Anneler Günü’nü kutlarken, dünya çapında rutin olarak annelikleri yok sayılan, yok edilen milyarlarca anneyi düşünmek için bir an duralım. Anneler Günü günümüzde dev bir ticari girişim haline gelirken, biz de 1850’lerin savaş karşıtı mesajlarını insan olmayan annelere uyarlamak istiyoruz.

Şu anda dünyanın dört bir yanında milyarlarca hayvana karşı akıl almaz bir şiddet uygulanıyor. Kültürümüze ve bilinçaltımıza o kadar kök salmış bir savaş ki bu, çoğumuz her gün hepimiz kadar nefes alma, yaşama, sevme ve var olma arzusu olan diğer hayvanların kitleler halinde katledilmesine ortak oluyoruz. Bu masum canlıları görünmez kıldık, kapalı kapılar ardında onları parçalara ayırdık ve bir zamanlar nefes alan bu canlıları paketlenmiş ürünlere indirgedik.

Yaşamlarını aldığımız ve bedenlerini sömürdüğümüz bu hayvanların birçoğu anneydi, bebekti, çocuktu.

Süt endüstrisi anne ve yavruları birbirinden koparıyor

Süt ve süt ürünleri tüketiyorsanız, bir bebeğin besinini (ç)alıyorsunuz demektir.

Bu bilgi pek çok kişi için “sert” gelebilir ama gerçek bu. Süt üretim tesislerinde sömürülen inekler düzenli olarak (yaklaşık 12-13 ayda bir) insan müdahalesi içeren ve cinsel şiddet olarak tanımlanabilecek “suni tohumlama” veya “yapay döllenme” adı verilen yöntemle hamile bırakılır. Dokuz ay boyunca yavrularını besleyip büyüten anne inekler, doğumdan yaklaşık birkaç saat veya gün sonra yavrularından koparılır ve sütleri insan tüketimi için toplanır, satılır.

Erkek buzağılar ise bir süre şekerli sudan oluşan bir karışımla anneden ayrı kafesler içinde beslendikten sonra “süt danası” olarak mezbahaya gönderilerek öldürülür. Dişi buzağılar da, normal şartlarda yaklaşık 15-20 yıllık ömrü olmasına rağmen, ortalama beş yıl içinde öldürülen annelerinin yerini almak için aynı döngü içinde insan menfaati için sömürülür.

Tüm bunlar, insanın hayatta kalmak için ihtiyaç duymadığı bir sıvı elde etmek için yapılıyor. Sıradan bir öğün için anneleri ve bebeklerini koparıyoruz.

Bazı annelerin sesi duyulmuyor

Yumurta tüketiyorsanız, annesinin sesini hiç duymamış bir tavuğun yumurtasını yiyorsunuz demektir.

Tavukların kuluçka süresince, henüz yumurtadayken civcivleriyle konuştuklarını biliyor muydunuz? En önemli sosyal bağlardan biri olan anne ile çocuğu arasındaki bağ, civcivler daha yumurtadan çıkmadan oluşur. Doğduklarında, henüz birkaç günlükken bile civcivler, annelerinin sesinin eşsiz tonunu bilirler ve anneleri de onlarınkini bilir. Yavrular yumurtadan çıkmadan bir ya da iki gün önce anneye seslenmeye, cıvıldamaya başlarlar.

Oysa yumurta üretim tesislerinde dünyaya gelen neredeyse tüm civcivler, annelerinden uzak bir şekilde, devasa depolarda tutulan yapay kuluçka makinelerinde yumurtadan çıkar. Erkek civcivler ise canlı canlı preslenir veya dev torbalarda nefessiz bırakılarak boğulur. Yumurta veya “et” üretimi için ayrılan dişi civcivlerin gagaları kendilerine ve birbirlerine zarar vermemeleri için kısmen kesilir. Bu ağrılı ve acılı uygulama, kısacık yaşamları boyunca çektikleri acıların başlangıcı niteliğindedir. Normal şartlarda 5-10 yıl yaşayabilen tavuklar, 6 haftalıkken veya 1 yaşındayken öldürülür.

Tüm bunlar, insanın hayatta kalmak için ihtiyaç duymadığı bir besin elde etmek için yapılıyor. Sıradan bir kahvaltı için anneleri ve bebeklerini ayırıyoruz.

Bakış açımızı, hayatımızı ve hayatlarını değiştirmek elimizde

Keçiler, koyunlar ve domuzlar… Hepsi henüz yavruyken annelerinden zorla ayrılmış ve belirli uzuvları kesilmiş bir halde ölmeye gönderiliyor.

Diğer hayvanlarla empati kurduğumuzda, onları mutluluğu ve acıyı hissedebilen, birbirleriyle derin ve sosyal bağlar kuran eşsiz bireyler olarak görebiliyoruz. Onları bir daha sıradan bir “ürün” olarak görmüyoruz. Şiddetin yadırganmadığı bu düzende hayvanların sosyal bağlarını yok etmenin, kasten acı vermenin ve canlarını almanın “insanca” yapılabileceğini düşünüyorsanız bir daha düşünün.

Vegan bir yaşam tarzını benimsemek zulmü reddetmektir; diğer hayvanların doğuştan gelen yaşam haklarını ve insan tarafından kasıtlı olarak zarar görmeme haklarını tanımaktır. Annelerin ve çocuklarının birbirinden ayrıldığı şiddet düzenine karşı koymaktır.

Anneler Günü’nde, insanların diğer annelere, yani yemeyi veya bir şekilde kullanmayı tercih ettiğimiz türlerin annelerine nasıl davrandığını düşünmenin zamanı geldi. Tüm hayatlarını, annelerini görmeden geçiren milyarlarca hissedebilir canlıyı anmanın, hayatımızı ve hayatlarını değiştirmenin zamanı geldi.

Anneler Günü’nde diğer anneleri düşündünüz mü? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bugün dünya nüfusunun neredeyse dörtte birinin, yani 1,8 milyar insanın tüberküloz (verem, TB) mikrobu ile enfekte olduğu tahmin ediliyor. Her yıl yaklaşık 10 milyon kişi tüberküloza yakalanırken, 1,5 milyon kişi de tüberküloz sebebiyle hayatını kaybediyor. Solunum yoluyla insandan insana bulaşan hastalık tamamen önlenebilir ve tedavi edilebilir olmasına rağmen TB, halen dünya çapında en yaygın ve en çok ölüme yol açan bakteriyel, bulaşıcı hastalıklardan biri olmayı sürdürüyor. 

Tarih boyunca iç içe geçmiş olan insan ve hayvan tüberkülozu (zoonotik TB), 1800’lerde mezbahalarda, 1900’lerde ise kalabalık ve karanlık ahırlarda kendini gösteriyordu. 20. yüzyılın başında gelişmiş ülkelerde tüberküloz kaynaklı ölümlerin %15-20’sinin hayvanlardan geçen tüberküloz sebebiyle olduğu biliniyordu.

Süt pastörizasyonunun yaygınlaşması ve TB ile mücadele programlarının devreye sokulmasıyla gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvanlardan insanlara geçen tüberküloz vakalarının sayısı azaldı. Ancak yoksul ve gelişmekte olan ülkelerde zoonotik TB’ye yönelik ilgisizlik ve eksik raporlama halen can almaya devam ediyor. 

TB, zoonotik TB ve Türkiye

Günümüzde insanlarda görülen tüberküloz vakalarının büyük bir kısmı, her ne kadar insandan insana bulaşan bakteri (M. tuberculosis) kaynaklı olsa da, halen Türkiye dahil pek çok ülkede, özellikle yoksul ve gelişmekte olan ülkelerde insana da bulaşan, hayvancılık/hayvan yetiştiriciliği ve süt üretimiyle doğrudan bağlantılı olan sığır türberkülozuna (bovine TB, M. bovis) rastlanıyor.

