Konuyla ilgili bilgi almak ve destek sağlayabilmek amacıyla Medyâ’nın avukatı ve arkadaşlarıyla iletişime geçtik. Bizimle paylaşılan bilgilere göre, Medyâ gözaltına alındığı andan itibaren vegan olduğunu kolluk görevlilerine bildirmesine rağmen ilk 24 saat boyunca vegan beslenmesine uygun gıdaya erişememiş ve yalnızca ekmek tüketmek zorunda kalmıştır. Daha sonraki süreçte sınırlı ölçüde vegan gıdaya erişim sağlandığı belirtilse de, kişinin temel ihtiyaçlarının zamanında ve yeterli biçimde karşılanmaması ciddi bir hak ihlali durumuna işaret etmektedir.

Tutuklu ve hükümlülerin yanı sıra gözaltındaki kişilerin de beslenme hakları, anayasal ve uluslararası hukuk normlarıyla güvence altındadır. Bir kişinin gözaltında bulunması, en temel ihtiyaçlarından mahrum bırakılmasını meşru kılmaz. Tam tersine, özgürlüğünden mahrum bırakılan kişilerin beslenme, sağlık ve yaşam koşullarına ilişkin sorumluluk tamamen kamu otoritelerine aittir. İnsan onuruna uygun muamele ilkesi, herkes için ve her koşulda geçerlidir.

Veganlık bir beslenme biçimi değil, etik bir yaşam biçimidir. Bu tercihin gözaltı koşullarında yok sayılması, kişinin vicdani ve etik değerlerine saygı gösterilmemesi anlamına gelmektedir. Gözaltındaki kişilerin dini, vicdani veya etik nedenlerle benimsedikleri beslenme biçimlerine uygun gıdaya erişebilmeleri temel bir haktır.

Vegan beslenme hakkı için harekete geçtik

Türkiye Vegan Derneği (TVD) olarak Medyâ’nın gözaltı süreci hakkında ayrıntılı bilgi talep ettik ve vegan beslenme hakkının eksiksiz şekilde sağlanması için İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ne resmi bir başvuru hazırladık.

Başvurumuzu elden iletmek ve Medyâ’nın paketli vegan gıdaya erişiminin sağlanabilmesi için girişimde bulunmak üzere İstanbul Vatan Emniyet Müdürlüğü’ne gittik. Ancak hem başvurumuzun hem de bu talebimizin avukatı aracılığıyla iletilmesi gerektiği tarafımıza bildirildi.

Bunun üzerine hazırladığımız başvuruyu avukatına ilettik. Medyâ’nın vegan gıdaya erişiminin sağlanması ve benzer hak ihlallerinin önlenmesi için süreci yakından takip etmeye devam ediyoruz.

Başvurumuzda;

• İstanbul Vatan Emniyet Müdürlüğü’nde gözaltında tutulan Medyâ Meral Geylâni’nin insan onuruna, sağlık hakkına ve vicdani duruşuna uygun şekilde vegan beslenme hakkının derhal ve eksiksiz olarak sağlanmasını,
• Gözaltı süresi boyunca ve sevk edileceği adli mercilerdeki bekleme süreçlerinde kendisine sunulacak öğünlerin vegan kriterlere uygun olarak düzenlenmesini,
• İlk 24 saatte yaşanan hak ihlali iddialarının incelenmesini ve benzer durumların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınmasını ivedilikle talep ettik.

Yetkilileri, vegan aktivist Medyâ Meral Geylâni’nin bitki bazlı beslenme talebini gecikmeksizin karşılamaya ve gözaltı koşullarının insan hakları standartlarına uygun şekilde yürütülmesini sağlamaya çağırıyoruz.

Temel haklar, yalnızca özgürlükte olanlar için değil; gözaltında, tutuklu ya da hükümlü olanlar dahil herkes için geçerlidir.

