Moda markaı Schiaparelli, doğanın ve yaban hayatının “ihtişamını kutlamak için” Paris Moda Haftası’nda bu tasarımları kullandığını ve bu süreçte “hiçbir hayvanın zarar görmediğini” iddia ediyor. Oysa tam da aksini yapıyor.

İnsanın diğer hayvan türleri üzerindeki tahakkümünü pekiştirecek şekilde hayvanları bir kez daha metalaştıran bu Schiaparelli defilesi, Türkiye’de de yasaklanması için çabaladığımız av turizmini ve avcılığı özendirdiği gibi, aynı zamanda tasarımların yapımında kullanılan yün ve ipek sebebiyle zulmün görünmediği veya kanıksandığı sektörleri de yanlış bir beyan yayarak temize çıkarıyor. Hayvan kullanımını şık bir trendmiş gibi göstermeyi de ihmal etmiyor.

Oysa milyarlarca hayvan giyim malzemesine dönüştürülmek için sakat bırakılıyor, yaralanıyor ve öldürülüyor.

6. kitlesel yok oluşun eşiğinde ve her geçen gün bilinçlenen tüketici karşısında 21. yy’ın moda sektörü de artık etik, sürdürülebilir ve hayvansız bir sisteme doğru evrilmeli.

Genellikle kürk ile anılan, pek çok kişi tarafından bu sebeple boykot edilen moda sektörü ve hayvan zulmü, aslında deriden ipeğe ve yüne kadar çok daha büyük bir sömürü ve işkence zincirinden sorumlu. Üstelik artık hayvansız ve zulümsüz alternatifler mevcutken.

Dolabınızdan ve tabağınızdan hayvanları çıkararak şiddetin bir parçası olmayı reddedin. Zulme ortak olmayın, vegan olun.

Kapak fotoğrafı: Schiaparelli

Broş olarak kullanılan yabani hayvan başları neden kabul edilemez? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İtalya kökenli Dolce & Gabbana, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklama ile bundan böyle tasarımlarında kürk ve angoraya yer vermeyeceğini açıkladı.

Bir diğer İtalyan markası Moncler’in de 2025 yılına kadar kürkü aşamalı olarak kaldıracağına dair söz vermesinin ardından gelen açıklama, moda sektöründe son yıllarda artan farkındalığa da ışık tutuyor.

IDA, daha fazla tasarımcıyı Dolce & Gabbana’nın kararını örnek almaya davet ediyor.

Kürk endüstrisi gerçekleri

IDA’nın sunduğu verilere göre moda endüstrisi, her yıl kürk için yaklaşık 100 milyon hayvanın canını alıyor. Çoğunlukla bilinçleri henüz yerindeyken kürkleri ve derileri yüzülen hayvanlar arasında yaklaşık iki milyon köpek ve kedi de var.

Sadece Çin’de 20,6 milyon mink, 14,1 milyon tilki ve 4 milyon rakun köpeği kürkü için öldürülürken, sadece 2018 yılında 2 milyonun üzerinde yaban hayvanının kürkü satıldı.

Kürkü için öldürülen hayvanlar arasında vizon, tilki, rakun ve tavşan gibi pek çok tür bulunuyor. Hayvanlar kürk üretim çiftliklerinde uzun süreler boyunca pis, sıkışık kafeslere kapatılıyor; fiziksel ve psikolojik pek çok hastalığa yakalanıyor.

Öldürme yöntemleri arasında ise anal bölgeye elektrik verme, kaynar suya atma, kapan ve tuzakla yakalama, gaz ve kimyasallar ile zehirleme ve boyun kırma yer alıyor.

Üretim çiftlikleri dışında doğadan kaçırılan yaban hayvanları; bacaklarına çarparak kapanan ve genellikle kemiğe kadar inen, dayanılmaz ağrılara ve kan kaybına neden olan çelik tuzaklarla yakalanıyor. Bazıları kaçmak için kendi bacaklarını çiğneyip dişleriyle koparmaya çalışıyor. Kapana kısılmış hayvanlar kan kaybından, enfeksiyondan veya diğer hayvanların saldırılarından ölmezse, tuzak kuran avcılar ya hayvanları boğarak veya vurarak, ezerek öldürüyor.

Angora çiftliklerinde ise tavşanlar küçücük kafeslerde tutuluyor ve yılda dört defaya kadar kürkleri canlı canlı yolunuyor. Bu acılı ve korkunç işlem sırasında fiziksel olarak hareket etmelerine izin verilmeyen hayvanlar, kürkleri derilerinden koparılırken çığlık çığlığa ıstıraplarını ifade ediyor ama duyulmuyorlar.

Kürkü için tutsak edilen hayvanlarda; yunus parkları, hayvanat bahçeleri ve hayvanlı sirklerde olduğu gibi, esaret altında tutulan hayvanlarda görülen ve psikolojik bozukluğun göstergesi olan dışkı yeme, kendi etrafında dönme, sürekli kaşınma, kendine ve etrafındakilere zarar verme ve kannibalizm gibi anormal tekrarlayan davranışlar görülüyor.

Kürk karşıtı hareket büyüyor

Geçen yıl, tasarımcı Stella Mcartney önderliğindeki bir dizi ünlü kişi ve marka, dünya çapında kürk ticaretini sona erdirmek için Humane Society International tarafından hazırlanmış “Kürk Karşıtı İttifak” çatısı altında bir dilekçeye destek vermişti.

