6,5 milyondan fazla nüfusuyla ABD’nin en büyük sığır yetiştiriciliği eyaletlerinden biri olan Kansas’ta geçtiğimiz hafta meydana gelen aşırı sıcaklar, eyaletteki ineklerin ve boğaların ölümüne sebep oldu. En az 2 bin sığır, aniden 40 °C’nin üzerine çıkan sıcak hava dalgasına alışamadığı için ısı stresinden yaşamını yitirdi.

Eyaletteki çiftçiler, mezbahalara nakledilmeden önce ölen hayvanlar üzerinden artık kâr edemeyecekleri için üzgün.

Haber, The Guardian gazetesi tarafından yürütülen araştırmanın hemen ardından ortaya çıktı. Son yapılan araştırmaya göre, bazıları aşırı ısınmadan olmak üzere ABD’de insan tüketimi için yetiştirilen 20 milyondan fazla hayvan yorgunluk, hastalık, açlık, susuzluk ve travma gibi sebeplerden mezbahada ölüme gönderilmeden çok önce yaşamını yitiriyor.

Sıcak hava dalgasında yıllara göre artış yaşamı tehdit ediyor

ABD Çevre Koruma Ajansı’na (EPA) göre, ABD’deki ısı dalgaları 1960’lardan bu yana 40 yılda sıklık, süre ve yoğunluk bakımından istikrarlı bir şekilde arttı.

Ajans, yıllık sıcak hava dalgası sayısının 1960’larda 2’den 2010’larda 6’ya yükseldiğini belirtiyor. 1960’larda sıcak hava dalgası mevsimi yaklaşık 20 gün sürerken, 2010’larda ortalama 70 güne ulaşmış durumda.

ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), geçtiğimiz hafta Körfez kıyılarının bazı kısımlarında aşırı sıcaklığın ortabatıda bölgesindeki Great Lakes’e yayılacağını tahmin etmiş ve 100 milyondan fazla Amerikalı’ya evlerine kalmalarını tavsiye etmişti.

Ani değişimler, adaptasyon sorunu ve ısı stresi

Kansas Hayvancılık Derneği sözcüsü Scarlett Hagins, daha önce Reuters’e verdiği demeçte, batı Kansas’ta 11-12 Haziran hafta sonu boyunca sıcaklıklar ve nemin artması ve soğutucu rüzgarların olmaması nedeniyle sığırların ısı stresi yaşamaya başladığını söyledi.

“Hayvanlar ani değişime uyum sağlayamadı”, diye ekledi.

Üniversitenin devlet kurumlarıyla bilim odaklı ortaklığı olan University of Minnesota Extension, ısı stresini şu şekilde açıkladı: “İnekler solunum, terleme ve hava üfleme yoluyla kolayca kurtulabileceklerinden daha fazla ısı üretip emdiğinde ısı stresi ortaya çıkıyor.” Bu da hayvanlarda hastalık insidansına ve daha yüksek ölüm oranına neden olabiliyor.

University of Minnesota Extension’a göre sığırlar %50 nem ile 22 santigrat derece civarında ısı stresi yaşamaya başlayabilir. Kansas Eyalet Üniversitesi’nden alınan geçmiş hava durumu verileri, Kansas’ın farklı bölgelerinin 11, 12 ve 13 Haziran boyunca 37 santigrat derecenin üzerinde Fahrenheit sıcaklık kaydettiğini gösteriyor.

Kansas Hayvancılık Derneği tarafından Facebook’ta yayınlanan bir mesajda, sıcaklıkların yüksek kalması nedeniyle sığırların gece saatlerinde kendilerini soğutamadığını söylüyor.

Reuters tarafından temasa geçilen Kansas Eyalet Üniversitesi Hava Veri Kütüphanesi sözcüsü, Grant Kansas Mesonet meteoroloji istasyonundan alınan verileri örnek olarak gösterdi: Güneybatı Kansas’taki bu konumda, gecelik minimum sıcaklıklar şimdiye kadar Haziran 2022’de Haziran 2021’dekinden daha yüksekti ve 2021’de bazı günlük en yüksek sıcaklıklar çok daha yüksekken, 2021’deki en düşük sıcaklıklar daha soğuktu.

Dahası, “tüm bu unsurlar 2021’de daha uzun süreye yayılırken, 2022’de çok daha kısa süre içinde birbirini takip eden günlerde gerçekleşti.” 

Hayvan üretimi ve tüketimine son!

PETA gibi kuruluşlar hayvan kaynaklı beslenme biçimine son verilmesi çağrısında bulunarak gıda sisteminin değişmesi için adım atılmasını istiyor.

“Kışın Nebraska, Güney Dakota ve Wyoming gibi eyaletlerde sığırlar donarak ölürken yaz aylarında, Kansas ve Texas gibi eyaletlerde aşırı sıcaktan ölüyorlar” diye açıklama yapan PETA, hayvanların ölümden önce yaşadığı süreci şu şekilde aktarıyor: “Yaklaşık bir yıl boyunca aşırı sert hava koşullarına maruz bırakılan inekler, zamanı geldiğinde bir müzayede alanına gönderiliyor ve ardından kilometrelerce uzaklıktaki devasa besi alanlarına naklediliyor. Transferler ve binlercesinin bir arada tutulduğu, kalabalık, sıkışık, dışkı ve çamurla sıvanmış bu alanlar, birçoğunun ya vardıklarında hastalanmasına ya da vardıktan kısa süre sonra ölmesine sebep oluyor.”

