Bu rehber, hayvanların korunması için alınabilecek önlemleri içermektedir ve bireylerin toplumsal olaylar sırasında sokakta yaşayan hayvanları nasıl koruyabileceklerini açıklama amacıyla hazırlanmıştır.

Sokakta yaşayan hayvanlar, kamusal alanda gerçekleşen toplumsal olaylardan en çok etkilenen gruplardandır. Onları risklerden korumak için önceden hazırlıklı olmak, acil durumlarda hızlı müdahale etmek ve sonrasında rehabilitasyon süreçlerini desteklemek gerekir. Bu durum, ciddi fiziksel ve psikolojik travmalara yol açabilir.

Unutmayın: Her küçük çaba, bir hayatı kurtarabilir.

Rehbere erişmek için tıklayın.

Hayvanlar İçin Yeni Rehber: Toplumsal Olaylarda Sokakta Yaşayan Hayvanları Korumak yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Kabul edenler büyük bir acıya, utanca ve kaosa el kaldırarak tarihte yerlerini almış oldular.

Komisyon ve TBMM Genel Kurulu’nda “yaşam hakkını sonuna kadar savunan”, tecrit ve ölüme karşı ses veren, meydanlarda, sosyal medyada, her alanda ayağa kalkanlarla birlikte mücadele ettik. Bundan sonra da ediyor olacağız.

Bu yasa Cumhurbaşkanı’nın onaylamasından, ve Resmi Gazete’de yayınlandıktan sonra yürürlüğe girmiş olacak. Cumhurbaşkanı kendi görüşlerini açıkladığından bu aşamada bir değişiklik beklenmiyor.

Fakat;

Hukuk Yoluyla Bu Düzenleme Geri Çekilmelidir

Hükümet bu yasal düzenlemeyi 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda yaptı. Amacı ve başlığı “hayvanları koruma” olan bir kanunun içine, insan ve çevre sağlığının yerleştirilmesi, hak kavramını daraltıcıdır. İnsan ve çevre sağlığı üzerine yasal düzenlemeler zaten mevcut olup, hali hazırda da yürürlüktedir.

“Hayvanları koruma” amaçlı kanunun içine hayvanların nasıl tecrit edilecekleri, haklarının nasıl kısıtlanacağı ve nasıl öldürüleceklerine dair açık ve örtülü (atıf yapılarak) maddelerin yerleştirilmesi, bu kanunun “özüne” ve “ruhuna” aykırıdır. O nedenle Anayasa Mahkemesi ve iptal süreci önemlidir. Hepimiz bu sürecin içinde olacağız.

Uygulama Her Yerde Aynı Olmayacak

Biliyoruz ki, 2004’den bugüne de 5199 sayılı kanun vardı. Uygulaması il ve ilçelere göre, aynı büyükşehir belediyesine bağlı belediyelere göre bile büyük farklılıklar gösterdi.

Kısırlaştır-Aşıla-Yerinde Yaşat programını uygulayan belediye sayısı az, toplama yapan ise çok oldu. Sızan videolarda görüldü ki kimi belediyeler gizli olarak hayvanları toplu öldürmeye devam ettiler.

5199 ile kanunen yasaklanmış olmasına rağmen ne öldürme ne de geniş alanlarda toplama önlenebildi.
Buradan, bu ölüm yasal düzenlemesi yürürlüğe girdiğinde, uygulamanın her yerde aynı olmayacağını düşünüyoruz.

Yasal Düzenlemenin Bazı Maddeleri Daha Çıkarken Kadük-İşlemez Olacak

Sokakta besleme yasaklanabilir ama durdurulamaz. Kimi yerlerde besleme yapanların üzerine gidilerek ceza yazılabilir, bunu haberleştirerek baskı oluşturulmaya da çalışılabilir ancak engellenemez.

Yasaklı ırklar konusundaki yasal düzenlemeyi anımsayalım. 2 yıl geçti ve şimdiki durum; üretim ve satışın devam ettiği gerçeğidir. Çünkü kontrol mekanizması oluşturulmadı.

Besleme yapan binlerce insanı kontrol edecek bir yöntem yoktur. Ayrıca, bu dayatma toplumdan da “aç ve susuz bırakma” üzerinden kabul görmez.

Kamuda da, Halkta da Tarihi Tekerrür

Kamusal idareler en az 150 yıldır hayvanlar üzerinde tecrit-sürgün ve öldürme uyguluyor. Toplumun küçük bir kesimi bunu umursamıyor ama büyük çoğunluğundan kabul görmüyor. Bu kez de görmeyecek.

Sokak hayvanları için her sürgün ve kıyım, toplum kültürümüzde acı ve uğursuzlukla etiketlenmiştir. Bize özgü olan yaşatma ve yaşamı hak olarak görme inanç ve anlayışımızın kökü derin ve güçlüdür.