İnsanlarda ve kuşlarda görülen tüberküloz ile yakın akraba olan ve tüm memelileri etkileyebilen M. bovis ile enfekte olmuş sığırların yenmesi, sütlerinin tüketilmesi, kanlarıyla temas edilmesi ve hasta sığırlarla aynı havanın solunması, insanlarda sığır kaynaklı tüberküloza neden olabiliyor. 

Bulaşarak yaban hayvanlarını da etkileyebilen bu hastalık hem insan hem hayvan hayatını riske atmaya devam ettiğinden, Uluslararası Hayvan Sağlığı Örgütü’ne (OIE) bildirilmesi gereken zorunlu hastalıklar listesinde yer alıyor.

Hayvandan insana geçen ve sığırlara ek olarak koyun, keçi, balık, kemirgenler gibi pek çok hayvanda görülebilen zoonotik tüberkülozun toplam TB vaka sayısına oranına dair ayrıntılı veriler edinilemiyor. Ancak Dünya Sağlık Örgütü 2016’da 147 bin yeni zoonotik TB vakasına rastlandığını, 12 bin 500 kişinin de hayvan kaynaklı TB nedeniyle hayatını kaybettiğini rapor ediyor. 

Çeşitli araştırmalara göre gelişmiş ülkelerde M. bovis, insanlarda görülen tüberküloz vakalarının %0.5-%7,2’sinden sorumluyken, gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkan yeni vakaların %10-%15’inden sorumlu olduğu düşünülüyor. Örneğin 2000-2015 yılları arasında Meksika’da incelenen 533 TB vakasının %30,2’si M. bovis kaynaklı. Mart 2020’de yapılan bir araştırma ise, hayvanlardan geçen tüberkülozun dünya çapındaki tüberküloz hastalık yükünün %1,4’üne tekabül ettiğini ortaya koyuyor.

Ancak bilim insanları, uluslararası insan ve hayvan sağlığı kuruluşları, bu sayının çok daha yüksek olabileceğini çünkü zoonotik TB’nin ulusal düzeyde çoğu ülkede gerektiği gibi takip ve tespit edilmediğini veya eksik raporlandığını vurguluyor. 

2017 – 2018’de Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 82 ülkede (%44) sığır tüberkülozu rapor edildi. Hastalığın bazı ülkelerde (%2) yaban hayvanlarında da görüldüğü tespit edilirken, Türkiye’de yalnızca “besi hayvanlarında” görüldüğü bildirildi.

Türkiye’de 2007-2010 yıllarında analiz edilen klinik TB vakalarında insanlarda görülen sığır kaynaklı tüberküloz sıklığının %5,3’ünün M. bovis kaynaklı olduğu biliniyor. Bugüne kadar Kars, Van, Burdur gibi bazı şehirler dışında Türkiye çapında yapılmış kapsamlı bilimsel araştırma veya raporlama sayısı oldukça az.

Hayvan kullanımının mirası: Zoonozlar

Zoonoz olarak bilinen hayvandan insana geçen hastalıklar avcı-toplayıcılıktan tarıma, sanayileşmeden kentleşme ve endüstrileşmeye kadar insanlığın peşini bir türlü bırakmadı. Çünkü insan, diğer hayvanları ve doğal yaşam alanlarını yalnız bırakmadı; artan şiddette sömürüp yok etmeye devam etti.

İnsanın özellikle tarıma ve yerleşik hayata geçtikten sonra efendi-köle ilişkisiyle sistematik zulme maruz bıraktığı diğer hayvanlar, artan insan nüfusuyla birlikte evcilleştirilmeye, meta gibi alınıp satılmaya, toplu halde öldürülmeye ve çeşitli şekillerde tüketilip sergilenmeye başladı.

Daha önce insanın ayak basmadığı topraklar ve doğal yaşam alanları bir bir keşfedilip yok edilirken, buralarda yaşayan diğer hayvanlar ve mikroplarla temas, günümüzdeki pandemilere ve bulaşıcı hastalıklara sebep oldu. Halen de olmaya devam ediyor.

Kızamık, sıtma, şarbon, ebola, kuş gribi, ruam, koronavirüs türleri, domuz gribi, salmonella, HIV, deli dana ve leptosipira gibi bugün de bildiğimiz pek çok virüs, bakteri, hastalık ve salgın çok uzun bir süreye yayılan hayvan tüketimi, ticareti ve sömürüsünün günümüze “mirası”.

Tek başına etik bir sorun olan hayvan kullanımına son verip vegan bir yaşamı benimseyerek gezegenin bir parçası olan kendimizi ve Dünya’nın diğer bileşenlerini koruyabiliriz. Bireysel düzeyde ve devletler nezdinde doğa ve hayvan sömürüsü odaklı mevcut yıkıcı düzeni sürdürürsek, bizim dışımızdaki diğer tüm canlılarına yönelik sistematik yaşam hakkı ihlallerine sebep olmanın yanı sıra milyarlarca hayvanı ve insanı bulaşıcı hastalıklardan ve pandemilerden koruyamayacağız.

Kaynaklar: Uluslararası Hayvan Sağlığı Örgütü – OIE, TB Alliance, Dünya Sağlık Örgütü – WHO, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı 1 & 2 & 3, NCBI, Evrim Ağacı

Kapak fotoğrafı: Pixundfertig/Pixabay

Hayvancılık, hayvan kullanımı ve bulaşıcı hastalıklar bağlamında Dünya Tüberküloz Günü yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Peynirden asla vazgeçemeyeceğini düşünen ve bunu açıkça dile getiren tek kişi sen değilsin. Hayvanlara, doğaya ve kendi sağlığına önem verdiğini belirten ve vegan yaşama geçmeyi düşünen pek çok kişi peyniri ve süt ürünlerini hayatından çıkarmayı en büyük engel olarak görüyor. Veganlar da, veganlığın özünü anladığını ve veganizmi desteklediğini söyleyen ama kendisinin neden vegan olamadığını peynir ikilemiyle açıklamaya çalışan pek çok kişiden bu keskin ve kararlı ifadeyi pek çok kez duymuştur.

Peyniri bırakamayacağını ileri süren kişilerin bazıları peynir için bitkisel alternatifler olmadığını düşündüğünden, bazıları da hayvan sömürüsünden elde edilen süt ve süt ürünlerinin sağlığa zararlarını ve endüstrinin ardındaki etik sorunları bilmediği için bu yaklaşımı benimsiyor. Diğerleri içinse peynir, alerji veya intolerans geliştirmiş olsalar bile tam bir “bağımlılık” olarak görülüyor.

Peynir, kazein ve bağımlılık

Bağımlılık konusunda haksız da sayılmazlar çünkü bilim insanları peynir içerisinde, beyinde bağımlılıkla ilişkilendirilen opioid reseptörlerini tetikleyen bir kimyasal tespit etti. İçerdiği yüksek oranda kazein yüzünden artık peynirin bağımlılık yapıcı etkisi olduğu biliniyor.

Kazein sütte bulunan bir proteindir ve yapımındaki işlemler gereği, peynir süte oranla çok daha fazla kazein içerir. Kazein opioid sistemini harekete geçirerek kişiye haz verir. Evrimsel açıdan baktığımızda bu ilk etapta mantıklı bile gelebilir çünkü ödül sistemimizin bütün amacı olumlu ve yararlı davranışları teşvik etmek, yararsız olanları engellemektir. Yeni doğduğumuzda sadece anne sütüyle beslendiğimizi ve hayatımızın buna bağlı olduğunu göz önüne aldığımızda, süt içmeyi sevmemenin büyük bir sorun olacağını görmek zor değil. Bu anlamda annemizin sütünü içtiğimiz için beynimiz tarafından ödüllendiriliyoruz.