Hayvanlar, aşırı sıcaklık ve iklim krizi

İneklerin ölüm haberleri, iklim krizi kaynaklı aşırı hava olaylarının daha yaygın hale gelmesiyle birlikte hayvanların bu değişimle başa çıkmakta zorlandığını gösteriyor. Bu kayıplar ilk kez gerçekleşmiyor.

• Mart ortasında başlayan ve gittikçe artan aşırı sıcaklar ve kuraklık, Pakistan’da yüzlerce hayvanın Mayıs ayında ölümüne sebep oldu. Yerel yönetimler 50 hayvanın öldüğünü söylese de basın 200 hayvanın yaşamını yitirdiğini belirtiyor. Germanwatch tarafından 2021 yılında yapılan bir araştırmaya göre Pakistan, dünyanın toplam sera gazı emisyonlarına yüzde 1’den daha az katkıda bulunmasına rağmen ülke, aşırı hava değişimlerinden en çok etkilenen ülkeler listesinde sekizinci sırada yer alıyor.
• Arjantin’de sıcaklığın 45 °C’ye ulaştığı günlerde, sıcak hava dalgası sebebiyle 3 milyon 400 bin tavuk hayatını kaybetti. Bazı çiftliklerde ölüm oranlarının yüzde 40’a ulaştığını belirten raporlar yayımlandı.
• Ocak 2022’de Uruguay’da 400 bin tavuk ısı stresi sebebiyle nefessiz kaldı ve hayatını kaybetti. Basında çıkan haberlerde ilk kez aşırı sıcaklar sebebiyle toplu ölüm vakasının yaşandığı belirtildi.
• İklim değişikliğinin etkileri denizlerde de hissediliyor. Geçen yıl midye, salyangoz ve istiridye dahil olmak üzere Kanada’da bir milyardan fazla deniz canlısı sıcak hava dalgası sebebiyle yaşamını yitirdi. Deniz biyoloğu Christoper Harley The Guardian’a yaptığı açıklamada, iklim krizinin hayvanlar üzerindeki olumsuz etkisine değinerek, “Pek çok tür değişimin hızına ayak uyduramayacak. Ekosistemler, tahmin edilmesi gerçekten zor olan şekillerde değişecek. Kritik eşiğin ne olduğunu bilmiyoruz,” dedi.

Son yıllarda yapılan araştırmalara göre, tüm bu iklim anomalilerinin sebebi büyük ölçüde, CO2 ve metan üreten sığırları üretip besleyen ve ormansızlaşmaya sebep olan hayvancılık ve yem sektörü ile hayvan tüketimi.

Kaynak: The Guardian, Plantbased News, Vegan FTA, Reuters

Aşırı sıcaklar sebebiyle 2 bin sığır hayatını kaybetti yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu çekimlerde gördüğünüz hiçbir sığır bugün hayatta değil. Ne açlık ve susuzluktan ölüme terk edilen o buzağı, ne geçici süreyle mola yerinde nefeslenen o boğa, ne de kamyon demirleri arasındaki daracık boşluktan ağacın yapraklarına erişmeye çalışan o inek… Hiçbiri yaşamıyor.

İnsanlara güvenerek, kandırılarak ve zorlanarak acı içinde öldüler. Çünkü hepsi “et” haline getirilmek üzere, AB ülkelerinde başlayan ve Türkiye’de son bulan upuzun ve zorlu bir yolculuğun ardından, bilinçleri hâlâ yerindeyken kafalarına tabanca sıkılmak veya boğazları defalarca kesilmek suretiyle öldürüldü.

We Animals Media Kurucusu ve Direktörü Jo-Anne McArthur, dünyanın farklı bölgelerinde farklı alanlardaki hayvan istismarını görüntülediği gibi, bu kez de bir hafta boyunca Eyes On Animals ekibiyle beraber, Türkiye-Bulgaristan sınırında Belçika’dan kamyonlarla getirilen sığırların trajedisine tanıklık etti. Hareket bile edemeyecekleri daracık alanlara doluşturulan, sıcak ve susuzluktan kavrulan hayvanların bölgedeki bir mezbahada son bulan yaşamlarını, kısa belgesel niteliğindeki Hayvan Taşımacılığı (Moving Animals) ile gözler önüne serdi.

“Özel ve değerli olduklarını görecek o kişiyi bekliyorlar”

Aslında bu süreç, uluslararası canlı hayvan ticaretinin rutin işkencelerinden yalnızca biri. Hatta “çiftlik hayvanı” olarak tanımlandığı için birey olarak bile görülmeyen hayvanlara, doğumdan ölüme kadar yaşatılan acılardan sadece bir kısmı.

