Yeni karara göre AMA, toplantı ve etkinliklerinde sunulan yiyeceklerle koruyucu ve önleyici sağlık yaklaşımına örnek olmayı hedefliyor. Bu kapsamda, hayvansal içeriklerin kullanımının en aza indirilmesi, bitki temelli seçeneklere daha fazla yer verilmesi teşvik edilecek. Kararın ikinci bölümünde ise, profesyonel etkinliklerde daha sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaşmasını desteklemek amacıyla, bilimsel verilere dayanan davranış değişikliği yöntemlerinin kullanılmasının teşvik edildiği belirtiliyor.

Sağlıklı ve bitki bazlı beslenme, yalnızca hekimlerin kendi sağlıklarını korumalarına yardımcı olmakla kalmıyor; aynı zamanda doktorların hastalarına önerebilecekleri beslenme modellerini daha yakından tanımalarına da olanak sağlıyor.

Bitki temelli beslenme; kalp sağlığının desteklenmesi, kan basıncının düşürülmesi, diyabet riskinin azaltılması ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması gibi birçok faydayla ilişkilendiriliyor.

Sorumlu Tıp İçin Hekimler Komitesi (Physicians Committee for Responsible Medicine – PCRM) tarafından yürütülen araştırmalar da bitki temelli beslenmenin birçok sağlık sorunu açısından diğer beslenme modellerine kıyasla daha etkili sonuçlar sağlayabildiğini ortaya koyuyor. Ayrıca araştırmacılara göre bu beslenme modeli kalori, porsiyon veya karbonhidrat kısıtlamaları gerektirmediği için, uzun vadede daha sürdürülebilir ve kolay olabiliyor.

Meme kanseri riskini azaltan beslenme

Bu karar, AMA’nın son on yılda gıda ve beslenme alanında aldığı kararların devamı niteliğinde. Kuruluş daha önce hastanelerde, okullarda ve gıda yardımı programlarında bitki temelli öğünlerin yaygınlaştırılması çağrısında bulunmuş; bitkisel beslenmenin meme kanseri riskini azaltmadaki rolüne de dikkat çekmişti.

AMA politikaları hayvansal et ve süt ürünlerini, resmi beslenme rehberlerinde zorunlu ve vazgeçilmez gıdalar olarak değil, isteğe bağlı seçenekler olarak değerlendiriliyor.

Web sitelerinde ve basın açıklamalarında uzun süredir “gıda ilaçtır” yaklaşımını benimsediğini belirten AMA, kronik hastalıkların önlenmesi ile yönetilmesine katkı sağlamak amacıyla beslenme eğitimi, bilimsel araştırmalar ve politika çalışmalarını desteklediğini de vurguluyor.

Haziran ayında gerçekleştirilen 2026 AMA Yıllık Toplantısı’nda konuşan AMA’nın önceki dönem başkanı Dr. Bobby Mukkamala, konuyla ilgili yaptığı açıklamada beslenmenin sağlık üzerindeki belirleyici rolüne dikkat çekti: “İyi beslenme, sağlığı iyileştirmek ve hastalıkları önlemek için sahip olduğumuz en güçlü araçlardan biridir. Ne yiyip ne içtiğimiz, birçok kronik hastalığa yakalanma riskimizi doğrudan etkiliyor. Bu nedenle beslenme, hem hastalıkların önlenmesinde hem de uzun vadeli sağlığın korunmasında kritik bir öneme sahip. ‘Gıda ilaçtır’ yaklaşımını benimsemek, bireylerin daha sağlıklı yaşamlar sürmesine ve toplum sağlığının güçlenmesine katkı sağlayabilir.”

AMA’ya göre beslenme, yalnızca tedavi sürecinin bir parçası değil; aynı zamanda kronik hastalıkların ortaya çıkmasını önlemede ve yaşam kalitesini artırmada temel bir sağlık aracı olarak görülmeli.

İnsanın ve gezegenin sağlığına tıp camiasından destek

Kararda atıfta bulunulan ve JAMA Network Open dergisinde yayımlanan bir araştırma da bitki temelli beslenmenin olumlu çevresel etkilerine işaret ediyor. Araştırmaya göre bitki bazlı beslenme modeli, standart Amerikan beslenme düzeniyle karşılaştırıldığında daha düşük sera gazı emisyonları ve daha az enerji tüketimiyle ilişkilendiriliyor.

Karar, uzun süredir sağlık ve gıda politikalarında bitki temelli beslenmenin yer alması ve yaygınlaştırılması için çalışmalar yürüten PCRM tarafından memnuniyetle karşılandı.

Komitenin Başkanı ve Uluslararası İstanbul Vegfest 2020’nin konuklarından Dr. Neal Barnard, kararla ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Eski bir söz vardır: ‘Hekim, önce kendini iyileştir.’ Bu karar, o sözün bugün hâlâ ne kadar anlamlı olduğunu gösteriyor. Doktorların ve hastalarının sağlığı için bitki temelli beslenmeye destek verdiği için AMA’ya teşekkür ediyoruz.”

–

Kaynak: Vegconomist, PCRM, Center for Nutrition Studies

Amerikan Tabipler Birliği’nden bitki temelli beslenme teşviki yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’ndeki (NIST) araştırmacılar, ABD hükümetinin hayvan deneylerini azaltma girişiminin bir parçası olarak, cilt ve deri alerjenlerini taramak için yeni bir protokol oluşturmak için Tüketici Ürün Güvenliği Komisyonu (CPSC) ve Inotiv Inc. ile birlikte çalıştı. Geliştirilen yöntem, benzer bir performans sergilerken, aynı zamanda hayvanlar üzerinde yapılan deneylerden potansiyel olarak daha ucuz ve daha hızlı.