Buraya kadar çok mantıklı.

Fakat sonrasında sütten kesildiğimizde ve ona artık ihtiyaç duymadığımızda bile bize sürekli başka türden annelerin sütü veriliyor. Çünkü bize, türlü işkencelerle hayvanların doğal döngüsünden çıkarılarak sürekli üretmeye zorlandığı sıvıyı içmeye dayatan mevcut sistem arka planda çalışıyor. Bu süreçte en kibar tabirle garip bir davranış olan insan dışı hayvanların sütlerini içmeye alıştırılıyoruz. Daha sonra kazein ile yüklü peynire eriştiğimizde ise, beynimiz, tabiri caizse, beşinci vitese geçiyor! Ve Dr. Colin Campbell’ın “The China Study” kitabında da belirttiği kazeinin kanserojen etkileri de…

Hayvansal süt ve süt ürünleri olmadan da yaşayabilirsin

Ama artık doğru bilinen yanlışları bir kenara bırakıp kendini sütten kesmenin, peyniri ve hayvanların vücut sıvılarından elde edilmiş diğer ürünleri bırakmanın vakti geldi.

Çünkü peynir dediğimiz şey, aslında ineklerin yıllarca “suni döllenme” yoluyla cinsel şiddete maruz bırakılması ve her seferinde yavrularından ayrılmaya zorlanması yoluyla elde edilen, yüksek oranda yağ ve tuz içeren, işlenmiş bir beden sıvısı.

Üstelik hissettiğimiz o bağımlı olma halini tetiklemesi için özel olarak tatlandırılan yapay bir sıvı. Bilinenin aksine sağlığımız için hiç de iyi değil.

Süt olmadan yaşayabilirsin ve gayet sağlıklı olabilirsin. Daha da önemlisi, hayvanları korkunç işkencelere maruz bırakan bir sistemin parçası olmayı reddebilirsin.

Bu süreçte sana yardımcı olabilecek bazı önerilerimiz var:

1. Süt ve peynirin hayvanlara ve sağlığına verdiği zararlara dair bilgi edin: Her şeyden önce bilgi sahibi ol. Süt ve peynirin sofralara nasıl geldiğini öğrenmek için hayvancılık ve süt endüstrisinin perde arkasını anlatan makaleleri okuyup belgeselleri izle. Üretim süreci ve sonrasında işkence gören hayvanların çığlığını duyup acısını hissettiğinde, reklamlarda bize gösterilen “mutlu ineklerin” gerçek olmadığını görüp (çok büyük ihtimalle) peyniri tamamen hayatından çıkaracaksın ve bunun için hiçbir pişmanlık duymayacaksın. Hedefine odaklanmakta zorluk çektiğin her an bu tür destekleyici yazılı ve görsel bilgilere başvurabilirsin. Eğer halihazırda zaten vejetaryensen, bu bilgiler vegan bir yaşamı benimsemene yardımcı olacak. Üstelik bu bilgiler, vegan olduğun için sana gelebilecek temelsiz eleştirileri güvenle göğüslemene yardımcı olacak. Peynirin insan sağlığına zararlarını öğrenmek için de konuya hakim tıp doktorlarının (1,2) ve vegan uzman diyetisyenlerin güncel ve endüstriden bağımsız bilgilerine başvurabilirsin.
2. Kendini sorgula ve gerekçen konusunda net ol: Peyniri bırakma nedenin konusunda kendine dürüst olmak atacağın ilk adımlardan biri. Eğer hayvan sömürüsünün bir parçası olmak istemediğin için peyniri bırakıyorsan bu gerekçe, canın peynirli bir pizza çektiğinde veya kahvaltıda gözün peyniri aradığında seni daha güçlü ve iyi hissettirecek; o peyniri yemene engel olacak. Eğer sağlık nedeniyle peyniri bırakıyorsan daha somut bir neden belirlemeyi dene. Çünkü net bir gerekçe sağlığın konusunda sonuçlarını kolaylıkla görebileceğin hedefler belirlemene de yardımcı olur (sindirim sistemini veya cildini düzeltmek gibi). Çok genel bir gerekçe, ucu açık olacağı ve başarılması imkansız gibi görüneceği için kısa sürede peynir tüketmeye geri dönmene neden olabilir.  
3. Evini hayvan kaynaklı peynirlerden arındır: Peyniri bırakmaya karar verdikten hemen sonra buzdolabını yeniden düzenleye başlamak ve alacağın ürünlerin içeriğini okumak çok önemli. Çünkü peynirin bağımlılık döngüsünü kırmak için geçerli tek yol, hayvansal süt içeren diğer ürünleri de tamamen hayatından çıkarmak. Eğer yalnız yaşamıyorsan, ailene ve arkadaşlarına peyniri bırakma gerekçeni açıklayarak onlardan bu süreçte destek isteyebilirsin.
4. Odağını kaybetme: Alışveriş yaparken veya dışarıda yemeğe gittiğinde kendini kısıtlanmış hissetmene neden olacak şeyler yapmamaya çalış. Eğer süt ve peynir reyonunun önünden geçerken peynirlere bakıp iç geçiriyorsan, bir dahaki sefere o reyonun önünde geçmemek iyi bir fikir. Benzer bir şekilde, restorana gittiğinde kararsız kaldın ve peynirli seçenekleri gözden geçirirken kararını sorgulamaya başladın. Böyle bir durumda birinci maddeye geri dön ve neden peynir yemeyi bıraktığını hatırlayarak odağını kaybetme. Eğer çok açıkmamışsan, navegan yemekler sunan veya vegan seçenekleri olmayan bir restorana girme. Çünkü bu tür yerlerdeki seçenekler peynire karşı direncini kırmana neden olabilir. Vegan yaşama geçmek için hazırlanmış olan rehber sayfaları da takip ederek lezzetli ve pratik sebze yemekleri yapabilir, ikame bitkisel ürünler hakkında bilgi alabilirsin.
5. Sipariş verme yöntemini değiştirip “peynirsiz” istediğini vurgula: Eğer vegan restoranda değilsen ve bulunduğun yerde vegan seçenekler de yoksa, sipariş verirken pizzayı, salatayı, sandviçi veya makarnayı “peynirsiz” hazırlamalarını rica edebilirsin. Bu hem hayvan sömürüsüne hem de yüksek kolesterol ve kaloriye set çekmene yardımcı olacak.
6. İyi bir peynir alternatifi süreci kolaylaştırabilir: Peynirsiz bir yaşama geçişte bitki temelli peynir seçenekleri, eksikliğini hissettiğin anlarda sana yardımcı olabilir. Piyasadaki mevcut vegan peynirleri deneyip damak zevkine uygun olanı kullanabilirsin. Hatta evde kendi vegan peynirini kendin yapabilirsin. Yemeklerin üzerine serpebileceğin besin mayası da alıştığın tadı yakalamanı ve ek vitaminler almanı kolaylaştırabilir.

Vegan yaşama geçiş aşamasında faydalanabileceğin bazı kaynaklar:

• https://veganlik.org
• https://www.kolayvegan.com
• https://vegangazete.com
• http://vegansef.com
• bitkiselbesleniyorum.com
• instagram.com/basitvegan
• instagram.com/plantgevity
• instagram.com/mutlu_vegan
• Vegan Bakkal
• Vegan Dükkan
• Vegan Dünyası
• https://gps.vegans.live & http://rota.tvd.org.tr

Kaynaklar: One Green Planet, Million Dollar Vegan

Çeviri ve düzenleme: Emre Kayatepe, Boğaziçi Üniversitesi 2020 Psikoloji Bölümü mezunu, TVD gönüllüsü

Vegan Yaşama Dair Mitler: “Peynirden Asla Vazgeçemem” yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Fakat biz doğru bilinen yanlışları elimizdeki bilimsel verilerle her fırsatta düzeltmeye ve hayvan sömürüsüyle elde edilen sütün insan sağlığına zararlarını anlatan tıp doktorlarının ve bilim insanlarının araştırmalarını paylaşmaya devam edeceğiz.