Jo-Anne, yönetmen Miguel Endara ile yaptığı sohbetler sırasında, inek ve boğaların son ana kadar insana ne kadar güvendiğini, dünyaya geldikleri andan itibaren kendilerini savunmaktan ne kadar aciz bırakıldıklarını, kısacık yaşamlarının hiçbir döneminde onlara başka bir şans verilmediğini ve en ufak bir özerklik tanınmadığını anlatıyor.

Oysa onlar, “özel olduklarını görebilecek bir kişiyi, onların içindeki güzelliğin ve hayatın değerli olduğunu görebilecek o kişiyi” bekliyorlar.

Filmde hayvanların kendisini değil, hayvanlar için fotoğraf çekmenin ne denli zor olduğunu söyleyen Jo-Anne hayvan fotomuhabirliğinin, acıları görünmeyen “diğer” insan dışı hayvanları görünür kılma açısından son derece önemli bir rol üstlendiğini vurguluyor: “Elimizde yaban hayatının muhteşem dünyasına dair yeterince fotoğraf var. Artık diğer hayvanların yaşadığı acı gerçekleri gösterme zamanı geldi.”

“Moving Animals” adıyla 29 Ocak’ta internette ilk gösterimi yapılan kısa filmin Türkçe altyazısını, We Animals Media ekibiyle irtibat halinde ve İpek Zeynep Kadıoğlu’nun çeviri desteğiyle hazırladık. Filmin sonlarına doğru mezbahada çekilen kısımları tetikleyici şiddet görüntüleri içerdiğinden, “hassas içerik” uyarı notunu özellikle paylaşmak isteriz.

Uluslararası canlı hayvan taşımacılığı ve ticareti yasaklanmalıdır

Deniz ve kara yoluyla kilometrelerce yol kat eden milyonlarca sığır ve koyun, sonu kesimhanelerde son bulan bu yolculuklar sırasında hastalık, açlık ve susuzlukla boğuşuyor; korkunç koşullarda bir ülkeden diğerine taşınıyor. Zorunlu ve keyfi molalar sırasında kamyon ve tırlarda, aşırı sıcak ve soğuklarda bekletilen hayvanlar, araçlardan indirilirken de darp ve elektroşok gibi şiddet fiilerine maruz bırakılıyor.

Türkiye ve dünyadan hayvan hakları savunucuları hayvancılık, et, süt ve yumurta endüstrilerinin devamı niteliğinde hayvan hakları ihlallerinin bir başka ayağı olan canlı hayvan ticaretinin dünya çapında yasaklanması için son 10 yıldır hükümetlere çağrı yapıyor.

TBMM’de geçtiğimiz yıl farklı siyasi partilerin soru önergelerine de konu olan canlı hayvan ticareti, 2021’in ilk çeyreğinde Meclis gündemine getirileceği söylenen Hayvan Hakları Yasası’nda yasak getirilmesi gereken uygulamalardan biri olarak da Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi’ni oluşturan hak savunucularının talepleri arasında yer alıyor.

İzlemek, insan dışı hayvanlarla ilişkimizi sorgulamak, değişmek ve hayvanları köle addeden bu mevcut sistemi Jo-Anne McArthur’un sözleriyle “iyilik ve nezaketle” değiştirmek için, sınırda çekilen diğer fotoğraf ve videoları galeriden görebilir ve videoyu çevrenizle paylaşabilirsiniz.

Filmin orijinalini aşağıdaki platformlarda bulabilirsiniz. Kapak fotoğrafı dahil olmak üzere galerideki tüm fotoğraflar Jo-Anne McArthur tarafından çekilmiş ve We Animals Media arşivinden alınmıştır.

Web

YouTube 

Facebook

Instagram

Twitter 

LinkedIn 

We Animals Media’nın yeni kısa filmi: Hayvan Taşımacılığı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İnsan faaliyetleri sonucu gezegenin kısa sürede bu denli yıkıcı ve büyük çapta dönüşümü, Antroposen adı verilen İnsan Çağı’nın çoktan başladığının habercisi. Bilim insanlarına göre bunun işaretlerinden biri de artık sokaklarda ve şehirlerin çöp alanlarında fosilleşmiş olan evcilleştirilmiş tavukların kemikleri. 

Bugün yeryüzündeki kuşların %70’i tavuk ve diğer “kümes hayvanları”ndan meydana gelirken yalnızca %30’u yabani kuşlardan oluşuyor. 

İnsanın da dahil olduğu memeli hayvanlar söz konusu olduğunda veriler çok daha keskin: Dünya çapında tüm memelilerin %60’ını artık, yüzyıllar boyu insan tarafından evcilleştirilmiş ve “besi ve çiftlik hayvanı” olarak mal statüsüne indirgenmiş olan sığır ve domuz gibi hayvanlar oluşturuyor. İnsanlar memeliler arasında %36’lık bir yer kaplarken, yaban hayvanlarının oranı yalnızca %4 ile sınırlı. 

Bu veriler, 2018 yılından. Gezegendeki biyokütle dağılımını ilk kez inceleyen bilim insanlarının Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan makalesinden.

