi (BUR-HAK)
Deneye Hayır Derneği
Doğa İnsan ve Hayvan Koruma ve Bilgilendirme Derneği (DİHDER)
Doğa İnsan ve Hayvan Koruma ve Bilgilendirme Federasyonu Kurucular Kurulu (DİHFED)
Doğanın Çocukları Ekoloji Topluluğu
Dört Ayaklı Şehir Platformu
Ege Hayvan Hakları Federasyonu (EgeFed)
Eskişehir Hayvanları Koruma Derneği
Gölcük Hayvan Hakları Aktivistleri Derneği (GÖLVİST)
Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM)
Hayvan Hakları ve Etiği Derneği
Hayvan Özgürlüğü İnisiyatifi
Hayvan Yaşamına Katkı ve Koruma Derneği (HAYKADER)
Hayvanlara Adalet Derneği (HAD)
Hayvanları, Doğayı, İnsanları Koruma ve Yaşatma Derneği (HAYDİKO)
Hayvanları Koruma Kurtarma ve Yaşatma Derneği (HAYKURDER)
Hayvanların Yaşam Hakları Konfederasyonu (HAYKONFED)
Karadeniz Hayvan Hakları Federasyonu (KaradenizFed)
Kocaeli Can Dostları Hayvanlar ve Doğa İçin Organizasyon Derneği (Can Dostları Derneği)
Kocaeli Doğa ve Hayvan Dostları Derneği (KOHAYDER)
Kocaeli Hayvanları Koruma Derneği (KOCAELİDER)
Pati Körfez Doğa ve Hayvanları Koruma ve Yaşatma Derneği
Patileri Koruma Derneği
Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı
Türkiye Vegan Derneği (TVD)
Veganizm Özgürlüktür
Yaşama Tutunan Patiler Derneği
Yaşamak Hakkım Platformu
Yaşamdan Yana Derneği
Yeryüzü Ekoloji Kolektifi
Yunuslara Özgürlük Platformu
5199’u Yaşat Platformu

İzmit Belediyesi ekiplerince köpeklerin öldürülmesi cezasızlıkla sonuçlandı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Veteriner Hekim ve Veteriner Davranış Uzmanı Gökhan Durukan’ın 22 Ocak’ta Cumhuriyet gazetesine verdiği röportajdan alıntıları görselleştirdik.

Amacımız, tehlikeli olduğu sanılan tüm köpek ırklarına dair hatalı algıyı yıkmak. Daha da önemlisi; röportajdaki ayrıntılara dikkatinizi çekerek, ırk/cins ayırt etmeksizin evdeki ve sokaktaki dostlarımızın, beden dillerinin ve psikolojilerinin insanlar tarafından daha iyi anlaşılmasını ve hak ettikleri mutlu, sağlıklı, güvenli yaşama kavuşabilmelerini sağlamak.

Suçun bedeli hayvanlara kesilemez çünkü tehlikeli ırk yoktur, tehlikeli insan vardır. 

Gazetenin “Nelere dikkat etmeli, ne tür önlemler almalı” sorusunun Durukan tarafından verilen yanıtı da zaten sorumluluğun bizde olduğunu ortaya koyuyor.

“Sadece pitbull değil, tüm köpek sahipleri (*) köpeklerinin sorumluluğunu almak zorunda. Bu, hem köpekleri hem kendileri hem de çevreleri için almaları gereken bir sorumluluk. Bu sorumluluk temelde şunları kapsar:

• Örneğin köpekler hakkında sadece veteriner hekim ve veteriner davranış uzmanı kişilerden davranış ve psikolojik gelişim konusunda destek almaları ve kendilerini geliştirmeleri gerekir.
• Bunun için hassas dönemde onları olabildiğince doğru şekilde çevrelerine alıştırmalı, onların çevresinden mutlu olmasını sağlamalı, anneden ayrılması için kesinlikle 12 hafta beklenmeli ama bu sürede de mutlaka insanla temas etmesi sağlanmalı, strese girmesini önlemek için temel ihtiyaçlarını karşılamalı, doğru bir şekilde oyun oynanmalı ve köpekle bağ kurucu etkileşimlere girilmeli.
• Köpekte stres yaratacak itaat eğitimi için boğma/dikenli/elektrikli tasma ile yapılan eğitim metotları kullanılmamalı, köpek beden dili öğrenilmeli, fiziksel ve psikolojik şiddet uygulanmamalı.
• Köpeğin kendine ve çevreye zarar vermesini önlemek için köpeğe rahatsızlık vermeyecek ve doğru bir şekilde yönlendirmeye imkan verecek kayış ve ağızlıklar kullanılmalı.

(*) “Sahip” sözcüğü gazetede yer verildiği şekilde kullanılmıştır. Hayvanların tek sahibi yine kendileri. Biz ancak özgür, sağlıklı ve güven içinde yaşama haklarının savunucusu olabiliriz.

Röportajın geri kalanı aşağıda ve Cumhuriyet gazetesinde. ⠀

Tehlikeli ırk yoktur, tehlikeli insan vardır yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.