Geçmişte yasalarla, hükümlerle hayvanlar kitlesel olarak öldürülmüş ama halk yaşatmıştır. Gene halk yaşatacak. Bizler yaşatacağız!

1930’larda gazete haberlerinde, öldürmeye gelen memurlara İstanbul’un kimi ilçelerinde hayvanların verilmediği, esnafıyla mahalle sakinleri ile bu hayvanları korumaya aldıkları yazılmış. O yıllarda kuduz endişesi olması ancak aşı ve kısırlaştırmanın bir yöntem olarak kullanılmamasına rağmen yine de bu kadar ölümcül bir hastalığa karşı halk kedi ve köpekleri korumuştur.

Şimdi kısırlaştırma ve aşılama var ve biz yine koruyacak ve yaşatacağız.

Halk olarak, yüzlerce yıldır süregelmiş şehir ve kırsal yaşamdaki insan-hayvan bağımıza elbette ihanet etmeyiz. Israrla ve kararlılıkla, “ölüme hayır, kısırlaştır-aşıla-yerinde yaşat” demeye devam edeceğiz.

“Hak” Geriletilmez, Genişletilir

Ak Parti hükümeti, Cumhur İttifakı ve kamu yönetimi sokakta yaşayan hayvanların haklarında tarihsel bir hata yaptı. Kamunun eski alışkanlıkları üzerinden toplama ve öldürmeye yasal izin isteği ve buna zemin oluşturulması büyük bir yanlıştır. Hayvanların yaşama hakları, yasayla tanımlandığı tarihten tam 20 yıl sonra, tekrar geriletilmiştir.

Toplum, vicdanının kabul ettiği yolda tepki vermeye ve kurumlara bunun için ısrar etmeye devam edecektir. Halk mahallelerde yan yana gelecek, dayanışma içinde hayvanları yaşatacaktır.

Toplumda karşılığı olan, bilime, vicdana, inançlarımıza uygun kurallarla toplumsal huzur sağlanabilir. Ve halk her zaman huzur ister.

Yaşatan Yasa ve Anayasal Güvence Israrımızda Kararlıyız

Doğru ve etik olan, toplumla zıtlaşmadan kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmanın önünün açılması ve yaygınlaştırmasıdır. Yaşanan sorunların bilim, vicdan ve toplumsal kabuller zemininde çözülmesi ve hayvanların haklarının anayasal güvenceye alınması mutlaka sağlanacaktır.

Kültürel değerlerimiz, inançlarımız ve dinamiklerimiz o kadar bize özgüdür ki bu kaynaktan çıkmayan, onunla beslenmeyen ve onunla uyumlanmayan hiçbir dayatmanın bizim topraklarımızda sürebilmesi, uygulanabilirliği yoktur. O yüzden yerinde yaşatan, kollayan bir hayvan hakları yasasına ve anayasal güvenceye mutlaka kavuşturacağız.

Bu kaos ve karanlıktan, bilim ve vicdanla yüzümüzü aydınlığa çevirdik.

Her yaşam biricik ve çok değerli.

Buna inanarak, ısrarla ve kararlılıkla, “ölüme hayır, kısırlaştır-aşıla-yerinde yaşat” yolunda çalışmaya ve dayanışmaya devam.

#YaşamakHaktır #YasayıGeriÇek #YasaDeğilCinayet

30.07.2024 – Bugün Yeni Bir Gün yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bilimsellikten uzak ve çelişkilerle dolu bu tasarıyı kabul etmiyoruz!

Gerekçelerdeki Temel Eksiklikler

Önerilen ötenazi/uyutma/itlaf/öldürmenin Türkiye’de ve Osmanlı Devleti’nde kullanılmış ve sonuç vermemiş olmasına değinilmemiş. Öldürmenin yasal olduğu dönemde tepki gördüğü, yıllar içinde artan toplumsal tepkiyle kimi bölgelerde fiili olarak durduğu ve daha sonra da yasa ile kaldırıldığı belirtilmemiş.

Taslağın temel amacı sokaktaki hayvan ve özellikle köpek nüfusunu kontrol altına almak. Ancak köpek nüfusunu oluşturan nedenler üzerine bir çalışma yapılmamış. Kök nedenleri tanımlamadan, doğrudan mevcuttan (kısırlaştırma) farklı bir yöntemle (öldürme) köpek nüfusunun kontrol altına alınacağı iddia edilmiş. Kök nedenler belirlenmeden yapılacak her çalışma sonuçsuz kalacaktır.

WOAH (Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü) başta olmak üzere dünyada hayvanlar konusundaki otoritelerin tamamı KÖPEK NÜFUS YÖNETİMİ’nde kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmayı önermektedir. WOAH referansı, eski ismiyle ve açıkladığı kodlara ters kullanılmış.

Gerekçelerin genelinde verisizlik ve olanların da doğru içerikle kullanılamadığı görülüyor. Bilimsellikten uzak ve geçmiş başarısız deneyimlerin analizlerine atıf yapılmamış.