2020, biyokütle ağırlığı açısından insandan üç kat daha fazla olan virüsler ile, en azından biriyle daha önce hiç deneyimlemediğimiz bir mücadele içinde geçti. Peki, aynı üretim ve tüketim mantığıyla gittiğimiz, aynı beşeri kibri taşıdığımız sürece 2021 ve sonrası nasıl geçecek?  

Kaynak: The Guardian  

İnsan Çağı’nda biyokütle dağılımı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçenlerde annesinden ayrılmış ve farklı padoğa alınmış bir oğlak videosuna denk geldim (video hemen altta) ve veteriner öğrencisi olarak konuya etik yönünden yaklaşıp açıklık getirmek istediğimden bir yazı hazırlama kararı aldım. 

Araştırmamın ana kaynağı ders notlarım ve Prof. Dr. Hasan Batmaz’ın Sığırlarda Sürü Sağlığı ve yönetimi kitabından oluşmaktadır. 

Videoda keçinin sahibi olan çiftçiye, yavrunun neden annesinden ayrı olduğu sorulduğunda çiftçi, büyük süt işletmelerinin elbette yapamayacağı açıklamayı yapıp tükettiği süt miktarının fazlalığından dolayı ayırdığını söyledi ve hepimizin yüzüne bu gerçeği bir kez daha çarptı.

Öncelikle süt verimi ve ıslahı konusuna değinmek istiyorum. Süt sığırcılığı bir sektör haline gelmeden önce inekler sadece yavrularına yetecek miktarda süt üretiyordu; ki bu günde (ineğin ırkına bağlı olmakla birlikte) 8-10 litre arasında değişmekteydi.

Hatta 1990’larda yerli ırkların Türkiye verim ortalaması 5-6 litre idi. Bugün ıslah çalışmalarıyla iyi kondisyonda ve kaliteli spermayla tohumlanmış Holstein ırkı bir inek günde tam 38 litre süt verebilecek kapasiteye getirilmiştir. 

Pratikte buzağının alması gereken süt miktarı canlı ağırlığının %10’udur. Yani 40 kg doğan bir buzağının başlangıç yemine başlayana kadar günde 4 litre süt içmesi yeterlidir. Geri kalan süt ise biz insanların tüketimi için piyasaya sürülmektedir.

Normal şartlarda bir buzağının sütten kesilme yaşı 2,5 – 3 ay iken kâr elde etmek amacıyla bu süre 8 hafta olarak belirlenmiştir. Ancak bazı işletmeler bu sınırı erkenden ve fazla miktarda başlangıç yemi kuru ot vs. vererek 3 – 4 haftaya kadar düşürmüşlerdir.

Normal şartlarda da doğumdan 4 gün sonra buzağının rumen, yani ana mide gelişimi için başlangıç yemi yemesi gerekmektedir. Ancak bu sütten kesme süresini bu kadar aşağıya çekmeyi kesinlikle gerektirmez. Tamamen ticari amaç güdülür.

Çiftliklerin süt içirmeyi minimumda tutup yem yedirmeye bu kadar istekli olmalarının ilk sebebi sütten kâr elde etmek. İkinci sebebi ise, buzağının sindirim sisteminin mümkün olduğunca çabuk gelişmesini sağlayarak hızlı kilo aldırmaktır.

Şimdi gelelim asıl konumuz olan yavrunun anneden ayrılmasına.

Baktığımızda annede fazladan onlarca litre süt var, buzağıya yem de veriliyor. Zaten bu şartlarda tüketebileceği süt miktarı canlı ağırlığının %10’undan fazla olamayacağı için neden buzağılar 8 hafta anneleriyle yaşamıyor da doğar doğmaz ayrılıyor? 

İşte yüzümüze tokat gibi çarpması gereken gerçek burada başlıyor: “Sütün indirilme mekanizması”.  

Bir ineği istediğiniz zaman sağamazsınız. Sağmak için öncelikle ineğin sütünü indirmesi gerekir. Bunu sağlayan ise yavrunun memeyi ağzına alıp emme refleksi sağlayarak memeyi uyarmasıdır. Sonrasında hipofiz bezinden salgılanan oksitosin hormonunun etkisiyle anne sütü indirir ve yavru sütü alır. Ancak işletmelerde bulunan binlerce baş inek için bu mümkün değildir.

Çalışanlar, yavrunun annesini emmesinin bitmesini bekleyemeyeceğinden (çünkü bu ticari olarak zaman ve süt kaybı demek) bu işi buzağılar yerine sağım makineleri yapar. 

Yani tamamen emzirme simülasyonu oluşturularak süt anneden alınır. Yavrunun bir kere bile annesini emmesine izin verilmez. Çünkü yavrunun emme refleksini bir kere hisseden anne, daha sonra yapay yöntemler kullanıldığında sütünü indirmez ve yavrusunu arar.

Bu durum tamamen hormonlarla alakalıdır. Yavrusunu emzirmiş bir anneyi makineye bağladığınızda istediğiniz oksitosin salınımını sağlayamazsınız ve sonucunda anne sütü indirmeyeceğinden sütü de alamazsınız. Çünkü anne makineyle değil, yavrusuyla arasında bir bağ kurmuş olacaktır. 

