Gıda üretimi için yararlanılan arazinin %77’si hayvan bazlı “gıda” üretiminde kullanılırken (söz konusu hayvanların beslenmesi ve benzeri amaçlarla kullanılanlar dahil), yalnızca %23’ü bitki bazlı gıda üretiminde kullanılmakta.

Buna karşılık, Küresel Kalori Arzının (insanların tüketmesi için dünya genelinde üretilen ürünlere ait toplam kalori miktarının) sadece %18’i hayvansal ürün kaynaklı iken %82’si bitkisel ürün kaynaklı.

Bir başka çarpıcı sonuç da şöyle: Küresel Protein Arzının (insanların tüketmesi için dünya genelinde üretilen ürünlerdeki toplam protein miktarının) sadece %37’si hayvansal ürün kaynaklı iken %63’ü bitkisel ürün kaynaklı.

Yararlanılan kaynak:
“Half of the world’s habitable land is used for agriculture” – https://ourworldindata.org/global-land-for-agriculture

Ekonomik verilerden çıkan sonuç çok net: #VeganOl! (yeni çalışma) yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Çalışmada özellikle Batılı toplumlarda et tüketiminin yüzyıllardır daha yüksek toplumsal statü, güç ve bununla ilişkili olarak maddi açıdan varlıklı olmanın ve ayrıca ideal anlamıyla erkek olmanın ve buna benzer erillik somutlaşmalarının bir göstergesi olarak kabul edildiği hatırlatıldıktan sonra bu algı ve görme biçimlerinin halen önemli ölçüde devam ettiğine değiniliyor.

Bu tür geleneksel güç ve tüketim anlayışlarının yaygınlığı sebebiyle, bahse konu sorunlu görüşlere karşı veganlığın toplumsal bir dönüşüm için farklı olumlu işlevler görebileceği düşünülmekte.

Et tüketiminin gelenekselcilik ve erillikle olan bağlantısına paralel olarak günümüzde veganların önemli bir çoğunluğunu kadın ve/veya genç bireylerin oluşturduğuna, ancak tam da veganlığın toplumsallaşma karakteri dolayısıyla bu dönüşümün her yaştan erkek bireyleri de kapsayabilecek olanakları yapısında barındırdığına dikkat çekilmekte.

Zira vegan yaşam tarzı erilliğin geleneksel sorunlu normlarını çok etkili bir şekilde yıkıp yerine pozitif alternatifler önerebilmekte. Bu bağlamda hazcı, üst sınıflara yükselme yarışını öncelik edinen ve “eril güç/başarma”-temelli bir tüketim (hızla tükenme) kültürü yerine bireyin kendini gerçekleştirmesi ve ekolojik bir bütünlükle toplumsal ilişkiler dolayımında üretici nitelikte bir kendi-olma bilinci ve disiplinini hayata geçirmesi olanaklı hale gelmekte.

Bu tür bir özdisiplin ve kendini vegan bir bilinçle gerçekleştirme kamusal biçimlerde başarıyla iletişilebilirse içinde yaşadığımız tüketim kültüründeki problem üreten dinamiklerin böyle bir toplumsal dönüşüm sürecinde yeniden yapılandırılması sadece ekonomik bakımdan orta ve alt sınıfların değil üst sınıfların da ideoloji ve yaşam tarzlarında etik doğrultularda bir farklılaşmayla sonuçlanabilir.

Benzer çıkarımların yapıldığı araştırmada ilkin Birleşik Krallık medyasında veganlığın nasıl temsil edildiğine bakılan 2 binden fazla makale incelendi. Ardından, vegan veya veganlarla yakın bir tanışıklığı olan “orta-sınıftan” 20 tüketiciyle geniş kapsamlı soruların yöneltildiği görüşmeler yapıldı. Böylece veganlığın sınıf ve karakterle olan ilişkileri dahil olmak üzere pek çok düşünsel açıdan detaylı bir toplumsal haritası çıkarılmış oldu.

Görüşmeler ve medyadan elde edilen verilerin birlikte analizi temelinde vegan yaşam tarzı ve böylece toplumsal olarak kendi çevrelerine yaydıkları anlam ve iletilerle ilişkilendirilen vegan olmanın kişiye getirdiği anahtar nitelikteki “yükler” (bir kişide toplumca varsayılan ya da kendisinden söz konusu kimlik bağlamında öyle olması beklenen imaj, karakter özellikleri ve/veya sorumluluklar) tespit edilmiş oldu.

Başta gelen sonuçlar şöyle: veganlıkla ilintili olan -dolayısıyla neredeyse tüm- toplumsal meselelerle ilgili ileri seviyede bilgili olma, finansal bakımdan görece varlıklı olma, veganlığın gereklerini yerine getirebilmek için vegan olmayanlara kıyasla kendine ait daha fazla zamana sahip olma imkanı, etik prensiplerine kendini adayarak kısıtlayabilme anlamında özdisiplin sahibi olma ve dayanıklılıkla her tür zorluğa rağmen bir seçimini sürdürebilme, veganlığın karşılaştığı toplumsal baskı ve zorluklara direnebilme, genel anlamıyla kendi amaçlarına bağlı kalarak davranabilme, kısa dönemli ödüllere ve hazcı itkilere kolayca kapılmama, duygusal/toplumsal çatışma/yük/sıkıntılarla baş edebilme ve çevresindeki kişi ve toplumsal yapı/sistemleri düşünsel anlamda temelden sarsmaya yönelik mücadele edebilen bir birey olma.