Argümanlar Veriler ve Referanslarla Desteklenmiyor

Trafik kazalarında hayvana çarpmanın sayısal verisi kullanılırken ne kadarının yaban hayvanı, kedi ya da sahipsiz köpek olduğu belirtilmiyor. Açıklama verilmediğinden, okuyanları tüm kazaların sahipsiz köpekler nedeniyle olduğu algısına itebilir.

Kuduz riskli temas başlığında belirtilen sayıların alt açılımları ve Sahipli, sahipsiz, kedi, köpek, yaban, besi hayvanları kırılımı verilmiyor. Kayıt verilmediği ve açıklama notu da olmadığından tüm kuduz aşılarının sahipsiz köpekler nedeniyle olduğu algısına itebilir. Hem doğru değil hem de yanıltıcıdır. Buna rağmen, kuduz temaslı grafiği konulması anlamsızdır. Grafik, “bilimsel bir çalışma” izlenimi vermez.

Türkiye’de sahipsiz köpek saldırılarından ölen kişiler olduğu belirtilmiş ama sayısal veri eklenmemiş. “En temel insan hakkı olan yaşam hakkını dahi tehdit eder” durumda olduğu yargısı var ama bunu destekleyecek hiçbir veri yok.

Bakanlıkça yayınlanan yıllara göre kısırlaştırılan hayvan tablosu verilmiş ve veri olarak kullanılmış ancak bunun en temel kedi-köpek kırılımının verilmemesi bir başka eksikliktir.

Köpek popülasyonunun üstel arttığı ifade ediliyor ama bir bilimsel referans konulmuyor. Hangi uluslarası yayınlarda bu “bilgi” geçmektedir sorusunun yanıtı verilmelidir.

Gerekçelerde “Türkiye’de 2 milyon civarında köpek olduğu ifade edilse de…” şeklinde kaynaksız bir sayısal referans oluşturulmaya çalışılmış ve kendi tahminleri ile 4 milyon köpek olduğu yargısına varılmış. Sahipsiz köpek nüfusunun tahmini için matematiksel bir model ortaya konmamıştır. Çok kritik bu sayının sadece kişisel tahminlerle yasa taslağında kullanılması yanlıştır.

2024 için yapılan 4 milyon tahmini 2022’deki köpek nüfusu olarak da kullanılması bir başka hata ve kendi içinde çelişkidir. 2022’de köpek nüfusu olarak yine 4 milyon sayısı kullanılmış, o zaman 2022 ile 2024 arasında köpek nüfus artışı olmamış demektir. Bu da “üstel artış” iddialarını yerinde çürütür.

“Sahipsiz hayvanların saldırısı sonucunda valiliklere ve yerel yönetimlere açılmış birçok tazminat davası bulunmakta olduğu” belirtilse de sayı verilmiyor. Çalışmanın ciddiyeti için bu kayıtlar verilmelidir.

“Bilimsel verilere göre, sahipsiz hayvanların popülasyonunun kontrol altına alınabilmesi maksadıyla tüm popülasyonun %70’inin kısırlaştırılması” bir gereklilik olarak belirtilmiş. Hem referans hem de %70’in ne kadarlık sürede ulaşılması gerektiği belirtilmiyor. Bu önemli eksiklik yanlış yargılara varılmasına neden olabilir.

Belirsizlik, Eksik Gerekçelendirme ve Çelişki

Düzenlemede “sahipsiz hayvan”, ”sahipsiz köpek” karışık olarak geçiyor. Öznenin köpekler olduğu belli ama sahipsiz hayvan tanımı da geçtiği için kediler de dahil ediliyor.

Gerekçede “sahipsiz hayvan popülasyonunun yoğunluğu, artışı..” vb. yargıları yer almakta ama buna destekleyen bir istatistik verilmiyor. Bir kanunun gerekçesinde kamu yararı ve doğru yönlendirme için devletin verileri büyük bir ciddilikte kullanılmalı, verisiz gerekçelendirme yapılmamalıdır.

Sahipsiz köpeklerin ceylan ve karacalara zarar verdiği bir gerekçe olarak belirtiliyor. Ancak bu gerekçenin kullanılabilmesi için Bakanlığın her sene yaban koyunu, keçisi, ceylanlar için açtığı av ihaleleri ile iki soruya yanıt bulunması gerekiyor:

a) Yaban hayatını koruma amacı güdülüyorsa, neden öncelikle bu ihaleler durdurulmuyor?

b) Sahipsiz köpek kaynaklı yaban hayatında azalan türler üzerinden Türkiye’de bilimsel bir çalışma var mıdır?

Referans Sorunu

OIE (the Office International des Epizooties)’a atıfta bulunulmuş. 1924’de kurulan OIE, 2003’de WOAH (World Organisation for Animal Health) adını almıştır.

