New York City’deki (NYC) 11 hastanenin tamamı artık otomatik olarak vegan yemekler sunacak. Bu uygulama; beslenme değişikliğine yönelik çalışmalar yapan ve kâr amacı gütmeyen The Better Food Foundation’ın New York City Health + Hospitals ve New York Belediye Başkanlığı ile yaptığı işbirliğinin ardından başladı.

Vakıf, sağlık kuruluşlarının karbon emisyonlarını azaltmalarına, gıda maliyetlerini düşürmelerine ve hastaların sağlığını iyileştirmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor.

Uygulamaya göre talep edenler için “et” seçenekleri yine mevcut olacak, ancak hastaneler her öğün için varsayılan menü olarak bitki bazlı yemekler sunacak.

Hastaların tercihi de vegan yemekler

Vakıf tarafından yapılan açıklamaya göre ilk izlenimler olumlu görünüyor. Hastaların sadece yüzde biri vejetaryen veya vegan olarak kendini tanımlasa da ve “et”, süt, süt ürünleri gibi seçenekler mevcut olsa da, hastaların yarısından fazlasının vegan yemekleri seçtiği, yüzde 95’inin de seçimlerinden memnun oldukları belirtiliyor.

“NYC hastaneleri için sağlık birincil endişe olsa da, bu değişiklik hayvanlara ve çevreye de fayda sağlıyor. Sadece 6 ayda, hastaneler yeni menüleri aracılığıyla şimdiden 150 binden fazla bitki bazlı yemek servis etti ve uygulama akşam yemeklerini de kapsadıkça, bir yıl boyunca yaklaşık 800 bin kadar bitki bazlı menü sunulmuş olacak”.

Yapılan hesaplamalara göre; ortalama nüfusa sahip bir şehir varsayılan olarak bitki bazlı yemekler sunarak NYC’yi örnek alırsa, gıda ile ilgili emisyonlarını yüzde 40 oranında ve su ayak izini de yüzde 24 oranında azaltabilir.

Kamu kurumlarında vegan yemekler: “Sosyal adalet meselesi”

Beyaz olmayan insanların* laktoz intoleransı, diyabet ve kalp hastalığı geliştirme riskinin “yüksek ihtimal” olduğunu vurgulayan vakıf, vegan menülerin varsayılan yemek olarak sunulmasının insan sağlığına fayda sağlamasının yanı sıra bunun bir “sosyal adalet meselesi” olduğunu da vurguluyor.

“Hastane, okul gibi kamu kurumları aracılığıyla sağlıklı bitki bazlı gıdalara erişim sadece bir sağlık sorunu değildir. Bu bir sosyal adalet meselesidir.”

%100 vegan menü kampanyaları

New York dışında farklı ülkelerdeki sağlık uzmanları da hastanelerde daha fazla bitki bazlı yemek sunulması için kampanyalar yürütüyor.

Bu yılın başlarında bir grup doktor İskoçya’da Devlet Sağlık Hizmetleri’ne (NHS) açık bir mektup yazdı ve hastalara daha fazla vegan yemek sunmalarını talep etti. Sağlık çalışanlarının kaleme aldığı mektupta, hastalara “et” verilmesi “akciğer bakım ünitesinde sigara dağıtmaya” benzetildi.

Mektupta ayrıca “Yüzde 100 vegan menülere geçilmesi halinde NHS İskoçya, hastaların sağlığını iyileştirmeye, maliyetleri düşürmeye, hayvanların acı çekmesini önlemeye ve net sıfır karbon emisyonuna ulaşma taahhüdünü yerine getirmeye yardımcı olacaktır,” denildi.

Hayvan üretimi ve tüketiminin gerçek maliyeti

Hayvan üretimi ve tüketimi, bir yılda balıklar dahil trilyonlarca hayvanın öldürülmesine sebep olurken, iklim değişikliğinin de önde gelen sebeplerinden biri olarak gezegeni yok oluşa sürüklüyor.

Ancak tüm bunlara ek olarak hayvanların ve hayvansalların tüketilmesi, insan sağlığının bozulmasının da en önemli nedenlerinden biri olarak görülüyor.

İşlenmiş “et” (sucuk, pastırma, jambon ve salam gibi), Dünya Sağlık Örgütü tarafından birinci grup kanserojen olarak sınıflandırılıyor. “Kırmızı et” yüksek kalp hastalığı riski ile ilişkilendirilirken, hayvansal süt ve süt ürünlerinin de prostat kanseri gibi hastalık risklerinin artışıyla bağlantılı olduğu biliniyor.

Sorumlu Tıp Doktorları Komitesi (PCRM), İngiliz Diyetetik Derneği ve Amerikan Beslenme ve Diyetetik Akademisi gibi pek çok sağlık kuruluşu tarafından bebek, çocuk ve yetişkinler dahil her yaştan bireye tavsiye edilen bitkisel beslenmenin insan sağlığına faydaları ve çeşitli (kronik) hastalıkları önlemedeki başarısı üzerine daha fazla bilgi almak isterseniz, bilimsel / akademik çalışmaların ayrıntılarını kaynaklarıyla birlikte web sitemizde ​Neden Vegan ​→​ ​​Sağlık / Beslenme başlığı altında bulabilirsiniz.

Kaynak: Plantbased News, Better Food Foundation

Kapak fotoğrafı: Elena Leya / Unsplash

Vegan menü, New York’taki tüm şehir hastanelerinde standart hale getirildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Cowspiracy ve What The Health belgesellerinin yönetmenliğini yapan Keegan Kuhn ve Bad Ass Vegan’ın kurucusu John Lewis, Amerikan gıda sistemindeki etnik ve ırk temelli adaletsizliği ortaya çıkaran yeni belgesellerinin ilk gösterimini dün internetten yaptı. Müzisyenler, doktorlar ve sporcuların yer aldığı “Bizi Öldürmeye Çalışıyorlar” (They’re Trying to Kill Us) adlı belgeselin yapımcılığını Billie Eilish ve Chris Paul üstlendi.

