Daha önce Avrupa’daki mağazalarında müşterilerine vegan sebze köfteleri, vegan sosisli sandviç ve vegan dondurma sunan İsveç merkezli firma şimdi de Hollanda’nın Amsterdam ve Amersfoort şehirlerinde mağazalarına vegan hamburger seçeneğini getirdi.

IKEA’da Yemek Müdürü olan Marcel Ruttgers ise “Mevcut yemek seçeneklerimizin bitkisel karşılıklarını sunmaya önem veriyoruz ve giderek daha fazla yeni, leziz ve sağlıklı bitkisel seçenekler sunmaya önem veriyoruz” dedi ve “Daha önemlisi, daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir hayatın karmaşık olması gerekmediğini gösteriyoruz. Beyond Meat ile ortak çalışmamız bu doğrultuda çok uyumlu.” diye devam etti.

IKEA Hollanda’da Bazı Mağazalarında Menüye Vegan Hamburger Ekledi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Süt eklenmiş kahve için kahvenin fiyatına ek bir ödeme talep etmeyen pek çok kahve satıcısı ya vegan bir opsiyon sunmamakta ya da bitki bazlı alternatifler için sütlü seçeneklere kıyasla ekstra bir fiyatla satış yapmakta. Süt için de para talep eden mekanlarda ise yine vegan bir alternatif için daha yüksek bir ücret belirlenmekte.

Dahası, bitki bazlı alternatiflerin maliyeti ile hayvan sütü maliyeti mukayese edildiğinde de mevcut fiyatlar vegan tercihlerin aleyhine çok orantısız bir biçimde daha yüksek.

Söz konusu “veganize edilmiş kahvelerin daha pahalıya satılması sorunu”, veganlıktaki genel yükselişe karşın, nadir istisnalar dışında küresel bir yaygınlık içerisinde devam etmekte.

Halbuki, süt ürünü yerine bitki bazlı bir seçim yaptığınızda karbon ayak iziniz ve su ayak izinizi azaltmış olarak dünyaya ekolojik bir katkı yaptığınız gibi çeşitli kronik hastalık risklerinizi düşürerek halk sağlığı anlamında toplumsal bir fayda da sağlamış oluyorsunuz.

Dolayısıyla, söz konusu fiyatlandırmalar konusunda daha adil bir düzene geçilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Bahse konu sorunun önemli bir faktörü ve çözüm olanağı da vergilendirme meselesi olarak değerlendirilmekte. Karbon vergisi (örneğin, fosil yakıtlar için uygulanabilir) gibi bir ek vergiyle karbon ekonomisinden uzaklaşmak kısmen de olsa dizayn edilerek kolaylaştırılabilirse -ki bu vergi meselesi ekolojik gerekçelerle pek çok uzmanın yanı sıra Leonardo DiCaprio ve Bill Gates gibi etki gücü yüksek tanınmış isimlerin de öne çıkarak dile getirdiği bir yaklaşım- bu tür bir kuramsal yaklaşım vegan ürünlerde vergi indirimi yoluyla ekolojik çözümler bağlamında da uygulanabilir.

Zira, vegan olmak (vegan üretim/tüketim tarzlarına destek vererek ve bağlı kalarak yaşamak) ve sağlık için veya ekolojik sebeplerle bitki bazlı alternatifleri satın alma eğilimi çeşitli güç sahibi çıkar grupları tarafından “ek fiyatlandırmalarla -bir tür ek vergilendirme gibi- cezalandırılıyor” ve böylece baskılanıyor olabilir mi?

Vegan kahveler neden süt içerenlerden daha ucuz değil? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

“Vegan” terimi oldukça soyut özellikte bir karşılığa sahiptir. Diğer yandan, bir kişinin beslenmesi sadece direkt olarak tükettiği somut yiyecekler üzerinden tanımlanır. Burada dikkat edilmesi gereken esas nokta, vegan olmayan diyetler için geçerli olduğu gibi, vegan bir diyet uygulamanın da sağlıklı ve sağlıksız yollarının bulunduğunu anlamak ve belirgin kılmaktır. Zira, sağlıklı vegan diyetleri destekleyen güvenilir kanıtlar yeterli miktarda birikmiş durumda ve bu bilgiler Türkiye kamuoyuna iletilmeli.