Dünya çapında hayvanlar üzerine en önemli otoritelerden olan WOAH’ın KARA HAYVANLARI SAĞLIK KODU yayınının Bölüm 7.7’si KÖPEK NÜFUS YÖNETİMİ’ne ayrılmıştır:

“Köpeklerin toplu olarak itlaf edilmesinin etkisiz olduğu ve ters etki yaratabileceği dikkate alındığında, popülasyonunun boyutunun azaltılması, kuduz yaygınlığının azaltılmasında etkili bir yol değildir. DPM, popülasyon değişimini azaltarak kuduz kontrolüne katkıda bulunabilir, dolayısıyla aşılanmış bir köpek popülasyonunda sürü bağışıklığının korunmasını destekleyebilir. Nüfus değişiminin kuduz kontrolüyle en alakalı bileşenleri, aşılanmamış kalma riski taşıyan yavru köpeklerin doğumunun azaltılması ve aşılanmış köpeklerin refahının ve yaşam beklentisinin iyileştirilmesidir.”

Bu maddeden açıkça görülmektedir ki WOAH köpekleri toplu olarak öldürme/itlaf etmeyi önermediği gibi bunun ters etki yaratacağını ve kuduza karşı etkisiz olduğunu belirtiyor. AşılanMAmış kalma riski olan yavruların doğumunun azaltılmasını öneriyor.

Yasa taslağında OIE’ye atıfta bulunulması 2003’den eski bir kaynak kullanıldığını ve “güncel” kodların dikkate alınmadığını gösteriyor. Bu büyük bir hatadır.

Tartışmalı İddialar

Son derece tartışmalı bir iddia var: ”Sahipsiz hayvanların sayılarının kontrol altına alınması bir yana bazı çevrelerce adeta sahipsiz hayvanların kontrolsüz artışı desteklenmektedir. Bu durum, iyi niyetle yapılan bağışların belirsiz ve kanun dışı maksatlarla kullanılabilmesine imkân tanımakta ve popülasyon kontrol çalışmalarını sekteye uğratmaktadır.”

Taslağı yazanlar tüm kamuoyuna, bu cümleleri hangi olaylar üzerinden belirttiklerini açıklamalıdır. Çünkü bir “suç” iması olup, buna dair şüphe ve endişeleri olduğunda savcılık araştırması istenmelidir. Bu yapılmadı ise sosyal olaylarda vicdani ve dayanışmacı yönü bilinen toplumumuz endişe ve bilinmezlik içinde bırakılmamalıdır.

Türkiye’deki hayvan hareketi ile ilgili olmayan bir cümlenin, 5199 sayılı kanunda değişiklik için gerekçe olarak gösterilmesi ciddiyetine temelden gölge düşürüyor. Türkiye’deki hayvan hareketi 2004 yasasından önce de günümüze kadar da Kısırlaştır, Aşılat, Yerinde Yaşat üzerinden ilerlemiştir. Hayvanlarla ilgili kampanyaların, STK’ların belediye ve hükümetlerden ısrarla istediği “kısırlaştırmadır”. Buna rağmen, gerekçede tam aksi bir ifade geçmesi maddi bir hata değilse, titizlik gösterilmediğinin bir başka kanıtı olabilir.

Gerçek Çözüm: Kısırlaştır, Aşıla, Yerinde Yaşat

Gerekçeler kendi içinde tutarsızdır. Kısırlaştır, Aşıla, Yerinde Yaşat programı üzerinden geliştirilmiş 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun belediyelerce uygulanmadığının tespiti yapılmış. Denetimsizlik gibi sistemsel sorunlar işaretlenmiş ve kısırlaştır, aşıla, yerinde yaşat programının çözüm olmadığı iddia edilmiş. Oysa denetimsizlik ve uygulama eksiklikleri programın değil, yürütmenin eksikliğini gösterir. Uygulanamayan programın başarısızlığından söz edilemez.

“…Sahipsiz hayvanların kamusal alanlarda beslenmesi, vatandaşlar arasında sözlü veya fiziksel tartışmalara sebep olmakta bu da toplumsal gerginliği arttırmakta” gerekçesi üzerinden hayvanların öldürülmesi önerilemez. Kamu otoritesi burada düzenleme yapmakla mükelleftir ve bu ortadan kaldırma-yok etme olamaz.

Kısırlaştır, Aşıla, Yerinde Yaşat’ın sınırlı kaldığı doğru değildir. Dünya genelinde sadece birini ya da karma modellerin uygulandığı ülkeler bulunmaktadır. Hayvan haklarının ilerletildiği tüm ülkelerde öldürme ciddi olarak tartışılmakta ve/veya terk edilmektedir. Ancak bizim bu programı benimserken kullandığımız iki temel argüman vardır:

a) Bilimsellik
b) Kültürel ve inanç kodlarımızla paralellik.

Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasını Öngören Yasa Taslak Teklifi Genel Gerekçeler Üzerine Detaylı Bir İnceleme yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

II. Mahmud  döneminde (1808 – 1839) bir İngiliz turistin çıktığı duvarda köpeklere taş atıp tahrik ettiği sırada, çıktığı duvardan düşerek ölmesi üzerine, İngiltere Osmanlı Devleti’ne nota verir.

Nota üzerine şehirde aylar süren köpek avı başlatılır.

Köpeklerin toplanmasına en büyük itiraz İstanbullu yerel halktan gelir.

Itirazlara rağmen onbinlerce köpek Marmara Denizi’ndeki Sivri Ada’ya terk edilir.

Bir süre sonra halkın tepkisi ve uğursuzluk getireceği söylentileri üzerine sağ kalan köpekler adadan geri getirilir.

Sultan Abdülaziz devrinde (1861 – 1876) Avrupalı yabancıların sokakta yaşayan köpeklere yönelik şikayetleri nedeniyle tekrar toplama kararı alınır.

Toplanan köpeklerin bir kısmı şehir dışına gönderilir bir kısmı ise yine Sivri Ada’ya bırakılır.

Kısa süre sonra tarihin en büyük yangınlarından biri 1870 Beyoğlu Yangını çıkar.

Şehir halkı bu yangınla köpekler arasında bir bağ kurar: köpekler sokaklarda olsaydı havlayarak mahalleliye haber verir, belki de yangın büyümeden söndürülebilirdi.

Ancak halkın tepkisine rağmen istanbul’un köpekleri için sürgün ve ölüm son bulmaz.

Alman imparatoru II. Wilhelm’in II.Abdülhamid döneminde (1876 – 1909) istanbul’a gelişi sebebiyle sokakların temiz görünmesi için köpeklerin toplatılmasına ve şehir dışına gönderilmesine karar verilir.

Fakat bu girişim, öncekilerden farklı olarak halkın muhalefeti sayesinde henüz uygulamaya konulmadan engellenir.

Son tecrit ve katliam vakası ise Osmanlı Devleti’nin son döneminde gerçekleşir.

İstanbul’da sokak köpeklerinin sayısının aşırı artışı üzerine belediye başkanı Suphi Bey, 1910 yılında kentteki köpekleri toplama kararı alır.

80 binden fazla köpek sokaklardan toplanır, teknelerle Sivri Ada’ya götürülür.

Başlangıçta köpeklere yemek ve su götürülse de bir süre sonra yardımlar tamamen kesilir.

Sivri Ada’da açlık ve susuzluk nedeniyle büyük bir katliam ve acı yaşanır.

Su ve yiyecek bulamayan köpekler bir süre sonra açlıktan ölür ve birbirlerini yemeye başlar.

Söylenenlere göre acı çeken köpeklerin ulumaları kıyılardan bile duyulur.

Ölen köpeklerin kokusu İstanbul’a kadar ulaşır ve katliamın kokusu uzun süre boyunca şehrin üstünde kalır.

Halk, 1912 yılındaki depreminin sebebini ve Balkan Savaşı’nda yaşanan kayıpları bu katliamın getirdiği “uğursuzluğa” bağlar.

Sivri Ada’nın adı halk arasında artık “Hayırsız Ada” olarak anılır.

Yıl 2024, bugün sokakta yaşayan hayvanların katline yönelik yeni bir yasa tasarısı ile karşı karşıyayız…

Tıpkı geçmişte olduğu gibi, bir kez daha; kamuoyu vicdanı sokaklarımızı paylaştığımız milyonlarca köpeğin yaşam alanlarından koparılarak tecrit edilmelerini reddediyor.

Birlikte yaşam kültürüne sahip bu topraklarda kültürel kodlarımızla bağdaşmayan, bilimsellikten ve etik değerlerden uzak bu yasa tasarısını kabul etmiyoruz.

“popülasyon kontrolü”, “güvenlik”, “korku” gibi bahanelerle mahallelerimizin sakinleri olan köpeklerin katledilmelerine karşı birlikte direniyoruz.

Yetkililerin tarihten ders çıkarmalarını ve  kamuoyu vicdanına uygun hareket etmelerini talep ediyoruz.

Bilimsel olan, yaşam hakkını koruyan, kültürel kodlarımızla çelişmeyen ve etik tek çözüm kısırlaştırma, aşılama ve yerinde yaşatmadır.

Tarihimizde, yeni bir Hayırsız Ada katliamına daha yer yok!

Tarihimizdeki Kara Leke: Hayırsız Ada yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

29 milyondan fazla evcilleştirilmiş havyanın olduğu İspanya'da her yıl yaklaşık 300 bin hayvan terk ediliyor. Terk edilen hayvanların üçte biri ise “uyutuluyor“.