Yine 2021’de Yves Saint Laurent, Gucci, Balenciaga ve Alexander McQueen gibi lüks moda markalarının bağlı olduğu Fransız şirketi Kering, 2022’den itibaren marka koleksiyonlarının hiçbirinde hayvan kürküne yer vermeyeceğini açıklamıştı. Bottega Veneta, Boucheron, Girard-Perregaux, Qeelin, Pomellato, Ulysse Nardin, Brioni de Kering’e bağlı markalar arasında.

Yakın zamanda ELLE dergisi de, moda sektörüne örnek olabilecek bir adımla dünya çapındaki 45 baskısının tamamı ve çevrimiçi versiyonları da dahil olmak üzere, kürk reklamlarına ve tanıtımlarına son verdiğini duyurmuştu.

İtalya, İsrail ve İrlanda gibi ülkeler de 2021’de kürk üretimini ve ticaretini yasaklayan ülkeler arasına girmişti. Özellikle İtalya’da hayvan hakları savunucularının çağrıları ve eylemleri sonucunda Gucci, Valentino, Armani, Prada ve Versace gibi ülkenin moda devlerinin birçoğunun koleksiyonlarında gerçek kürk kullanımını bırakması da yasa değişikliğinde ve bu dönüşümde etkili olmuştu.

Bilinçli tüketiciler markalara yön veriyor

Dünyanın dört bir yanındaki tüketiciler, iklim değişikliği ve sosyal eşitsizlikle mücadele konusunda işletmelerden ve markalardan daha fazla girişimde bulunmalarını talep ediyor. Çin, Bileşik Krallık ve ABD’de 3 bin katılımcıyla gerçekleştirilen bir ankete göre;

• Her 10 kişiden 8’i (%86) artık işletmelerin bu büyük sorunları çözmek için “üzerlerine düşeni yapmasını” istiyor.
• %88’i sürdürülebilirliğin standart bir iş uygulaması olarak görülmesi gerektiğini belirtirken, %82’si şirketlerin önceliği kâr elde etmeye değil, gezegene ve insana vermesi gerektiğini kabul etti.

Zulüm içermeyen modanın giderek daha popüler hale gelmesiyle uzmanlar, hayvan içermeyen deri, ipek ve kürk seçeneklerinin veya “yeni nesil” malzemelerin artacağını ve sektörleşeceğini öngörüyor. 22 Haziran’da yayımlanan bir rapor, bu yeni sektörün 2026 yılına kadar 2,2 milyar dolarlık bir pazar olacağını tahmin ediyor.

Deri endüstrisi kürkten farklı değil

Kürke karşıtı dünya çapında artan bir tepki olmasına rağmen deri üretimine dair gerçekler daha az biliniyor. Oysa deri endüstrisi de tıpkı kürk gibi hayvanların acı dolu kısacık yaşamlar sürmesine sebeb oluyor ve ineklerden timsahlara ve yılanlara kadar pek çok hayvan işkenceyle yaşamını yitiriyor.

Geçtiğimiz yıl Farm Transparency Project tarafından Kindness Project’e verilen şok edici yeni görüntüler, Fransız moda devi Hermès’e ve tedarikçilerine ait çiftliklerde tutsak edilen Avustralya tuzlu su timsahlarının maruz bırakıldığı eziyeti ortaya koymuştu. Oyuncu Evanna Lynch tarafından aktarılan görgü tanığı görüntüleri, timsahların parçalandığı ve tornavidayla bıçaklandığı anları paylaşmış, video kayıtlarının ardından, Hermès’in sebep olduğu hayvan zulmüne karşı dünya çapında büyük bir kampanya başlatılmıştı.

Başkasının derisini ve kürkünü giymeyin, satmayın. Zulme ortak olmayın.

Çay, soya, dut ağacı yaprakları, elma ve muz; deri malzemeye dönüştürülebilen diğer doğal ürünlerden bazıları. Mevcut seçenekler her geçen gün gelişim göstermeye devam ederken, yenileri de zaman içinde farklı girişimlerle karşımıza çıkıyor. Gelecek, doğaya ve hayvana zarar vermeyen, atık ürünlerin geri dönüşümünden faydalanan yenilikçi fırsatlar barındırıyor. Sömürücü içermeyen materyaller üzerine çalışan girişimcilerin ve üreticilerin çoğalması umuduyla…

Kaynaklar: Plantbased News, Reuters, PETA

Kapak fotoğrafı: Gabriele Holtermann-Gorden/Sipa

Dolce & Gabbana kürk ve angora kullanımına son veriyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İtalyan Senatosu Bütçe Komitesi dün, ülkedeki 10 kürk çiftliğini altı ay içinde kapatacak ve İtalya genelinde kürk üretimine kalıcı bir yasak getirecek değişikliği onayladı. Kararın son aşamada Parlamento tarafından onaylanacağına ve yasağın en kısa sürede yürürlüğe gireceğine kesin gözüyle bakılıyor.

Bu karar; vizon, tilki, rakun köpekleri ve çinçilla (chinchilla) da dahil olmak üzere kürk üretimi için İtalya’da hayvan yetiştirilmesini derhal yasaklamayı öngörüyor. Aynı zamanda İtalya’daki tüm aktif kürk çiftliklerinin 30 Haziran 2022’ye kadar kapatılmasını ve Tarım Bakanlığı’ndan toplam 3 milyon Euro’luk bir tazminatın üreticilere ödenmesini kapsıyor.

