Bitki temelli ekonominin iklime ve gıda güvenliğine yönelik faydalarını tanıyan Danimarka hükümeti, iklim değişikliği ile mücadele amacıyla imza attığı gıda ve tarım sözleşmesi kapsamında Bitki Fonu’nu hayata geçirdi.

Fon kapsamında;

• Yalnızca bitkisel gıdalara destek olmak amacıyla 2030 yılına kadar 675 milyon Danimarka kronu (90 milyon €) ayrıldı.
• Çiftçiler için de, beş yıllık bir eko-plan kapsamında, insan tüketimi için bitki bazlı protein mahsulleri yetiştirenlere 580 milyon Danimarka kronu (78 milyon €) ikramiye ödenecek.
• “Çevresel teknoloji” için fon sağlayan AB tarafından finanse edilen mevcut bir plan da, bitki bazlı gıdalar için işleme ekipmanlarını içerecek şekilde genişletilecek.
• Hükümet ayrıca beş yıl boyunca 260 milyon Danimarka kronu (35 milyon €) ayırarak hayvanlar ve insanlar için “yeşil protein” temini için bir strateji geliştirecek.

Biri hariç Danimarka’daki tüm siyasi partiler, dönüm noktası niteliğindeki anlaşmayı destekliyor. Tarım ve gıda sözleşmesi dahilinde gerçekleştirilen bu yeşil girişimin, bitki bazlı sektörde binlerce iş yaratacağı, araştırma ve geliştirme alanına daha fazla fon ayrılması halinde de yüzlerce yeni iş alanı açılacağı tahmin ediliyor.

Türkiye dahil tüm ülkelere örnek olmalı

Good Food Institute Europe politika yöneticisi Acacia Smith, Bitki Fonu’yla ilgili olarak hükümetlere çağrı yaptı: “Hükümetler COP26’ya hazırlanırken, iklim değişikliği ile mücadele planlarına bitki bazlı gıdaları dahil etmeliler. Paris Anlaşmasının gerekliliklerini yerine getirme, güçlü ve yeşil ekonomiler inşa etme konusunda ciddilerse, Danimarka’nın bu örnek girişimini örnek almalılar ve tüketicilerin tabaklarına sürdürülebilir yeşil protein getiren çalışmalara yatırım yapmalılar.”

Bitki Fonu, iş ve ürün geliştirmenin yanı sıra satış, ihracat ve eğitim için destek sağlamayı hedefliyor. Aynı zamanda bitki bazlı gıdaların “yeşil geleceğe geçiş sürecinde kritik bir role sahip olduğunu” kabul ederek hükümetin, üretim ve satış için net hedefler ortaya koymasını ve ulusal bir eylem planı oluşturmasını taahhüt ediyor.

Halihazırda Danimarka topraklarının yaklaşık yüzde 60’ı tarım için kullanılıyor ve bu alanların yüzde 70’i de insan tüketimi için yetiştirilen hayvanlara yem yetiştirmek için kullanılıyor. Bitki Fonu’nun, Tarım ve Gıda Sözleşmesi’nin de amaçlarından biri olan mevcut arazi kullanımını da değiştirmesi bekleniyor.

Vegan ürün pazarı büyüyor

Danimarka’nın büyüyen bitki temelli ekonomisi, yakın zamanda ülkenin en büyük otel zinciriyle işbirliği yapan organik marka Planteslagterne dahil olmak üzere gelişen bir vegan marka ekosistemine sahip. Bitki Fonu’nun yönetim kurulunda yer alacak Danish Plant-based Business Association adlı dernek de, bu güçlü ekosistemi yansıtır nitelikte, çünkü şu anda Naturli, Nestlé ve Oatly gibi tanınmış markalar da dahil olmak üzere 68 şirket derneğe üye.

Nielsen Data’dan alınan pazar rakamları, özellikle bitki bazlı içeceklerin Danimarkalılar tarafından yaygın olarak tüketildiğini ortaya koyuyor. Bitkisel süt ürünleri son üç yılda yüzde 42 oranında artarken, bitkisel içecekler de yüzde 38 artış gösterdi. Bitkisel kaynaklardan elde edilen yoğurdun satışları da yüzde 81 yükseldi.

Kaynak: Vegconomist, Plantebranchen, GFI Europe, Food Matters Live

Kapak fotoğrafı: Nick Karvounis / Unsplash

Danimarka hükümeti, bitki bazlı gıdalara 100 milyon dolarlık yatırım için özel fon başlattı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

37 yıllık bir geçmişe sahip olan, kâr amacı gütmeyen küresel konferanslar serisi TED, İskoçya’nın Edinburgh kentinde ilk kez yüz yüze düzenlediği iklim konferansında hayvan ve hayvansal içermeyen, tamamen vegan olan menüsüyle alkış aldı.