Yeni Yasa Hayvan Refahını Ön Planda Tutuyor

İspanya’da yürürlüğe giren ülkenin ilk Hayvan Refahı Yasası, yasal düzenleme eksikliği olan veya yasal yükümlülüklerin yeterli olmadığı ülkelere örnek oluşturuyor:

• Hayvan istismarı 1 yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılacak, hayvanın ölmesi durumunda ise ceza 36 aya kadar çıkabilecek.
• İhlallerin ciddiyetine bağlı olarak 500 ile 200.000 Euro arasında değişen para cezaları getirilecek.
• Çivi tasmalarının, elektrik şok tasmalarının kullanımı ve motorlu taşıtlarda hayvanların bağlanması yasaklanacak.
• Hayvanların yer aldığı sirkler yasaklanacak.
• Hayvanların üretimi ve satışı istisnalar dışında yasak olacak.
• Kedi, köpek, kuş ve diğer evcilleştirilmiş hayvanların satışının istisnai koşulu ise lisanslı yetiştiriciler olarak belirtiliyor.
• Köpek sahiplerinin ücretsiz bir çevrimiçi eğitim kursunu tamamlaması gerekecek.
• Toplu taşıma araçlarında yetkililer evcil hayvanların erişimini kolaylaştıracak önlemler almak zorunda olacak.
• Bir hayvan art arda üç günden fazla gözetimsiz bırakılamayacak; köpekler söz konusu olduğunda bu süre 24 saat ile sınırlandırılacak.
• Köpekleri veya kedileri teraslara bırakmak yasak olmasa da süre ile limitlendirilecek.
• Bireyler, hayvanları kapalı araçlarda yalnız bırakamayacak veya hayatlarını tehlikeye atabilecek termal koşullara maruz bırakamayacak.
• Hayvanların halka açık alanlarda yalnız bırakılmasına veya bağlanmasına izin verilmeyecek.
• Ötenaziye artık yalnızca veterinerlik kriterleri altında izin verilecek.
• Kontrolsüz üremeyi önlemek için kısırlaştırma zorunlu hale gelecek.
• Yetiştirici olarak kayıtlı olanlar dışındaki tüm kedilerin, altı aylıktan önce mikroçip yoluyla kimlikleri belirlenecek ve kısırlaştırılacak.
• Tehlikeli veya zehirli hayvanlar, beş kilogramın üzerindeki yabani memeliler ve iki kilogramın üzerindeki sürüngenler (kaplumbağalar hariç) (yılan, iguana gibi) evlerde bulundurulamayacak.

Hayvan haklarının korunması için önemli yaptırımlar içeren yasa hayvanların acı çektikleri faaliyetlerde kullanılmasını yasaklamasına karşın boğa güreşlerine, hayvanlar üzerinde test yapılmasına, gıda üretimi için hayvanların katledilmesine ve köpeklerle avlanmaya izin veriyor.

Hayvan Haklarının İstisnası Olmaz

Yaşam hakkı savunucuları olarak, katliamı öneren projelerin üretilmesini değil, sömürü ve zulmün istisnanın olmadığı ve yaşam hakkının öncelik olduğu yasal düzenlemelerin getirilmesini ve uygulanmasını talep ediyoruz.

Kaynak: AP News & Euro News

İstisnalara Yer Vermeyen Hayvan Refahı Yasası yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Konya başta olmak üzere Türkiye’nin dört bir yanında eylemleri tetikleyen, baro ve STK’ların adalet için harekete geçtiği Konya barınağındaki köpek katliamı davasında ilk duruşma 3 Ocak Salı günü görüldü. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda karşılığı hapis cezası olması gerekirken, köpeği kürekle öldüren ve sürükleyen sanıklar için tahliye kararı çıktı. Sadece iki sanığın tutuksuz yargılanacağı davaya müdahil olmak isteyen STK’ların ve baroların başvuruları ise reddedildi. Duruşma 20 Ocak’a ertelenirken, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı sanıkların tahliyesine itiraz etti.

Türkiye’de Barınak Gerçekleri

Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’nde yaşanan katliam bir istisna veya münferit bir olay değil.

Türkiye’deki 1390 belediyenin sadece 237’sinin hayvan barınağı bulunuyor.

Neredeyse tamamı Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi ile benzer halde; tecrit, toplama ve ölüm kampı olarak işlev görüyor. Söz konusu barınaklarda gerçekleşen birçok suç belgelenemediği gibi belgelenen suçlarda dahi yetkililer adli işlem uygulamıyor.

Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’nde çekilen videolarda görüleceği gibi barınaklarda hayvan zulmü oldukça yaygın ve sıradan bir uygulama. Videolarda, barınaktaki kişilerin şiddeti engellemeye çalışmadıkları, hayvan zulmünü umursamadıkları görülüyor. Videodaki diğer köpekler ise şiddete uğrayan, yerlerde sürüklenen köpekleri sıralarını bekler gibi korku içinde izliyor.

Türkiye’de 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na göre “barınaklar” “geçici rehabilitasyon, bakım ve bakım evleri” olarak işlev görmeli. Yani sokakta yaşayan tüm hayvanların dikkatli bir şekilde toplanması, sistematik olarak aşılanması ve kısırlaştırılması, daha sonra belediyeler tarafından alındıkları yere geri getirilmesi gerekir.