İtalya’da her yıl 60 binden fazla mink kürkleri için öldürülüyor. Hayvan hakları örgütlerinin çabaları ve kürk karşıtı toplumsal tepki sayesinde, 1 Ocak 2022’den itibaren bu zulüm bir daha asla İtalya’da tekrarlanmayacak. Ancak mevcut tesislerdeki hayvanlara ne olacağı henüz bilinmiyor.

Dönüşüm stratejisi kamu fonlarıyla uygulanacak

Karar, yakın zamanda hükümete ayrıntılı bir rapor sunan hayvan koruma kuruluşu Humane Society International’ın (HSI) ve İtalya merkezli LAV adlı hayvan hakları örgütünün kapsamlı ve uzun vadeli mücadelesi sonucu alındı.

Gucci, Valentino, Armani, Prada ve Versace gibi ülkenin moda devlerinin birçoğunun koleksiyonlarında gerçek kürk kullanımını bırakması da yasa değişikliğinde ve bu dönüşümde etkili oldu.

Hayvan zulmü ve zoonotik hastalıklardan kaynaklanan halk sağlığı riskleri nedeniyle kürk çiftliklerine son vermeyi amaçlayan HSI/Avrupa’nın “kürk çiftliği dönüştürme önerisi”, İtalya Parlamento Üyesi ve Hayvan Hakları Komisyonu Üyesi Michela Vittoria Brambilla tarafından uygun bulunduktan sonra, dönüşüm stratejisini mevcut kamu fonlarıyla uygulamak için siyasi eylemi başlatıldı. Değişiklik ise resmi olarak Senatör Loredana De Petris tarafından sunuldu.

“Bu risk ve zulüm ekonomik faydayla haklı çıkarılamaz”

HSI İtalya Direktörü Martina Pluda, yeni yasakla ilgili olarak şunları söyledi: “Bu karar, İtalya’da hayvanların korunması için tarihi bir zafer. Ülkemizde kürk çiftliklerini kapatmak ve yasaklamak için ekonomi, çevre, hayvan hakları ve halk sağlığına ilişkin pek çok sebebimiz var.

Yabani hayvanların moda için anlamsızca toplu olarak üretilip yetiştirilmesine izin vermek, hem hayvanlar hem de insanlar için risk oluşturuyor. Bu risk, zulüm içeren kürk endüstrisinde faaliyet gösteren küçük bir azınlığa sunulan sınırlı ekonomik faydalarla haklı çıkarılamaz. İtalya’da alınan bu kritik karar işte bu gerçeği kabul ediyor.

Pek çok tasarımcı, perakendeci ve tüketicinin kürkten vazgeçmesi ve kürk çiftliklerinin dönüştürülmesi, insanlara kürk ticaretinin sağlayamayacağı sürdürülebilir bir gelecek sunuyor.”

COVID-19 pandemisi hak temelli mevcut baskıyı artırdı

COVID-19 pandemisi de hayvan sömürüsünün ötesinde, kürk çiftliklerinin hem insanlara hem de insan olmayan hayvanlara ne denli zarar verebileceğini, salgın hastalıkların insandan hayvana ve hayvandan insana kolaylıkla geçebileceğini ortaya koyması açısından kürk yasaklarında ve kürk çiftliklerinin yasaklanmasına yönelik baskının artmasında önemli bir rol oynadı.

Aralık 2021 itibarıyla, İtalya dahil 12 ülkedeki (10 Avrupa ülkesi ile ABD ve Kanada) 465 vizon çiftliğinde COVID-19 salgınları doğrulandı. Şubat 2021’de Avrupa Gıda Standartları Ajansı, tüm vizon çiftliklerinin COVID-19 salgınları için risk altında sayılması gerektiğini bildirmişti.

2021 dönüm noktası oldu

2021, dünya genelinde kürk karşıtı kampanyalar için önemli bir milat oldu.

Sadece moda dünyasının ünlü isimleri kürk kullanımına karşı mesajlar vermekle kalmadı, dünyanın dört bir yanındaki şehirler ve ülkeler de kürk üretimini veya satışını yasaklayan düzenlemeleri uygulamaya koydu.