Peki yavruyu ayırdık ve nereye aldık hiç düşündünüz mü? Reklamlarda gördüğümüz o yeşil çayır ve meralar, mutlu zıplayan inekler ne kadar gerçek?

Ticari süt işletmelerinde erkek buzağıların bir değerinin olmadığını bilmeyen yoktur zaten; onlar kesimhaneye gidecektir.

Dişiler ise buzağı box’ları** denilen tek kişilik küçük bölmelere alınır ve önlerindeki kovadan yem yiyip biberondan süt içmek zorunda bırakılır. Anneleri de onları göremeyeceği bir alanda yüzlerce inekle beraber günde 3 defa sağıma gidip geldiği ve sürekli yem yemek zorunda olduğu bir bölmede ölene kadar kapalı tutulur (En modern ve hijyenik diye tabir edilen Rotary ve paralel sistemlerin görselleri aşağıdadır).

Şimdi bir daha düşünün.

Hayvanlar gerçekten bize hizmet için mi varlar? Fabrika gibi seri üretim yapmak onları hiç yormuyor mu? O sütte bizim de hakkımız var mı? Bir anneyi buzağısından tamamen damak zevkimiz için ayırmak ne kadar etik? Reklamlarda gördüğümüz mutlu inekler ne kadar gerçek? Süt mü içiyoruz, yoksa ineklerin stresini mi?

Sorgulayın…

Kapak fotoğrafı: Unparalleled Suffering Photography

(*) Zeynep Irmak Alpaslan, hayvansal süt sektörünün gizlenen gerçeklerini vegan bir veteriner hekim adayı ve aktivist olarak bizimle paylaşıyor. Irmak, 10 Temmuz’da ilk kez kendi Instagram hesabından paylaştığı yazısının tamamını ders kitaplarından ve ders notlarından derledi. Hayvansal süt endüstrisiyle ilgili teknik bilgiler için faydalandığı kaynak ise, Prof. Dr. Hasan Batmaz’ın “Sığırlarda Sürü Sağlığı ve Yönetimi” kitabı. 

(**) “Süt danası kreşi” olarak da geçen “veal crate”

TVD Not: Endüstrinin gerçeklerine dair bilgi, belge ve görseller için We Animals Media ve Sentient Media web sitelerini ziyaret edip hem fabrika çiftliklerinde hem de organik küçük üretim çiftliklerinde kapalı kapılar ardında neler yaşandığını görebilirsiniz.

Rotary süt sağım fotoğrafı: John Davis & aberdeennews

Paralel süt sağım fotoğrafı: Viva! & ScaryDairy

Süt endüstrisi gerçekleri yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Ancak bu kez de endüstriyel hayvancılıkta hayvanların yaşadıkları acı, korku ve stresi görenlerin ve bu bilinç seviyesine gelerek hayvanlar ile empati kurduğunu düşünen insanların çok büyük bir kısmı, satın alacakları et ve süt ürünlerinde “organik” veya “serbest gezen” etiketlerini arar oldu. Çünkü endüstriyel hayvancılıktaki insanlık dışı şartların organik çiftliklerde, köylerde olmadığına inandırıldılar.

Bugün insanların zihnindeki organik çiftlik ve köy imajı; mutlu çiftçilerin “serbest gezen” özgür ve mutlu ineklerle birlikte, kendilerini dört gözle bekleyen kalabalıklara süt ve peynir üretirken çekilen o reklam karelerinden oluşuyor.

Oysa gerçekler hiç de böyle değil…

Çoğu zaman “organik” ibaresi süt, yoğurt ve peynir paketlerinin üzerine yapıştırılıyor. Bu etiket yalnızca, bu ürünleri üreten ineklerin istisnasız “organik” gıda (örn. aslında inekler için pek de iyi olmayan ‘organik mısır’) ile beslendiğini gösteriyor. Dünya çapında organik çiftçilerin uyması gereken bazı kurallar arasında şunlar var: İneklerin otlaması için sınırsız alan sağlanması ve hasta olmaları halinde verilmesi gereken ilaçlar haricinde ineklere antibiyotik veya hormon verilmemesi, vb.

Dikkat ederseniz “organik” inekleri, süt endüstrisinin canice fillerinden ve acımasız uygulamalarından korumak için herhangi bir önlem veya yasaktan bahsedilmiyor.

Endüstriyel hayvancılığın perde arkasındaki sistematik işkence ve istismara karşı çıkanları hayvansal ürünleri tüketmeleri konusunda cezbetmeye devam eden “küçük aile çiftliği” pazarlama taktiğinde olduğu gibi, süt ürünleri üzerine yapıştırılan “organik” etiketi de, kötü kararlarımız konusunda bizi iyi hissettirmekten başka işe yaramıyor.

Neden olduğuna gelin beraber bakalım.