TED’in sürdürülebilirlik vurgusuyla organize ettiği iklim etkinliği, dünyanın dört bir yanından gelen düşünürleri, aktivistleri, politikacıları, iş dünyası liderlerini, karar vericileri, sanatçıları ve yerli liderleri bir araya getirerek “net sıfır emisyon” hedefini gerçeğe dönüştürmek için işbirlikleri geliştirmeye dönük zemin hazırladı.

Etkinlik sırasında sadece sebze/bitki bazlı yiyecekler sunuldu.

Hatta vegan oyuncu Rooney Mara, etkinliğe partneri Joaquin Phoenix ile birlikte görüntülü katılarak vegan olmanın önemine değindi ve “Yaşamlarımızı ve gezegeni etkileyen kontrolümüz dışında olan pek çok karar var. Ancak bu, üzerinde kontrol sahibi olduğumuz ve bir fark yaratacağını bildiğimiz bir şey,” dedi.

İklim krizine karşı bitkisel beslenme

Species Unite adlı hayvan hakları örgütünden Elizabeth Novogratz, hayvancılığın ve hayvansal tüketiminin doğa üzerindeki yıkıcı etkisine vurgu yaparak “Hayvancılığın çevre üzerindeki yıkıcı etkisi göz ardı edilemez. Yoğun hayvan yetiştiriciliği, ulaşım sektörünün tamamının emisyon seviyelerine eşit olarak, küresel düzeyde insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının tahmini %14,5 ila %16,5’inden sorumludur,” dedi.

“Araştırmalar, et ve süt ürünleri üretimini ve tüketiminden vazgeçmenin, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini önlemek için yapabileceğimiz en etkili eylemlerden biri olduğunu gösteriyor. İklim konferansında bitki bazlı ve iklim dostu yiyecekler sunarak bilimi dikkate aldığı için alkışlıyoruz. Bu tutum, hayvancılığın gezegenimize verdiği zararlar ile mücadele etme konusunda ciddi olduklarına dair net bir mesaj gönderiyor.”

COP26 İklim Zirvesi sınıfta kaldı

Geçtiğimiz günlerde Glasgow’da gerçekleştirilen ve dün sona eren 26. BM İklim Değişikliği Konferansı (COP26), dünya liderlerinin iklim kriziyle mücadele konusunda koordineli işbirlikleri geliştirmeleri ve küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlandırmaları için kritik bir buluşma olarak görülüyordu. Fakat iklim değişikliğine en büyük katkı sağlayanlardan biri olmasına rağmen hayvancılık, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya dönük tartışmalarda öncelik olarak COP26 gündeminde yer almadı.

Hükümetler bir kez daha hayvan kaynaklı “etin” ve süt gibi hayvansalların gezegenimiz üzerindeki etkilerini ele alacak taahhütlerde bulunmayı başaramadı. Bu durum, önü alınamayacak olan feci bir ısınmaya doğru Dünya’yı sürüklemeye devam ediyor.

Bu nedenle ciddi eleştirilere maruz kalan COP26, dünya çapında tanınmış vegan ünlülerden de tepki aldı.

Moby, Joaquin Phoenix ve Billie Eilish gibi sanatçılar, “iklim değişikliğine en büyük katkıda bulunan endüstrilerden biri olarak hayvancılığın ve hayvan kullanımının gezegen üzerindeki yıkıcı etkisinin devletlerce resmen ve alenen tanınması ve kabul edilmesi” çağrısında bulunan açık mektubu imzalayan ünlü isimler arasında yer alıyor.

COP26, zirveye katılan yaklaşık 25 bin kişiye “et” servisi yapma kararı nedeniyle de eleştirilmişti.

Dünya liderleri değişim için harekete geçmedikçe…

Species Unite’dan Novogratz, “Dünya liderleri gezegenimizi korumak için yeme alışkanlıklarında basit değişiklikler yapmak istemiyorlarsa, sıradan vatandaşları karbon ayak izlerini düşürmeye motive etme konusunda ne kadar umutlu olabiliriz?” diyor.

“Et yemek sadece hayvanlara karşı zulüm ve insan sağlığına zararlı unsurlar içermekle kalmıyor, aynı zamanda savunmasız toplulukların kitlesel olarak yerinden edilmesine, dünyanın birçok yerinde gıda kıtlığına ve kritik düzeyde habitat tahribatına yol açıyor. Hayvan tüketimi, su kirliliği ve biyoçeşitlilik kaybı gibi çevresel bozulma faktörlerinin çoğunun birincil nedenidir. ”

Kaynaklar: Vegan Food and Living, Plant Based News

Kapak fotoğrafı: “Bitki temelli geleceğe yatırım yapın” mesajıyla COP26 liderlerine seslenen Animal Rebellion aktivistlerinin eylemi / Reuters

TED, iklim zirvesinde %100 vegan menü ile alkışları toplarken COP26 sınıfta kaldı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu yıl 1-12 Kasım tarihleri arasında Glasgow’da yapılması planlanan BM İklim Değişikliği Konferansı, diğer adıyla Taraflar Konferansı (COP26), tamamen vegan menü sunacak şekilde planlanabilir. Çünkü hayvan hakları örgütleri uzun süredir etkinlikten “et”, süt, yumurta gibi hayvansalların çıkarılması için liderlere sesleniyordu. Ancak geçtiğimiz haftalarda 50’den fazla STK’nın zirve başkanı milletvekili Alok Sharma’ya gönderdiği mektup küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması konusunda dönüm noktası niteliğinde.

