2023-2024 av sezonunun başlamasıyla nesli tükenme tehdidi altındaki türleri kapsayan av ihalelerinin tamamına Türkiye Vegan Derneği olarak dava açtık. Av Turizmi adı altında yapılan ve gerçekte hayvanların hukuksuzca yaşamlarını kaybedeceği üzerinden derhal yürütmenin durdurulması ve nihai olarak da ihalelerin iptalini istedik. 

HER YIL OLAN TEKRARLANDI

Danıştay 13. Dairesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın elinde yabanda yaşayan hayvanlara dair somut veri olmadığına hükmederek, geçtiğimiz yıl ihaleleri iptali yönünde verilen kararların hepsini bozmuş ve 2022-2023 av sezonu ile ilgili olarak avın her yerde devam etmesine karar vermişti. Bu her yıl bu şekilde tekrarlanıyor!

DAYANAK ÇÜRÜTÜLDÜ AMA..

Danıştay’ın dayandığı tek gerekçe, 31.05.2022 yılına ait ve daha önce uzman görüşü ile çürütülen bir rapora dayanıyor. Öğretim üyelerinin “hasat raporlarının” birleşiminden oluşan ancak güncel bilimsel bilgi içermeyen bu karma rapor, 5 kişilik “bilim kurulunca” onaylanması nedeniyle dayanak olarak alınıyor. Yaban hayatı memelilerinde uzmanlığı olmayan bu kurulun hazırladığı raporda avcılık övülürken, ulusal kalkınmaya çok büyük katkısının olduğundan ve büyük bir ekonomik gelir sağladığından da bahsediliyor.

SAVUNMAMIZ SAĞLAM

Açtığımız dava dosyalarının tamamında iki sağlam dayanağımız var: İlki Uzman Veteriner Hekim Gökçe Coşkun tarafından avcılığın bilimsel olarak savunulmasının mümkün olmadığının anlatıldığı uzman görüşü. İkincisi ise Prof. Dr. Ferhat Matur tarafından hazırlanan ve Danıştay’ın dayandığı raporu onaylayan kurul üyelerinin yabanda yaşayan memeliler ile ilgili olarak uzman görüşü verebilecek yetkinliklerinin olmadığına dair rapor.  Bu savunmamız Türkiye’nin dört bir yanındaki avukatlar tarafından takip edildi. 

KAYBETTİRİLİYORUZ

2023-2024 av ihalelerine yönelik açtığımız davalarda, Erzincan İdare Mahkemesi dışında hiçbir mahkeme yürütmenin durdurulması yönünde karar vermedi. Bunun sonucu olarak avlanmaları yaşam hakkına da hukuka da aykırı olan yaban hayvanları “av turizmi” adı altında öldürüldü. 

Geçtiğimiz yıl, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’de görülen davalar, bilimsel veya hukuki olarak hiçbir geçerliliği olmayan bu rapor üzerinden Danıştay’ın görüşü nedeniyle reddedildi. Rize ve Konya dosyalarında temyiz yoluna başvuruldu.

KARARLILIKLA SAVUNUYORUZ

Hukuki mücadeleyi sürdürüyoruz. Önce Danıştay’a, ardından gerekirse Anayasa Mahkemesine başvurularımızı gerçekleştireceğiz. Ancak geçirdiğimiz süreçler bize gösterdi ki; yargının güncel bilimsel bilgileri esas alarak yaban hayatı üzerinde kısa sürede olumlu ve adil bir sonuç vereceği beklentisinde kalmamalıyız. Av lobisinin öldürme hırsının bilimsel geçerliliği baskılaması ve kamuda güç göstermesi yaban hayatının aleyhine işliyor.

HEP BİRLİKTE SAVUNMA HATTINI GENİŞLETELİM

Toplumsal adalet duygumuz incindiğinde verilen tepkiler üzerine hukuk yollarının yeniden görüldüğünü hep birlikte yaşıyoruz.

Nesli tükenen yaban hayvanlarımızın “av turizmi” “adı altında öldürülmesini kesinlikle toplumumuz onaylamamakta. O yüzden hepimiz Danıştay tarafındaki bu gelişmeleri bilinir kılalım ve bununla da kalmayalım:

Yaban hayvanlarının yaşamlarının ihalelerle satılığa çıkarılmasına HAYIR hattına çevremizdeki sivil toplumu, siyasetçileri, gazetecileri, sanatçıları çağıralım.

Sözlerimiz, toplumsal isteklerimiz, elbette kamuda ve hukukta yankı bulacaktır.

