Beton zeminde, metal kapılar ve demir parmaklıklar ardında, etrafa saçılmış dışkılar arasında bir bebek. Acı olan asıl meselemiz; haber ve sosyal medya içeriklerinde öne çıkmayan ve yeterince dile getirilmeyen esaret gerçeği ve bilinmeyenleri.

İnternette karşılaştığımız yorumların çoğu;

– “Kalbim eridi.”

– “Ama çok iyi bakılıyor.”

– “Çok tatlı!” şeklindeydi.

Peki, sizce şu soruları soran kaç kişi vardı?

– “Bu yavru neden tutsak?”

– Neden annesinin yerine peluşa tutunuyor?

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Vegan Derneği Türkiye (@tvd.org.tr)'in paylaştığı bir gönderi

Peluş oyuncak yoksunluk göstergesi

Primat yavruları doğdukları andan itibaren annelerine tutunur. Fiziksel temas, sosyal öğrenme, güven duygusu; anne ve yavru arasındaki gerçek ve güçlü bağ ile gelişir.

Fakat esarette peluş oyuncak bir yoksunluk göstergesi. Hatta Punch için yaşadığı stresle başa çıkma aracı.

İnsan eliyle, esaret altında büyütülen primatlar, pek çok hayvanda olduğu gibi, çoğu zaman sosyal entegrasyon sorunları yaşar. Kendi türüyle sağlıklı ilişki kurmakta zorlanabilirler.

Bu “sevimli” görüntü, Punch için anne sıcaklığı arayışının ve uyum sağlayamamanın işareti değilse nedir?

Esaret altında ebeveyn – çocuk bağı

Esaret altındaki memelilerde ebeveynin yavruyu reddetmesi ve saldırganlık vakaları daha sık rapor ediliyor. Örneğin; fotoğraftaki Lulu ve yavrusunda olduğu gibi, yunus ve balinalarda doğum sonrası reddetme/öldürme vakaları sıklıkla rapor ediliyor.

Uzmanlar bunu; esaretten kaynaklanan kronik stres, öğenilmiş çaresizlik ve sosyal yapının bozulmasıyla ilişkilendiriyor.

Sorun “kötü ebeveynlik” değil; hayvanları ömür boyu tutsak bir yaşam sürmeye zorlayan “kötü sistem”in kendisi.

Taiji’deki vahşi sürev avı sırasında doğasından ve ailesinden koparıldıktan sonra Nagoya Akvaryumu’nda esarete alınan ve Lulu adı verilen bir dişi yunus, Eylül ayında doğum yaptı. İlk kez yavru dünyaya getiren anne yunus, ısırma, itme ve suda boğma yoluyla bebeğine şiddet uyguladı ve doğumdan dört gün sonra ölümüne neden oldu. “Infanticide” olarak bilinen “yavru öldürme” vakasına ilişkin fotoğraflarda, yavrunun bedeni üzerinde ısırık izleri ve kanayan yaralar görüldü.

Yavru goril Zeytin de peluşuyla hayvan hapishanesinde

Benzer bir sahne Türkiye’de de yaşandı: Kaçakçılık yoluyla ülkeye giren goril Zeytin, yurtdışındaki uzman bir koruma ve rehabilitasyon merkezine gönderileceğine, Türkiye’de bir hayvanat bahçesinde tutsak edildi.

Punch gibi ona da peluş oyuncak verildi. “Keyfi yerinde, gitmek istemiyor” başlıklı haberler servis edildi.

Bir hayvanın, özgürlüğü ve türüne özgü yaşam hakkı yerine, duygusal teselli nesnesiyle yetinmesi neden kabul edilebilir görülüyor?

“Şirin” değil, “normal” değil: #Özgürlükİste

Bir yavrunun stres nesnesine bağlanması neden “normal” karşılanıyor, “şirin içerik” gibi sunuluyor?

Toplumun bunu “iç ısıtan” bir hikâye olarak tüketmesi ise, esaretin normalleşmesine sebep oluyor. Oysa empati, duygusal tepkiler vermek demek değil; adaletsizliği ve sistem düzeyindeki sorunları fark etmektir.