STK’lar mektupta, beslenme amaçlı hayvan üretimi ve tüketiminin iklim değişikliği üzerindeki yıkıcı etkisinin zirvede tanınması ve gündem maddesi yapılması için COP26 liderlerine çağrı yaptı.

Farm Sanctuary, World Animal Protection, Animal Equality, Animal Legal Defence Fund, Global Federation of Animal Sanctuaries, The Vegan Society, Humane Society International, ProVeg International, Eurogroup for Animals, Plant Based Health Professionals UK, Veganuary ve RSPCA’in de aralarında bulunduğu 50 STK, dünya liderlerinin Paris İklim Anlaşması uyarınca küresel ısınmayı en aza indirgemek için “et” ve süt tüketiminden vazgeçerek bitkisel beslenmeye geçme taahhüdünde bulunmalarını istedi.

Küresel ısınmaya karşı bitkisel beslenme

Zirve, iklim krizine karşı acil önlemlerin tartışılacağı ve küresel iklim hedeflerini karşılamak için bir araya gelen dünya liderlerinin yer alacağı en önemli organizasyonlardan biri. Bu nedenle zirve başkanına gönderilen mektup küresel sorunlara kolektif ve kökten çözüm geliştirmek açısından önem arz ediyor.

Mektupta “COP26 toplantısında bu acil konu başlıklarına değinmenin, hükümetlerin harekete geçmesine yardımcı olacağı” belirtilirken, bitki temelli gıda sistemine geçişin, “iklim değişikliğiyle mücadele için bir başka etkili seçenek olarak” kullanılabileceği aktarılıyor.

“Bitki temelli gıda üretimi ve tüketimine geçişi desteklemek ve hızlandırmak için, sürdürülebilir bitki temelli tarım sistemleri devlet teşviki almalıdır. Yenilikçi bitki temelli gıda girişimleri desteklenmelidir.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ni (UNFCCC), hayvancılığı iklim değişikliğine sebep olan en büyük faktörlerden biri olarak resmen kabul etmeye ve kamuoyu önünde bu durumu tanımaya çağırıyoruz. Böylece diyalog için daha büyük bir alan açmanızı istiyoruz.”

Hayvancılığın zararları göz ardı ediliyor

Bitki bazlı beslenme iklim değişikliğiyle mücadelede en etkili eylemlerden biri olarak görülüyor. Bu, konuyla ilgili araştırma yapan bilim insanları tarafından da yaygın olarak kabul görmüş durumda.

Humane Society’den Julie Janovsky “Hayvansal tarımın iklim değişikliği üzerindeki etkileri söz konusu olduğunda, sorumluluk almaktan ya da sonuçlarıyla karşılaşmaktan kaçınmaya devam edemeyiz,” diyor ve devam ediyor: Birçok hükümet ve yerel yönetim, enerji ve ulaştırma sektörlerinin etkilerini azaltmak için harekete geçti, fakat büyük ölçekli, yoğun hayvan tarımının doğa üzerindeki etkisini azaltmak için henüz politikalar benimsemedi.

İklim felaketinden kaçınma konusunda ciddiysek, dünya liderleri bilimsel verileri kabul etmeli. Hayvan yetiştiriciliğinin iklim üzerindeki muazzam etkisini görmezden gelmek artık bir seçenek değil. COP26 İklim Değişikliği Konferansı, dünya liderlerinin harekete geçmesi için hayati bir fırsat sunuyor.”

Oyuncu Alan Cumming’den COP26’ya mektup

İskoçyalı aktör, yazar, film yapımcısı ve aktivist Alan Cumming de, 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP26) başkanı milletvekili Alok Sharma’ya bir mektup yazdı. Cumming, zirvenin ana hedefi doğrultusunda, menüden “et ve süt ürünlerini” çıkarmaya ve sadece vegan yiyecekler sunmaya davet etti.

“COP26’nın amacı gezegeni korumaksa, hayvansal gıdaların menüde yeri yok,” dedi.

İklimi değil, sistemi değiştir

Paris Anlaşması’nın bir uzantısı olan Bitki Temelli Anlaşma da dahil olmak üzere benzer koalisyonlar, sürdürülebilir gıda üretimi ve tedarikinin iklim krizi çözümlerinde önde gelen konu olması gerektiğine inanıyor ve daha sürdürülebilir bir gıda sistemi ile daha etik ve daha sağlıklı bir gezegen inşa etmeyi hedefliyor.

Kaynak: Plantbased News, Greenqueen.co.uk, HSI, The Beet

Kapak fotoğrafı: Globe photo created by freepik – www.freepik.com

İklim zirvesine kritik çağrı: Bitki temelli gıda sistemine geçiş şart yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.