Belgesel; ABD’de beyaz olmayan insanların, beyaz Amerikalı meslektaşlarına göre orantısız şekilde daha yüksek oranda kronik hastalıktan mustarip olduğu argümanını destekliyor.

Yapım ekibi; beslenme, hastalık, ırk, yoksulluk, yolsuzluk ve kurumsal ırkçılık arasındaki kesişimleri mercek altına alırken vegan yönetmen John Lewis’in ABD’deki yolculuğunu takip ediyor.

“Bir istatistikten fazlası, bir salgın”

“Bizi Öldürmeye Çalışıyorlar”, siyah topluluklarda sağlık ve beslenme ile ilgili çarpıcı ve üzücü gerçeklere ışık tutuyor.

Filmin Instagram hesabına göre, siyah Amerikalıların “zehirli gıdalar” sebebiyle beyaz Amerikalılara kıyasla diyabetten ölme olasılığı iki kat daha fazla. Ekip; bu durumun “bir istatistikten daha fazlası” olduğunu, ancak “bir salgın” olarak tanımlanabileceğini vurgulayarak, uygun fiyatlı ve kaliteli taze yiyecekleri satın almanın zor olduğu kentsel alanların, yani “yiyecek çöllerinin” Afrikalı Amerikalıları ve renkli toplulukları “orantısız bir şekilde etkilediğini” belirtiyor.

Film boyunca Lewis ve Kuhn hip-hop sanatçıları, ünlü isimler ve vegan aktivistlerle ırk temelli adaletsizliğe dair yıpratıcı deneyimlerini paylaşmak için röportajlar yapıyor.

Ne-Yo, Derrick Morgan, MYA, Wu-Tang Clan’s Mathematics ve Lola Monroe belgeselde yer alan siyah sanatçılardan sadece birkaçı. Dr. Rosa Kincaid, Dr. Ruby Lathon, Senatör Brian Williams ve Şef Babette de belgeselde söz alan isimlerden bazıları.

Yapımcı Billie Eilish yaptığı açıklamada “İnsanların bu filmi görmesini istiyorum. Sorunun ne denli derin olduğunu anlamamıza yardımcı olması açısından çok önemli. Gıda sistemini değiştirmek için hepimiz harekete geçmeliyiz,” dedi.

Filmi ne zaman ve nerede izleyebiliriz?

11 Kasım’da gösterime giren belgesel, özel olarak filmin web sitesinde yayınlandı. Filmi indirmek için izleyicilerden 20$ ücret alınıyor, ancak ilk haftada elde edilecek gelirin yarısı ve ek olarak ilk 1 milyon dolar, ırk temelli adaletsizlik ve gıda yoksulluğu ile mücadele eden bir sivil toplum kuruluşuna verilecek.

Hayvancılık, hayvan tüketimi ve sosyal adaletsizlik

Hayvancılık ve hayvan tüketimi; sosyal adaletsizlik, sınıf ve etnik köken ayrımcılığı arasındaki bağlantı ilk başta pek çok kişiye keskin bir sav gibi görünebilir. Fakat aradaki çizgi sandığımızdan da ince.

Hayvan tüketimi, insan sağlığına doğrudan zararlarına ek olarak halk sağlığına yönelik ciddi tehditler barındırıyor.

• ABD Doğal Kaynakları Savunma Konseyi’ne göre “Fabrika çiftliklerinde çalışan veya bu çiftliklerin çevresinde yaşayan insanlar gübre kaynaklı yüzlerce gaz soluyor. Arıtma havuzları tarafından ortama salınan gazlardan biri, çok düşük seviyelerde dahi tehlikeli olan hidrojen sülfür. Etkileri ise boğaz ağrısından kasılma nöbetlerine, komadan ölüme kadar çeşitli seviyelerde baş gösterebiliyor”.
• Bu çiftlikler ise zaten nitelikli sağlık hizmetlerinden yeterince yararlanamayan insanların yaşadığı coğrafyaları zararlı gazlarla, hayvansal dışkı ve atıklarla daimi olarak kirleterek hem yeraltı suları yoluyla hem de havaya karışan solunum damlacıkları aracılığıyla pek çok hastalığa zemin hazırlıyor.
• ABD’deki fabrika çiftliklerinin inşa edildiği bölgelerde yaşayan insanların çoğunlukla düşük gelir grubuna veya Afrika-Amerikalı, Latin kökenli veya diğer etnik kökenlere mensup kişilerden oluştuğu tespit edilmiş durumda. 2002 yılından bir araştırma, ABD Mississippi’deki 60’tan fazla fabrika çiftliğinde yapılan incelemenin sonucunda bu çiftliklerin çoğunun düşük gelirli Afrika-Amerikalıların yoğun yaşadığı bölgelerde bulunduğunu ortaya koydu. Benzer bir şekilde 2005’te yapılan bir diğer araştırma da Kuzey Carolina’nın düşük gelirli bölgelerinde “varlıklı” bölgelere oranlara yedi kat daha fazla domuz çiftliği bulunduğunu, aynı zamanda “siyahilerin” “beyazlara” kıyasla beş kat daha fazla oranda domuz çiftliği yakınlarında yaşadıklarını gösterdi.

Kaynaklar: Vegan Food and Living, TVD, They’re Trying to Kill Us

Bizi Öldürmeye Çalışıyorlar: Beslenme ve ırk temelli adaletsizlik yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.