Başta inekler olmak üzere beden sıvıları için ömrü boyunca türlü işkencelere maruz kalan ve sütü çalınan tüm hayvanların, yalnızca yavruları için ürettiği sıvının yine yalnızca yavruların hakkı olduğu gerçeğinden hareketle de hayvansal süt üretimindeki etik sorunları ortaya koymayı sürdüreceğiz.

Sütün insanlar için sağlıklı olmadığını gösteren sebeplerden birkaçını paylaşıyoruz:

1. Süt aslında kemiklerdeki kalsiyumu tüketir. Hayvan kaynaklı aşırı protein alımına bağlı olarak vücudumuzdaki asidite artar ve bu durum biyolojik bir tepkimeye yol açar. Vücudumuzda depolanan kalsiyum, sistemimizdeki asitleri nötr hale getirmek için kullanılır. Kemiklerimizden çıkan kalsiyum, vücudumuzdaki artan asitliği azaltıp dengelemek için kullanılır ve sonunda idrarla vücuttan atılır. Yani teknik olarak süt kemiklerimizi zayıflatır.
2. Sütün içinde sadece protein ve kalsiyum yok; istenmeyen hormon ve antibiyotikler de var. İnek sütünün tek amacının buzağıyı beslemek olmasının bir sebebi var. İnek sütü, bir buzağının ihtiyaç duyabileceği bütün gerekli içeriklere sahiptir: Protein, lipidler, sodyum, yağlar, kolesterol ve daha fazlası… Ayrıca modern pastörize ve homojenize etme yöntemleri, sütün içindeki gerekli vitamin ve besinlerin miktarını da azaltır. Üstelik sütü için alıkonan ineklere, çeşitli antibiyotikler ve insanlarda prostat ile meme kanseri riskini artıran sığır büyüme hormonu (BGH) verilir.
3. Kolesterol seviyesini artırır. Süt ve süt ürünleri yüksek miktarda doymuş yağ içerir. Bu durum da fazla tüketim halinde vücudumuzdaki kolesterol seviyesinin katlanarak artacağı anlamına gelir. Bilindiği gibi kandaki kolesterol miktarı arttıkça kalp ve damar hastalığı riski de artmaktadır.
4. Sütün içindeki iltihaptan haberiniz var mı? Düzenli ve sık sık yapılan süt sağımı sırasında ineklerin memeleri elektronik sağma makinelerine saatlerce bağlı kalır. Bu durum ineklerin zaman zaman elektrik şoklarına maruz kalmalarına ve ineklerde meme iltihabına sebep olmaktadır. Meme iltihabı ölümcül bir süt bezi enfeksiyonudur ve dokunun altında iltihap oluşturur. Dolayısıyla ineklerin memelerindeki iltihap kaçınılmaz olarak sütün içine karışır.
5. İnsülin seviyesini etkiler. Süt doğal bir insülinojeniktir. Yani vücutta insülin salımını artırır. Bu, içerdiği basit şeker, laktozdan dolayı gerçekleşir. Laktoz ise vücuttaki insülini ani bir şekilde yükseltir. İnsülin hormonunun işlevi, enerjiyi artırmak için vücuda glukoz transfer etmektir. Süt tüketimine bağlı olan insülindeki ani artış uzun süren bir etkiye sebep olmayacağı için, süt içildiği zaman kandaki şeker seviyesi de dengesizleşir.
6. Sindirim sorunlarına yol açar. Laktoz intoleransı vücudumuzun laktozu sindirememesidir. Ek olarak süt; şişkinlik, kabızlık ve huzursuz bağırsak sendromu gibi başka sindirim sorunlarına yol açmaktadır. Bu durum, hayvan sütünde bulunan bir protein olan kazeinin sindirilmesinde yaşanan zorluktan kaynaklanır. Kazein, sindirilmek yerine kana karışır ve yüzde akne oluşumu ve ağızda kabarcıklara yol açar.

Hayvanların bedenlerini ve hayvanlardan elde edilen süt ve süt ürünlerini tüketmeyi bırakmak, etik ve sağlıklı bir yaşam için atacağınız en önemli adımlardan biri olacaktır.

Mutfağınızda süt kullanıyorsanız hayvan kaynaklı sütleri değil, bitki temelli sütleri (soya, badem, pirinç, fındık, vb.) tüketerek veya kendiniz hazırlayarak hem hayvanların yaşamı hem de kendi yaşamınız için “faydalı” bir adım atabilirsiniz.

Bitkisel beslenmenin sağlığa faydalarıyla ilgili ayrıntılı bilgi almak ve uzman hekimlerin paylaştığı verileri incelemek için Vegan Sağlık Profesyonelleri’ni (Dr. Suat Erus) ve Dr. Murat Kınıkoğlu’nu takip edebilirsiniz.

Kaynak: VeganFirst

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McArthur / We Animals Media

Çeviri ve düzenleme: Emre Kayatepe, Boğaziçi Üniversitesi 2020 Psikoloji Bölümü mezunu, TVD gönüllüsü

Bilinenin aksine süt sağlıklı değildir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçenlerde annesinden ayrılmış ve farklı padoğa alınmış bir oğlak videosuna denk geldim (video hemen altta) ve veteriner öğrencisi olarak konuya etik yönünden yaklaşıp açıklık getirmek istediğimden bir yazı hazırlama kararı aldım. 

Araştırmamın ana kaynağı ders notlarım ve Prof. Dr. Hasan Batmaz’ın Sığırlarda Sürü Sağlığı ve yönetimi kitabından oluşmaktadır. 

Videoda keçinin sahibi olan çiftçiye, yavrunun neden annesinden ayrı olduğu sorulduğunda çiftçi, büyük süt işletmelerinin elbette yapamayacağı açıklamayı yapıp tükettiği süt miktarının fazlalığından dolayı ayırdığını söyledi ve hepimizin yüzüne bu gerçeği bir kez daha çarptı.

Öncelikle süt verimi ve ıslahı konusuna değinmek istiyorum. Süt sığırcılığı bir sektör haline gelmeden önce inekler sadece yavrularına yetecek miktarda süt üretiyordu; ki bu günde (ineğin ırkına bağlı olmakla birlikte) 8-10 litre arasında değişmekteydi.

Hatta 1990’larda yerli ırkların Türkiye verim ortalaması 5-6 litre idi. Bugün ıslah çalışmalarıyla iyi kondisyonda ve kaliteli spermayla tohumlanmış Holstein ırkı bir inek günde tam 38 litre süt verebilecek kapasiteye getirilmiştir. 

Pratikte buzağının alması gereken süt miktarı canlı ağırlığının %10’udur. Yani 40 kg doğan bir buzağının başlangıç yemine başlayana kadar günde 4 litre süt içmesi yeterlidir. Geri kalan süt ise biz insanların tüketimi için piyasaya sürülmektedir.

Normal şartlarda bir buzağının sütten kesilme yaşı 2,5 – 3 ay iken kâr elde etmek amacıyla bu süre 8 hafta olarak belirlenmiştir. Ancak bazı işletmeler bu sınırı erkenden ve fazla miktarda başlangıç yemi kuru ot vs. vererek 3 – 4 haftaya kadar düşürmüşlerdir.

Normal şartlarda da doğumdan 4 gün sonra buzağının rumen, yani ana mide gelişimi için başlangıç yemi yemesi gerekmektedir. Ancak bu sütten kesme süresini bu kadar aşağıya çekmeyi kesinlikle gerektirmez. Tamamen ticari amaç güdülür.

