30 Mayıs Pazar günü Londra’nın en hareketli noktalarından biri olan West End’de “oturma eylemi” düzenlendi. “Mc-sit-in” çağrısıyla ve “McDestruction” (*) adıyla başlatılan şiddetsiz eylemde vegan aktivistler, sokağa yerleştirilmiş olan McDonalds masalarına oturup yanlarında paket halinde getirdikleri öğle yemeklerini yiyerek fast food zincirinin bölgedeki tüm restoranlarında satış yapmasını 2,5 saat boyunca engelledi.

McDonalds “kitlesel yok oluştan” sorumlu tutulmalı

Animal Rebellion Instagram’da yaptığı açıklamada şunları söyledi: “İsyancılar McSit-in’imiz için Londra’daki McDonalds restoranlarına gitti. Bu eylemimizle McDonalds’a, geçen hafta dağıtım merkezi ablukamızın sadece bir başlangıç ​​olduğunu bildiriyoruz. CEO ile görüşene ve taleplerimiz karşılanana kadar her zamanki gibi işleri bozmaya devam edeceğiz! McDonalds’ın iklim krizine, hayvanlara ve kendi çalışanlarına karşı işlediği suçlardan dolayı sorumlu tutulma zamanı çoktan geldi.”

Extinction Rebellion ile dayanışma içinde olan grup, eylemcilerin dükkanları işgal etmelerine katılmaları için Twitter’da bir çağrı yapmıştı. Eylem, en yakındaki McDonalds masalarına oturup sakin bir şekilde vegan yemeklerini çıkarıp yemekten ibaretti.

Animal Rebellion ablukası tedarik zincirini bozdu

50 vegan aktivist geçen haftasonu, şirketi ekonomik zarara uğratmak ve McDonald’s dağıtım kamyonlarının 24 saatten fazla süre yola çıkmasına engel olmak amacıyla dünya basında yer alan etkili bir protesto gerçekleştirdi.

Eylemciler, İngiltere’de günde ortalama 3,5 milyon müşteriye hizmet veren yaklaşık 1300 McDonalds şubesine malzeme ulaştıran dört dağıtım merkezini tırlar ve bambu kuleler ile bloke etti.

Kamyonların binaları terk edememesine yol açan eylemde, üzerinde “Et & Süt = İklim Krizi” ve “Bitki Temelli Gıda Sistemi!” yazılı mesajlar olan pankartlar açıldı. Alınan bilgiye göre bu eylemin ardından 14 eylemci tutuklandı.

McDonalds %100 bitki temelli olsun!

Sürdürülebilir bitkisel gıda sistemine geçiş için şiddetsiz sivil itaatsizlik eylemleri gerçekleştiren Animal Rebellion, fast food devi McDonalds’ın hayvan üretimi ve hayvancılığa son vererek şirketin 2025 yılına kadar yüzde 100 bitki temelli olmasını talep ediyor.

Animal Rebellion, McDonalds’ın çok daha büyük bir sorunun, yani hayvancılığın ve endüstrinin bir sembolü olduğunu söylüyor. Grup, iklim krizini durdurmak ve hayvanların çektiği acıyı sona erdirmek için bitki bazlı gıda sistemine geçiş çağrısında bulunuyor.

Yenilenebilir Enerji Geliştiricisi ve Amazon Rebellion’un bir üyesi olan Nick More, yaptığı açıklamada ayrıca “McDonalds ve hayvancılık endüstrisi, Amazon Havzası’nda ve Pantanal bölgesinde gördüğümüz devasa boyutlardaki ormansızlaşmadan açıkça sorumludur. Çevre dostu olduğunu iddia ederek kamuoyunu kandıran şirketin tedarik zincirleri yeterince şeffaf değil. Ormansızlaşmaya sebep olan itici güç olmadıkları yönündeki iddialarını destekleyecek herhangi bir bağımsız denetim de yok,“ dedi.

Hayvancılık Amazon ormanlarını yok ediyor

Fast food zincirinin Amazon Yağmur Ormanları’nın yasadışı olarak yok edilmesinde rol oynadığını ortaya koyan soruşturmaları hatırlatan Animal Rebellion, aynı zamanda Amazon’daki ormansızlaşmanın %80’inin sığır yetiştiriciliği nedeniyle meydana geldiğini, bunun acilen ele alınması gereken bir sorun olduğunu savunuyor.

Animal Rebellion sözcüsü James Ozden, “Et ve süt endüstrisi gezegenimizi mahvediyor,” diyor ve ekliyor.

“Yağmur ormanlarının dev ölçeklerde yok olmasına, muazzam miktarda sera gazı salınmasına ve her yıl milyarlarca hayvanın ölümüne neden oluyor. Milyarlarca insanı beslemenin sürdürülebilir ve gerçekçi tek yolu bitki bazlı bir gıda sistemidir. ‘Organik, serbest gezen ve sürdürülebilir’ olarak lanse edilen hayvansallar yeterince iyi değil.”