Maalesef -ve aslında kısmen medya yüzünden- sağlıksız vegan diyetler gündeme hükmetmekte. Bu son üzücü vakada da, bu çocuğun ciddi bir şekilde yetersiz beslendiği ortaya çıktı; zira, iddialara göre, çocuk sadece sebze, meyve ve anne sütüyle beslenmekteymiş. Ayrıca, bu bebek evde doğumla dünyaya gelmiş ve kısa yaşamı boyunca bir kez bile hastaneye götürülmemiş veya doktor kontrolünden geçmemiş. Dolayısıyla, söz konusu davanın veganlığı hedef almakta kullanılması hiç adil olmazdı. Ne yazık ki, tam da bu şekilde, yani haberi yapılan ebeveynler “vegan” bir aileyi temsil ediyor gibi medyada konu edilmekte ve medyanın veganlığa bu tür yaklaşımları çok yaygın.

ABD, Kanada ve İngiliz Diyet Derneklerine göre, iyi planlanmış vegan diyetler, hamilelik ve çocukluk döneminde de dahil olmak üzere yaşamın tüm aşamalarına uygundur. Sağlıklı bir vegan diyet, her tür besin ihtiyacını yaşamın herhangi bir aşamasında karşılayabilir ve bazı hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde sağlık yararları sağlayabilir.

Milliyet Gazetesi’nde yayımlanan yazı Amerikan Diyet Birliği’nin konumuna atıfta bulunsa da herhangi bir atıfta bulunmadan, başka türlü iddialarda bulunan bir doktor ve diyetisyene sorular yöneltmeyi ve aldığı yanıtları güvenilir bularak veganlığın eleştirisi bağlamında sunmayı uygun görmüş. Görünüşe göre, uygun şekilde planlanmış vegan diyetlerinin sağlıklı olduğu konusunda anlaşan ve bunun üzerine fikir birliği beyanları bulunan binlerce diyetisyenden daha iyi biliyorlar.

Sağlıklı bir vegan diyeti, aşağıdaki “Güç Tabağı”nda (Sorumlu Tıp için Doktorlar Komitesi’nden) gösterildiği gibi, bütün ve bitki bazlı yiyeceklere dayalı bir beslenme modelini esas almaktadır. “Bütün (işlenmemiş) yiyecekler (whole-foods) ve bitki bazlı diyet” ifadesi sağlıklı bir vegan diyetini betimlemekte yaygın olarak kullanılır.

Böyle bir diyet sadece yeterli beslenme açısından uygun olmakla kalmaz, aynı zamanda dünya çapında önde gelen ölüm nedenlerinin risklerini azaltmaya yardımcı olmak açısından en uygun özelliklere de sahiptir: Kalp hastalığı, diyabet, kanser, obezite ve yüksek tansiyon gibi önlenebilir kronik hastalıklar.

Aslında, dünya genelinde hesaplandığında sağlıksız diyetler sigara içmekten bile daha çok ölümden sorumludur. Bu bilgi 27 yılı aşkın bir sürede ve 195 ülkeden elde edilen veriler temelinde gerçekleştirilen ve Mayıs 2019’da Lancet tarafından yayımlanan bir çalışmaya ait bir sonuç.

Bilim, sağlığımız için en uygun yiyeceklerin et, yumurta, peynir ve yoğurt değil, daha ziyade sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, kuruyemişler ve tohumlar gibi bütün (rafine edilmemiş) bitki bazlı yiyecekler olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, Türkiye’de çocukların %30’unun “fazla kilolu” olduğu belirtilmelidir. Yaklaşık her 3 çocuktan biri aşırı kilolu ve bu durum 1990’dan bu yana %151’lik bir artış olduğu anlamına gelmekte. Bu, gelecek yıllarda yaşanabilecek bir halk sağlığı felaketinin reçetesi demektir! Sağlıklı bir vegan diyeti gerçekten de Türkiye’deki bu nesil çocukların ebeveynlerinden önce ölmelerini engellemeye yardımcı olacak çözümlerden biri olabilir.