Vegan aktivist Medyâ’nın beslenme hakkı acilen sağlanmalıdır yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Vegan Derneği Türkiye olarak, Türkiye’de veganlığın vicdan hürriyeti kapsamına alınması, veganların sağlık hakkı ve vicdan özgürlüğünün korunması amacıyla ilgili kurum ve bakanlıkların pozitif yükümlülüğünü yerine getirmesi için, hazırladığımız resmi dilekçeler ile 1 Kasım Dünya Vegan Günü’nde Ankara’daydık.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Sağlık Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın vegan bireylerin temel hakkı olan sağlıklı beslenme ve vicdan hürriyetlerinin korunması için pozitif adımlar atma yükümlülüğünü yerine getirmesi, kamusal ve özel alanlardaki toplu beslenme sistemleri menülerine veganlara ve bitkisel beslenme biçimine uygun zorunlu seçenekler konulması için düzenleme yapılması talebinde bulunduk.

“Örnek menü planlaması yapılacaktır”

Başvurularımıza ilk yazılı yanıt, pek çok kurum ve işletmede olumlu değişim yaratabilecek yasal düzenleme ve uygulama yetkisine sahip olan Sağlık Bakanlığı’ndan geldi.

Halk Sağlığı Genel Müdürü Uzm. Dr. Bekir Keskinkılıç imzasıyla yasal süre içerisinde gönderilen cevabi yazıda “vegan diyeti dikkate alınarak örnek menü planlamasına yönelik çalışmaların yapılacağı” bilgisi verildi.

Bakanlığın ilk etapta olumlu yaklaşımını memnuniyetle karşılasak da gönderilen yanıtın oldukça yetersiz olduğunu, sürece ve atılması planlanan adımlara dair gerekli bilgileri içermediğini belirtmek isteriz. Aynı zamanda başvurumuzun içeriği ve başlığı “Vegan bireylerin sağlık hakkı ve vicdan özgürlüğünün korunması olmasına rağmen, “Konu” bölümünde “vejetaryen bireyler” olarak belirtilmesi, başvurumuzda ve görüşmelerimizde vurgulamaya çalıştığımız etik hassasiyetten uzak olduğu için mevcut sorunun özüne ilişkin yaklaşım açısından hatalıdır.

Yazılı yanıttaki belirsiz ifadeler nedeniyle dün bakanlıkla telefonda görüşerek yetkililerden ayrıntılı bilgi beklediğimizi ifade ettik.

Vegan yemek hakkı için hukuki işlem başlatacağız

Önümüzdeki aylarda Ankara’daki yetkili kurumları yeniden ziyaret edeceğiz.

Türkiye’deki veganları temsilen haklı taleplerimiz doğrultusunda gerekli adımlar ivedilikle atılmadığı takdirde, Anayasal hakkımız olan sağlıklı beslenme hakkının tüm kurumlar tarafından temin edilmesi ve Türkiye çapında üniversitelerden, hastanelerden ve özel kurumlardan bize yazan vegan bireylerin yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesi için hukuki işlemleri başlatacağız.

Vegan yemek haktır; şahısların ve kurumların inisiyatifine bırakılamaz.

Bir kez daha bakanlıkların, tüm vatandaşların sağlıklı beslenme ve vicdan özgürlüğü kapsamında sahip oldukları hakları teslim etme sorumluluğunu hatırlatarak en kısa sürede gerekli adımları atmalarını bekliyoruz.

Vegan yemek hakkı başvurumuza Sağlık Bakanlığı’ndan ilk yanıt geldi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Öncelikle kahvaltıyı peynir ve yumurtadan ibaret görüp veganların kahvaltıda aç kaldığını düşünmek büyük bir yanılgı. Hatta veganların genel olarak tüm öğünlerde aç kaldığını düşünmek de öyle.

Ülkemizde kolaylıkla ulaşabildiğimiz sebzeler, meyveler, baklagiller ve yemişlerin çeşitliliğini düşününce aç kalmak zor olsa da bunları lezzetli bir öğün haline getirmek kafa karışıklığına sebep olabiliyor. O sebeple vegan kahvaltının ne kadar zengin olduğunu bu yazıyla örneklemek isterim.

Kahvaltıda sıcak yemek?

Birçoğumuzun sevdiği gibi kahvaltıda benim de damak tadım için mutlaka bir sıcak tercihim var, birçok hepçil ya da vejetaryen arkadaşım bunun üstesinden yumurtayla gelse de veganlar olarak seçeneklerimiz fazla. Her sıcak yemeği kahvaltıda yemek keyif vermese de kahvaltının diğer öğelerini (çay, tatlı, zeytin vb) düşününce mantar, börülce, brokoli gibi bitkilerin pişmiş halinin kahvaltıya çok uygun olduğunu söylemeliyim.