Punch’ın yaşadıkları bizi ağlatmasın; düşündürüp harekete geçirsin.

İnsanın hayvana yönelik zulmünü, hayvanların acılarını ve travmalarını “sevimli içerikler” gibi paylaşmayın, paylaşanları bilgilendirin.

Punch için, Zeytin için, esir tutulan tüm primatlar ve hayvanlar için, özgürlük isteyin.

Çaresizlik Kuyusu: Harlow’un anne ve yavru maymun deneyleri

Özellikle Punch ve hayvanat bahçeleri ile ilgili bu başlık altında hayvan sömürüsü açısından hayvan deneylerine, hatta anne maymunlar ve bebekleri üzerinde yapılan, peluş oyuncaklar da içeren bir başka zulme de yeniden dikkat çekmek gerekiyor.

İnsan tarihindeki en acımasız hayvan deneylerinden birine imza atan Harlow’un yöntemleri, hayvan özgürlüğü hareketinin erken dönemlerini tetikleyen dönüm noktalarından biri olmuştu. “Pit of Despair” (Çaresizlik Kuyusu) adı verilen, şefkat, bağlanma ve sosyal tecrit teorilerini irdelediği tüyler ürperten deneyler, dış dünyadan bütünüyle izole ettiği maymunların çıldırması, çoğunun kendilerini açlığa mahkûm ederek intihar etmek istemesiyle sonuçlandı.

12 metrekarelik odalarda annesiz ve tek başına bırakılan bebek maymunlar, korku nesnelerinin devreye girmesiyle parmaklarını emiyor, yere kapaklanıyor ve yinelenen saldırgan davranışlar gösteriyordu.

Bu insanlık dışı deneylere maruz kalan ve psikolojik sağlıklarını kaybeden yavru maymunların, ergenlikte diğer maymunlarla çiftleşmeyi reddetmesi ve anti-sosyal davranışlar sergilemeye başlaması üzerine Harlow, onları çiftleşmeye zorlamak için tecavüz askıları yaptı. Yetişkinliğe erişmeyi başaran maymunlar, anne şefkatinden mahrum bırakılan yavrularının başlarını yerlere vura vura önce onları, sonra kendilerini öldürdüler.

Tutsak yavru maymun Punch: Esaret gerçekleri “sevimli” değil yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Günümüzde ABD’deki evlerin bahçelerinde, doğal yaşam alanlarında kalandan daha fazla sayıda kaplan var. ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi’ne göre, dünya çapında vahşi doğada 3 bin 200 ila 3 bin 500 kaplan kaldı. Yalnızca ABD’de aslan, kaplan, jaguar gibi 5 binden fazla büyük kedinin hayvanat bahçelerinde ve “egzotik” parklarda esaret altında tutulduğu biliniyor. Ancak eyalet, federal ve ilçe düzeyindeki yasaların karışıklığı nedeniyle çiftliklerde, lisanssız hayvanat bahçelerinde, apartmanlarda ve özel yetiştirme tesislerinde toplam kaç büyük kedi olduğu bilinmiyor. Bu sebeple sayının çok daha fazla olduğu tahmin ediliyor.

Tutsak edilen hayvanların %95’i ise kişilere ait özel işletmelerin inisiyatifine bırakılmış durumda. Özel işletmelerdeki hayvanlar özgürlüklerinden alıkonuldukları gibi, doğalarına uygun olmayan korkunç koşullarda, dar alanlarda yaşamaya çalışırken, yetersiz beslenme, ziyaretçilere zarar verememeleri için diş ve tırnaklarının sökülmesi, yavruların annelerinden ayrılması, gösteriye zorlanma ve cinsel şiddet gibi hak ihlallerine maruz kalıyor. Genellikle fiziksel istismara maruz kalıyorlar ve temel veteriner bakımı, doğal davranışlarda bulunma imkan ve diğer temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılıyorlar.

Türkiye ise, her geçen gün artırdığı hayvan hapishanesi sayısına ek olarak, “hobi olarak av ve yaban hayvanlarının barındırılması” adı altında yönetmelikler çıkararak kişilerin tutsak edebileceği yaban hayvan türlerini ve sayısını giderek artırıyor, yasal ve yasadışı hayvan ticaretini tetikliyor.   