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a

KONYA’dan MUĞLA’ya

VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye

Bu illerimizin memleketlileri, hemşehrileri, Erzincan, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’nin yerel yönetimleri, yerel basını, sivil toplumu, yerel kamu görevlileri ve yerel siyasetçileri… desteğe gelin. Doğa ile şehir hayatının arasına sıkışmış yaban hayatının sesi olalım, birlikte yaşatalım!

#AvaDurDe #AvCinayettir #AvcılıkYasaklansın

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a, KONYA’dan MUĞLA’ya VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye… AV DAVALARININ DURUMU yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

07/07/2022, Istanbul / Turkey – Struggling in Turkey’s administrative courts last year for the cancellation of hunting tourism tenders and winning all the cases in favor of wild animals, The Vegan Association Turkey (TVD) continues its right-based efforts with the lawsuits it filed this year within the scope of veganism and freedom of conscience.

Bringing the nutritional problems of vegan students studying at universities across Turkey to the court through a lawsuit it filed with the Council of Higher Education in May, TVD recently launched a legal battle, this time, against a ban that has no precedent in the world.

In the light of the grievances conveyed by vegan consumers and vegan cheese producers, TVD filed a lawsuit on June 29, 2022 against the Ministry of Agriculture and Forestry in Turkey at the Council of State for the annulment of the article 9/3 of the Turkish Food Codex Regulation, which prohibits the production and sale of vegan cheese, and article 5 of the Turkish Food Codex Cheese Communiqué.

The association took legal action as the final step because, despite TVD’s previous calls and meetings, the relevant ministry have not taken any positive steps towards the cancellation of these articles and caused new violations to occur on the side of both manufacturers and consumers.

TVD also applied to the Council of State this week to be involved in the lawsuit filed by a vegan cheese manufacturer, who was fined high amounts as a result of the ban.

The extent of the ban

Article 9/3 added to the Turkish Food Codex Regulation writes that “Products giving the impression of [dairy] cheese cannot be produced using vegetable/plant-based oil or other food ingredients.”

The pretense behind the ban is “to prevent adulteration”. According to the unjustifiable regulation article, any product that is considered to resemble [dairy] cheese but does not even contain the word cheese in its name can be prohibited unreservedly.

According to the Department of Food Establishments and Codex within the Ministry of Agriculture and Forestry, even the vacuumed packaging would evoke the idea of [dairy] cheese and this could be misleading for the customers.

Proprietary rights of manufacturers and fundamental legal principles of law are violated

As part of its charter, TVD not only defends the rights of non-human animals, but also the rights of vegan individuals and vegan product manufacturers.

In line with the association’s charter, TVD emphasized in the lawsuit petition that the articles demanded to be canceled violate The Constitution of the Republic of Türkiye and international agreements. It is also stated that the recent amendment to the regulations not only takes away the rights of manufacturers disproportionately and unfoundedly, but also are in contradiction to publicly shared Turkey’s 2019-2023 Eleventh Development Plan.

On the manufacturers’ side, TVD communicates that the property rights of the companies, which have been legally continuing their activities with the necessary permits and licenses to date, have been violated suddenly and arbitrarily with an article added to the regulation.

The association also mentions that the juridical principles of legality and proportionality have been exceeded, thus the current changes led to uncertainty and insecurity, which created an unpredictable situation and future for the vegan cheese manufacturers, because they are open to wide interpretations and unexpected implementations.

Regarding the prohibition of domestic production and exports by the Ministry of Agriculture and Forestry through this prohibition, TVD noted that “The provisions demanded to be canceled not only harm the freedom of ownership of the companies manufacturing these products, but also prevent the competitiveness of companies representing their country in the exponentially growing vegan / plant-based products sector in the world market. Therefore, the current ban on vegan cheese hinders important commercial activities, such as the growth of production, employment and export opportunities in Turkey, as well as the competitiveness of companies in the international arena and the development of new technologies.”

Interference in consumers’ lifestyle, right to choice and healthy nutrition

Under the title of “The Evaluation of the Provisions Requested for Cancellation from the Consumer’s Perspective” of the lawsuit petition, it was underlined that the right of individuals to a healthy life, choice and access to food was violated with reference to the relevant articles of the Turkish Constitution, the 1948 Universal Declaration of Human Rights and the UN International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights.

In this section, which is discussed in the context of constitutional and public rights, it is stated that “Attempting to stop the production of plant-based products with a regulation article and withdrawing the products in the market violates the right of access to food of all consumers who have adopted a vegan lifestyle. Although the aforementioned bans are reflected as measures taken to protect consumer rights and prevent adulteration / deception, they directly prevent consumers from accessing these products without providing constructive suggestions and solutions at the point of solving the problem. This means arbitrary and disproportionate limitation of fundamental rights and freedoms by the administration and interference in the lifestyle of individuals.”