Aileniz için bütün (işlenmemiş) yiyeceklerden oluşan bitki bazlı bir diyet (sağlıklı bir vegan diyet) benimsemeyi düşünüyorsanız, en son beslenme bilimleriyle güncel bilgileri takip etmekte olan ve böyle bir ağ veya kurumda kayıtlı olan bir diyetisyen ile iletişime geçin. Aslında, “tüm sağlık profesyonelleri vegan diyetlere ilişkin meselelerle ilgili mevcut kanıtlara dayanan bir yaklaşımı izlemelidir.” Bununla birlikte, bireyin ihtiyaçlarına ve yediği ya da yemediği yiyeceklere bağlı olarak bazı takviyelerin alınması (D vitamini, B12 vitamini ve omega-3 yağ asitleri gibi) beslenme yeterliliğini sağlamak için gerekli olabilir.

Yazan: TVD Diyetisyeni Didem Varol (5 Aralık 2019)

Didem Varol kimdir?

Didem Varol Kanada’da eğitim almış, Bitki Bazlı Beslenme (vegan beslenme) konusunda uzman bir diyetisyendir. 2008 yılında McGill Üniversitesi’nden mezun olup yaklaşık 10 yıl Toronto Halk Sağlığı Birimi’nde kronik hastalıkları önleme alanında çalışan Didem Varol, ardından T. Colin Campbell Center for Nutrition Studies & eCornell ve Physicians Committee for Responsible Medicine’den bitki bazlı beslenme eğitimleri aldı. Food For Life programı eğitimlerini verme sertifikasına sahip olmasının yanı sıra, Plantgevity Nutrition Solutions adlı beslenme çözümleri hizmeti ve Vegan Derneği bünyesinde bütünsel bitki bazlı vegan beslenme danışmanlığı hizmeti vermektedir.

Çocuk ölümlerinden sorumlu beslenme tarzları için veganlık suçlanabilir mi? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Liften zengin olan ve yüksek oranda protein içeren baklagillerin halk sağlığı yaklaşımlarında böylece kalp sağlığı bakımından da öne çıkarılabileceği vurgulanıyor.

Bir diğer çalışmada ise süt ve/veya süt ürünleri tüketen yetişkinlerde başta kanser ve kardiyovasküler hastalıklara bağlı olmak üzere çeşitli hastalıklardan ölüm riskinin arttığı saptandı.

Yine baklagillerin, tam tahıl ürünlerin ve kuruyemişlerin süt/süt ürünleri yerine tüketilmeye başlanmasının da söz konusu ölüm risklerini azaltarak daha uzun yaşama şansını yükselttiği belirlendi.

Aynı çalışmada süt/süt ürünlerinin (işlenmiş ya da değil) “ete” kıyasla da ölüm riskini daha fazla arttırdığı bulunurken uzun yaşama açısından en etkili faktörü sağlayan beslenme tarzının hem “et” hem de süt/süt ürünlerini dışlayan modeller olduğu sonucuna varıldı.

Bahse konu iki bilimsel gelişme vegan yaşamanın sağlık açısından da tercih edilesi olumlu özelliklere sahip olması anlamında bitki bazlı beslenmenin olumlu sağlık etkilerine ilişkin literatürün genişlemesine değerli bir katkıda bulunmuş oldu.

Yararlanılan kaynaklar:
https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-11/pcfr-lbh112019.php
https://www.pcrm.org/news/health-nutrition/dairy-linked-early-death

‘Kalp sağlığı için baklagiller; daha kısa bir yaşam için süt ürünleri’ yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Perakendeci olarak müşterilerinin ürünlere yönelik değişen tutumlarına dair bir araştırma da yaptıran Whole Foods Market süt ürünlerinin (dairy foods) bitki bazlı alternatiflerine (non-dairy foods) kıyasla daha az tercih edilmesine ilişkin bazı detayları da PBN ile paylaştı:

Tüketicilerin %17’si “vegan peynir” yediğini belirtirken 3’te 1’inden fazlası da denemeye açık olduğunu söylüyor. Kadınların böyle bir deneyime daha açık olduğu bulgulanırken (%39) yaklaşık %25’i zaten “vegan peynir” tüketmiş/tüketmekte olan milenyum kuşağı ise bu tür bir denemeye en açık olan yaş grubu olarak öne çıkmakta.