Daha önce Türkiye’de mevcut olmayan ve son 20 yılda ülkeye sokularak bir akım haline getirilen AVM içindeki hayvanat bahçeleri, hayvanların, özellikle yavruların “selfie malzemesi” olarak kullanıldığı Tuzla Aslan Park gibi hayvan hapishaneleri ve hobi olarak yaban hayvan tutsak etme izinleri, Tarım ve Orman Bakanlığı ve KOSGEB gibi devlet teşvikleriyle hayata geçiriliyor.

Yaban Hayat Rehabilitasyon Merkezi adı altında bakanlıkların izin verdiği tesisler de, gerçekte ticari faaliyet gösteren hayvanat bahçeleri olarak işletiliyor; yaban hayat uzmanlığı ve yaban hayat veteriner hekimliği bilgisi ve deneyimi olmayan şahısların inisiyatifine bırakılıyor.

Buna son vermek mümkün!

ABD’deki bu yasa kısa vadede bir kazanım olmakla birlikte hayvan esaretine tamamen son vermiyor. Türkiye dahil dünya genelinde ‘egzotik’ parklarda, hayvanat bahçelerinde, yunus parklarında ve akvaryumlarda binlerce tür ticari çıkar uğruna esaret altında tutuluyor. 

• Hayvan hapishanelerine gitmeyin; çocuklarınızı, öğrencilerinizi götürmeyin.
• İlinizde,mahallenizde yapılması planlanan yeni hayvan hapishanelerine karşı örgütlenerek açılmasına engel olun.
• Seyahatlerinizde denk geldiğiniz hayvan hapishanelerini ifşa edin, boykot edin. 
• Hayvan hapishanelerinin yasaklanıp kapatılması ve hayvanların koruma altına alınması için TBMM’ye yönelik çağrılara destek verin, sesimizi yükseltmemize yardımcı olun.

Kapak fotoğrafı: Andy Holmes – Unsplash

Kaynak: PETA, The Guardian, NatGeo

ABD’de büyük kedilerin “hobi” amaçlı esareti yasaklanıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Hayvanat bahçeleri, dünya çapında savaşlarda genellikle ikincil hasar olarak görülüyor. Doğal yaşam ortamlarından ve ailelerinden koparılarak ömür boyu esarete mahkum edildikleri için kaçma şansı bulunmayan bu hayvanların yaşadıkları çoğu zaman göz ardı ediliyor. Dört duvar arasında hapsedilen hayvanlar, büyük bir stres altında çaresizce ölümü bekliyor.

Ukrayna’da devam eden saldırılar, şimdi de Kiev’deki hayvanat bahçesinde tutsak edilen hayvanları etkiliyor. Çünkü hayvan hapishanesi, önemli bir askeri tesisin hemen yanında.

Ukrayna’ya yönelik Rusya’nın işgal saldırıları üzerine hayvanat bahçesinin kapıları ziyaretçilere kapatıldı. Ülkenin tek goriline ev sahipliği yapan hayvanat bahçesinde develerden fillere 200 farklı türden yaklaşık 4 bin canlı yaşıyor.

Ülkedeki bazı kurumlar bakımını üstlendikleri hayvanları komşu ülkelere taşıdı. Kiev yakınlarındaki vahşi ayı barınağı bunlardan biri. Bünyesindeki beş ayıyı ilerleyen Rus tanklarına rağmen Polonya’nın Poznan kentine nakletmeyi başaran barınak yetkilileri nakil işlemini “muzice” olarak tanımladı.

Ancak Kiev Hayvanat Bahçesi’ndeki hayvanların tahliyesi için henüz bir plan bulunmuyor.

Hayvanat Bahçesi Müdürü Kyrylo Trantin, “Bu hayvanları tahliye etmek neredeyse imkansız, çünkü gerekli veteriner ve nakliye hizmetini sağlamak mümkün değil” diyerek hayvanların tahliyesi için geç kalındığını belirtiyor. Yetkiliye göre bahçede hayvanlara 10 gün yetecek kadar yiyecek stoku bulunuyor.