1. İneklerdeki meme iltihabı antibiyotik ile tedavi edilmez

Organik çiftliklerde süt üretmesi için yetiştirilen inekler (hayvancılık endüstrisinde bu ineklere “süt inekleri” veya “sütçü inek” deniyor) genellikle günde birkaç kez makineler ile sağılır ve doğal olarak ürettikleri süt miktarının yaklaşık 10 katı kadar süt temin etmeleri beklenir. İneklerin metabolizmalarını zorlayan bu uygulama, vücutlarını daha dirençsiz ve enfeksiyona daha açık hale getirir. Özellikle de sürekli sağım işlemi ve bakteriler yüzünden memelerinin çevresinde yaralar, kızarıklıklar oluşması ve memelerin zamanla sertleşmesi (körleşmesi) yangı ve ağrılara neden olur. Buna mastitis (mastit) denir.

Mastitis süt endüstrisinde sömürülen ineklerin ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alır.

İneklerdeki enfeksiyonlar çoğunlukla stafilokok bakterilerinin suşlarından kaynaklanır. Antibiyotik alternatifi olarak bilinen lodine ile tedavi edilmesi hayvanın sağlığını daha da kötü etkiler. Bazı durumlarda enfeksiyonların neden olduğu acı ve ağrıyı gidermek için antibiyotik kullanımı gereklidir. Fakat “organik” çiftçiler antibiyotik kullanmadıkları için, çoğu zaman hastalanan hayvanı “sürüden uzaklaştırıp üretim sürecinden çıkarmayı” tercih eder. Uzaklaştırma ve çıkarma, daha somut ve net bir tabir ile mezbahaya ve ölüme gönderilme anlamına gelir.

Mastitis inekler için son derece ıstıraplı bir hastalık olmasının yanı sıra, bu olguların çoğu belirti göstermeden gizli seyreder. Hasta bir inekten sağılan süte de iltihap karışır.

2. İnekler cinsel şiddete maruz bırakılır, doğumdan birkaç dakika sonra yavrular annelerinden zorla ayrılır

Fabrika tipi hayvancılık sistemlerinde olduğu gibi organik çiftliklerde sütü için sömürülen inekler de, mezbahada sonlandırılacak hayatları boyunca sürekli yeni doğmuş bebeklerini kaybetmenin duygusal yüküne ve stresine maruz bırakılırlar. Organik süt çiftliklerinin tek bir amacı vardır: Milyonlarca insanın tüketimi için süt üretip satmak. Yani bir annenin önce yavrusuna, sonra da yavrusu için ürettiği süte el koymak.

Sırf bu yüzden süt endüstrisinde makine gibi çalıştırılan inekler her yıl
rızaları dışında yapay yollarla döllenir ve hayatları boyunca durmaksızın gebeliğe zorlanır. “Suni tohumlama” denilen bu yöntemde işlemi yapacak kişi kolunun tamamını ineğin rektumuna sokar ve boğadan elektro ejakülasyon yöntemiyle alınan sperm ineğin rahmine bir çubuk aracılığıyla bırakılır.

Doğumdan hemen sonra yavru, kendi doğal hakkı olmasına rağmen, işletmelere “kâr sağlayan değerli sütü” tüketmesin diye hızla anneden uzaklaştırılır.

3. İnekler ailelerinden ve arkadaşlarından uzak kaldıklarında veya ayrıldıklarında strese girerler 

Anneler yavrularından zorla ayrıldıklarında çok belirgin bir şekilde stres belirtileri gösterirler. Feryat edercesine uzun süreli böğürme, karanlık köşelere saklanma ve yeme içmeden kesilme, yavrusundan koparılan ineklerin yaygın olarak verdiği tepkiler.

İneklerin duyarlılığını ortaya koyan sayısız bilimsel araştırma, tıpkı bizim gibi karmaşık duygulara sahip olduklarını ve bu duyguları davranış ve sesleriyle ifade edebildiklerini gösteriyor. İnekler aile bireylerinden veya anlaştıkları arkadaşlarından ayrıldıklarında, stres hormonu olan kortizol seviyelerinde ve kalp atış hızlarında ani artış oluyor.

Stres yaşayan inekler daha az süt ürettiği için, verim almak isteyen organik çiftçiler hayvanın üzerindeki fiziksel ve psikolojik baskıyı artıran uygulamalara yönelirler.

Elbette bu süreçte travma yaşayan yalnızca inekler değil. Doğumdan dakikalar sonra annesinden uzaklaştırılan yavrular da duygusal ve fiziksel olarak acı çeker. Dişi buzağılar da anneleriyle aynı kaderi yaşamaya zorlanarak hayatlarını “damızlık” olarak süt sağım makinelerine bağlı şekilde geçirir.

Erkek buzağılar ise süt tüketen pek çok kişi tarafından bilinmeyen bir işkenceye maruz kalırlar. Doğumdan kısa süre sonra annelerinden zorla alınan erkek buzağılar, neredeyse hiçbir hareket özgürlüğü sağlamayan daracık metal, ahşap veya plastik kafeslere yerleştirilip boyunlarından zincirlenirler. “Süt danası kreşi” (veal crate) adı verilen bu sistemde yavrulara demir yüklü sıvılar içirilir. Yaklaşık 16 haftalık olduklarında ise mezbahada kesime gönderilirler. Anne şefkati ve ilgisinden uzak kalan kısacık hayatları acı içinde son bulur.