TVD also emphasized in its petition that vegan cheese appeals not only to vegan individuals on a plant-based diet with ethical grounds against animal exploitation or environmental concerns, but also to individuals with lactose and gluten intolerance.

TVD reminded that, through this vegan cheese ban, consumers who have no other choice but to eat lactose-free and gluten-free are also prevented from accessing those vegan products, which they have to buy for health reasons.

Previous meetings and online petition at change.org/VeganCheeseBan

Before the legal struggle started, TVD received grievances from several vegan cheese producers in Turkey about the fines imposed on them in the first quarter of 2022. In light of those grievances, TVD held a meeting with the Ministry of Agriculture and Forestry’s Department of Food Establishments and Codex in Ankara on April 7 to resolve the problem. However, due to the lack of any concrete and positive steps taken in the following period, the association requested an appointment from the Minister of Agriculture and Forestry and the Deputy Minister for the cancellation of the problematic regulation article and the creation of a new “vegan cheese communique”.

Upon denial of appointment requests, TVD continued its initiatives in coordination with the manufacturers and some chain market representatives. Learning that some of the vegan cheeses were withdrawn from the online and offline markets, sales were blocked, manufacturers were fined and consumers could not reach vegan cheese options in June, TVD created an online petition at change.org/VeganCheeseBan with the hashtag #LiftBanOnVeganCheese and immediately started preparing for the lawsuit.

An unprecedented ban

The introduction of a ban on vegan cheese in Turkey, which has no precedent in Europe and the world, means that any product “which is thought to resemble cheese but does not even have the word cheese in its name” can be explicitly banned, unless the article in the regulation is revoked.

As a matter of fact, the European Parliament, the European Council and the European Commission rejected the draft law amendment 171 (AM171) in May 2021, which planned to impose similarly severe restrictions on plant-based products. This bill, which was directly in conflict with the climate change targets of Europe, was supported by the livestock industry and aimed at censoring plant foods. As a result of collective and comprehensive legal fight, and strong public and NGO outrage, AM171 was not enacted in the light of human rights and evidence-based scientific data.

Vegan cheese production and sales banned in Turkey yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

30 Haziran 2022, İstanbul – Av turizmi ihalelerinin iptali için geçtiğimiz yıl idare mahkemelerinde hukuk mücadelesi yürüten ve açtıkları tüm davaları hayvanlar lehine kazanan Vegan Derneği Türkiye (TVD), bu yıl veganlık ve vicdan hürriyeti kapsamında açtığı davalar ile hak arayışını sürdürüyor.

Türkiye çapındaki üniversitelerde okuyan vegan öğrencilerin sistematik hale gelen beslenmeye ilişkin sorunlarını mayıs ayında Yükseköğretim Kurulu’na açtığı davayla mahkemeye taşıyan TVD, bu kez dünya çapında örneği olmayan bir yasağa karşı hukuk mücadelesi başlattı.

Dernek, vegan tüketiciler ve vegan peynir üreticileri tarafından kendilerine ulaşan mağduriyetler ışığında bakanlığa ilettikleri taleplerin cevapsız kalması ve ihlallerin meydana gelmesi sonucunda, vegan peynir üretimi ve satışına yasak getiren Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 9/3 maddesinin ve Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği’nin 5/d maddesinin iptali için Danıştay’da Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtı.

TVD aynı zamanda, yasak kapsamında yüksek miktarda para cezası kesilen bir vegan peynir üreticisinin bakanlığa açtığı davaya da bu hafta içinde müdahillik başvurusu yapacağını açıkladı.

Üreticilerin mülkiyet hakları ve temel hukuk ilkeleri ihlal ediliyor

Amaç ve faaliyet alanı gereği hayvan hak ve özgürlüklerinin yanı sıra, veganların ve vegan ürün üreticilerinin de haklarını savunan dernek, dava dilekçesinde, iptali istenen maddelerin T.C. Anayasasına ve uluslararası sözleşmelere aykırılık teşkil ettiğini, üretici haklarının orantısız ve dayanaksız bir şekilde ellerinden alındığını ve kamuoyuna açık şekilde paylaşılan Türkiye’nin 2019-2023 On Birinci Kalkınma Planı’yla ters düştüğünü vurguladı.

