37 yıllık bir geçmişe sahip olan, kâr amacı gütmeyen küresel konferanslar serisi TED, İskoçya’nın Edinburgh kentinde ilk kez yüz yüze düzenlediği iklim konferansında hayvan ve hayvansal içermeyen, tamamen vegan olan menüsüyle alkış aldı.

TED’in sürdürülebilirlik vurgusuyla organize ettiği iklim etkinliği, dünyanın dört bir yanından gelen düşünürleri, aktivistleri, politikacıları, iş dünyası liderlerini, karar vericileri, sanatçıları ve yerli liderleri bir araya getirerek “net sıfır emisyon” hedefini gerçeğe dönüştürmek için işbirlikleri geliştirmeye dönük zemin hazırladı.

Etkinlik sırasında sadece sebze/bitki bazlı yiyecekler sunuldu.

Hatta vegan oyuncu Rooney Mara, etkinliğe partneri Joaquin Phoenix ile birlikte görüntülü katılarak vegan olmanın önemine değindi ve “Yaşamlarımızı ve gezegeni etkileyen kontrolümüz dışında olan pek çok karar var. Ancak bu, üzerinde kontrol sahibi olduğumuz ve bir fark yaratacağını bildiğimiz bir şey,” dedi.

İklim krizine karşı bitkisel beslenme

Species Unite adlı hayvan hakları örgütünden Elizabeth Novogratz, hayvancılığın ve hayvansal tüketiminin doğa üzerindeki yıkıcı etkisine vurgu yaparak “Hayvancılığın çevre üzerindeki yıkıcı etkisi göz ardı edilemez. Yoğun hayvan yetiştiriciliği, ulaşım sektörünün tamamının emisyon seviyelerine eşit olarak, küresel düzeyde insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının tahmini %14,5 ila %16,5’inden sorumludur,” dedi.

“Araştırmalar, et ve süt ürünleri üretimini ve tüketiminden vazgeçmenin, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini önlemek için yapabileceğimiz en etkili eylemlerden biri olduğunu gösteriyor. İklim konferansında bitki bazlı ve iklim dostu yiyecekler sunarak bilimi dikkate aldığı için alkışlıyoruz. Bu tutum, hayvancılığın gezegenimize verdiği zararlar ile mücadele etme konusunda ciddi olduklarına dair net bir mesaj gönderiyor.”

COP26 İklim Zirvesi sınıfta kaldı

Geçtiğimiz günlerde Glasgow’da gerçekleştirilen ve dün sona eren 26. BM İklim Değişikliği Konferansı (COP26), dünya liderlerinin iklim kriziyle mücadele konusunda koordineli işbirlikleri geliştirmeleri ve küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlandırmaları için kritik bir buluşma olarak görülüyordu. Fakat iklim değişikliğine en büyük katkı sağlayanlardan biri olmasına rağmen hayvancılık, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya dönük tartışmalarda öncelik olarak COP26 gündeminde yer almadı.

Hükümetler bir kez daha hayvan kaynaklı “etin” ve süt gibi hayvansalların gezegenimiz üzerindeki etkilerini ele alacak taahhütlerde bulunmayı başaramadı. Bu durum, önü alınamayacak olan feci bir ısınmaya doğru Dünya’yı sürüklemeye devam ediyor.

Bu nedenle ciddi eleştirilere maruz kalan COP26, dünya çapında tanınmış vegan ünlülerden de tepki aldı.

Moby, Joaquin Phoenix ve Billie Eilish gibi sanatçılar, “iklim değişikliğine en büyük katkıda bulunan endüstrilerden biri olarak hayvancılığın ve hayvan kullanımının gezegen üzerindeki yıkıcı etkisinin devletlerce resmen ve alenen tanınması ve kabul edilmesi” çağrısında bulunan açık mektubu imzalayan ünlü isimler arasında yer alıyor.

COP26, zirveye katılan yaklaşık 25 bin kişiye “et” servisi yapma kararı nedeniyle de eleştirilmişti.