4. Hijyenik olmayan kalabalık ortamlarda tutulurlar

Organik süt çiftliği dendiğinde pek çok kişinin aklına ineklerin özgürce otladığı ve gezdiği bir sistem geliyor. Fakat gerçekler bu reklam imajından çok farklı. Organik çiftliklerde sömürülen ineklerin çoğu çok pis kulübelerde, kendi dışkıları içinde son derece olumsuz şartlarda yaşamaya zorlanıyor. 

5. Besi üniteleri ve kesim öncesi korku içinde ölümü beklerler

Yaklaşık dört yıl süren daimi gebelik ve süt sağım işkencesinin ardından inekler kilo almaları ve yağlanmaları için besi ünitelerine gönderilir. Bu besi yerleri genellikle endüstriyel hayvancılık tesisleridir. Buralarda “organik ineklere” organik besinler yedirilirken, diğer binlerce inek sıradan yemlerle beslenir.  

Organik süt çiftliklerinden getirilen inekler kesilmek için uygun kiloya ulaştıklarında, diğer ineklerle aynı mezbahalarda ölüm sırasının kendilerine gelmesini bekler. Yaşamlarının son dakikaları, tıpkı fabrikalarda yetiştirilen diğer inekler gibi korku ve ıstırap içinde geçer. Bazı ülkelerde “acısız kesim” adıyla ileri sürülen ve ulusal mevzuatta yer alan öldürme biçiminin hiçbir “insani” ve zararsız tarafı yoktur. 

Kötünün iyisi, iyi demek değil

“Mutlu inekler” imajı yaratarak hayvan sömürüsü üzerinden kâr eden organik süt çiftlikleri de, endüstriyel süt üretim fabrikaları kadar zulüm içeriyor. Organik çiftliklerde hormon ve antibiyotik kullanımı yok belki ama hayvan sömürüsü ve hayvan istismarının gizlenen gerçekleri var. 

Eğer gerçekten ineklerin mutlu olmasını istiyorsanız süt ve süt ürünlerini hayatınızdan çıkarın. Acı, korku, şefkat ve koruma gibi pek çok duyguyu hissedebilen bu hayvanlara yapılan zulme destek olmayın.

(*) We Animals Media‘dan Jo-Anne McArthur’un fotoğrafları, İspanya ve Kanada’daki “organik” süt çiftliklerinde çekilmiştir.

Kaynaklar: OneGreenPlanet, Chicago Tribune, ichoosevegan, Hayvancılık Akademisi

Organik süt çiftliklerindeki inekler özgür ve mutlu değil yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

ABD merkezli hayvan kurtarma örgütü Farm Sanctuary, yakın zamanda paylaştığı bir videoyla, 4-5 aylıkken ölümden kaçarak hayatını kurtarmayı başaran inek Finn’in öyküsünü paylaştı.

Videoya eklenen güvenlik kameralarından Finn’in bir ay boyunca, bölgede yaşayanların arka bahçelerine girip çıktığı, haftalarca ormanda hayatta kaldığı görülüyor.

Adını Mark Twain’in “yaşama arzusuyla yanıp tutuşan, maceracı” edebi karakteri Huckleberry Finn’den alan Finn, şimdi Farm Sanctuary kurtarılmış hayvan çiftliğinde güvende. Artık öldürülme korkusunu hissetmeyeceği, insanlardan zarar görmeyeceği ve ömrünün sonuna kadar huzurlu olabileceği bir yerde yaşıyor. 

ABD’nin Connecticut eyaleti New Britain şehrinde gerçekleşen olay, mezbaha ve çiftliklerde öldürülmeyi bekleyen tüm hayvanlar için bir umut öyküsü olarak binlerce kez #MooBritain etiketiyle paylaşıldı.      

“İnekler ve diğer hayvanlar da tıpkı insanlar gibi… Hepimiz hayata bir kez geliyoruz ve hayatta kalma arzumuzla bu hayatı doyasıya yaşamak istiyoruz.” – Farm Sanctuary Ulusal Kurtarma Programı Direktörü Susie Coston

Finn’in ormanda özgürce dolaştığını gördükten sonra insanlardan zarar gelmemesi için Farm Sanctuary’ye haber veren hayvan hakları savunucusu Jennifer Wynn, kurtarma operasyonunun hayatındaki en ilham verici deneyimlerden biri olduğunu söylüyor: “Finn’in sonunda özgür olması her şeyden önemliydi. Fakat herkesin Finn’i yaşatmak için seferber olduğunu görmek bu süreçte şahit olduğum en anlamlı şeylerden biriydi. Hepimiz ortak bir amaç uğruna birleştik.” 

Kurtarma olayının bir başka umut verici boyutu daha ortaya çıktı: Arka bahçesinde Finn’in kısa süreli ziyaretine denk gelen New Britain sakinlerinden biri, Finn’in yaşam mücadelesine şahit olduktan sonra hayvan yemeyi bırakacağını aktardı.