(*) McDestruction ile “kitlesel yok oluş” (yok etme) anlamına gelen İngilizcedeki “mass destruction” sözcüğüne ses benzerliği üzerinden atıf yapılıyor. McDonalds’ın sebep olduğu tahribat işaret ediliyor.

Kaynaklar: Animal Rebellion, Plantbased News

Kapak fotoğrafı: Andrea Domeniconi

Animal Rebellion’dan “bir dizi eylemli” çağrı: McDonalds %100 bitkisel olsun yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz yaz ve önceki yıllarda Amazon bölgesini yakıp kavuran büyük yangınların yediklerimizle doğrudan bağlantısı var. Küresel düzeyde artan “et” talebine yetişmeye çalışan çiftlik sahipleri yağmur ormanlarında yangınlar çıkartarak bu alanları otlaklara dönüştürmeye devam ediyor. Çiftlik sahiplerinin “gıda olarak” yetiştirdikleri hayvanları besleyebilmek için ormanları yakmaları, hem iklim değişikliği hem de biyoçeşitlilik açısından da bir felaketi beraberinde getiriyor.

Geçtiğimiz yıl NASA’ya ulaşan yangın alarmları Amazon tarihindeki en büyük orman katliamlarına işaret ediyor: Temmuz-Eylül 2019 arasında meydana gelen 554 bin yangın alarmının 376 bininin, yani yaklaşık yüzde 70’inin, et şirketlerinin hayvan satın alma bölgelerinde gerçekleştiği kanıtlanmıştı.

Bu yangınlar mevcut küresel gıda sisteminin sürdürülemez olduğunun en güncel göstergesi. Çünkü yiyecek tedarik zincirinin her halkasında salınımlar mevcut. Karbondioksit, azot oksit, metan gibi zararlı sera gazları ormansızlaşma, ineklerin çıkardığı gazlar, hayvanlara yedirilen mahsullerin yetiştirilmesi gibi çeşitli sebeplerle salınmaya devam ediyor.

Gıda üretimi ve tüketiminde değişiklik için en doğru zaman şimdi

Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, yiyecek üretiminden kaynaklanan salınımın önüne geçmenin, hızla büyüyen iklim kriziyle mücadelede önemli bir faktör olduğunu gösteriyor.

Makale üzerinde çalışan araştırmacılar ilk kez gıda sektörünün yaptığı salınımı diğer salınım faktörlerinden izole ederek gezegen üzerinde etkisini belirledi ve sadece bu salınım miktarının Paris Anlaşması hedeflerini ulaşılmaz kıldığını ortaya koydu.

Araştırmacılara göre gıda sektörü dışındaki bütün sera gazı salınımlarının bugün kesildiği durumda dahi, gıda sektörünün yaptığı salınım son 50 yıldaki gibi devam ederse, yüzyılın ortalarına doğru küresel sıcaklık artışı 1,5 santigrat dereceyi aşmış olacak.

Gıda sistemi halihazırda sera gazı salınımının yüzde 30’undan sorumlu. Refah arttıkça ve insanların daha fazla “et ve süt ürünü” tüketmeye başlamasıyla bu oranın artması bekleniyor.

Araştırmanın yazarlarından Oxford Üniversitesi’nden Michael Clark, şu anki vahim artışı göz önüne aldığımızda, Paris anlaşması hedeflerini aşmamak için, gıdayı üretme ve tüketme şeklimizde acilen değişiklik yapmamız gerektiğini söylüyor. Bunu yapmak için en iyi zamanın 20 yıl öncesi olduğunu, ancak ikinci en iyi zamanın ise şu an olduğunu vurguluyor.

İklim krizine karşı bitki temelli beslenme, hemen şimdi!

Araştırmacılara göre gıda kaynaklı salınımları hızla kesmenin en iyi yolu, bitkiler açısından zengin bir beslenme biçimine acilen geçiş yapmak. İklim krizinin aciliyeti göz önüne alındığında, bu büyüklükte bir davranış değişimini yalnızca insanlara, yani bireysel düzeyde yapılacak değişikliklere bırakmak oldukça riskli.

Bu sebeple karar vericiler ve politika yapıcılar tüketicileri hayvan ve hayvansalların tüketiminin zararlarına karşı bilinçlendirmek ve bitkisel beslenmeye yönlendirmek için daha azimli olmalı ve daha yaratıcı adımlar atmalı.

Şimdiye kadar hükümetler iklim kriziyle mücadelede gıda sisteminin etkisini göz önüne almakta ve beslenme değişikliklerini hayata geçirmenin önemini vurgulamakta yetersiz kaldılar. Bugün ise hükümetler, geçmişte başarılı bir şekilde beslenme değişikliği meydana getirmiş olan halk sağlığı politikalarından yararlanarak işe başlayabilirler.