Ancak aksine; belediyeler kedi ve köpekleri toplu halde toplayıp insanlardan uzaklaştırarak dağlara ve ormanlara, otoyol kenarlarına ve çöplüklere atarak insanların ilgi, sevgi ve bakımından uzakta ölmelerine neden oluyorlar.

“Barınaklara” alınanlar ise genellikle evlerine geri gönderilmiyor; karanlık, sağlıksız ve kalabalık hücrelerde tutuluyor, idrar ve dışkıları içinde, düzenli yemek ve su bulamadıkları ortamlarda diğer köpeklerle birlikte yaşamaya zorlanıyorlar.

Türkiye’deki hayvan rehabilitasyon merkezlerinde de sözde “öldürmeme politikası” var. Oysa gerçek bunun tam tersi. Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi bunun sadece bir örneği.

Barınaktaki hayvanların çoğu barınak çalışanları tarafından maruz bırakıldıkları açlık, viral hastalıklar, hipotermi, yanlış tedavi ve hayvan istismarı nedeniyle uzun yaşayamıyor veya doğrudan öldürülüyor. İstisnasız, barınağa giren sağlıklı hayvanlar bile barınak koşulları nedeniyle hastalanıyor.

Söz konusu mevzuat 2004 yılından beri yürürlükte olmasına rağmen, belediyelerin çoğu ve Türkiye genelindeki rehabilitasyon merkezlerinin durumlarını düzenli olarak araştırmaktan sorumlu kurum olan Tarım ve Orman Bakanlığı yasal olarak bağlayıcı sorumluluklarını yerine getirmiyor.

Belediyeler yıllardır düzenli aşı, tedavi ve kısırlaştırma yapmadan, petshopları ve hayvan ticaretini yasaklamadan ve barınaklardan sahiplendirmeyi sistematik olarak yıllarca teşvik etmeden, atıldıkları çöplüklerde ve ormanlarda hayatta kalmaya çalışan ve sonunda acı içinde ölen bir köpek popülasyonu oluşturmaya devam ediyor.

Nitekim; köpeklerin toplanılarak küçük bir alanda bırakıldığı ve sonrasında ormana doğru genişletilerek tüm köpeklerin hapsedileceği bir yere dönüşen Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, daha önce “pilot projelerden” biri olarak tanıtılmış, örnek gösterilmişti.

Tıpkı benzer görüntülerin sosyal medyada paylaşılmaya devam ettiği ve eylemlerin sürdüğü İstanbul’daki Beykoz ve Ümraniye barınakları gibi… Ya da hayvanların açlıktan birbirini yediği Elazığ barınağı, Ankara’daki Mamak ve Gölbaşı, Erzurum, Sivas ve daha pek çok il ve ilçedeki tecrit merkezleri gibi…

View this post on Instagram

A post shared by Kısırlaştırma Başkanı #YaşatmakiçinKısırlaştır (@dokuzolmaz)

Hapis cezası? Sadece “kağıt üzerinde”

Tıpkı Konya örneğinde olduğu gibi, medyada ve sosyal medyada büyük bir halk tepkisi olmadıkça, yetkililer hayvan zulmüne karşı genellikle harekete geçmiyor.

Bunun nedeni, kısmen de olsa, Hayvanları Koruma Yasası’nda yapılan son değişiklikler ve hayvan hakları aktivistlerinin yıllarca süren taleplerine rağmen değişmeyen, cezasızlığı sürdüren maddeler.

Bunlardan biri; fail hayvana işkence veya öldürmeden suçlu bulunursa ve 3 yıldan az hapis cezasına çarptırılırsa aslında hapis cezası almış olmuyor; 5 yıl içinde aynı suçu işlememek şartıyla tekrar salınıyor. Takip edilemeyen ve denetlenemeyen bu sistem böylece işlevselliğini ve gerçekliğini yitiriyor.

İkincisi; belediye ve belediye çalışanları hakkında soruşturma yapılmasının önündeki engeller. Bu engeli kaldırmak için yıllarca süren taleplere ve lobicilik faaliyetlerine rağmen, kedi ve köpek ölümlerinin büyük kısmından sorumlu olan belediyeler ve belediye çalışanları hala yargılanamıyor.

Üçüncüsü ise; doğrudan dava açma hakkı, ilgili vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının elinden alınarak yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı’na verilmiş durumda. Bakanlık, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların yaptığı başvurularda “gerçek suç” unsuru olduğunu düşünürse dava açılabiliyor. Ancak suç görmez ise failler yargılanamıyor ve “suçüstü yakalanmadıkça” mevzuat sınırlı kalıyor.

Konya barınağındaki katliam sonrası ne olmuştu?