Fakat geç kalınmamış olsaydı bile, barış zamanında dahi çok büyük zorluklarla taşınan büyük hayvanların savaş sırasındaki nakillerinin çok daha zorlu bir süreç olacağı söyleniyor. Özellikle de veteriner hekim ve nakil aracı bulma aşamasında. Yolların Rusya ordusu tarafından kapatılmış olma veya yoldayken hayvanların ve insanların saldırıya maruz kalma ihtimali de yüksek.

“Savaş hayvanlarda büyük stres yaratıyor”

Trantin özellikle fillere ve başka bazı korumasız türlere patlamalar sırasında sakin kalabilmeleri için sakinleştirici verdiklerini kaydederek, “Savaş hayvanlarda büyük stres yaratıyor. Bazıları kapalı alanlara ya da yeraltına kaçtı,” diyor.

Ancak filler veya zürafalar gibi büyük hayvanlar yerin altına kaçamıyor. Bu hayvanların saklanacak ya da kaçacak yeri yok. Hayvanat bahçesinden çıkmaları halinde herhangi bir insandan daha az seçenekleri oluyor. Tanklarla dolu sokaklarda muhtemelen panik halinde koşturarak saldırılar sırasında hayatlarını kaybedecekler. Bu nedenle şu anda olası saldırılara en açık türler arasındalar.

Kuşların ise korkudan tellere çarparak kendilerine zarar verdikleri bildiriliyor.

Geçen hafta Kiev Hayvanat Bahçesi yakınlarında şiddetli çatışmaların yaşandığı anları kaydeden bir video sosyal medyada paylaşılmış, çekilen görüntüler üzerine hayvanların durumuna dair kaygılar dile getirilmişti.

Hayvanlar giderek daha fazla stres belirtileri gösteriyor. Hava saldırısı sirenlerinden ve gün boyunca duyulan patlamalardan korkan hayvanlar, geceleri de sıklıkla silah seslerine maruz kalıyor.

Hayvanat bahçesinde esaret altında sergilenen Asya fili Horace, patlamalardan o kadar çok korkuyor ki, düzenli olarak file sakinleştirici veriliyor. Bombardıman sesiyle paniğe kapılan ve doğrudan çitlere çarpan zebralar da bu aralar içeride tutuluyor. Lemur Maya ise o kadar stresli ki, geçtiğimiz hafta yeni doğan bebeğini terk etti ve neredeyse onu öldürüyordu.

En kötüsünden korkan ve kendi mahallelerindeki saldırılara karşı sığınak arayan yaklaşık 50 personel, yanlarında 30 aile üyesini de getirerek, günün her saati hayvanlara bakmak için tesise taşınmış durumda.

Doğudaki Kharkiv kentinde bulunan Feldman Ecopark hayvanat bahçesi ise, son çatışmalarda tesislerinin hasar gördüğünü bildirdi: “Bazı hayvanlar yaralandı, bazıları hayatını kaybetti. Feldman Ecopark bölgesinde çatışmalar devam ediyor, bu nedenle maalesef kayıplar son bulmuş değil.”

İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’nın İngiltere’yi bombalamaya başlaması üzerine Londra Hayvanat Bahçesi’ndeki bazı nadir hayvanlar güvenli bir mekana nakledilmişti. Ancak hayvanat bahçesindeki korumalı alanların bombalarla imha edilmesi ve hayvanların kaçarak tehlike oluşturmasının önüne geçmek amacıyla bazı zehirli ve tehlikeli hayvanlar “uyutularak” öldürülmüştü.

Odessa Hayvanat Bahçesi de risk altında

Ukrayna’nın güneybatısında yer alan Odessa kentindeki hayvanat bahçesi de, Rusya’nın denizden beklenen olası çıkarması ve Rusya ordusunun ülkedeki ilerleyişi sebebiyle tehlikenin eşiğinde.