Yararlanılan kaynak:
Non-Dairy Sales 3 Times Bigger Than Dairy Sales At Whole Foods Market In 2019
http://bit.ly/2pRUx5e

Süt ürünlerine vegan alternatiflerin satışı Birleşik Krallık’ta 2019’da 3 kat daha büyük yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

400 metre koşusunda uzmanlaşmış olan vegan atlet olimpik yarışmalar için 800 metreye geçtiğinden bu yana 6 haftalığına 19. sırada yer aldığı bir dönemi de kariyer başarılarına ekledi.

Koşu performansı ve özellikle patlayıcı güç için “et” (hayvan bedeni) yemek gerektiği mitine karşı duran ve yıllardır maruz kaldığı bu tür ikna çabalarına karşı kararlılığını koruyan Mitchell elde ettiği sonuçlardaki ilerlemeyle atletik performansın optimizasyonunun hayvansal ürün tüketimine bağlı olmadığını ve hatta tersini somut olarak ortaya koymakta.

Vegan koşucu Rio’da gerçekleştirilen 2016 Yaz Olimpiyatları’nda 400 metre etkinliğinde yarıştığında 21 yaşındaydı ve bu başarısına giden yolda 2 yıldır bitki-bazlı beslenmekteydi. Mitchell 2016 Olimpiyatları’nda 400 metrede isim yaptığı halde beklentilerin dışına çıkarak kariyerine 800 metrede devam etmeyi seçti.

5 yıldır sadece bitki bazlı beslenen Mitchell’ın hayvan ürünlerini bırakması planlı bir biçimde olmamış. LIVEKINDLY tarafından bu konuda yöneltilen bir soruya Mitchell, erkek arkadaşının çeşitli beslenme tarzlarını kendi üzerinde test ettiğini, bu denemelerinin sonunda hayvansal ürünleri hayatından tamamıyla çıkardığını ve ardından “ikimiz de gerçekten vegan olmalıyız” şeklinde bir öneride bulunduğunu, kendisinin de söz konusu çağrıya olumlu bakarak bir anda bitki bazlı olmayan alışkanlıklarını terk edip vegan olma kararını vererek bu değişimi gerçekleştirdiğini belirtmiş.

Son olarak sözlerine ekledikleri şöyle: “Vegan olmak bana çok iyi geldi (atletik performansta ciddi bir yükseliş anlamında). Eskiye kıyasla, sakatlıklarımdan çok daha hızlı iyileşiyorum ve performans sonrası daha hızlı kendime geliyorum. Kilomu düşük tutmak daha kolay ve hiç hastalanmadım!”

Yararlanılan kaynaklar:
Olympian Morgan Mitchell Is Smashing Her PBs on a Vegan Diet: https://www.livekindly.co/olympian-morgan-mitchell-vegan/
Morgan MITCHELL (Athlete Profile) – World Athletics :
https://www.worldathletics.org/athletes/australia/morgan-mitchell-271125

Vegan atlet Morgan Mitchell güç ve hıza ilişkin varsayılan kuralları yıkıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Nestlé’nin basın açıklamasına göre, Incredible Mince çok çeşitli kullanım amaçları için uygun ve kolay şekil verilebilen bir vegan kıyma ürünü ve sığır kıymasıyla kıyaslandığında gerçekçi bir tat ve dokuya sahip. Pancar kökü, havuç ve dolmalık biber gibi bitkilerden çıkarılan parçalardan (doğal bitki özütlerinden), soyadan ve bitkisel yağlardan oluşan mükemmel bir karışım olduğu belirtilmekte.

Nestlé vegan burgeriyle ilgili aldıkları pozitif geri bildirimlerden yararlandıklarına da birkaç ay gibi çok kısa bir süre içerisinde ürün formüllerinde değişikliğe gidebilmiş olmalarından bahsederek vurguda bulundu. Aynı bildiride, bitki-bazlı ürün yelpazesini genişletmeyi sürdüreceklerine ve bu sonbaharda piyasaya yeni nesil vegan ürünler sürmelerinin takdir ve ilgi göreceğinden emin olduklarına da değinildi.