Bitkisel beslenmeyi düşünmeyen birçok arkadaşım bile bir kez denedikten sonra bu sebzeleri kahvaltıda yumurtanın yerine tercih etmeye başlıyor. Yumurtaya göre çok daha lezzetli olduklarını onlar da söylüyor.

Zeytin, domates, biber gibi bitkileri yazma ihtiyacı hissetmiyorum, zaten bunlar her tür beslenme şeklinde dahi kahvaltıda sıklıkla tüketilen bitkiler.

Tofu bir diğer güzel vegan seçenek. Bu lezzetli ürünü hem baharatla kızartabilir hem soğuk olarak tüketebilirsiniz. Vegan olun ya da olmayın tofu sayesinde peynir yeme isteğiniz kalmayacaktır.

Küçük bir meyve güne başlangıç için başka bir harika seçenek. Elma, portakal, çilek gibi meyveler hem taşıdığı vitamin açısından zengin hem de sabah uyku açan yiyeceklerden.

Fırında patates, taşıdığı karbonhidrat sayesinde yoğun bir gün için ihtiyacımız olan tüm enerjiyi sizlere verebilir. Biraz baharatla zenginleştirirseniz kahvaltıyı mükemmel hale getirecektir.

Simit! Türk damak tadına uygun müthiş bir kahvaltılık. Aşırıya kaçılmasını önermesem de susamında çok miktarda protein vardır. Ekmek yerine simit yemek lezzetli bir seçenek olabilir.

Tatlılar ise kahvaltımızın olmazsa olmazları.

Balın vegan bir besin olmadığı zaten biliniyor *. Ancak bal tadını sevenler için çam kozalağı reçelini öneririm. Gerek rengi, gerekse tadı; baldan farkını ben anlayamadım. Deneyen hiçbir arkadaşım da bu farkı göremedi.

Ayrıca pek çok reçel vegandır. Tereyağ üzerine reçel yemek gibi bir keyfiniz varsa bu, avokado üzerine sürülen reçele evrilebilir. Kıvamında bir avokado ile reçelin sıcacık bir ekmek üzerinde buluşmasını görün, bir daha tereyağı yemek istemeyeceksiniz.

Sporla yoğun olarak uğraşan vegan dostlarımız ise reçel yerine protein açısından zengin olan helva ve tahin-pekmez ikilisine yönelebilirler. Aynı zamanda evde de kolaylıkla yapılabilecek fıstık, fındık, badem ezmeleri besleyici ve lezzetli vegan seçeneklerdir.

Yine çok sağlıklı olmasa da damak tadı açısından bitter çikolata kremaları da çoğunlukla bitkiseldir. Bu kremaları seçerken içeriğinde, Amazon Ormanları’na ve başta orangutanlar dahil olmak üzere bölgedeki biyoçeşitliliğe ciddi zararlar veren palm yağı olmayanları almanızı öneririm.

Kahvaltılık gevrekler yine lezzetli kahvaltı seçeneklerinden. Bir miktar bitkisel süt ile karıştıracağınız gevreklere pekmez, muz, elma, öğütülmüş hindistan cevizi karıştırıp yemenizin yüzünüze kocaman bir tebessüm yerleştirmek gibi bir yan etkisi var. Uyarmadan geçmek istemem!

Acılı ezmeler, çemen, maydanoz, semiz otu, roka bunlar da kahvaltıyı lezzetli hale getiren başka güzelliklerden. Özellikle ezmelerin evde yapılmış olması daha sağlıklı ve besleyici olma şansını artırır.

Görüldüğü gibi “Veganlar kahvaltıda ne yiyor?” sorusuna verilecek çok fazla cevap var. Eğer vegan olmaya tek engel kahvaltıda aç kalma korkusuysa bunun bir karşılığı yok.

Vegan kahvaltı besleyici ve sağlıklıdır. Ayrıca çeşitli olduğu kadar ucuzdur da.

Bugün bitkisel beslenmeye geçmek, vegan yaşama başlamak için güzel bir gün. Afiyet olsun!

Vegan olunca kahvaltı bir başka güzel yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.