Üreticiler tarafında, bugüne kadar gerekli izin ve ruhsatlarla faaliyetlerini yasal bir şekilde sürdüren şirketlerin, yönetmeliğe eklenen bir maddeyle bir anda ve keyfi bir şekilde mülkiyet haklarının çiğnendiğini, kanunilik ve ölçülülük ilkelerinin aşıldığını belirten dernek, mevcut düzenlemelerin aynı zamanda belirsizliğe ve güvencesizliğe yol açtığını, öngörülemez bir şekilde geniş yorumlama ve uygulamalara açık olduğunu belirtti.

Yerli üretimin ve ihracatın bu yasak ile Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından engellenmesi ise dilekçede şu şekilde yer aldı: “İptali istenen hükümler bu ürünleri üreten firmaların mülkiyet özgürlüğünü zedelemekle birlikte dünya piyasasında giderek artmakta olan vegan/bitki temelli ürünler sektöründe ülkesini temsil eden firmaların rekabet edebilme imkanını elinden almaktadır. Ülkedeki üretimin, istihdamın ve ihracatın artırılması, uluslararası boyutta firmaların rekabet güçlerinin ve yeni teknolojilerin geliştirilmesi gibi önemli ticari faaliyetlere ve ihracata engel olmaktadır.”

Tüketicilerin yaşam tarzına, sağlıklı yaşam ve beslenme hakkına müdahale

Dava dilekçesinin “İptali Talep Edilen Hükümlerin Tüketici Açısından Değerlendirilmesi” başlığı altında ise, T.C. Anayasası, 1948 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve BM Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi’nin ilgili maddelerine atıfta bulunularak, bireylerin sağlıklı yaşama, seçme ve gıdaya erişim hakkının ihlal edildiğinin altı çizildi.

Anayasal ve kamusal haklar bağlamında ele alınan bu kısımda, “Bir yönetmelik maddesi ile bitki temelli ürünlerin üretiminin durdurulmaya çalışılması, piyasadaki ürünlerin toplatılması, ülkede yaşayan vegan yaşamı benimsemiş tüm tüketicilerin de gıdaya erişim hakkını ihlal etmektedir. Söz konusu yasaklar tüketici haklarını koruma ve tağşişi/aldatmacayı önlemek için alınan önlemler gibi gösterilmişse de, sorunun çözümü noktasında yapıcı öneri ve çözümler getirmeden doğrudan tüketicilerin bu ürünlere erişimini engellemek; idare tarafından temel hak ve özgürlüklerin keyfi ve ölçüsüz bir şekilde sınırlandırılması ve bireylerin yaşam tarzına müdahale edilmesi anlamına gelmektedir,” denildi.

TVD aynı zamanda dava dilekçesinde, vegan peynirlerin yalnızca hayvan sömürüsüne karşı etik dayanaklarla veya çevresel endişelerle bitki bazlı beslenen vegan bireylere değil, laktoz ve gluten intoleransı olan bireylere de hitap ettiğini vurguladı. Laktozsuz ve glutensiz beslenmek zorunda olan tüketicilerin sağlık sebepleriyle tercih etmek zorunda kaldığı vegan ürünlere erişiminin bu yasaklarla engellendiğini hatırlattı.

Ne olmuştu?

Vegan peynir üreticilerine 2022’in ilk çeyreğinde kesilen cezaların ve toplatmaların derneğe iletilmesi neticesinde TVD, 7 Nisan’da Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletmeleri Kodeks Daire Başkanlığı ile Ankara’da sorunun çözümüne yönelik görüşme gerçekleştirmişti. Ancak takip eden süreçte herhangi bir somut sonuç alınmaması sebebiyle dernek, sorunlu yönetmelik maddesinin iptali ve yeni bir “vegan peynir tebliği” oluşturulması talebiyle Tarım ve Orman Bakanı ile Bakan Yardımcısı’ndan randevu talep etmişti.

Randevu taleplerine de olumlu yanıt alamayan dernek, üretici firmalar ve bazı zincir market temsilcileriyle koordineli olarak girişimlerini sürdürmeye devam ederken, haziran ayında vegan peynirlerin marketlerden toplatılması, satışların engellenmesi, üreticilere yüklü miktarda para cezası kesilmesi ve tüketicilerin vegan peynirlere ulaşamaması sebebiyle kamuoyunda farkındalık yaratmak için önce change.org/veganpeynir adresinde imza kampanyası açmış, hemen ardından dava hazırlığına başlamıştı.

Yasağın dünyada eşi benzeri yok

Avrupa’da ve dünyada örneği olmayan bir yasağın Türkiye’de devreye sokulması, yönetmelik maddesi iptal edilmediği takdirde, “peynire benzediği düşünülen, ancak adında peynir ifadesi bile olmayan” herhangi bir ürünün açıkça yasaklanabileceği anlamına geliyor.