Hayvan hakları örgütü PETA’daki arkadaşlarımızın, hayvanat bahçesinde tutsak edilen hayvanların olası tahliyesi için derneğimize ulaşmasıyla birlikte, çevre ülkelerdeki hayvan hakları aktivistleriyle irtibata geçtik ve bir iletişim ağı oluşturduk. Savaşın ortasında kalan hayvanlar için tahliye kararı çıkması ve komşu ülkelere nakilleri konusunda Türkiye tarafında destek olabileceğimizi bildirerek çeşitli olasılıklar için şimdiden yetkililer ile temasa geçtik.

İnsan, hayvan fark etmeksizin, daha fazla canlı yaşamını kaybetmeden, bir an önce Ukrayna’ya yönelik saldırıların son bulmasını umuyoruz. Barış veya savaş ortamı fark etmeksizin hayvanlar için birer hapishane olan hayvanat bahçelerinin ise tüm dünyada artık tarihe gömülmesini istiyoruz.

Kaynaklar: Euronews, The Washington Post, The Animal Reader

Kapak fotoğrafı: Heidi Levine / The Washington Post

Rusya’nın saldırıları Kiev ve Kharkiv hayvanat bahçelerindeki tutsak hayvanları da tehdit ediyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Hepsi hayvan hakları aktivistlerinin girişimiyle yeniden özgürlüğüne kavuşuyor, insan sömürüsünden uzak, özgür bir hayata tutunmak için ilk adımlarını atıyorlar. Vegan olduğumuzda sadece Ralph’ı ve kozmetik deneylerinde kullanılan hayvanları değil, mutlu, huzurlu ve güvende olmak isteyen tüm hayvanları kurtarmak için ilk adımı atabiliriz.

Kapak fotoğrafı: Maureen McGowan/Poplar Spring

Esaretten özgürlüğe yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Dolphin Project, insanlardan gizlenen gerçekleri göstermek, bu katliamı dünya gündeminde tutmak ve bireyler bazında davranış, hükümetler bazında da politika değişimini sağlamak için yıllardır sezon boyunca gönüllü gözlemcileriyle Facebook sayfasında canlı yayın yapıyor.

10 maddede Taiji’de yaşanan hak ihlallerini ve bu ihlallerin Türkiye’deki ve dünyadaki yansımalarını, mücadeleye katkıda bulunmanız için sizin için derledik. Çünkü tematik akvaryumlardan yunus parklarına, hayvanat bahçelerinden hayvanlı sirklere kadar aldığınız her bilet, işkenceye ortak olmanıza neden oluyor.

1. Her yıl ortalama 2000 yunus, 1 Eylül’de başlayan ve Japonya’nın Taiji kasabasındaki kıyıları kana boyayan av sezonunda balıkçılar tarafından canice yöntemler içeren sürek avıyla yakalanıyor.

Yunusların bir kısmı, köpek maması yapılmak ve restoranlarda balık eti olarak gizlice servis edilmek üzere için insanlık dışı yöntemlerle aile bireylerinin gözü önünde katlediliyor. Geri kalanı ise, “yunus eğitmenleri”nin aktif katılımıyla seçiliyor ve Türkiye dahil dünya çapındaki yunus parklarına satılmak üzere canlı yakalanarak ömür boyu esarete mahkum ediliyor.

Yunuslara Özgürlük Platformu’nun edindiği CITES sözleşmesi ithalat verilerine göre, 2005-2017 yılları arasında Türkiye’ye 75 yunusun ithal edildiği görülüyor. 75 yunusun 34’ü ise Japonya’nın sürek avıyla ünlü katliam koyu Taiji‘den yakalanma. Türkiye de bu açıdan Taiji’deki kanlı ticarete ortak olan ülkeler arasında yer alıyor.

Geçtiğimiz yıl Taiji’de 130 sürek avıyla 500 yunus öldürüldü, 180 yunus gösteri merkezlerine satılmak üzere doğasından koparıldı. 

2. Esaret endüstrisi, doğadan yakalanan tek bir yunusu bugün ortalama 250 bin dolara satın alıp köleleştiriyor, işkence dolu eğitim süreçleriyle insana bağımlı hale getiriyor. Eğitimli yunuslar çok daha yüksek fiyata satılarak hayvan ticaretinin ve Taiji’deki katliamların devamlılığını sağlıyor.