• Medya ve sosyal medyaya yayın yasağı getirildi.
• Barınağı görüntüleyen hayvan hakları aktivistleri gözaltına alındı ve darp edildi.
• Barınağa giden tüm yollar barikatlarla ve polisle kapatıldı.

• Gönüllülerin, hayvan hakları aktivistlerinin ve ilgili vatandaşların sığınağa girişi engellendi (ilk gün sadece avukatlar ve bir STK’ya izin verildi)
• Tarım ve Orman Bakanlığı, köpeğin işkence edilerek öldürüldüğü Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’nde rutin denetimlerin yapıldığını, 2 ve 15 Kasım tarihlerinde yapılan denetimlerde herhangi bir olumsuzluğa rastlanmadığını duyurdu.
• Bakanlığa bağlı olan Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü de 27 Kasım’da 53 veteriner hekimin yaptığı sözde soruşturmanın ardından barınakta her şeyin yolunda olduğunu ve “tüm hayvanların sağlıklı” olduğunu duyurdu.

Oysa merkez başkanı Av. Tuğba Gürsoy’un da içinde olduğu 12 kişilik Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi avukatlarının gözlemlerine göre;
o Barınaktaki 4000 köpeğin (işçiler tarafından onaylandığı üzere barınakta daha çok köpek bulunuyor) büyük çoğunluğu yetersiz beslenme nedeniyle aşırı derecede zayıf halde.
o Barınakta son kullanma tarihi geçmiş birçok ilaç var.
o Alanda ölü fareler bulunuyor.
o İşçilerin onayladıkları üzere kulağı küpeli köpekler barınaktaki hayvanların %90’ını oluşturuyor. Bu durum köpeklerin küpe takıldıktan sonra tekrar sokağa bırakılmadıklarını kanıtlıyor.
o Her türden hasta, yaşlı ve yeni doğmuş köpek, sözde “doğal yaşam alanları”nda dip dibe yaşamaya zorlanıyor. Bu alanda 300’den fazla köpek olmasına karşın maksimum 5 köpek kulübesi bulunuyor.
o Üstü kapatılmış mezar çukurları mevcut.
o Alanın çevresinde aşırı ve kötü bir koku var.
o “Yasak ırkların” ömür boyu hapsedildiği çok dar alanlara güneş ışığı bile girmiyor.
o Pek çok hasta ve sağlıklı kedi ve köpek yeniden barındırılmaya hazır ve uygun.

• Yalnızca ilk birkaç gün içinde takip edilebilen vakaların çoğunda ölümcül viral hastalıkların tespit edildiği ve ölümlerin meydana geldiği bildirildi. 4 Aralık itibarıyla 9 köpek ve 3 kedi öldü. Bu sebeple gönüllüler, yuva bulmak ümidiyle hayvanların bir kısmını çıkarmaya çalıştı. Bunlardan biri de, barınaktan çıkarılan hayvanların tüm veteriner raporlarını daha sonra yayınlamak üzere malpraktis kanıtı olarak toplayarak Twitter’da paylaşılan bu köpek:

Olayların Ardından: Suç Duyuruları

• Türkiye genelinde birçok sivil toplum kuruluşu ve baro, suçlarla ilgili olarak Konya Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Dilekçelerde (1,2), “Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’ndeki kamu görevlileri ile emri veren şüpheliler de dahil olmak üzere, barınakta çalışan kamu görevlisinin kamera görüntüleriyle kanıtlanan hayvanlara yönelik şiddet, yaralanma ve istismar eylemleri nedeniyle savcılık tarafından resen tespit edilecek tüm şüpheliler hakkında soruşturma başlatılması talep edildi.” Türk Ceza Kanunu’nun Görevi Kötüye Kullanma suçu (Madde 257) ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun hayvanlara kasten kötü muameleyi, zulmü, dövmeyi, fiziksel ve psikolojik acı vermeyi yasaklayan 14. ve 28/A maddelerine muhalefet nedeniyle şüphelilere en üst sınırda ağır ceza verilmesine ilişkin taleplerde bulunuldu.
• Kamuoyunda paylaşılan video içeriğine göre Konya Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’ndeki köpeklerin boyunlarına ipler asılmış, hayvanlar yerlerde sürüklenmiş, kamu görevlileri tarafından başlarına kürekle vurularak işkence görmüş ve hayvanlar kasten öldürülmüştür. Bu nedenle dilekçelerde, “barınaktaki bu feci olaylar sırasında, orada bulunan hiçbir kamu görevlisinin müdahale etmediği ve suç eylemlerine karşı seyirci kaldığı, belediye barınağındaki kamu görevlilerinin kasıtlı olarak hak ve yetkilerinin sınırları aşarak hayvanlara yönelik işkence, istismar ve öldürme eylemleri gerçekleştirdiği vurgulandı.”

View this post on Instagram

A post shared by Hayvan Hakları İzleme Komitesi (@hakim_komite)

Barınak gerçekleri: Konya’dan Türkiye’nin dört bir yanına yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.