Karbondioksit salınımına çözüm: Bitkisel beslenme

Yüzyıl sonuna kadar 2 santigrat derecelik artışın altında kalabilmek için sadece 1500 gigaton (1 gigation = 1 milyar tona tekabül ediyor) karbondioksit salma hakkımız kaldı. Gıda sektörü bu şekilde salınım yapmaya devam ettiği takdirde, 1356 gigaton karbondioksit salınımı yaparak neredeyse diğer hiçbir sektöre yer bırakmayacak. Hesaba, en fazla salınım yapan enerji sektörünü de kattığımız takdirde, şu anki Paris Anlaşması hedeflerinin ulaşılmaz olduğu aşikâr.

Hayvancılık sektörünün çok büyük miktarda karbon ayak izine sahip olduğunu vurgulayan araştırma, karbondioksit salınımını düşürmek için en etkili yöntemin bitkisel beslenmeye geçiş yapmak olduğunu gösteriyor.

2018’de Science dergisinde yayımlanan bir başka çalışma da “et”, süt ve süt ürünleri, yumurta ve su ürünleri”nin, gıda kaynaklı sera gazı salınımının yüzde 56’sını oluşturduğunu ortaya koymuştu. Bu denli büyük ve zararlı bir salınıma rağmen, bu ürünler insanların aldığı toplam kalorinin yalnızca yüzde 18’ini ve proteinin de yüzde 37’si gibi oldukça düşük bir miktarını oluşturuyor.

Bitkisel beslenmeye geçiş için hükümetler neler yapabilir?

Başka bir araştırmanın yazarları hükümetlerin “et” ve süt tüketiminin yarattığı sorunların üzerine eğilmekte isteksiz oluşunun sebebini, ağırlıklı olarak bu endüstrilerin politika üzerindeki etkisine ve siyasi bağlantıların gücüne bağlıyor.

Ancak karar vericiler, beslenme ve gıda sistemlerinde değişimi tetiklemek için daha önce uygulanmış olan halk sağlığı politikalarına benzer bir şekilde etkili politikalar üretebilir. Örnek olarak bazı ülkelerde alkollü içkilere ve meşrubatlara getirilen vergilendirme kurallarının tüketimi düşürmesini verebiliriz.

Benzer şekilde hayvansallar gibi karbon ayak izi yüksek olan “gıdalar” için bir fiyatlandırma ve vergilendirme politikası geliştirilebilir. Hatta İngiltere’de faaliyet gösteren bazı sağlık kuruluşları, gezegene verdiği zararlar nedeniyle “et” ürünlerine yönelik özel bir “karbon fiyatlandırması” yapılması için hükümete şimdiden çağrı yapıyor.

Burada önemli bir nokta, getirilecek fiyatlandırma ve vergilendirme sisteminin yüksek ve düşük gelirli bireylerin gıdaya erişiminde daha fazla eşitsizlik meydana getirmemesi. Bunun için de bu yeni düzenlemeyi yaparken sağlıklı gıdaların ve bitkisel ürünlerin de sübvanse edilmesi ve devlet yardımı alması tavsiye ediliyor.   

Vergilere ek olarak, okullarda ve kamu kuruluşlarında sağlıklı gıdaların teşvik edilerek sağlıklı beslenme alışkanlığının, özellikle çocuklar ve gençler arasında geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması öneriliyor.

Toplumsal farkındalığı artırmaya yönelik beslenme önerileri ve gıda olarak satılan ürünlerin etiketlenmesi de, hükümetlerin uygulayabileceği politikalar olarak sıralanıyor.

Makalenin yazarlarından Clark, sözlerini şöyle bitiriyor:  “Hepimizin bu bütünde bir rolü var. Davranışlarımızı ve yemekle ilişkimizi değiştirmek, daha iklim dostu bir gıda sistemine geçiş yapmak için hepimize sorumluluk düşüyor.”

Halihazırda milyarlarca hayvanın katledildiği, “et”, süt ve yumurta endüstrileri tarafından akıl almaz bir sömürüye maruz bırakıldığı, beden parçaları ve salgılarının besin olarak sofralarımıza getirildiği bir beslenme biçimi ne hayvanlar, ne insanlar, ne de gezegen için iyi. Vegan bir yaşama geçiş yapmak bugün ve gelecek için tüm canlılar ve ekosistemler adına bireysel sorumluluğumuz. Hükümetler ise politika değişiklikleriyle daha fazlasını yapmakla yükümlü.

Not: Vox.com sitesindeki orijinal makale kısaltılarak çevrilmiş, bazı kısımları birleştirilerek ve ek kaynaklardan eklemeler yapılarak derlenmiştir. Bilimsel çalışmanın tamamını okumak için bu bağlantıyı tıklayabilir, Amazon’da hayvancılık kaynaklı yangınlar ve tahribat ile ilgili ek bilgi ve fotoğraflar için National Geographic sitesindeki makaleyi ve Washington Post’ta yayımlanan yazıyı inceleyebilirsiniz.

Kapak fotoğrafı: Mert Guller/Unsplash

Bitkisel beslenmeye geçiş için hükümetler neden devreye girmeli? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.