• Daha bu ay, moda sektörüne örnek olabilecek bir adımla ELLE dergisi ve dünya çapındaki 45 baskısının tamamı, çevrimiçi versiyonları da dahil olmak üzere, kürk reklamlarına ve tanıtımlarına son verdiğini duyurdu.
• Eylül ayında Yves Saint Laurent, Gucci, Balenciaga ve Alexander McQueen gibi lüks moda markalarının bağlı olduğu Fransız moda endüstrisinin en büyüklerinden biri olan Kering şirketler grubu, Canada Goose, Valentino, Oscar de la Renta, Tory Burch, Moose Knuckles, Mackage ve Rudsak’ın da yaptığı gibi, hayvan kürkü kullanımına son verdiğini açıkladı.
• Bundan bir ay sonra İrlanda hükümeti, uzun süredir hayvan hakları aktivistlerinin mücadele ettiği kürk çiftliklerine karşı harekete geçerek kürk üretimine yasak getirildiğini, 2022’de uygulamaya konacak yeni yasayla kedi, çinçilla, köpek, tilki, vizon ve gelincik gibi pek çok hayvanın kürk çiftliklerinde derileri ve kürkleri için hapsedilmesinin ve yeni kürk çiftliklerinin kurulmasının yasadışı hale geleceğini açıkladı.
• Bu yılın başlarında İsrail kürk satışını yasaklayan ilk ülke oldu. Birleşik Krallık’ta İngiliz hükümeti de, hayvan kürkü ithalatını ve satışını yasaklamayı gündeme almak için resmi bir çağrı yaparak bilgi ve veri toplama sürecine girdi. 2022’de İngiltere çapında #FurFreeBritain kampanyası en önemli başlıklardan biri olacak.
• ABD’nin çeşitli eyaletlerinde Ann Arbor, Brookline, Weston, Hallandale Beach ve Boulder gibi şehirlerde kürk satışı yasaklandı. Daha önce Los Angeles, West Hollywood, Berkeley ve San Francisco da kürk satışını yasaklayan şehirler arasında yer almıştı.
• Ünlü modacı Stella McCartney, HSI ile birlikte çalışarak kürk üretiminin dünya çapında sona ermesine yardımcı olmak için ülke liderlerine seslenen bir kampanya başlattı. Toplanan yaklaşık 900 bin imza, HSI ve Fur Free Alliance (Kürk Karşıtı İttifak) tarafından Roma’daki G20 toplantısı öncesinde heyete teslim edildi.

Türkiye kürk üretimi ve ithalatını yasaklamadı

Ulusal mevzuatta kürk hayvanı yetiştiriciliğine ilişkin açık bir hüküm bulunmasa da kürkü için çinçilla yetiştiriciliği yapıldığı ve bu işletmeleri denetleyen bir sistemin bulunmadığı biliniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın web sitesinde, kürkü için yetiştirilen çinçillaların 10-14 aylık olduklarında çeşitli yöntemlerle öldürülebilecekleri, ancak tercihen bayıltma veya boynunu kırarak öldürmenin en yaygın yöntemler olduğu belirtilİYOR.

2019’un Ekim ayında hayvan hakları savunucularının uzun süreli çağrıları sonucu beş partinin uzlaşısıyla ortaya çıkan TBMM Hayvan Hakları Araştırma Komisyonu raporu, hayvanlardan kürk elde etmenin, yurtdışından ülkeye işlenmiş ya da işlenmemiş halde kürklerin girişini sağlamanın ve kürk elde etmek için hayvan yetiştirmenin/üretmenin yasaklanmasını tavsiye ediyordu.

Bu madde, kürk ve deri çiftliklerinin kapatılması, kürk ithalatının yasaklanması ve veteriner fakültelerinde kürke dair müfredatın kaldırılmasına yönelik taleplerin gerçekleşmesi için önemli bir dönüm noktası olacaktı.

Ancak bu yıl TBMM’den geçen güncellenmiş 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda kürk çiftliklerinin yasaklanıp kapatılması ve hayvanların korumaya alınması gündeme bile gelmedi.

Biliyor musunuz?

• Dünyada her yıl 100 milyondan fazla hayvanın kürkü için öldürüldüğünü,
• Sadece Çin’de 20,6 milyon mink, 14,1 milyon tilki ve 4 milyon rakun köpeğinin kürkü için öldürüldüğünü,
• 2018 yılında 2 milyonun üzerinde yaban hayvanının kürkünün satıldığını biliyor musunuz?

Hayvan zulmüne son vermek için değişin, değişim talep edin

2021, “kürksüz” bir geleceğe doğru dönüm noktalarından biri olmasına rağmen hayvan hakları örgütlerinin hala desteğinize ve katılımınıza ihtiyacı var. Kürk kullanımına son vermek için marka ve şirketlere çağrı yapabilir, sosyal medyada kürk endüstrisi gerçeklerine dair içerikleri paylaşabilir ve imza kampanyalarına destek vererek kürk karşıtı mücadeleyi büyütebilirsiniz.

Kürk sektörüyle birlikte hayvan sömürüsünün sistematik ve kitlesel olarak sürdürüldüğü, fakat daha arka planda kaldığı için geniş bir kesim tarafından bilinmeyen veya destek görmeyen et, süt, yumurta, deri, yün, ipek böcekçiliği, arıcılık gibi endüstrilere son vermek ve hayvan zulmünden kazanç sağlayan tüm sektörleri vegan bir geleceğe doğru dönüştürmek elimizde.

Kaynaklar: Humane Society International, HSI.org, The Industry Fashion, Yaşam İçin Yasa

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McAthur / We Animals Media

Son dakika: İtalya kürk çiftliklerini yasaklıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Son zamanlarda iki yatırımdan yaklaşık 314 milyon dolar elde eden Japon biyofabrikasyon girişimi Spiber sayesinde, ipekböceklerini öldürerek elde edilen ipek çok yakında tarihe karışabilir. Şirket, biyo-mühendislik içeren sürdürülebilir malzeme pazarında lider olma hedefiyle, hayvan içermeyen malzemelerini endüstriyelleştirmek için yeni finansmanını kullanacak.

Spiber, bu yıl Tayland’daki tesisinde faaliyete geçecek. Şu anda değeri yaklaşık 1,2 milyar dolar olan Spiber, önümüzdeki birkaç yıl içinde ilk halka arzını sunmayı planlıyor.