Nitekim Avrupa Parlamentosu, Avrupa Konseyi ve Avrupa Komisyonu, bitki bazlı süt ürünleri için benzer şekilde ciddi kısıtlamalar getirmeyi planlayan 171 no’lu yasa tasarısı değişikliğini (AM171) Mayıs 2021’de reddetmişti.

Avrupa’nın iklim değişikliği hedefleriyle doğrudan çelişen, hayvancılık endüstrisi tarafından desteklenen ve bitkisel gıdalara sansür uygulanmasını hedefleyen bu tasarı, kanıta dayalı bilimsel veriler ışığında ve kapsamlı bir hukuk mücadelesi sonucu yürürlüğe konmamıştı.

Vegan Derneği Türkiye vegan peynir yasaklarına karşı Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

21 Ekim Perşembe, İstanbul – Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2021-2022 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde Bolu’da avlanması planlanan 15 kızıl geyiğin öldürülmesine engel olmak için Bolu İdare Mahkemesi’nde Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtık.

28 Şubat 2022 tarihine kadar Bolu’nun Mudurnu Sırçalı, Kıbrısçık, Seben Merkez ve Seben Taşlıyayla bölgelerinde koruma altındaki 15 kızıl geyiğin “avlattırılması işi” ihalesinin etiğe ve hukuka aykırılık teşkil etmesi sebebiyle yürütmenin acilen durdurulmasını ve iptalini talep ettik.

Geyiklerin yaşam hakkı, birey başına en az 9.300 TL, en fazla 14.800 TL’den ihaleye çıkmıştı.

Açılan davada yürütmenin durdurulması kararı alındığı takdirde, 28 Şubat 2022 tarihine kadar av acenteleri aracılığıyla avcılarca öldürülmesi planlanan her bir kızıl geyik kurtulmuş olacak.

Bolu dahil 2020’de hayvanlar lehine alınan emsal kararlar

Geçtiğimiz yıl Bolu İdare Mahkemesi, Bolu Belediyesi Hayvan Hakları Komisyonu’nun başvurusu üzerine, 16 kızıl geyiğin avlanması yönünde açılan ihale için yürütmeyi durdurma kararı vermiş, davaya müdahil olan av şirketinin ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın temyiz talebini reddederek avlanmanın önüne geçmişti.

Bolu’da olduğu gibi Türkiye çapındaki av turizmi ihalelerine karşı geçtiğimiz yıl sivil toplum kuruluşları, belediyeler, milletvekilleri ve barolar harekete geçmiş, Eskişehir’den Erzincan’a, Şanlıurfa’dan Antalya’ya kadar pek çok ilde kızıl geyiklerin, ceylanların ve yaban keçilerinin öldürülmesi hukuka aykırılık gerekçesiyle mahkeme kararlarıyla önlenmişti.

Yaşam hakkı maddi kazanç konusu yapılamaz

Bu yıl Bolu İdare Mahkemesi’ne sunduğumuz dava dilekçesinde bu emsal kararlara da atıfta bulunarak, bakanlık izniyle yürütülen av turizmi ve avcılık faaliyetlerinin etik, hukuk ve bilim dışı olduğuna vurgu yaptık. Mahkemeden bir an önce yürütmeyi durdurma ve iptal kararı çıkmasının önemine de değindik.

Bakanlık savunmalarının kâr odaklı söylemler içerdiğine ve geçtiğimiz yıl mahkemelerce yetersiz ve temelsiz bulunduğuna dikkat çektiğimiz dava dilekçesinde şu bilgiyi ekledik: “Söz konusu davalarda her seferinde Davalı Bakanlık ve ihaleleri kazanarak kotaları satın alan, daha sonra davaya müdahil olan acenteler tarafından hukuka uygun bir işlem gerçekleştirildiğine dair hiçbir delil dosyalara sunulamamış, cevap olarak sadece maddi kazanç sebebi öne sürülmüştür. Anayasal bir hak olan yaşam hakkı yalnızca insanların değil, insan dışı hayvanların da gözetilmesi gereken temel haklarındandır. Ayrıca açık hukuka ve mevzuata aykırılığın yanında, olası bir ret kararının önümüzdeki yıl mart ayına kadar süregelecek hukuka aykırı işlemin devamı ve hayvanların ölecek olması anlamına geleceğinin aşikâr olduğu; dönüşü olmayan ve maddi zararlarla karşılaştırılamayacak bir zarara sebep olacağı açıktır.”