Yunuslara Özgürlük Platformu ellerinde bulunan bir sözleşme kopyasında Antalya’daki bir gösteri merkezinin, 2008 yılında 280 bin Amerikan doları karşılığında doğadan canlı yakalanmış 10 yunusu Taiji Whale Museum adlı esaret merkezinden satın aldığını, tek bir yunusa 28 bin dolar ödendiğini belirtiyor.

Australia for Dolphins’e (AFD) göre düşük gelir getiren “yunus eti” ticareti, bu avın sürmesi için yeterli maddi teşviği sağlamıyor. Katliamların sürmesinin asıl nedeni, yunus parklarının var olması ve gösteri merkezleri için yapılan ticaretin bu süreçte yer alan farklı aktörlere yüklü miktarlarda para kazandırması.

3. Japon balıkçılar bu kanlı sürek avında, uzun metal sopalarla deniz yüzeyine vurarak yunusları korkutuyor ve sonar (yön bulma) sistemlerini bozarak sürüleri küçük bir koyda sıkıştırıyor. Katliam ve yunus parkları için hayvan ticareti de tam da burada başlıyor.

Eti için avlanan yunuslar, bedenlerine saplanan kancalar ve nefes aldıkları deliklere sokulan metal soparlarla dakikalarca ölüme terkediliyor ve kendi kanları içinde boğulmaları sağlanıyor.

Anneleriyle yüzen yavru yunuslar suda çaresizce çırpınırken, sürüdeki önemli bireylerin avlanması veya canlı yakalanması sonucu sürüler dağılıyor, yavrular yollarını kaybederek hayatta kalma şanslarını büyük ölçüde yitiriyorlar. Av ve canlı yakalamalar, doğadaki yunus popülasyonlarına da zarar veriyor.

Deniz parklarındaki ve tematik akvaryumlardaki tutsak yunuslar ve diğer deniz memelileri ise, büyük bir stres altında ve mutsuzluk içinde ömürlerinin tamamını esarette geçirmek zorunda kalıyorlar. İnsan eğlencesi ve sözde terapi amacıyla sömürülen yunusların neredeyse tamamı, kronik stresten ülser olduğu için ölü balıklar arasındaki ilaç ve sakinleştirici takviyeleriyle canlı tutuluyor.

Birçoğu da kısa süre sonra olumsuz şartlara, bireyler arasındaki kavgalara ve esarete dayanamadıkları için özgürlüğe yeniden kavuşamadan hayatını yitiriyor.

Öyle ki, esarete alındıktan sonraki ilk 1 ay içinde yunusların ölüm oranlarının 6 kat fazla olduğu ve doğada 50 yıl yaşayabilen yunusların esarette en fazla 12 ila 15 yıl yaşadığı, ölüm oranlarının da %60’a ulaştığı tespit edilmiş durumda. Esarette dünyaya gelmiş yunusların %52’sinin ise, 1 yaşını bile dolduramadan hayatını kaybettikleri gözlenmiş durumda.

4. Yıllardır dünya kamuoyundan gizlenen Taiji’deki yunus katliamlarının ön plana çıkmasını sağlayan şey, 2010’da ‘Flipper’ın eski eğitmeni, aktivist Richard O’Barry’nin devreye girmesiyle hazırlanan ve Oscar kazanan The Cove (Koy) belgeseli oldu.

Aynı yıl, Taiji’den Türkiye’ye ithal edilen bazı yunusların tutulduğu Alanya’daki bir gösteri merkezinde art arda dört yunusun ölmesi ise, yunus katliamına ve yunus parklarındaki insanlık dışı ticarete yönelik hassasiyeti artırdı.

Türkiye’de esaret endüstrisini sonlandırma amacıyla kurulan Yunuslara Özgürlük Platformu ise, sokak eylemleri, suç duyuruları ve TBMM görüşmelerinden oluşan kapsamlı mücadelesini aynı yıl başlattı; Ric O’Barry ve Dolphin project ile ortak kampanyalar yürüttü. Platformun çabaları, yerelde ve Türkiye çapında sürüyor.