Zulüm içermeyen doğa dostu yöntem: Mikrobiyal fermantasyon

2007 yılında kurulan girişim yün, ipek, deri ve/veya petrol bazlı malzemelerin hayvan içermeyen, biyolojik bazlı ve biyolojik olarak parçalanabilen versiyonlarını oluşturmak için “Brewed Protein” adlı bir platform geliştirdi.

Brewed Protein malzemeleri, birincil hammadde olarak bitki türevli şekerlerin kullanılmasıyla örümcek ağından esinlenen sentetik ipekten elde ediliyor.

Doğadan esinlenen yenilikçi tasarım

Brewed Protein, biyotaklit, yani “doğanın milyonlarca yıllık birikimden esinlenen tasarım” yaklaşımıyla örümcek ipeği örnek alınıyor çünkü örümcek ipeği inanılmaz derecede ince ve hafif bir malzeme olmasına rağmen son derece güçlü ve esnektir. Bu kısmen, stabilite sağlamaya yardımcı olmak için birbirine bağlanan çok sayıda farklı protein zincirinden kaynaklanmaktadır. Bağlantılar arasında, önemli bir esnekliğe de izin veren bağlanmamış protein zincirleri bulunur.

Hayvan içermeyen ve çevreye zarar vermeyen mikrobiyal fermantasyon yönteminde ise mikroplar, şeker kamışından elde edilmiş sakaritler (şeker içeren biyomoleküller) ile besleniyor ve proteini fermantasyon yoluyla üretiyor. Proteinler daha sonra mikroorganizmaları içeren sıvı karışımdan ayrılıyor. Bu saflaştırılmış proteinler daha sonra kurutuluyor ve elde edilen sentetik ipek çeşitli biçimlerde işleniyor.

Polyester, naylon ve diğer petrokimyasal liflerin aksine Brewed Protein biyolojik olarak parçalanabiliyor ve sera gazı emisyonlarını azaltıyor.

Neden vegan ipek?

Hayvansal bir ürün olan ipek elde etmek için ipekböcekleri kozalarından zamanından önce çıkmaya zorlanır. Bunun için henüz kozalarının içindeyken ya gazlanır ya da canlı canlı kaynatılırlar. Yaklaşık 450 gram ipek elde etmek için 2500 ipekböceği öldürülür.

İpek örümceklerden de elde edilebilmektedir, fakat örümceklerin endüstriyel anlamda kullanılması nispeten daha zordur çünkü birbiriyle iç içe yaşamaya zorlandıklarında kendi yaptıkları ağları yerler.

Hayvan zulmüne ek olarak çocuk işçiliği de ipek endüstrisinde önemli bir sorun olmaya devam ediyor. İpek üretimi her adımda büyük miktarda su gerektirdiğinden, sürdürülebilirlik değerlendirme aracı Higg Index’e göre aynı zamanda çevresel ayak izi yüksek olan bir endüstri.

Spiber teknolojisi ise böcekleri, çocukları veya çevreyi sömürmeden ipek üretiyor. Şirket daha önce dış giyim markası The North Face ile çalışarak yenilikçi ipeğinden Moon Parka adlı bir mont geliştirmişti.

Peki ya deri?

Hayvan sömürüsüyle elde edilmeyen deriler ise son yıllarda gittikçe yaygınlaşıyor. Ananas, elma, kaktüs yaprağı ve üzüm kabuğu gibi çeşitli bitkisel kaynaklardan yenilikçi, son derece özgün ve çevre dostu malzemeler üretilebiliyor.

Örneğin Meksika’da girişimciler Adrián López Velarde ve Marte Cázarez, nopal kaktüsün yapraklarından yapılan dayanıklı vegan bir deri olan Desserto’yu geliştirdi. İkilinin vegan derisi birçok tasarım ödülü kazanırken, şu anda süper model Amber Valetta’nın yardımıyla K/Kushion çantasının ilk vegan deri versiyonunu piyasaya süren Karl Lagerfeld de dahil olmak üzere en iyi moda evleri tarafından kullanılıyor.

Mantarlardan yapılan deri de pazara giriyor. Biyofabrikasyon girişimi Bolt Threads, geçen yıl büyük moda markaları Stella McCartney, Adidas, Lululemon ve Kering ile ortaklığa girerek, mantarların hızla büyüyen kök sistemleri olan miselyumdan yaptığı vegan deri Mylo’ya özel erişim sağlamıştı. Şimdiye kadar ortaklık, Stella McCartney’nin (Mylo pantolon ve büstiyer) ve Adidas’ın (vegan Stan Smith spor ayakkabı) konsept parçalarıyla sonuçlandı. Mantar deri ürünlerinin bu yıl içinde ticarileştirilmesi bekleniyor.

Vegan ipek plastiğin yerini alabilir mi?

Spiber, ipekböceklerini ve örümcekleri moda endüstrisinden çıkarmak için çalışırken, Cambridge Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, tek kullanımlık plastiklere bir çözüm olarak vegan örümcek ipeği geliştirdiler. Doğadaki en güçlü malzemelerden biri olan örümcek ipeğinin bu versiyonu, bitki proteinlerini moleküler düzeyde ipeği taklit eden malzemelerle birleştirmek için yeni bir yaklaşım kullanılarak oluşturuldu.