Çiftliklerin süt içirmeyi minimumda tutup yem yedirmeye bu kadar istekli olmalarının ilk sebebi sütten kâr elde etmek. İkinci sebebi ise, buzağının sindirim sisteminin mümkün olduğunca çabuk gelişmesini sağlayarak hızlı kilo aldırmaktır.

Şimdi gelelim asıl konumuz olan yavrunun anneden ayrılmasına.

Baktığımızda annede fazladan onlarca litre süt var, buzağıya yem de veriliyor. Zaten bu şartlarda tüketebileceği süt miktarı canlı ağırlığının %10’undan fazla olamayacağı için neden buzağılar 8 hafta anneleriyle yaşamıyor da doğar doğmaz ayrılıyor? 

İşte yüzümüze tokat gibi çarpması gereken gerçek burada başlıyor: “Sütün indirilme mekanizması”.  

Bir ineği istediğiniz zaman sağamazsınız. Sağmak için öncelikle ineğin sütünü indirmesi gerekir. Bunu sağlayan ise yavrunun memeyi ağzına alıp emme refleksi sağlayarak memeyi uyarmasıdır. Sonrasında hipofiz bezinden salgılanan oksitosin hormonunun etkisiyle anne sütü indirir ve yavru sütü alır. Ancak işletmelerde bulunan binlerce baş inek için bu mümkün değildir.

Çalışanlar, yavrunun annesini emmesinin bitmesini bekleyemeyeceğinden (çünkü bu ticari olarak zaman ve süt kaybı demek) bu işi buzağılar yerine sağım makineleri yapar. 

Yani tamamen emzirme simülasyonu oluşturularak süt anneden alınır. Yavrunun bir kere bile annesini emmesine izin verilmez. Çünkü yavrunun emme refleksini bir kere hisseden anne, daha sonra yapay yöntemler kullanıldığında sütünü indirmez ve yavrusunu arar.

Bu durum tamamen hormonlarla alakalıdır. Yavrusunu emzirmiş bir anneyi makineye bağladığınızda istediğiniz oksitosin salınımını sağlayamazsınız ve sonucunda anne sütü indirmeyeceğinden sütü de alamazsınız. Çünkü anne makineyle değil, yavrusuyla arasında bir bağ kurmuş olacaktır. 

Peki yavruyu ayırdık ve nereye aldık hiç düşündünüz mü? Reklamlarda gördüğümüz o yeşil çayır ve meralar, mutlu zıplayan inekler ne kadar gerçek?

Ticari süt işletmelerinde erkek buzağıların bir değerinin olmadığını bilmeyen yoktur zaten; onlar kesimhaneye gidecektir.

Dişiler ise buzağı box’ları** denilen tek kişilik küçük bölmelere alınır ve önlerindeki kovadan yem yiyip biberondan süt içmek zorunda bırakılır. Anneleri de onları göremeyeceği bir alanda yüzlerce inekle beraber günde 3 defa sağıma gidip geldiği ve sürekli yem yemek zorunda olduğu bir bölmede ölene kadar kapalı tutulur (En modern ve hijyenik diye tabir edilen Rotary ve paralel sistemlerin görselleri aşağıdadır).

Şimdi bir daha düşünün.

Hayvanlar gerçekten bize hizmet için mi varlar? Fabrika gibi seri üretim yapmak onları hiç yormuyor mu? O sütte bizim de hakkımız var mı? Bir anneyi buzağısından tamamen damak zevkimiz için ayırmak ne kadar etik? Reklamlarda gördüğümüz mutlu inekler ne kadar gerçek? Süt mü içiyoruz, yoksa ineklerin stresini mi?

Sorgulayın…

Kapak fotoğrafı: Unparalleled Suffering Photography

(*) Zeynep Irmak Alpaslan, hayvansal süt sektörünün gizlenen gerçeklerini vegan bir veteriner hekim adayı ve aktivist olarak bizimle paylaşıyor. Irmak, 10 Temmuz’da ilk kez kendi Instagram hesabından paylaştığı yazısının tamamını ders kitaplarından ve ders notlarından derledi. Hayvansal süt endüstrisiyle ilgili teknik bilgiler için faydalandığı kaynak ise, Prof. Dr. Hasan Batmaz’ın “Sığırlarda Sürü Sağlığı ve Yönetimi” kitabı. 

(**) “Süt danası kreşi” olarak da geçen “veal crate”

TVD Not: Endüstrinin gerçeklerine dair bilgi, belge ve görseller için We Animals Media ve Sentient Media web sitelerini ziyaret edip hem fabrika çiftliklerinde hem de organik küçük üretim çiftliklerinde kapalı kapılar ardında neler yaşandığını görebilirsiniz.

Rotary süt sağım fotoğrafı: John Davis & aberdeennews

Paralel süt sağım fotoğrafı: Viva! & ScaryDairy

Süt endüstrisi gerçekleri yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Ancak bu kez de endüstriyel hayvancılıkta hayvanların yaşadıkları acı, korku ve stresi görenlerin ve bu bilinç seviyesine gelerek hayvanlar ile empati kurduğunu düşünen insanların çok büyük bir kısmı, satın alacakları et ve süt ürünlerinde “organik” veya “serbest gezen” etiketlerini arar oldu. Çünkü endüstriyel hayvancılıktaki insanlık dışı şartların organik çiftliklerde, köylerde olmadığına inandırıldılar.

Bugün insanların zihnindeki organik çiftlik ve köy imajı; mutlu çiftçilerin “serbest gezen” özgür ve mutlu ineklerle birlikte, kendilerini dört gözle bekleyen kalabalıklara süt ve peynir üretirken çekilen o reklam karelerinden oluşuyor.

Oysa gerçekler hiç de böyle değil…

Çoğu zaman “organik” ibaresi süt, yoğurt ve peynir paketlerinin üzerine yapıştırılıyor. Bu etiket yalnızca, bu ürünleri üreten ineklerin istisnasız “organik” gıda (örn. aslında inekler için pek de iyi olmayan ‘organik mısır’) ile beslendiğini gösteriyor. Dünya çapında organik çiftçilerin uyması gereken bazı kurallar arasında şunlar var: İneklerin otlaması için sınırsız alan sağlanması ve hasta olmaları halinde verilmesi gereken ilaçlar haricinde ineklere antibiyotik veya hormon verilmemesi, vb.

Dikkat ederseniz “organik” inekleri, süt endüstrisinin canice fillerinden ve acımasız uygulamalarından korumak için herhangi bir önlem veya yasaktan bahsedilmiyor.

Endüstriyel hayvancılığın perde arkasındaki sistematik işkence ve istismara karşı çıkanları hayvansal ürünleri tüketmeleri konusunda cezbetmeye devam eden “küçük aile çiftliği” pazarlama taktiğinde olduğu gibi, süt ürünleri üzerine yapıştırılan “organik” etiketi de, kötü kararlarımız konusunda bizi iyi hissettirmekten başka işe yaramıyor.

Neden olduğuna gelin beraber bakalım.

1. İneklerdeki meme iltihabı antibiyotik ile tedavi edilmez

Organik çiftliklerde süt üretmesi için yetiştirilen inekler (hayvancılık endüstrisinde bu ineklere “süt inekleri” veya “sütçü inek” deniyor) genellikle günde birkaç kez makineler ile sağılır ve doğal olarak ürettikleri süt miktarının yaklaşık 10 katı kadar süt temin etmeleri beklenir. İneklerin metabolizmalarını zorlayan bu uygulama, vücutlarını daha dirençsiz ve enfeksiyona daha açık hale getirir. Özellikle de sürekli sağım işlemi ve bakteriler yüzünden memelerinin çevresinde yaralar, kızarıklıklar oluşması ve memelerin zamanla sertleşmesi (körleşmesi) yangı ve ağrılara neden olur. Buna mastitis (mastit) denir.