Verimliliği, erişilebilirliği ve kalite kontrollerini geliştirerek mevcut yöntemi iyileştiren araştırmacılar, yeni hayvansız protokolü kullanarak 92 kimyasalı inceledi ve sonuçların %77’si’nin “hayvan deneyi yöntemiyle aynı sonuca ulaştığını” buldu.

NIST’e göre, etkili olduğu kanıtlanan yeni yöntem sadece hayvan deneylerinden daha etik değil, aynı zamanda “potansiyel olarak daha ucuz ve daha hızlı”.

17 Mayıs’ta Toxics adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırmanın yazarları, geliştirdikleri bu yöntemin standart hale gelmesini ve bu sayede tıbbi ve bilimsel çalışmalarda sömürülen, öldürülen hayvanların sayısını azaltarak zaman içinde hayvan deneylerinin sonlandırılmasına katkıda bulunmayı umuyor.

EASA: Eelektrofilik Alerjen Tarama Testi

Hayvansız bilimsel metotlara olan güveni artırmak ve bu yöntemlerin benimsenmesini teşvik etmek için Elektrofilik Alerjen Tarama Testi‘ni (EASA) yürüten ekip, bu testin DPRA olarak bilinen Doğrudan Peptit Reaktivite Testi’nden çok daha hızlı bir yöntem olduğunu söylüyor.

EASA, bir kimyasalın insan derisi proteinleriyle ne kadar reaktif olacağını, yani alerjik bir tepkiye neden olma olasılığını belirlemek için kullanılabiliyor. Testte gerçek proteinler veya amino asitler yer almıyor. Bunun yerine araştırmacılar, diğer kimyasallarla reaksiyona girdiğinde, optik olarak tespit edilebilen değişikliklere uğrayan 4-nitrobenzenethiol (NBT) ve piridoksilamin (PDA) adlı iki prob molekülü kullanıyor.

Hayvansız bilimsel metotlar mevcut

Tıp alanında hayvansız deney yöntemlerinin araştırılması, geliştirilmesi ve iyileştirilmesi kritik önem taşıyor. Humane Society adlı hayvan koruma örgütü, sadece ABD’deki deneylerde 50 milyondan fazla hayvanın kullanıldığını söylüyor. Bu hayvanlar arasında fareler, maymunlar, köpekler, domuzlar, sıçanlar, koyunlar, inekler ve kurbağalar yer alıyor.

“Deneyler sırasında verilebilecek acının ve işkencenin sınırı yok,” diyen Humane Society, bazı durumlarda, deneyi etkileyebileceği gerekçesiyle deney sırasında veya sonrasında hayvanlara acılarını veya sıkıntılarını giderecek hiçbir anestezik madde verilmediğini vurguluyor.

Deney laboratuvarlarındaki sömürünün kamuoyu yaratması ve değişim talepleri, hayvansız bilimsel metotların sayısını ve etkinliğini de her geçen gün artıyor. Örneğin; 2020’de Dundee Üniversitesi araştırmacıları, hayvanlar üzerinde yapılan deneyleri azaltmak amacıyla bir laboratuvarda deri üretti. Araştırmacılardan biri olan Dr. Michael Coneely, Times gazetesine verdiği demeçte, hayvan deneylerinin genellikle yüzde 100 güvenilir olmadığını söyledi ve “hayvan/insan türlerinin farklılıkları nedeniyle belirli ayrıntılar söz konusu olduğunda genellikle hayvan deneylerinin başarısız olduğunun” altını çizdi: “Hayvanlarda güvenli ve etkili olduğu kanıtlanmış ilaçların yüzde 90’ından fazlası klinik deneyler sırasında başarısız oluyor.”

Kaynak: Plantbased News, NIST

Kapak fotoğrafı: Ricky Kharawala / Unsplash

Yeni çalışmanın bulguları sayesinde tıp ve kozmetik alanında hayvan deneyleri azaltılabilir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz hafta PCRM‘in bir podcast‘ine konu olan yeni bir bilimsel çalışmaya göre, vegan diyetler söz konusu hastalığın tedavisi ve vermiş olduğu hasarın tersine çevrilmesi bakımından pek çok hasta üzerinde ilaçlarla kıyaslandığında daha etkili sonuçlar sağlamış.

Bitki bazlı diyetlere geçen hastaların romatoid artrit ve ona bağlı olumsuz etkilerden tamamıyla kurtulduğu bu umut verici sonuçlar vegan beslenme ile insan sağlığı arasındaki pozitif ilişkiler üzerine çok önemli bir gelişme olarak PCRM’in podcast’inde gündeme getirilmiş oldu.

Yayımlanan bahse konu çalışmada, kronik bir enflamatuvar (iltihaplı) otoimmün sistemi hastalığı olan romatoid artridin başta gelen enflamasyon (iltihap) nedenleri arasında hayvansal beslenmenin bulunduğu ve bu sebeple hayvansal beslenme terk edildiği takdirde ilintili enflamasyonun ve böylece söz konusu hastalığın ortadan kalktığı belirtilmekte.

Yararlanılan kaynaklar:
Promising New Research: Rheumatoid Arthritis and Plant-Based Diets
Romatoid artrit nedir? Romatoid artrit belirtileri ve tedavisi nasıl olur?
Nutrition Interventions in Rheumatoid Arthritis: The Potential Use of Plant-Based Diets. A Review

Yakında romatoid artrit için reçetelerde ilaç yerine vegan diyet yer alabilir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.