Dünya liderleri değişim için harekete geçmedikçe…

Species Unite’dan Novogratz, “Dünya liderleri gezegenimizi korumak için yeme alışkanlıklarında basit değişiklikler yapmak istemiyorlarsa, sıradan vatandaşları karbon ayak izlerini düşürmeye motive etme konusunda ne kadar umutlu olabiliriz?” diyor.

“Et yemek sadece hayvanlara karşı zulüm ve insan sağlığına zararlı unsurlar içermekle kalmıyor, aynı zamanda savunmasız toplulukların kitlesel olarak yerinden edilmesine, dünyanın birçok yerinde gıda kıtlığına ve kritik düzeyde habitat tahribatına yol açıyor. Hayvan tüketimi, su kirliliği ve biyoçeşitlilik kaybı gibi çevresel bozulma faktörlerinin çoğunun birincil nedenidir. ”

Kaynaklar: Vegan Food and Living, Plant Based News

Kapak fotoğrafı: “Bitki temelli geleceğe yatırım yapın” mesajıyla COP26 liderlerine seslenen Animal Rebellion aktivistlerinin eylemi / Reuters

TED, iklim zirvesinde %100 vegan menü ile alkışları toplarken COP26 sınıfta kaldı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Nature Food adlı bilimsel dergide yayımlanan yeni bir araştırmaya göre et üretimi, gıda endüstrisinden kaynaklanan sera gazı (GHG) emisyonlarının yüzde 57’sinden sorumlu. Bu miktar, sebzelerin beslenme amaçlı yetiştirilmesi ve işlenmesinden iki kat daha fazla.

Araştırma, gıda üretimi emisyonlarının büyük çoğunluğunun ineklerin, domuzların, tavukların ve diğer hayvanların gıda olarak kullanılmasından ve bu hayvanları beslemek için bitkilerin yetiştirilmesinden kaynaklandığını bir kez daha kanıtladı. Hayvanların ve hayvan yemi üretiminden kaynaklanan emisyonların dörtte birini tek başına sığır eti oluşturuyor.

Gıda amaçlı sebze yetiştirme ve işleme tesisleri ise, emisyonların yalnızca yüzde 29’unu oluşturuyor ve geri kalanı, pamuk veya kauçuk gibi diğer arazi kullanımlarından geliyor.

Araştırmacılar, tutarlı bir birleştirilmiş model-veri entegrasyon çerçevesi kullanarak bitki ve hayvan bazlı gıdaların üretim ve tüketiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını bir not baremiyle ölçtüler. 200’den fazla ülkeden alınan 171 mahsul ve 16 hayvansal ürün için tutarlı bir emisyon profili sağlayan veritabanı oluşturdular.

Çalışma, Güney Amerika’nın hayvan kaynaklı gıda emisyonlarında en büyük paya sahip bölge olduğunu, onu sırasıyla Güney ve Güneydoğu Asya’nın ve Çin’in takip ettiğini ortaya koydu.

Et üretimi sera gazı yayıyor

Çalışma, hayvanların yiyecek olarak kullanılmasının çok geniş araziler gerektirdiğini belirtti. Bu da ormanların kesilmesi ve hayvan yemi yetiştirmek için ek arazilerin açılmasına sebep oluyor. Araştırma ayrıca, dünyadaki ekili alanların çoğunun insanlardan ziyade hayvanları beslemek için kullanıldığını ortaya koydu. Çiftlik hayvanlarının gaz çıkarması ise, bir başka güçlü sera gazı olan büyük miktarlarda metan üretiyor.

Illinois Üniversitesi araştırmacısı ve çalışmanın baş yazarı olan Xiaoming Xu, The Guardian gazetesine verdiği demeçte, “Bütün bunlar bir araya geldiğinde emisyon oranları çok yükseliyor,” dedi. “Daha fazla et üretmek için hayvanları daha fazla beslemeniz gerekiyor; bu da daha fazla emisyon anlamına geliyor. Aynı miktarda kalori almak için hayvanları beslemeniz gerekiyor, bunun için de daha fazla biyokütleye ihtiyacınız var. Çok verimli değil.”

Hayvansal ve bitkisel gıda üretimi arasındaki büyük emisyon farkı nedeniyle araştırmacılar, ülkelerin iklim krizini ele alırken bu tutarsızlığın farkında olmaları gerektiğini öne sürüyor.