Yaban keçilerinin korunması için de dava açmıştık

Eylül ayı sonunda Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile birlikte Adana, Mersin, Niğde, Hatay ve Kayseri’de 70 yaban keçisinin avlanmasına karşı da dava açmıştık.

Ayrıca Yunuslara Özgürlük Platformu, Hayvanlara Adalet Derneği (HAD) ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nin (HAKİM) de katkılarıyla, İzmir Barosu ve Ankara Barosu’nun açtığı Türkiye çapındaki tüm av ihalelerinin ve Merkez Av Komisyonu (MAK) kararlarının iptalini talep eden davalara da müdahillik başvurusunda bulunmuştuk.

Hayvan hakları örgütleri olarak; doğa ve hayvan hakları savunucularının dava açmak ve/veya açılan davalara müdahillik başvurusunda bulunmak için gereken örnek dava dilekçelerini de web sitelerimizden ve sosyal medya hesaplarımızdan paylaşmıştık.

Davaların bir an önce hayvanların lehine sonuçlanmasını bekliyoruz. Bunun için önümüzdeki günlerde yaşam hakkını savunan herkesin desteği çok önemli olacak. Av karşıtı çağrılarımız ve mücadelemiz devam edecek.

Bolu’daki kızıl geyik avının iptali için de dava açtık yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Vegan Derneği Türkiye (TVD) ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği olarak; Yunuslara Özgürlük Platformu, Hayvanlara Adalet Derneği (HAD) ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM)’nin de katkılarıyla, Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altındaki 70 yaban keçisinin 2021-2022 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde Adana, Mersin, Niğde, Hatay ve Kayseri’de öldürülmesini engellemek için Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtık.

Ayrıca, İzmir Barosu ve Ankara Barosu’nun açtığı Türkiye çapındaki tüm av ihalelerinin ve Merkez Av Komisyonu (MAK) kararlarının iptalini talep eden davalara müdahillik başvurularımızı da dün İstanbul’da Çağlayan Adliyesi’ne teslim ettik. Hukuka ve Anayasa’ya aykırılık gerekçesiyle baroların iptalini istediği av kararları iptal edilmezse, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın kırmızı listesinde nesli tehdit altında olan üveyik ve elmabaş patka kuş türlerinin yanı sıra tilki, çakal, yabani tavşan, ada tavşanı ve yaban domuzu gibi kara memelileri de öldürülecek.

Hayvan katliamı “kamu menfaati” olamaz

31 Mart 2022 tarihine kadar 18 parti halinde 70 yaban keçisi “acente kotasının avlattırılması işi” ihalesinin yürütmesinin acilen durdurulmasını ve iptalini talep ettiğimiz dava dilekçesinde, yaban keçilerinin avlanması üzerinden maddi gelir elde edilmesinin ulusal ve uluslararası mevzuata aykırılık teşkil ettiğini vurguladık.

Dava konusu ihalenin Tarım ve Orman Bakanlığınca Bern Sözleşmesi’nin, Hayvanları Koruma Kanunu’nun ve Kara Avcılığı Kanunu’nun öngördüğü şartlara uyulmadan düzenlendiğini belirttiğimiz dilekçede, “Bu ihale sürecinin işlemeye devam etmesi, hem ihale konusu hayvanların yaşam hakkı hem de yaban hayatının korunması anlamında telafisi imkânsız zararlar doğuracaktır. Bu zararların önüne geçilebilmesi için; 31.03.2022 tarihine kadar sürecek av ile ilgili olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu md.27/2 gereğince idarenin savunmasının alınması beklenmeden davası konusu ihalenin yürütmesi durdurulmalıdır” ibaresine yer verdik.

Hayvanların yaşam hakkına vurgu yaptığımız ve geçtiğimiz yıl ceylanlar, yaban keçileri ve kızıl geyikler için farklı şehirlerdeki baro ve STK’ların açtığı davaların kazanıldığını hatırlattığımız dilekçede, “Doğal yaşam alanında yaşamakta olan, yaban hayatın gerekliğini sağlayan, kendi yurdunda ve tabiatında kimseye zarar vermeden nesli tükenme tehlikesi altında olan yaban keçilerinin öldürülmesinin paraya çevrilme işlemi kamu düzenine tamamen aykırı bir işlemdir. Kamunun zorlayıcı gücü öldürme eylemini kapsamamaktadır. Daha önceki iptal kararlarında da kararı veren mahkemelerce defalarca tekrar edildiği üzere, hiçbir canlının yaşam hakkı ihlal edilemez ve elinden bu yaşam hakkı alınamaz. Söz konusu ‘turizm ve ekonomi’ adına canlıların vurularak vahşice katledilmesi sonrasında kazanılacak paranın kamu menfaati olarak görülebilmesine imkan bulunmamaktadır. Anayasal bir hak olan yaşam hakkı yalnızca insanların değil, insan dışı hayvanların da gözetilmesi gereken temel haklarındandır” dedik.