Enerji tasarruflu örümcek ipeği, sürdürülebilir bileşenler kullanıyor ve plastik benzeri bir film meydana getiriyor. Bulaşık makinesi tabletleri ve çamaşır deterjanı kapsülleri gibi ürünler için kullanılabilen bu malzemenin endüstriyel ölçekte üretilebilmesi ve pazara girebilmesi için üniversitede çalışmalar devam ediyor.

Kaynaklar: Vegnews, Nikkei Asia

Kapak fotoğrafı: Spiber/Vegconomist

Moda sektöründe hayvan sömürüsüne karşı sürdürülebilir, vegan ipek yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Yves Saint Laurent, Gucci, Balenciaga ve Alexander McQueen gibi lüks moda markalarının bağlı olduğu ana şirket, 2022’den itibaren marka koleksiyonlarının hiçbirinde hayvan kürküne yer vermeyecek. Bottega Veneta, Boucheron, Girard-Perregaux, Qeelin, Pomellato, Ulysse Nardin, Brioni de Kering’e bağlı markalar arasında.

Tüketicilerin etik ve sürdürülebilir giyim ve aksesuar taleplerine yanıt vermek için bu kararı aldıklarını belirten Kering CEO’su François-Henri Pinault, “Kürkü koleksiyonlarımızdan tamamen çıkarmak yapılacak en doğru şey. Bunu etik sebeplerle ve çağdaş adımlar atma hevesimiz doğrultusunda derin bir inançla yapıyoruz,” diyor.

“Grubumuz lüks moda sektöründeki uygulamaları geliştirmeye istekli olduğunu gösterdi. Artık tüm koleksiyonlarımızda kürk kullanımına son vererek bir adım daha atmanın zamanı geldi. Müşterilerimizle birlikte dünya da değişti. Doğal olarak lüks modanın da buna uyum sağlaması gerekiyor.”

Gucci’nin ardından Yves Saint Laurent ve diğerleri geldi

Geçtiğimiz yıl 13,1 milyar euro gelir elde eden Kering, 2017’den bu yana hayvan kürkü kullanımına son vermek için irili ufaklı adımlar atıyor. 100 yıl önce kurulan Gucci’nin kürk kullanmayı bırakmasıyla birlikte Kering çatısı altında birleşen diğer pek çok marka da yıllar içinde koleksiyonlarından hayvan kürkünü çıkardı.

Şimdi Yves Saint Laurent ve Brioni’nin de harekete geçmesiyle birlikte moda devinin tamamı kürk karşıtı bir tutum benimsemiş oldu. Sonbahar 2022 koleksiyonlarından başlayarak bundan böyle Kering markalarının hiçbiri kürk kullanmayacak.

Ancak grubun markaları, günümüzde zulüm içermeyen çok sayıda seçenek olmasına rağmen henüz yün ve deri gibi ağır istismar ve şiddet içeren ürünlere çözüm bulmuş değil.

Bilinçli tüketiciler markalara yön veriyor

Dünyanın dört bir yanındaki tüketiciler, iklim değişikliği ve sosyal eşitsizlikle mücadele konusunda işletmelerden ve markalardan daha fazla girişimde bulunmalarını talep ediyor. Çin, Bileşik Krallık ve ABD’de 3 bin katılımcıyla gerçekleştirilen bir ankete göre;

• Her 10 kişiden 8’i (%86) artık işletmelerin bu büyük sorunları çözmek için “üzerlerine düşeni yapmasını” istiyor.
• %88’i sürdürülebilirliğin standart bir iş uygulaması olarak görülmesi gerektiğini belirtirken, %82’si şirketlerin önceliği kâr elde etmeye değil, gezegene ve insana vermesi gerektiğini kabul etti.

Zulüm içermeyen modanın giderek daha popüler hale gelmesiyle uzmanlar, hayvan içermeyen deri, ipek ve kürk seçeneklerinin veya “yeni nesil” malzemelerin artacağını ve sektörleşeceğini öngörüyor. 22 Haziran’da yayımlanan bir rapor, bu yeni sektörün 2026 yılına kadar 2,2 milyar dolarlık bir pazar olacağını tahmin ediyor.

Kaynaklar: Reuters, Plantbased News, Green Queen

Kapak fotoğrafı: 168-Fish Photography

Fransız moda devi Kering hayvan kürkü kullanımına son veriyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Yün elde etmek için en yaygın kullanılan hayvanlar koyunlar.

İnsan müdahalesi ve genetik manipülasyon olmasaydı koyunlar sadece kendilerini koruyabilecekleri, vücut ısılarını dengeleyebilecekleri kadar tüye sahip olurlardı. Ancak koyunlardan zorla alınan yapağının işlenmesiyle elde edilen yünün ticari bir ürün haline gelmesiyle koyunlar, bugün daha fazlasını üretebilecek şekilde yetiştirilmiş, birer “yün makinesine” dönüştürülmüş durumda. Yani ne koyunlardan yünlerini çalmak, ne de onların “fazladan” yün üretmeleri sandığımız kadar doğal değil.

Daha da önemlisi koyunların, halihazırda hayvancılık ve et endüstrilerindeki mal ve kaynak statüsünü derinleştiren bir malzeme.