Mastitis süt endüstrisinde sömürülen ineklerin ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alır.

İneklerdeki enfeksiyonlar çoğunlukla stafilokok bakterilerinin suşlarından kaynaklanır. Antibiyotik alternatifi olarak bilinen lodine ile tedavi edilmesi hayvanın sağlığını daha da kötü etkiler. Bazı durumlarda enfeksiyonların neden olduğu acı ve ağrıyı gidermek için antibiyotik kullanımı gereklidir. Fakat “organik” çiftçiler antibiyotik kullanmadıkları için, çoğu zaman hastalanan hayvanı “sürüden uzaklaştırıp üretim sürecinden çıkarmayı” tercih eder. Uzaklaştırma ve çıkarma, daha somut ve net bir tabir ile mezbahaya ve ölüme gönderilme anlamına gelir.

Mastitis inekler için son derece ıstıraplı bir hastalık olmasının yanı sıra, bu olguların çoğu belirti göstermeden gizli seyreder. Hasta bir inekten sağılan süte de iltihap karışır.

2. İnekler cinsel şiddete maruz bırakılır, doğumdan birkaç dakika sonra yavrular annelerinden zorla ayrılır

Fabrika tipi hayvancılık sistemlerinde olduğu gibi organik çiftliklerde sütü için sömürülen inekler de, mezbahada sonlandırılacak hayatları boyunca sürekli yeni doğmuş bebeklerini kaybetmenin duygusal yüküne ve stresine maruz bırakılırlar. Organik süt çiftliklerinin tek bir amacı vardır: Milyonlarca insanın tüketimi için süt üretip satmak. Yani bir annenin önce yavrusuna, sonra da yavrusu için ürettiği süte el koymak.

Sırf bu yüzden süt endüstrisinde makine gibi çalıştırılan inekler her yıl
rızaları dışında yapay yollarla döllenir ve hayatları boyunca durmaksızın gebeliğe zorlanır. “Suni tohumlama” denilen bu yöntemde işlemi yapacak kişi kolunun tamamını ineğin rektumuna sokar ve boğadan elektro ejakülasyon yöntemiyle alınan sperm ineğin rahmine bir çubuk aracılığıyla bırakılır.

Doğumdan hemen sonra yavru, kendi doğal hakkı olmasına rağmen, işletmelere “kâr sağlayan değerli sütü” tüketmesin diye hızla anneden uzaklaştırılır.

3. İnekler ailelerinden ve arkadaşlarından uzak kaldıklarında veya ayrıldıklarında strese girerler 

Anneler yavrularından zorla ayrıldıklarında çok belirgin bir şekilde stres belirtileri gösterirler. Feryat edercesine uzun süreli böğürme, karanlık köşelere saklanma ve yeme içmeden kesilme, yavrusundan koparılan ineklerin yaygın olarak verdiği tepkiler.

İneklerin duyarlılığını ortaya koyan sayısız bilimsel araştırma, tıpkı bizim gibi karmaşık duygulara sahip olduklarını ve bu duyguları davranış ve sesleriyle ifade edebildiklerini gösteriyor. İnekler aile bireylerinden veya anlaştıkları arkadaşlarından ayrıldıklarında, stres hormonu olan kortizol seviyelerinde ve kalp atış hızlarında ani artış oluyor.

Stres yaşayan inekler daha az süt ürettiği için, verim almak isteyen organik çiftçiler hayvanın üzerindeki fiziksel ve psikolojik baskıyı artıran uygulamalara yönelirler.

Elbette bu süreçte travma yaşayan yalnızca inekler değil. Doğumdan dakikalar sonra annesinden uzaklaştırılan yavrular da duygusal ve fiziksel olarak acı çeker. Dişi buzağılar da anneleriyle aynı kaderi yaşamaya zorlanarak hayatlarını “damızlık” olarak süt sağım makinelerine bağlı şekilde geçirir.

Erkek buzağılar ise süt tüketen pek çok kişi tarafından bilinmeyen bir işkenceye maruz kalırlar. Doğumdan kısa süre sonra annelerinden zorla alınan erkek buzağılar, neredeyse hiçbir hareket özgürlüğü sağlamayan daracık metal, ahşap veya plastik kafeslere yerleştirilip boyunlarından zincirlenirler. “Süt danası kreşi” (veal crate) adı verilen bu sistemde yavrulara demir yüklü sıvılar içirilir. Yaklaşık 16 haftalık olduklarında ise mezbahada kesime gönderilirler. Anne şefkati ve ilgisinden uzak kalan kısacık hayatları acı içinde son bulur.

4. Hijyenik olmayan kalabalık ortamlarda tutulurlar

Organik süt çiftliği dendiğinde pek çok kişinin aklına ineklerin özgürce otladığı ve gezdiği bir sistem geliyor. Fakat gerçekler bu reklam imajından çok farklı. Organik çiftliklerde sömürülen ineklerin çoğu çok pis kulübelerde, kendi dışkıları içinde son derece olumsuz şartlarda yaşamaya zorlanıyor. 

5. Besi üniteleri ve kesim öncesi korku içinde ölümü beklerler

Yaklaşık dört yıl süren daimi gebelik ve süt sağım işkencesinin ardından inekler kilo almaları ve yağlanmaları için besi ünitelerine gönderilir. Bu besi yerleri genellikle endüstriyel hayvancılık tesisleridir. Buralarda “organik ineklere” organik besinler yedirilirken, diğer binlerce inek sıradan yemlerle beslenir.  

Organik süt çiftliklerinden getirilen inekler kesilmek için uygun kiloya ulaştıklarında, diğer ineklerle aynı mezbahalarda ölüm sırasının kendilerine gelmesini bekler. Yaşamlarının son dakikaları, tıpkı fabrikalarda yetiştirilen diğer inekler gibi korku ve ıstırap içinde geçer. Bazı ülkelerde “acısız kesim” adıyla ileri sürülen ve ulusal mevzuatta yer alan öldürme biçiminin hiçbir “insani” ve zararsız tarafı yoktur. 

Kötünün iyisi, iyi demek değil

“Mutlu inekler” imajı yaratarak hayvan sömürüsü üzerinden kâr eden organik süt çiftlikleri de, endüstriyel süt üretim fabrikaları kadar zulüm içeriyor. Organik çiftliklerde hormon ve antibiyotik kullanımı yok belki ama hayvan sömürüsü ve hayvan istismarının gizlenen gerçekleri var. 

Eğer gerçekten ineklerin mutlu olmasını istiyorsanız süt ve süt ürünlerini hayatınızdan çıkarın. Acı, korku, şefkat ve koruma gibi pek çok duyguyu hissedebilen bu hayvanlara yapılan zulme destek olmayın.

(*) We Animals Media‘dan Jo-Anne McArthur’un fotoğrafları, İspanya ve Kanada’daki “organik” süt çiftliklerinde çekilmiştir.

Kaynaklar: OneGreenPlanet, Chicago Tribune, ichoosevegan, Hayvancılık Akademisi

Organik süt çiftliklerindeki inekler özgür ve mutlu değil yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Liften zengin olan ve yüksek oranda protein içeren baklagillerin halk sağlığı yaklaşımlarında böylece kalp sağlığı bakımından da öne çıkarılabileceği vurgulanıyor.

Bir diğer çalışmada ise süt ve/veya süt ürünleri tüketen yetişkinlerde başta kanser ve kardiyovasküler hastalıklara bağlı olmak üzere çeşitli hastalıklardan ölüm riskinin arttığı saptandı.