Açtığımız davada yürütmenin durdurulması kararı alınması, 31 Mart 2022 tarihine kadar av acenteleri aracılığıyla avcılarca öldürülmesi planlanan her bir hayvanın kurtulmasını sağlayacak.

Örnek dava ve müdahillik dilekçelerimiz herkese açık

Hazırladığımız örnek dilekçeler, dava açmak ve/veya açılan davalara müdahillik başvurusunda bulunmak isteyen tüm şahıslara, derneklere ve barolara açık. Bu bağlantıya tıklayarak Google Drive klasörüne eklediğimiz dilekçeleri edinebilirsiniz.

Dilekçeler; Rize’den Afyonkarahisar’a Konya’dan Erzurum’a kadar farklı illerde avlanması planlanan kızıl geyik, çengel boynuzlu dağ keçisi ve Türkiye’ye endemik bir tür olan Anadolu yaban koyunu gibi farklı türleri kapsıyor. 

Kolektif hukuki mücadeleye önem verdiğimiz için av karşıtı mücadeleye katılmak isteyen herkesle irtibatta kalmak isteriz.

Geçtiğimiz yıl Antalya ve Isparta’daki “av ihalesine” karşı Salda için Türkiye Grubu ve A Platformu ile birlikte hareket etmiş, 28 yaban keçisinin katledilmesini engelleyen dava sonucunu duyurmuştuk. Aynı zamanda Türkiye çapında “Av Turizmi Uygulama Talimatı”nın iptali için Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan Hediye Gündüz’ün açtığı iptal davasına da müdahillik başvurusunda bulunarak diğer STK’lara da çağrı yapmıştık.

Hayvan katliamını engellemek için gelin birlikte mücadele edelim.

Örnek dava dilekçelerini ve dava dilekçelerine eklenebilecek 2020’de kazanılmış av karşıtı davaların emsal kararlarını edinmek için bu Google Drive bağlantısına tıklayabilirsiniz.

Av katliamına karşı dava açtık, açılan davalara müdahillik başvurusu yaptık yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Alakır Vadisi’ndeki kırsal alanda satın aldıkları arazide kendi yaptıkları kerpiç evlerinin yanındaki arazi kazılıp, yeraltı su kaynağı bir HES şirketince kesilen Tuğba Günal ve Birhan Erkutlu’nun açtığı davada mahkeme heyeti araziyi şirkete satan kişiyi bilirkişi olarak atamıştı.

2017 yılı sonlarında çiftin kerpiç evlerinin de bulunduğu kırsal alandaki arazilerinin yanındaki arazi ‘Metamar- Dedegöl’ enerji şirketinin şantiye şefi tarafından satın alınıp arazilerine yeraltından giden su kaynağının kepçeyle kazılarak yönünün değiştirildiği ve yönü değiştirilen su kaynağının HES şirketinin satın aldığı evlerinin ön kısmındaki diğer arazinin yanında bulunan hayrat ve arazideki havuza yönlendirildiği belirtilmekte.

Bu olay sonrası susuz kalan çift 116 gün boyunca 200 metre uzaklıktaki Alakır Nehri’nden bidonlarla engebeli arazide taşıdıkları suyla yaşam mücadelesi vermişti. Bunu takiben su hakkı gerekçesiyle mahkemeye başvuran çift dava açmıştı.

Davada mahkeme bilirkişi heyeti, suyun kaynağının çifte ait araziden geçtiği, kepçeyle kazılma işlemi sonrasında yönünün değiştirildiği ve hayrata bağlandığını belirten bir rapor hazırladı. Kumluca 2. Asliye Hukuk Mahkemesi bilirkişi raporu üzerine ihtiyati tedbir talebiyle ‘suya el atmanın önlenmesi’ suçlamasıyla açılan davada verdiği ara kararla doğal kaynak suyunun bulunduğu çeşmeden tedbiren boru hattı geçirilerek çiftin su ihtiyacının karşılanmasına karar verdi.