Yararlanılan kaynak:
https://theconversation.com/being-vegan-says-so-much-more-about-you-than-just-your-ethics-121586

Vegan olmanın toplumsal anlam(lar)ı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Nestlé’nin basın açıklamasına göre, Incredible Mince çok çeşitli kullanım amaçları için uygun ve kolay şekil verilebilen bir vegan kıyma ürünü ve sığır kıymasıyla kıyaslandığında gerçekçi bir tat ve dokuya sahip. Pancar kökü, havuç ve dolmalık biber gibi bitkilerden çıkarılan parçalardan (doğal bitki özütlerinden), soyadan ve bitkisel yağlardan oluşan mükemmel bir karışım olduğu belirtilmekte.

Nestlé vegan burgeriyle ilgili aldıkları pozitif geri bildirimlerden yararlandıklarına da birkaç ay gibi çok kısa bir süre içerisinde ürün formüllerinde değişikliğe gidebilmiş olmalarından bahsederek vurguda bulundu. Aynı bildiride, bitki-bazlı ürün yelpazesini genişletmeyi sürdüreceklerine ve bu sonbaharda piyasaya yeni nesil vegan ürünler sürmelerinin takdir ve ilgi göreceğinden emin olduklarına da değinildi.

Başta çevreyi koruma anlamında tüketicilerin bıraktıkları çevresel ayak izini azaltma amacına bağlılıkları sebebiyle geliştirdiklerini açıkladıkları vegan kıyma Eylül ayından itibaren İsveç, Almanya, Avusturya ve Norveç’te satılmaya başlanacak.

*kıyma: AB gıda mevzuatı gereği, ürünün Türkiye’de satılması durumunda, hayvansal gıda içermemesi sebebiyle anlam bakımından bir karışıklık ve/veya yanıltmaya sebebiyet vermemesi için, “kıyma” yerine başka bir sözcük kullanılması gerekebilir.

Yazan: Barış Bayram
Yararlanılan kaynaklar:
https://www.livekindly.com/nestle-launched-vegan-beef/
https://www.nestle.com/media/news/nestle-launch-plant-based-mince-new-recipe-burger

Nestlé’den vegan *kıyma yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Elon Musk’ın Tesla şirketinin “tamamıyla vegan” bir araba için gereken hazırlıkları sürdürdüğünü açıklaması gibi pek çok şirket tüketicilerin böylesi etik kaygılarına vegan yanıtlar verme gayretlerini arttırdığını ürünleriyle ve söylemleriyle gözler önüne seriyor. Benzer biçimde, Porsche yeni elektrikli arabasında (Taycan) iç kısım için vegan deri opsiyonu sunacağını duyurdu.

Deri işlevinde bir üründen söz ederken “vegan deri”, işlenmiş hayvan-bazlı içeriklerden elde edilenlerden farklı olarak, çoğu kez sentetik ürünlerden hazırlanmış ve -sentetik ya da değil- hayvansal içeriklerin hiçbir şekilde kullanılmadığı anlamını taşır. Kullanılmakta olan böyle ürünlerin çoğunluğu plastik-bazlı polyurethane chloride ve polyurethane maddelerinden üretilmekte. Son olarak, vegan derinin hayvan derisine kıyasla önemli bir kullanım avantajı sağladığını da hatırlatalım: Zamanın etkisiyle bozulmaya karşı ciddi farklarla daha tercih edilesi olması.

Vegan deri ve diğer vegan ürünleri satın alma tercihindeki asıl artı yön elbette çevre ve hayvan haklarını içine alan etik motivasyonlara karşılık gelen somut sonuçları veriyor olması. Gençlerin tüketim alışkanlıklarının bu yönde hızla değişmesi ve Bill Gates gibi etki alanı çok geniş olan yatırımcıların desteği de bahse konu sonuçları gitgide hızlandırmakta.

Sayılabilecek diğer artıların başında ise vegan derinin genellikle daha düşük maliyetli ve böylece ucuz olması geliyor. Plastik-bazlı vegan ürünler hayvan-bazlı ürünlerden daha ucuz olmakla birlikte organik vegan materyallerden üretim henüz aynı fiyat avantajını sağlayamıyor. Dolayısıyla, böylesi vegan materyallerden üretilen ürünlerin maliyet ve fiyatlarının yeterince düşebilmesi için tüketici ve üreticilerin bazı değişikliklere yönelmesi gerekmekte. Yine de, tüm sonuçlarıyla etik bakımdan değerlendirildiğinde söz konusu iki vegan deri de geleneksel (vegan-olmayan) derilerden daha olumlu bir konumda görülüyor.