Yün veya herhangi bir hayvansal ürünün ve onu kullanmanın doğal olup olmadığının aslında bir önemi yok çünkü ne kadar doğal olursa olsun, hepsi hayvanların haklarını ihlal ediyor. Dolayısıyla, doğallık başvurulabilecek geçerli bir argüman değil. Ancak pek çok kişinin sık sık, yaptıklarını ve yapacaklarını gerekçelendirmek için başvurdukları bir argüman. Pek çok kişi yün kullanmanın koyunlara bir zararı olmadığını düşünür. Ancak hayvanları sömürerek insana hizmet etmeyi amaçlayan her sektörde hayvanlar -gerek psikolojik, gerekse fiziksel düzeyde sürekli zarar görür.

Türkiye’den yola çıkacak olursak, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre her yıl tam 30 milyon “yerli koyun”, “genellikle halı ipi üretiminde ya da yatak, yastık, yorgan üretiminde” kullanılan doğal yapağı elde etmek amacıyla yapılan bu kırkma işlemine maruz bırakılıyor.

Ekonomik değer yaratma ve et endüstrisi için büyük ve küçük ölçekli koyun yetiştirenlerin “ek gelir” elde etmesi için yapılan bu işlem, “son 30 yıl içerisinde azalan koyun sayısına rağmen” devam ediyor ve yılda 60 bin ton civarında, 2019’da ise 70 bin 688 ton koyun yapağısı elde edildiği bildiriliyor.

Sömürü biçimlerinin birbirinden bağımsız olmadığını gösteren bu durum, eski (ayakları iple bağlama, makasla kırkma gibi) ve yeni (ipsiz şekilde fiziksel baskı uygulama, makinelerle kırkma gibi) yöntemlerle Türkiye’nin farklı bölgelerinde halen devam ediyor.

Çin ile birlikte dünyanın en büyük yün üreticilerinden biri olan, bu pazarın %25’ini oluşturan ve Türkiye’deki bazı yetiştiricilerin koyun kırkmada örnek gösterdiği Avustralya’daki en yaygın koyun türü olan merinoslar, yapay seçilim yoluyla kıvrımlı bir deriye sahip olacak hale getirilmişlerdir. Kıvrımlar daha fazla deri, daha fazla deri de daha fazla yün anlamına gelmektedir.

Türkiye’de Sivas ve Bursa gibi pek çok şehirde ithal merinos yetiştiriciliği yapılıyor. Bu türler aynı zamanda yerli ırkların melezleştirilmesinde kullanılırken, bazıları da “damızlık” olarak Türkiye’deki merinos varlığını artırmak için sömürülüyor.

Üreticinin daha fazla para kazanmasını sağlayan bu kıvrımlar, sineklerin yumurtalarını bırakmaları için oldukça uygun alanlardır. Daha sonra yumurtadan çıkan larvalar, koyunların derisini yiyerek hayvanların ciddi şekilde acı çekmelerine sebep olur. Üretici, müdahale edilmezse ölüme varan bu süreci, koyunların en çok sinek saldırısına maruz kalan yeri olan kalça ve kuyruk bölgesindeki derinin bir kısmını keserek önlemeye çalışır.

Kuzulara 6-10 haftalıkken yapılan bu acı verici işlemde anestezi veya ağrı kesici kullanılmaz.

İşlem sonrasında kuzular, koparılan derilerinin acısını haftalarca hissederler. Bu işlem sonrasında kuzular daha az sosyalleşir, daha az yer ve kilo kaybederler.

Acı çektiklerinin bir göstergesi olarak sürekli kambur bir halde dururlar. Bu işleme ek olarak kuzular kısırlaştırılır, küpelenir ve kuyrukları kesilir.

Kırkım sırasındaki panik ve korkudan bağırsak düğümlenmesi yaşamasınlar ve kırkım sırasında daha sakin kalsınlar diye kırkımdan bir gün önce aç ve susuz bırakılan koyunlar için kırkma işlemi can yakıcı, açık yaralara sebep olan, sarsıcı, stres dolu bir deneyimdir. Hayvan hakları örgütü PETA’nın bazı hayvan yetiştiricileriyle yaptıkları röportajlarda, hayvanların kırkma sırasında hareketsiz kalmasını sağlamak ve hayvanları kontrol altında tutmak için fiziksel şiddet uygulanabildiği, yüzlerine ve vücutlarının çeşitli yerlerine yumruk atılabildiği belirtiliyor. Daha rutin bir uygulama ise, koyunların sertçe yere, beton zemine çarpılması veya kırkıcının ayaklarıyla koyunların boynuna, kafasına basarak hareketsizliği sağlaması.

Dört kıtada 116 kırkma işleminden tanıklık ve video toplayan PETA, şiddetin istisna değil, sistematik olduğunu ortaya koyuyor.

Zaman baskısı altında çalışan kırkıcılar, kırktıkları hayvan başına ödeme aldıkları için hızlı hareket etmeye çalışırlar. Hatta Türkiye’de bugün bu işlemin fuarlarda şampiyonası bile yapılıyor ve 8 saatte 198 koyun kırktığını belirten “kırkım şampiyonları” oluyor. Makasla kırkımda makasın iyice bileylenmesi gerektiği vurgulanırken, usta bir kırkıcının günde 60 koyunu kırkabileceği, ancak bu yöntemde koyunun derisinin, makine ile kırkıma oranla daha fazla kesildiği tarım sitelerinde dahi belirtiliyor.