5. Yüz binlerce yunus gibi ailesinden ve okyanustan koparılarak turistlere sergilenmek üzere Taiji’deki havuza hapsedilen ender rastlanan yavru albino yunus, Taiji’de yaşanan dramın ve hayvan hakkı ihlallerinin sembollerinden biri oldu. Yıllar sonra havuzdaki klor nedeniyle gözleri kapanırken, kronik stres ve sıkıntıdan tekrarlayan anormal davranışlar sergilediği görüldü.

Ocak 2014’te, Türkiye dahil dünya çapındaki yunus parklarına satılmak ve etleri için avlanmak üzere canice yöntemlerle canlı yakalanan yunuslar arasında, eşine az rastlanan yavru bir albino yunus da vardı.

Okyanuslarda ender rastlanan ve henüz yeterince gelişmemiş olan bu albino yavru, 18 Ocak itibarıyla balıkçılar ve yunus parkı sahipleri tarafından annesinden koparılarak, gösteriler için işkenceyle eğitilmek üzere Taiji Whale Museum’a (Taiji Balina Müzesi) kapatıldı. Annesi ise av sırasında balıkçılar tarafından öldürüldü.

Bu süre içinde diğer 5 yunus ile birlikte tutsak edildiği küçücük havuzda erkek bireyler tarafından sık sık taciz edildi.

Havuza kapatıldığı tarihten yaklaşık 10 ay sonra ve 3 yıl sonra birkaç kez fotoğraflanan Angel’ın gözlerinin şiştiği, gösteri ve sergileme havuzundaki klor yoğunluğu nedeniyle ciddi zarar gördüğü tespit edildi.

Gözlerini açamayan Angel, albino olduğu için klor kaynaklı göz rahatsızlıklarına daha yatkın. Fakat videolarda, sadece Angel’ın değil, tesisteki diğer yunusların da aynı sorunu yaşadığı anlaşılıyor.

Alıkonduğu daracık ve kirli havuzda son çekilen videolarda ise, hayvanat bahçelerinde ve hayvanlı sirklerde esarete zorlanan yaban hayvanlarında sıkça görülen başını cama/duvara vurma ve üst üste kusma gibi anormal tekrarlayan davranışlar sergilediği görülüyor.

Angel’ın esarete alındığı 2013-2014 av sezonunda, 6 farklı türden yunusun canice yöntemlerle sıkıştırıldığı Taiji Koyu’nda 1450 yunustan 834’ü öldürüldü, 457’si ağır fiziksel ve psikolojik travmalı bir halde okyanusa geri bırakıldı ve 158’i de yüzbinlerce dolara yunus parklarına satılmak üzere canlı yakalandı. Kaçının esarette ve okyanusta hayatta kaldığı ise bilinmiyor.

6. 2013’te Japonya ile ABD arasında diplomatik krize neden olan ve her yıl dünya çapında boykot edilen bu insanlık dışı yunus avı, Türkiye’den de tepkiler alarak defalarca protesto edildi.

Yunuslara Özgürlük Platformu, “Türk-Japon dostluk yılı” ilan edilen 2010’da Türkiye’deki Japon Büyükelçiliği’ne gönderilmek üzere örnek bir mektup hazırlayarak Facebook sayfası Yunus Parkları Kapatılsın üzerinden farkındalığın ve sosyal medyada toplumsal muhalefetin oluşmasını sağladı.

İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim Sistemleri bölümü yüksek lisans mezunu Berivan Dural, 2014’te Yunuslara Özgürlük Platformu, Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) ve WWF Türkiye gibi sivil toplum örgütlerinden görüş alarak yunus parklarının perde arkasını anlatan bir belgesel hazırladı.

YouTube’da paylaştığı “Onlar Aslında Gülümsemiyor” adlı bitirme projesinin bir kopyasını, kısa bir mektupla birlikte Türkiye’deki Japonya Başkonsolosluğu’na gönderen Berivan Dural, “Bize düşen görev, çocuklarımızı ve öğrencilerimizi bu tesislere götürmemek” diyor.