Önceki kritik bulguları destekliyor

Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından geçen ay yayımlanan raporda, insan faaliyetlerinin iklim değişikliğinden “mutlak suretle” sorumlu olduğu ve insanlığın, gezegenin sanayi sonrası seviyelerin 1,5°C üzerinde ısınmasını önlemek için yalnızca birkaç yılı kaldığı belirtildi. IPCC raporu, gezegenin ısınmasını azaltmak için insanların sera gazı emisyonlarını acilen azaltması gerektiğini vurguladı. Yeni çalışma, et üretiminin çevre üzerindeki önemli etkisine ilişkin önceki bulguları doğruluyor ve hayvansal süt üretiminin de zararlı olduğu kanıtlıyor.

2018’de Oxford Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, 119 ülkedeki yaklaşık 40.000 çiftlikten veri toplayarak ve dünyada yenen tüm gıdaların yüzde 90’ına tekabül eden 40 gıda üretiminin çevresel etkisini inceleyerek en kapsamlı çalışmalardan birini yayımlamıştı. Bilim insanları, küresel et ve süt endüstrilerinin sera gazı emisyonlarının yüzde 60’ından sorumlu olduğunu ve bireylerin hayvanları ve hayvansalları beslenmelerinden çıkarmaları durumunda, karbon ayak izlerini yüzde 73 oranında azaltacaklarını bulmuştu. Araştırmacılar ayrıca et ve süt üretimi durdurulursa, küresel tarım arazisi kullanımının yüzde 75 oranında azalacağını da ortaya koymuştu.

Kaynak: Vegnews

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McArthur / We Animals Media

Yeni araştırma: Gıda endüstrisi emisyonlarının %60’ı “et” üretimi kaynaklı -bitkilerin iki katı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu yıl 1-12 Kasım tarihleri arasında Glasgow’da yapılması planlanan BM İklim Değişikliği Konferansı, diğer adıyla Taraflar Konferansı (COP26), tamamen vegan menü sunacak şekilde planlanabilir. Çünkü hayvan hakları örgütleri uzun süredir etkinlikten “et”, süt, yumurta gibi hayvansalların çıkarılması için liderlere sesleniyordu. Ancak geçtiğimiz haftalarda 50’den fazla STK’nın zirve başkanı milletvekili Alok Sharma’ya gönderdiği mektup küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması konusunda dönüm noktası niteliğinde.

STK’lar mektupta, beslenme amaçlı hayvan üretimi ve tüketiminin iklim değişikliği üzerindeki yıkıcı etkisinin zirvede tanınması ve gündem maddesi yapılması için COP26 liderlerine çağrı yaptı.

Farm Sanctuary, World Animal Protection, Animal Equality, Animal Legal Defence Fund, Global Federation of Animal Sanctuaries, The Vegan Society, Humane Society International, ProVeg International, Eurogroup for Animals, Plant Based Health Professionals UK, Veganuary ve RSPCA’in de aralarında bulunduğu 50 STK, dünya liderlerinin Paris İklim Anlaşması uyarınca küresel ısınmayı en aza indirgemek için “et” ve süt tüketiminden vazgeçerek bitkisel beslenmeye geçme taahhüdünde bulunmalarını istedi.

Küresel ısınmaya karşı bitkisel beslenme

Zirve, iklim krizine karşı acil önlemlerin tartışılacağı ve küresel iklim hedeflerini karşılamak için bir araya gelen dünya liderlerinin yer alacağı en önemli organizasyonlardan biri. Bu nedenle zirve başkanına gönderilen mektup küresel sorunlara kolektif ve kökten çözüm geliştirmek açısından önem arz ediyor.

Mektupta “COP26 toplantısında bu acil konu başlıklarına değinmenin, hükümetlerin harekete geçmesine yardımcı olacağı” belirtilirken, bitki temelli gıda sistemine geçişin, “iklim değişikliğiyle mücadele için bir başka etkili seçenek olarak” kullanılabileceği aktarılıyor.