Ancak hızlı ve özensiz kırkımın anlamı, koyunlar için yine stres ama daha fazla yara demektir. Açılan yaralar genellikle kırkıcılar tarafından özensiz bir şekilde dikilir.

Acı ve korkuyu hissedebilen, kırkma işlemi sırasında yoğun stres yaşayan, yaralanan ve hatta hayatını kaybedebilen bu duyarlı canlılara yönelik bu zulmü önlemek, günümüzde hayvanlardan elde edilmiş malzeme içermeyen sayısız giyim ve kıyafet alternatifi sayesinde oldukça kolay.

Yün ve yün içeren ürünleri satın almayarak koyunlara, kuzulara ve diğer hayvanlara yaşatılan bu zulmün önüne geçebilirsin. Hayvancılık, moda ve tekstil sektörlerinin beslendiği bu çağdışı uygulamanın devam etmesine katkıda bulunmamak için tek yapman gereken, küresel ticaret ve ithalat ağı ile dünyanın farklı yerlerine ulaştırılan ürünleri ve etiketlerini kontrol etmek; bunların yün, kürk, deri, ipek, vb. gibi zulüm içermediğinden emin olmak. Böylece talebin azalmasına katkıda bulunarak arzı ortadan kaldırmak ve dolayısıyla bu korkunç uygulamanın zaman içinde son bulamasını sağlamak, insan kaynaklı mevcut durumu tersine çevirmek için önemli bir adımı atmış olacaksın.

Çeviri ve düzenleme: Emre Kayatepe, Boğaziçi Üniversitesi 2020 Psikoloji Bölümü mezunu, TVD gönüllüsü

Kaynaklar: Million Dollar Vegan, PETA, World of Vegan, Farm Transparency, Research Gate, ScienceDirect, DEFRA İngiltere Tarım Bakanlığı, Yeni Dönem Gazetesi, Haberler

Vegan Yaşama Dair Mitler: “Yün Doğal ve Zararsızdır” yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Vegan Moda Haftası tarihi önemde bir etkinlik ve dünyanın önde gelen etik moda hareketi olduğu iddiasında: Bu sezonun teması, “Moda Aktivizmdir”, ekolojik sorunları ve iklim krizini çevreleyen sorunları ve ele almamız gereken zorlukları moda, yaratıcılık, etik, ekoloji, bilim, teknoloji ve yasal uygulamalar lensinden bakarak keşfetmeyi amaçladı.

Moda, endüstriyel hayvancılık vd. sorun üreten tarım faaliyetleri ve iklim acil durumu arasındaki ilişkilerin daha net ve direkt bir biçimde gösterildiği çalışmalarda “vegan sürdürülebilir moda” iklim krizine ve atık kirliliğine nihai yanıt olarak savunuldu. Mevcut endüstri ve tüketicilerin gündelik alışkanlıklarına yönelik yıkıcı ve yeniden tasarlamaya yönelik yapıcı eleştiriler aynı zamanda kapsayıcı ve işbirlikçi bir hareket haline de gelen Vegan Moda Haftasının sunduğu seçeneklerde vücut bulmuş oldu.

Bütün bu sanatsal ve yaşamsal faaliyet hayvan sömürüsünün sona ermesine ve insan evriminin kutlanmasına yaratıcı bir övgü olarak nitelendirilmekte.

VFW kuruluşu yetkilileri “VFW, ‘modanın aktivizmle buluştuğu’ yerdir ve biz endüstride etik tüketim ve üretime doğru bir kayma yaratmaya adanmış bir örgütüz. Vegan Moda Haftası ‘tüm moda haftaları varsayılan (default) olarak vegan olana kadar’ devam edecek. Bu denli yenilikçi ve kolayca şekillendirilebilen bir endüstride hayvanlara zulüm/sömürüye yer yok!” diyor.

Vegan Moda Haftası fark yarattı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Eyleme katılan aktivistlerin bir kısmı da kapının önünde kendilerini yere bırakarak zemini kana buladı. Bu “kanlı” eylemin sembolik mesajı sürdürülebilirlik ilkesine bağlı kalmayan ve böylece iklim krizinin daha da kötü bir hal almasına yol açan moda vb. sektörlerdeki şirketlerin hayvanlara ve insanlara yönelik kan dökücü bir işlevi yerine getirdiği, çevreyi yaşanmaz hale getirip ekolojik dengeyi bozarak doğayı vahşice sömürdüğü ve bunun da aslında insanların ve insan-olmayan hayvanların ölümlerinde direkt bir payı olduğuydu.

20-27 Eylül İklim Grevleri için hazırlıklarını da aynı hassasiyet noktasından sürdüren örgütün amacı tüm üreticilerin toptan bir boykotu veya markaları karalamak değil bu alanda iklim ve çevre bilinci temelinde bir dönüşümü yaratmak ve daha etik olan markaları öne çıkararak diğer markaları da bu tür bir değişime uyum göstermeye zorlayacak bir toplumsal seçilim sürecini ilerletmek olarak belirtilmekte.

Yararlanılan kaynak:
https://www.independent.co.uk/life-style/fashion/extinction-rebellion-london-fashion-week-cancel-a9101146.html
https://www.sozcu.com.tr/2019/dunya/londra-moda-haftasinda-sok-protesto-her-yer-kan-golune-dondu-5331836/

Yokoluş İsyanı’nın Londra Moda Haftası’nda boykot çağrısı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.