Aynı anda vegan, çevre-dostu, hesaplı ve sürdürülebilir olabilen üretim ve tüketim olanaklarının kayda değer gelişmeler gösterdiği kabul edilmekle beraber, son dönemde pek çok kesim tarafından bu konularda hem üreticilerin hem de tüketicilerin daha aktif roller üstlenmesi gerektiğine sıklıkla işaret edilmekte.

Yazan: Barış Bayram
Yararlanılan kaynaklar:
https://www.washingtonpost.com/business/energy/what-is-vegan-leather-and-should-you-be-wearing-it/2019/08/26/3a59b7ba-c878-11e9-9615-8f1a32962e04_story.html?noredirect=on
https://www.livekindly.com/2020-porsche-electric-taycan-vegan-leather-interior/

Vegan deri nedir ve neden tercih edilmeli yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmada dikkat çekilen bir husus da söz konusu rakama halihazırda hayvan-bazlı et yemeyen %11’lik kesimin dahil edilmediği.

Tüm verilerin toplamında ifade edildiğinde ise, alışveriş yapan Amerikalıların %80’inin bütünüyle veya kısmen et tüketim alışkanlıkları anlamında vegan alternatiflere yöneleceği ifade ediliyor.

Aynı çalışmada, vegan alternatifleri denemiş olanların %62’sinin çok memnun (very/extremely satisfied) kaldıklarını ve %83’ünün başkalarına tavsiye edeceklerini belirtmiş olmaları da bir diğer önemli nokta olarak değerlendirilmekte.

Araştırmayı gerçekleştiren market araştırmaları şirketi Numerator’s InfoScout OmniPanel geçen yıla kıyasla hayvan-bazlı olanlar yerine bitki-bazlı süt ürünleri alternatifleri tüketiminin %47 oranında artış gösterdiğini de belirledi.

* hayvan bedeni (TVD notu)

Amerikalıların ‘i et* yemeyi bu yıl bırakacağını söylüyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Ceuta vegan olmanın kişiye sağladığı yararlar hakkında tüketicilerin kendilerini şimdiye kadar olanlardan çok daha yüksek bir skalada eğittiklerini, Google verilerini kullandıkları bir çalışmada, veganlıkla ilgili çok sayıda arama terimini analiz ederek ortaya çıkardı.

2014’ten bu yana bakıldığında, araştırma sonuçlarına göre, tüketicilerin vegan yaşam tarzına ilgisi bakımından %645’lik bir artışla Hollanda başı çekmekte. Hollanda’daki müşteriler 2018’in ilk 11 ayında et ikamesi ürünler için 97 milyon Avro harcadılar. Ülkenin %17’si kendini vejetaryen veya vegan kimliğiyle tanımlarken %25’lik bir kesim de genel et tüketimini azalttığını belirtti. Veganizmle ilgili söz konusu istatistikler açısından Hollanda’yı Yunanistan, Portekiz ve Birleşik Krallık takip etmekte. Türkiye Avrupa’da en hızlı yükseliş gösteren vegan piyasalara sahip ülkeler sıralamasında 8. sırada yer alarak önemli bir gelişmeye imza atmış oldu.

Ceuta’nın araştırması tüketicilerin veganlığı benimseme sebeplerini de açığa çıkarmak adına oldukça ilginç sonuçlar sağladı. Hayvan refahı insanların bitki-temelli beslenmeyi seçmelerinde halen ana sebep olarak yerini korurken sağlık gerekçeleriyle böyle bir seçime yönelenlerin sayısında ciddi bir artış gözlemlendi. Veganlığa olan ilginin dinamikleri anlamında en büyük yükseliş ise çevreyle ilgili sorunlara çözüm arayışı olarak göze çarpıyor. Veganlığın karbon ayak izini kısmaya nasıl bir katkısı olabileceğini araştıran insanların sayısında %159’luk bir artışla karşılaşıldı.

Ulaşılan sonuçlarla ilgili dikkat çekilen diğer bir nokta da İnternetin erişimimize açtığı faydalı bilgilerin zenginliği sayesinde vegan tüketimin yararlarıyla ilgili bilinçlenmenin ve buna bağlı somut değişimlerin kolaylaşmış olması ki böylece vegan yaşam tarzına ilişkin geleneksel mitlerin çoğuyla mücadelede önemli gelişmeler yaşanmış oldu.

Tüketici tercihlerinin çevreyle ilgili kaygılar ve sosyal sorumluluğu öne alan ürünleri talep etmeye doğru yükselen bir trend biçimini aldığı gerçeği Ceuta’nın bu yayınıyla biraz daha netlik kazandı. Örneğin, özellikle Y kuşağı (millennials) genç insanların %73’ü “işini etik gerekliliklere uygun tarzda yapan markalardan” (ethical brands) satın almaya daha istekli olduklarını ifade etmekte. Yine aynı çalışmanın sonuç bölümünde söz konusu eğilimlerin değerlendirilme olasılığı pek çok yönden cesaret ve umut verici olarak nitelendiriliyor.

Veganlık Avrupa’da Yükselişte yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.