Yine baklagillerin, tam tahıl ürünlerin ve kuruyemişlerin süt/süt ürünleri yerine tüketilmeye başlanmasının da söz konusu ölüm risklerini azaltarak daha uzun yaşama şansını yükselttiği belirlendi.

Aynı çalışmada süt/süt ürünlerinin (işlenmiş ya da değil) “ete” kıyasla da ölüm riskini daha fazla arttırdığı bulunurken uzun yaşama açısından en etkili faktörü sağlayan beslenme tarzının hem “et” hem de süt/süt ürünlerini dışlayan modeller olduğu sonucuna varıldı.

Bahse konu iki bilimsel gelişme vegan yaşamanın sağlık açısından da tercih edilesi olumlu özelliklere sahip olması anlamında bitki bazlı beslenmenin olumlu sağlık etkilerine ilişkin literatürün genişlemesine değerli bir katkıda bulunmuş oldu.

Yararlanılan kaynaklar:
https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-11/pcfr-lbh112019.php
https://www.pcrm.org/news/health-nutrition/dairy-linked-early-death

‘Kalp sağlığı için baklagiller; daha kısa bir yaşam için süt ürünleri’ yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Perakendeci olarak müşterilerinin ürünlere yönelik değişen tutumlarına dair bir araştırma da yaptıran Whole Foods Market süt ürünlerinin (dairy foods) bitki bazlı alternatiflerine (non-dairy foods) kıyasla daha az tercih edilmesine ilişkin bazı detayları da PBN ile paylaştı:

Tüketicilerin %17’si “vegan peynir” yediğini belirtirken 3’te 1’inden fazlası da denemeye açık olduğunu söylüyor. Kadınların böyle bir deneyime daha açık olduğu bulgulanırken (%39) yaklaşık %25’i zaten “vegan peynir” tüketmiş/tüketmekte olan milenyum kuşağı ise bu tür bir denemeye en açık olan yaş grubu olarak öne çıkmakta.

Yararlanılan kaynak:
Non-Dairy Sales 3 Times Bigger Than Dairy Sales At Whole Foods Market In 2019
http://bit.ly/2pRUx5e

Süt ürünlerine vegan alternatiflerin satışı Birleşik Krallık’ta 2019’da 3 kat daha büyük yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Ya da halen bilmedikleriniz söz konusu olabilir mi? Bu konuda yardımcı olmak isteriz:

1- Dişi hayvanlar süt üretebilmeleri için yapay dölleme adı verilen bir yöntemle (tecavüzle) gebe bırakılır.

2- Bir hayvanın süt üretmeyi sürdürebilmesi için tecavüz ve gebelikler gebe kalamayacağı (sonuç olarak süt veremeyeceği) noktaya varılana dek sütü kesildikçe (sürekli olarak) tekrarlanır.

3- Dişi hayvanların daha fazla miktarda süt sağlayabilmesi için beslenmeleri hayvanın sağlığına zarar verecek biçimde doğal olmayan yöntemlerle düzenlenir.

4- Doğum yapan hayvanlar sütleri insanlara sağlanmak üzere yavrularından zorla ayrılır.

5- Yeni doğan bir yavru “cinsiyeti erkek olması halinde” ölüme terk edilir ya da endüstriyel amaçlarla başka bir erken ölüm biçimi belirlenir.

6- Süt veren (vermeye zorlanan) dişi hayvanlar endüstriyel hayvan çiftliklerinde sürekli olarak fiziksel ve duygusal şiddete maruz kalır.

7- Dişi hayvanların zorla ve aşırı miktarda üretmeleri sağlanan sütlerine el koyma şeklinde gerçekleşen sömürü süreci yaşamları boyu devam eder.

8- Dişi hayvanlar süt vermek üzere hayvan çiftliklerinde özgürlükleri kısıtlanmış bir biçimde kontrol altında tutulur. Bu hapsedilme ve kölelik ancak ve sadece içinde tutuldukları kötü şartlar ve kendilerine uygulanan şiddet yüzünden erken ölmeleri (cinayet) veya süt veremeyecek duruma gelmeleri (bedenlerinin iflas etmesi) sebebiyle kesilmeleri sonucunda ölmeleri (cinayet) ile son bulur. Ortalama 10-20 yıl yaşaması gereken bu hayvanların son durakları bahse konu koşullarda ortalama 4 yıl yaşadıktan sonra mezbaha olmaktadır.

Bunları bilmiyor, unutuyor ya da sizi süt ürünleri tüketiminden uzaklaştıracak ölçüde dikkate almıyorsanız kandırılıyor (veya kendinizi kandırıyor) olmanız kuvvetle muhtemel.

Hatırlayalım, hatırlatalım:

Sizi kandırıyorlar… Hayvansal süt kölelik ve ölümdür.

#HayvansalSütZulümdür

“Dünya Süt ve Süt Ürünleri Zirvesi”ni kınıyoruz! yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

“Romatoid artrit -eklem iltihabı- hastalığının belirtilerini azaltmak için ilk yapılması gereken süt içmekten kaçınmak. İlk olarak yapılması gerekenin süt içmemek olması biraz garip gelebilir, ancak süt kullanmayı bırakmadan öğrettiğim hiçbir şey başarılı olamaz. Süt, kıymetli vücutlarınıza soktuğunuz, alerjiye en çok neden olan, bağırsaklara zarar veren ve asit oluşumuna neden olan şeydir.
Çoğu Batılı kişi süt içmeyi sever çünkü aklımızda süt ile ilgili oldukça olumlu çağrışımlar vardır. Bizim için sağlıklı olduğunu düşünürüz. Aynı zamanda süt içmenin doğal bir şey olduğunu, kemiklerimizi güçlendirdiğine inanırız. Çoğu kişi tadının güzel olduğunu da iddia edebilir. Çok az sayıda kişi mandıra ürünlerini eleştirir ve bu ürünlerin tüketebileceğiniz en kötü ürünler olduğunu söylerler. Bu eleştirileri duymuyor olma nedeniniz ise bu iddiaların para kazandırmıyor oluşudur. Mandıra ürünleri tüketmemenizi söyleyerek para kazanan kimseyi tanıyor musunuz?Hiç kimse. Ayrıca, süt ürünlerini tüketmekten hoşlanan bu kadar kişi varken eleştirilerini kim duymak ister ki? Kesinlikle bir kez daha ebeveynlerin mandıra ürünlerini kullanmayı bırakamayacaklarını çünkü “eğer süt ve dondurma olmazsa çocuklarımıza ne verebiliriz ki?” dediklerini duymak istemiyorum.
Öbür taraftan, mandıra ürünlerinin siz için yararlı olduğunu söyleyerek para kazanan kim var? Sizin ve çocuklarınız mümkün olduğu kadar çok bu ürünleri tüketmeniz konusunda ısrarcı olan dünya çapında milyar dolarlık endüstriler. Eğer bu ürünleri tüketiyorsanız, sağlığınıza veda etme zamanı.