Özge Özder, Aslı Tandoğan ve Ayça Varlıer öncülüğünde kurulan ve birçok ünlü sanatçının da üyesi olduğu Bana Göz Kulak Ol Duyarlı Yaşam Derneği (BGKO), hayvan esaretine “dur” demek için ilk farkındalık filmi olarak “Benim Bir Dostum Var” videosunu PToT Film ile çekti. Alican Yücesoy, Aslı Tandoğan, Bennu Yıldırımlar, Binnur Kaya, Ceyda Düvenci, Demet Evgar, Kenen Ece, Levent Üzümcü, Mert Fırat, Özge Özder, Özgün, Özgür Çevik, Selim Bayraktar, Selin Demiratar, Serkan Altunorak ve Yasemin Allen gibi sanatçıların destek verdiği filmin tüm izinleri ile ilgili yazışmalar, BGKO adına Yunuslara Özgürlük Platformu tarafından yürütüldü. Film, daha önce Hollywood yıldızlarının çektiği videodan Türkçeye uyarlandı.

İZ TV’de sualtı belgeselleri hazırlayan Savaş Karakaş, Flipper’ı Kurtarmak adlı belgeselde, Whale and Dolphin Conservation Society – WDCS (şimdi WDC), Richard O’Barry ve Hardy Jones’un destekleriyle yunusların dünya denizlerinde başlayıp havuzlarda biten yolculuklarını anlattı.

Eski yunus eğitmeni Melisa Sevim, Taiji ve yunus parkları hakkında “Madalyonun Öteki Yüzü: Deniz Parkları” adlı bir video hazırladı ve ardından, geçmişte bıraktığı mesleği ile ilgili Yunuslara Özgürlük Platformu’na ayrıntılı bir röportaj verdi: “Artık bu işten para kazanmayı kaldıramam“

7. 2013’te Anonymous, Japonya’nın yunus ve balina avcılığını durdurması için 22 Japon devlet kurumunun web sitesini hackledi.

8. Havayolları şirketlerinin yunus parklarına götürülmek üzere Taiji’den yunus taşıma operasyonlarına karşı dünya çapında boykot çağrısı yapıldı.

9. Alman turizm devi TUI, Japonya’nın Taiji Koyu’ndaki kanlı yunus avı ve ticaretinin dünya kamuoyunu sarstığı 2014 yılında yunus gösterilerini tur programlarından çıkarma kararı aldı.

10. Guns N’ Roses grubunun efsanevi gitaristi Slash, Japonya turu sırasında verdiği röportajda dünya çapında tematik akvaryumlara ve yunus gösteri merkezlerine karşı kamuoyu bilincinin her geçen gün arttığını söyledi.

“Bu katliamı hep birlikte sonlandırabiliriz. Sadece daha fazla kişinin sesini yükseltmesi ve tepki göstermesi gerekiyor.”

Grubun eski davulcusu Matt Sorum da Japonya’daki yunus katliamını protesto etmek ve Richard O’Barry ile Japon aktivistlere destek vermek için pek çok Taiji’ye gitti.

Hayatını esaret altındaki hayvanları kurtarmaya ve özgürleştirmeye adayan The Simpsons’ın yaratıcılarından hayvan hakları aktivisti ve TV yapımcısı Sam Simon da 2014’te Taiji Koyu’na giderek, bölgede gözlemci olarak bulunan Sea Shepherd ekibine manevi destek verdi. Simon, 2012’de okyanuslardaki doğrudan eylem mücadelesine maddi destekte bulunarak Sea Shepherd’ın 4. gemisine kavuşmasına yardımcı olmuştu.

Siz de kendinize katliama engel olmak için ne yapabilirim diye soruyorsanız, Yunuslara Özgürlük Platformu’nun web sitesindeki “Kan gölü Taiji’den yunus parklarına” başlıklı yazıda yer verilen tavsiyelere bakabilirsiniz.

#Taiji

Kaynaklar: Yunuslara Özgürlük Platformu, Dolphin Project, The Dodo, WDC, Yeşil Gündem, Dolphin Project Facebook sayfası

10 maddede yunus parkları ve katliam koyu Taiji yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.