“Bitki temelli gıda üretimi ve tüketimine geçişi desteklemek ve hızlandırmak için, sürdürülebilir bitki temelli tarım sistemleri devlet teşviki almalıdır. Yenilikçi bitki temelli gıda girişimleri desteklenmelidir.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ni (UNFCCC), hayvancılığı iklim değişikliğine sebep olan en büyük faktörlerden biri olarak resmen kabul etmeye ve kamuoyu önünde bu durumu tanımaya çağırıyoruz. Böylece diyalog için daha büyük bir alan açmanızı istiyoruz.”

Hayvancılığın zararları göz ardı ediliyor

Bitki bazlı beslenme iklim değişikliğiyle mücadelede en etkili eylemlerden biri olarak görülüyor. Bu, konuyla ilgili araştırma yapan bilim insanları tarafından da yaygın olarak kabul görmüş durumda.

Humane Society’den Julie Janovsky “Hayvansal tarımın iklim değişikliği üzerindeki etkileri söz konusu olduğunda, sorumluluk almaktan ya da sonuçlarıyla karşılaşmaktan kaçınmaya devam edemeyiz,” diyor ve devam ediyor: Birçok hükümet ve yerel yönetim, enerji ve ulaştırma sektörlerinin etkilerini azaltmak için harekete geçti, fakat büyük ölçekli, yoğun hayvan tarımının doğa üzerindeki etkisini azaltmak için henüz politikalar benimsemedi.

İklim felaketinden kaçınma konusunda ciddiysek, dünya liderleri bilimsel verileri kabul etmeli. Hayvan yetiştiriciliğinin iklim üzerindeki muazzam etkisini görmezden gelmek artık bir seçenek değil. COP26 İklim Değişikliği Konferansı, dünya liderlerinin harekete geçmesi için hayati bir fırsat sunuyor.”

Oyuncu Alan Cumming’den COP26’ya mektup

İskoçyalı aktör, yazar, film yapımcısı ve aktivist Alan Cumming de, 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP26) başkanı milletvekili Alok Sharma’ya bir mektup yazdı. Cumming, zirvenin ana hedefi doğrultusunda, menüden “et ve süt ürünlerini” çıkarmaya ve sadece vegan yiyecekler sunmaya davet etti.

“COP26’nın amacı gezegeni korumaksa, hayvansal gıdaların menüde yeri yok,” dedi.

İklimi değil, sistemi değiştir

Paris Anlaşması’nın bir uzantısı olan Bitki Temelli Anlaşma da dahil olmak üzere benzer koalisyonlar, sürdürülebilir gıda üretimi ve tedarikinin iklim krizi çözümlerinde önde gelen konu olması gerektiğine inanıyor ve daha sürdürülebilir bir gıda sistemi ile daha etik ve daha sağlıklı bir gezegen inşa etmeyi hedefliyor.

Kaynak: Plantbased News, Greenqueen.co.uk, HSI, The Beet

Kapak fotoğrafı: Globe photo created by freepik – www.freepik.com

İklim zirvesine kritik çağrı: Bitki temelli gıda sistemine geçiş şart yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Küresel iklim acil durumu ve diğer kritik çevre sorunlarıyla temel ilişkileri bakımından bitki-bazlı tüketim alışkanlıkları ve yaşam tarzına geçiş sürecinin ilerletilmesi ve hızlandırılması amacıyla vegan bireyler olarak kendi payımıza düşeni yapmak üzere doğa, iklim krizi ve veganlığın kesiştiği ekolojik bilinç ve sorumluluklara işaret ederek ilintili meseleleri ve etkili yanıtları öne çıkarma ve gereken dönüşümü kolaylaştırma biçiminde etik bir fırsat olarak gördüğümüz 20-27 Eylül İklim Grevlerini en etkili biçimlerde değerlendirmemiz gerektiğine inanıyoruz.