Uzmanlar Ne Diyor?
Doktor Neal Barnard’a göre “Kazein -sütte bulunan protein maddesi- kemik iltihabı ve eklem ağrılarını tetikleyicidir. İnsanlar mandıra ürünleri tüketmeyi bıraktıklarında bu ağrıların da ortadan kalktığını fark ediyorlar.” [1]
‘Vejetaryen ve Vegan Beslenme’ kitabında yazar G. Eisman, “Romatoid artrit, osteoartritten daha şiddetlidir… Çünkü bu tip eklem ağrıları gıda alerjisi ya da diyet değişikliğinin bir belirtisi olabilir. Mandıra ürünleri, bilinen en alerjik gıdalar arasındadır ve bu ağrılara neden olan etkenlere adaydır.” demiştir. [2]
‘Süte Hayır’ kitabında Daniel Twogood, D.C“ Romatoid artrit gibi sistematik eklem iltihaplanmalarına neden olan şey beslenme sonucu kan yoluyla oraya ulaşır. Tüm eklemlerin dahil olduğu durumlarda, bu fiziksel değil, kimyasaldır. Genellikle de kazeindir. (Süt proteinin yüzde sekseni kazeindir.) Bir defasında Bob adında 65 yaşında bir adam, boyun tutulması ve baş ağrısı şikayetleriyle gelmişti. Ellerinde de tutulma ve ağrı vardı. Bob, golf oynamak için yaşardı. Ona tüm süt ve mandıra ürünlerini tüketmeyi bırakmasını tavsiye ettim. Bıraktığından beri de, tutulma ya da baş ağrısı çekmiyor, ellerindeki ağrıda kayboldu. 42 yaşındaki Joy, mandıra ürünlerini kullanmayı bıraktıktan sonra dizlerindeki ağrının kesildiğini fark etti. Bir keresinde, bir bardak süt içtikten 20 dakika sonra dizleri şişmişti.” [3]

Peki bilimsel çalışmalara göre romatoid artrit ve mandıra ürünleri arasında nasıl bir ilişki var?
Bilimsel Çalışmalara Gösteriyor ki;
• 11 yıldır romatoid artrit olan 38 yaşındaki bir kadın hasta, mandıra ürünlerini tüketmeyi bıraktıktan sonra hastalığının geçtiğini ve hareket kabiliyetini geri kazandığını fark etti. 20’li yaşlarından itibaren peynir çeşitlerine büyük ilgi gösteren bu hasta günde 0.4 kg peynir tüketiyordu. Alerji ve diyare belirtileri olmamasına rağmen hasta, süt, peynir ve tereyağını tüketmemeyi kabul etti. Araştırmaya göre “Yeni diyetine başladıktan üç hafta sonra hasta kendini daha iyi hissetmeye başladı, sinoviti ve sabahları kalktığında olan tutukluk azaldı.” Hasta devam eden aylarda da muayene edilmeye devam edildi ve bir süre sonunda sabah tutukluğu tamamen geçti, sinoviti ise neredeyse bitti… Bu gelişmeler korundu, hastanın farkında olmadan mandıra ürünleri tükettiği zamanlarda ise hastalık belirtileri 12 saat içinde kendini gösterdi. [4]
• Serolojik reaksiyon göstermeyen romatoid artrit hastalarıyla yapılan bir deneyde hastaların mandıra ürünü tüketimleri tamamen ortadan kaldırılmıştır. 15 hastadan 7’sinin hastalıklarında gerileme görülmüştür. [5]
• Denek hayvanları üzerinde yapılan bir karşılaştırmada iltihap arttıran inek sütü, yumurta proteini ve soya sütü kullanılmıştır. 12 haftalık ineğin sütü ile beslenenlerde eklem lezyonu görülme olasılığı en yüksektir. Yumurta proteini inek sütüne göre daha az iltihap arttırıcı özellikte bulunurken, soya sütü herhangi bir artışa neden olmamıştır. [6]

Süt Neden Romatoid Artrit İçin Kötü?
• Süt, bağırsak florasına zarar vererek kötü bakterileri arttırmakta ve bağırsak florasının dengesini bozmaktadır.
• Popüler inanışın aksine, mandıra ürünleri tüketmenin kırık riskini azalltığı kanıtlanmamıştır. Afrika ve Asya gibi mandıra ürünleri ve kalsiyum tüketiminin en düşük olduğu yerlerde osteoporoz da en düşük seviyededir. Bunu takiben, mandıra ürünlerinin tüketiminin yüksek olduğu ülkelerde osteoartrit görülme oranı da yüksektir. Colin Campbell tarafından yazılan “Çin Hakkında Çalışma”da da bu konu hakkında bulgular paylaşılıyor. Dr. Hiromi Shinya tarafından kaleme alınan “Enzim Faktörü” kitabında süt içmenin vücudun kalsiyum seviyesi üzerinde yaptığı etki anlatılmakta. Süt içtiğinizde, kanınızdaki kalsiyum seviyesi aniden normalin 9-10mg üzerinde çıkıyor. İlk bakışta kalsiyum seviyeniz artmış görünse de, vücudunuz bu kalsiyum seviyesini düşürmek için kalsiyumu böbreklerden geçirerek idrar olarak atıyor. Şaşırtıcı olan ise, en sonunda vücudunuzdaki kalsiyum seviyesini düşürmüş oluyorsunuz. [7]
• Mandıra ürünleri, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, obezite, diyabet ve bazı kanser tipleriyle ilişkili. Bu ürünler lif ve karmaşık karbonhidratlara sahip değiller, ama tamamıyla doymuş yağ ve kolesterol içeriyorlar.
• Dünya nüfusunun yüzde 50’sinin laktoz toleransı yok. Genetik olarak süt ve diğer mandıra ürünlerini düzgün bir şekilde sindiremiyorlar. Sizce bu, bu ürünlerin insanlar için olmadığı konusunda bize verilmiş bir işaret değil midir?
• İnsanlar sütten kesildikten sonra da süt içmeye devam eden tek hayvandır. Daha garip olan ise, insanlar başka bir hayvanın laktasyon suyunu içen tek canlıdır!
• Mandıra ürünlerine çoğu zaman kan, böcek ilacı, hormon ve antibiyotikler bulaşmış olur.

Dondurma ise hepsinin içinde en kötüsüdür. Bazı dondurmalarda kullanılan yağ, mezbahalardaki artıklardan temin edilmektedir. Pişmiş iç yağlar ticari olarak üretilen dondurmalarda kullanılır. Nature Path dergisine göre, ‘Amerika’da perakende satış mağazalarında satışı yapılan ürünlerin üreticileri yasalara göre kullandıkları katkı maddelerini belirtmek zorunda değiller.’ Sonuç olarak bugün, çoğu dondurma başından sonuna kadar sentetiktir. İçinde kimyasal katkı maddeleri kullanılmamış ‘gerçek’ dondurma bulsanız bile, yine de hayvanların sütünde elde edilen bir yağı, sindirim sisteminize zarar verecek bir şeyi vücudunuza sokuyorsunuz. Literatür çalışmasında da gösterdiğimiz gibi, aynı zamanda bağışıklık sisteminize de zarar vermiş oluyorsunuz.

Peki Süt Yerine Ne İçmelisiniz?
Badem sütü ve soya sütü elbette inek sütünden iyidir, ancak ikisi de yüksek oranda yağ içerir ve romatid artrit hastası olan kişilere yararlı değildir. Romatid artrit hastası olan kişiler sağlıklarına önem vermeli ve birkaç hafta süreyle sadece su içerek durumlarındaki gelişmeyi takip etmelidirler. 116 yaşında vefat eden Dünya’nın en yaşlı ikinci kadının sağlık konusunda püf noktası ‘suyu tek içeceğiniz yapın’ idi. İkimiz de aynı düşünceyi paylaşıyoruz.

TVD 2014, Çeviri: Merve Çardak (TVD)
Kaynaklar:
Clint Padisson – rheumatoidarthritisprogram.com
[1] Neal Barnard, M.D. http://yummyplants.com/vegan-nutrition/vegan-health-tips/dr-neal-barnard-discusses-benefits-of-vegan-diet/
[2] ‘Vejetaryen ve Vegan Beslenme’, G. Eisman
[3] ‘Süte Hayır’, Daniel Twogood
[4] ‘Rheumatoid Arthritis and Food: A Case Study’ BMJ 282:2027, 1981
[5] Isr J Med Sci 21:532, 1985
[6] Int Arch Allergy Appl Immunol 80:192, 1986
[7] ‘Enzim Faktörü’, Dr Hiromi Shinya

<!–:tr–>Eklem İltihabı ve Süt mü?<!–:–> yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.