Halen devam eden su davasının bir önceki duruşmasında mahkeme heyeti HES şirketinin talebi üzerine başka bir bilirkişi ataması daha gerçekleştirdi. Yeni kararla ilgili olarak, Tuğba Günal – Birhan Erkutlu çifti, yaptıkları açıklamada şunları kaydetti:

“Arkamızdaki araziyi satın alıp kepçeyle kazarak doğal su kaynağımızın damarını kesmek suretiyle bizi susuz bırakan HES’çilere karşı açtığımız davanın duruşması görüldü. Mahkeme bizim hakkımızda kaymakamlığa ‘Terörist bunlar, kadınları ahlaksız’ dilekçesi veren Kuzca köyü muhtarından bilirkişi istemişti. Muhtar da suyumuzu kestikleri araziyi HES’çilere satan ve şirketin de bu suyla yaptığı hayratı onun dedesine adadığı kişiyi ‘bilirkişi’ olarak gösterdi. İtiraz etmiştik. Ancak mahkeme bu şahsı suyumuzun kesilmesi ile ilgili davada ‘bilirkişi’ olarak dinlemek üzere 17 Aralık günü mahkemeye çağırdı.”

Vegan yaşamı benimsemeleri sayesinde birçok hayvanın yaşamasını sağladıklarını, su ve orman alanlarını kurtardıklarını ve karbondioksit salımlarını azalttıklarını ifade eden Birhan Erkutlu “Tüm bunlar için yaptığımız tek şey hayvan sömürmemek oldu. Bu kadar basit ve etkili.” diyerek veganlıkla ekolojik yaşam arasındaki güçlü bağlara değindi.

Nehirleri ve ağaçları hidroelektrik santrallerinin sorunlu uygulamalarından korumak isteyen çift, bahse konu HES şirketinin hidroelektrik baraj inşaatına başlamak üzere Alakır nehri etrafındaki arazilerde ağaç kesimi yaptığını dile getirdi ve ekledi:

“Onları durdurmak üzere elimizden ne geliyorsa yapmaya karar verdik. Burada kuşların yavrularını yetiştirdiklerini seyretmiştik. Tilkilerin ve sincapların da. Bir süre sonra hepsi ailemiz gibi olmuştuk. Birisi evinize gelip de ailenizi öldürmeye kalktığında onları durdurmaya çalışmak vereceğiniz en doğal tepkidir.”

Bölgeye istihdam ve vergi geliri getiren bir şirkete karşı çıktıları için yöre halkının bir kısmının onlara düşman kesildiği de ifade edilmekte. Çiftin anlattıklarına göre, misafirleri tehdit edilmiş, haklarında davalar açılmış, defalarca polis sorgusu için çağrılmışlar ve evlerinin yanı başında havaya ateş açılmış.

Çift, şirketin onların arazisi etrafındaki arazilerin çoğunu satın aldığını, yüzlerce yıllık meşeler de dahil olmak üzere onlarca ağacı kestiğini ve kendilerinin biricik su kaynağı olan yeraltı pınarının akışını değiştirdiğini söylüyor.

Arazilerinin sınırında HES’çilerin aldığı araziyi kepçe ile kazarak doğal kaynak sularını kesmesine karşı açtıkları davada bugün (17 Aralık 2019) söz konusu -dava konusuyla ilgili geçmişi sebebiyle taraflı olabileceği ileri sürülen- bilirkişinin duruşmaya çağrılması nedeniyle çiftin adalet ve dayanışma çağrısı özellikle sosyal medyada bir kez daha geniş yer buldu.

Biz de yaptığımız bu haber ve konuyla ilgili yapılan çevreci habercilikler sonrasında vegan çiftin içerisinde bulunduğu durumun çeşitli uzmanlar tarafından daha kapsamlı olarak ele alınarak araştırılmasını ve duruşmaya bilirkişi olarak çağrılan kişilerle ilgili olarak ise adalete uygun ve şeffaf bir sürecin işlemesini dilediğimizi hatırlatıyor ve bu bağlamda süreci yakından izleyenler arasındaki konumumuzu dayanışma ruhuyla pekiştiriyoruz.

#YaşamSavunucularınıSavun #DirenAlakır #DirenVegan

Foto: Thom Pierce

Yararlanılan kaynaklar:
https://www.theguardian.com/environment/2018/jul/21/we-have-become-guardians-turkeys-accidental-forest-protectors
http://www.alakirinsesi.org/buranin-bekcileri-olduk-turkiyenin-tesadufi-orman-koruyuculari/
https://www.haberler.com/cevreci-cift-6-yildir-vegan-besleniyor-12688427-haberi/
https://m.facebook.com/alakirnehrikardesligi/
https://twitter.com/ALAKIRINSESi
https://www.dha.com.tr/son-dakika/alakirdaki-su-savasinda-mahkemeden-ilginc-karar/haber-1714159

#DirenAlakır #DirenVegan yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.