TVD olarak vegan ilkelerimiz çerçevesinde katılım ve/veya destek sağlayacağımız söz konusu grev ve etkinlikler tarihleriyle birlikte şöyle:

23 Eylül 2019: “Birleşmiş Milletler İklim Eylem Zirvesi“

20-27 Eylül haftası: “Küresel İklim Grevi Haftası“

20 Eylül (öğrenci grevi) ve 27 Eylül (genel grev): Greta Thunberg (Fridays For Future) öncülüğünde yaklaşık bir yıldır Cuma günleri gerçekleştirilen okul grevi bu kez Birleşmiş Milletler ve Greenpeace gibi birçok majör uluslararası örgütün katılımı ve kapsamlı desteğiyle “Küresel Genel Grev”, “Küresel İklim Grevi” gibi adlarla genişletilip güçlü bir çağrıyla yetişkinleri de içine alan çok geniş çaplı bir “İklim Grevi” olarak gerçekleşecek.

27 Eylül: Earth Strike International‘a ait ve Türkiye’de veganlık vurgusu olan bir uzantısı da bulunan “Dünya Grevi”.

Veganlık vurgusu anlamında inandığımız çözümlere özel vurgusu sebebiyle Dünya Grevi’ne desteğimiz daha direkt bir tarzda gerçekleşecek olmakla birlikte yukarıda bahsettiğimiz tüm bu grevler iklim krizi bilinciyle bitki-bazlı bir yaşamı ve veganlığı ileriye taşıyacağından her bir etkinliğe yoğun bir çaba ve hassasiyetle katkı sağlamak adına çalışmalarımızı sürdürmekteyiz ve başta veganlar olmak üzere herkesi İklim Grevlerine katılmaya davet ediyoruz.

Veganlar İklim Grevlerine hazırlanıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Raporda insan-kaynaklı seragazı salımlarının ve böylece iklim değişikliğinin topraklara ve üzerindeki doğal ve yapay ögelere verdiği zarar sonucunda gıda güvenliğinin ciddi ölçüde tehdit altında olduğu çok kapsamlı veri ve analizlerle gösterildi.

İklim değişikliği, arazi yönetimi, çölleşme, biyoçeşitlilik ve gıda sistemlerinin karşılıklı etkileşimler içerisinde bulunduğunu ortaya koyan rapor savaşım ve uyum niteliğinde hayata geçirilecek uygun politikalar ve verilecek başkaca önleyici yanıtlarla sürecin nasıl tersine çevrilebileceğine ve bu anlamdaki fırsatlara ve iyileştirici olanaklara da geniş yer veriyor.

Bu noktada arazilerin ve gıda sistemlerinin bitki-bazlı seçeneklere göre yeniden dizayn edilmesiyle düzenlenmesi, bu yöndeki uygulamaların yaygınlaştırılıp geliştirilmesi ve söz konusu bakımlardan vegan olanakların görebileceği işlev ve maliyet-etkinliği değer kazanmakta.

Zira arazilerin vegan dönüşümü denebilecek kalıcı nitelikte bir kullanım değişikliğine gidilebilirse sadece seragazı emisyonlarının düşürülmesiyle iklim krizi değil insan yaşamını birincil düzeyde ilgilendiren çevreyle ilintili başka pek çok küresel ve bölgesel sorun etkili biçimlerde ele alınabilir ve sürdürülebilir yaklaşımlarla gıda güvenliği sağlanabilir.

Sonuç olarak, iklim değişikliğinin tarım ve gıda üretimiyle daha karmaşık ve kritik ilişkiler içerisinde olduğu özellikle politika yapıcıların dikkatine sunulduğu gibi tüm özel sektörler için farklı sorumluluklara değinilen bütüncül bir sürdürülebilir yanıt seçenekleri seti öneriliyor.

IPCC temelde bitkisel beslenmeye dayanan gıda sistemlerinin gerekliliğinin yanı sıra yenilenebilir ve temiz enerji, karbonsuzlaştırılan bir küresel ekonomi, şehirlerin daha verimli hale getirilmesi ve ulaşım alt yapılarının geliştirilmesi şeklinde birincil önerilerini sıralarken özellikle gıda krizi yaşanmaması için zamanın daraldığını da vurgulamakta.

Yazan: Barış Bayram
Yararlanılan kaynaklar:
https://www.ipcc.ch/2019/08/08/land-is-a-critical-resource_srccl/
https://www.bbc.com/news/science-environment-49238749

Veganlık için bir ses daha: İklim Değişikliği ve Arazi Raporu yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.