Başta çevreyi koruma anlamında tüketicilerin bıraktıkları çevresel ayak izini azaltma amacına bağlılıkları sebebiyle geliştirdiklerini açıkladıkları vegan kıyma Eylül ayından itibaren İsveç, Almanya, Avusturya ve Norveç’te satılmaya başlanacak.

*kıyma: AB gıda mevzuatı gereği, ürünün Türkiye’de satılması durumunda, hayvansal gıda içermemesi sebebiyle anlam bakımından bir karışıklık ve/veya yanıltmaya sebebiyet vermemesi için, “kıyma” yerine başka bir sözcük kullanılması gerekebilir.

Yazan: Barış Bayram
Yararlanılan kaynaklar:
https://www.livekindly.com/nestle-launched-vegan-beef/
https://www.nestle.com/media/news/nestle-launch-plant-based-mince-new-recipe-burger

Nestlé’den vegan *kıyma yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

113 katılımcıyla 16 hafta boyunca uygulanan bu üç beslenme biçiminden -daha geniş çaplı çalışmalar öncesinde- çıkarılabilecek çarpıcı sonuç, yaygın görüşlerin aksine “beyaz et” tüketiminin sağlık için “kırmızı et”e tercih edilmesinin doğru olmadığı ve kötü kolesterolü düşürmek açısından da bitki-bazlı beslenmenin kalp hastalıkları riskini azaltan bir faktör olarak öne çıktığı şeklinde.

TVD notu: “Beyaz et” (white meat) ve “kırmızı et” (red meat) ifadeleri kaynak olarak yararlanılan bilimsel çalışma ve makalelerdeki terimlerdir. Aslında her ikisi de hayvan bedenidir. Böylesi yanlış kullanımlarla karşılaştığımız her defasında gerekli eleştirel bakış açılarını anımsatmanın önemine inandığımızı belirtmek isteriz.

Hayvan bedeninin beyazı daha sağlıklı değil yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmada dikkat çekilen bir husus da söz konusu rakama halihazırda hayvan-bazlı et yemeyen %11’lik kesimin dahil edilmediği.

Tüm verilerin toplamında ifade edildiğinde ise, alışveriş yapan Amerikalıların %80’inin bütünüyle veya kısmen et tüketim alışkanlıkları anlamında vegan alternatiflere yöneleceği ifade ediliyor.

Aynı çalışmada, vegan alternatifleri denemiş olanların %62’sinin çok memnun (very/extremely satisfied) kaldıklarını ve %83’ünün başkalarına tavsiye edeceklerini belirtmiş olmaları da bir diğer önemli nokta olarak değerlendirilmekte.

Araştırmayı gerçekleştiren market araştırmaları şirketi Numerator’s InfoScout OmniPanel geçen yıla kıyasla hayvan-bazlı olanlar yerine bitki-bazlı süt ürünleri alternatifleri tüketiminin %47 oranında artış gösterdiğini de belirledi.

* hayvan bedeni (TVD notu)

Amerikalıların ‘i et* yemeyi bu yıl bırakacağını söylüyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

“Geçen aylarda bu dondurma için doğru tadı ve dokuyu yakalamak için tedarikçimizle yoğun bir çalışma içindeydik” diye açıklamada bulunan IKEA Yemek Hizmetleri AB’nin Ticaret Müdürü Sandra Lindh, “amacımız çok popüler olan hayvansal süt bazlı dondurmamız kadar yumuşak, havalı ve nefis olan bitkisel bazlı bir ikram sunmaktı. Hayvansal sütlü ürünlerden uzak durma ihtiyacı olan veya bitkisel bazlı gıdalar tüketmeyi tercih eden müşterilerimiz için kolay, ekonomik ve nefis bir seçenek oldu.” diye devam etti.

Şirket dünya bazında IKEA Bistro’larında sunmak amacıyla başka bitkisel bazlı dondurma seçenekleri geliştirmeye devam edeceklerini ve bunların soya veya yulaf bazlı olabileceğini belirtti. Nihai hedeflerinin dünyanın değişik yerlerindeki müşterilerinin damak zevklerini dikkate almak olduğu da ayrıca belirtildi.

IKEA Avrupa’da Çilekli Vegan Dondurma Çıkartıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.