Şimdi Finn’in öyküsünü izleyen herkesin, hayvanların tıpkı bizim gibi hissedebilir canlılar olduğunun, hayatta kalmak için uğraş verdiklerinin ve özgürce yaşama hakkına sahip olduklarının farkına varmasını umuyoruz.

Vegan bir yaşamı benimseyerek hayvanları sömüren bu sistemin bir parçası olmayı reddedebilir, mezbahalara veya hemen arka bahçemizde kesime gönderilecek hayvanları ve daha fazlasını ölümden kurtarabiliriz. 

Sığırlar aileleri ve arkadaşlarıyla çok güçlü bağlar kurabilen, son derece zengin duygusal altyapıları olan sosyal hayvanlar. Belki Finn kendi ailesine hiçbir zaman kavuşamayacak ama özgürlüğüne kavuştuğu bu korunaklı çiftlikte, Bonnie gibi ölümden kaçan veya mezbahadan kurtarılan diğer hayvanlarla birlikte yeni bir aile kurarak huzur bulacak.  

Kaynaklar: Vegan Life Mag, Farm Sanctuary

Ölümden kaçmayı başaran inek ormanda saklanarak hayatını kurtardı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Özellikle inekler insanlar, hayvanlar ve akranlarıyla çevrili sosyal çevreleriyle derin bağlar geliştirebilen, onlarla oyun oynayabilen, ölüm sonrası yas tutan ve hatta bazı bireylere kin güdebilen hayvanlar. 

Sweet Farm program direktörlerinden Carol Messina’ya göre sığırlar tıpkı insanlar gibi: Hem çok değişken hem de benzersizler: 

“Bazı inek ve boğalar diğerlerinden daha dost canlısı olabilirken, bazıları da daha içine kapanık olabiliyor. Çoğu sığır birbirlerine karşı daha sıcak davranırken insanlara daha temkinli yaklaşıyorlar. Bazıları da insanlarla sosyalleşmeye ve insanlar tarafından kaşınmaya bayılıyorlar. 

Tıpkı insanlar gibi onların da sosyal ihtiyaçları olduğunu görüyorum. Daha da önemlisi, arkadaşlarının ilgisine ve sosyal iletişime çok açıklar.

Her sürünün farklı bir dinamiği var. Bazıları belirli bireylerle gününü geçirmeyi tercih ederken, diğerleri başka bir türden hayvanı dahi sürüye dahil ederek onu tercih edebiliyorlar.”

En İyi Arkadaş

Dean Farm Trust’tan Sam Clews ise annelerinden ayrılan yavruların ağladığına şahit olduğunu söylüyor: 

“Etleri için yetiştirilmek üzere zorla annelerinden ayrılan yavrular, bize ilk geldiklerinde annelerini özledikleri için sürekli parmaklarımızı emiyorlardı. Annelerinin yanındaki gibi rahat ve huzurlu olmak için çabalıyorlardı. Yavruların hiçbiri arasında kan bağı olmasa da birbirleriyle çok iyi anlaşıyorlar. Hatta birbirlerini koruduklarına şahit oluyoruz.”

Carol Messina, “bütün sığırların günlerini beraber geçirmekten zevk aldıkları en yakın arkadaşlarının” olduğunu söylüyor: “Hatta aynı ortamda kalıyorlarsa, uykuda bile dip dibe kıvrılıp uykuya dalıyorlar. Bilimsel araştırmalar, sığırların en yakın arkadaşlarıyla beraberken daha az stresli olduklarını ve kalp atış hızının daha yavaş olduğunu gösteriyor.”

İngiltere’deki Channel 4 kanalında gösterilen “Meat the Family” (2020) adlı TV programında insanlar hayvanlarla önce vakit geçiriyor ve daha sonra onları ya kurtarmayı ya da mezbahaya göndermeyi seçiyor. Bir aile iki buzağıyla birarada yaşadıktan sonra hayvanları yiyemeyeceklerine karar veriyor. İsimleri Buttercup ve Clover olan iki buzağı artık Galler bölgesindeki Dean Farm Trust’ta özgür bir yaşam sürüyor.

Clews, “Buradaki tüm buzağılar iyi anlaşıyor ama Buttercup ve Clover arasında çok daha derin bir bağ var çünkü ikisi aynı anda kurtarıldı. Şimdi neredeyse birbirlerinden hiç ayrılmıyorlar ve bir arada olmaktan keyif alıyorlar.”

Bilimsel Araştırmalar: Aile Kavramı

Bu yılın başında Sydney Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada sığırların çıkardıkları sesler özel bir program kullanılarak incelendi. Özellikle Holstein-Friesian (siyah alaca) ineklerine odaklanan araştırmanın sonuçları ineklerin hayatları boyunca birbirleriyle kurdukları iletişimin ne denli güçlü olduğunu ortaya koydu. 

Scientific Reports’ta yayımlanan araştırmada 333 inek sesi kaydedildi. Bu sesler incelendiğinde, ineklerin olumlu ve olumsuz durumlara tepki verdiği, endişe, heyecan ve uyarılma tepkileri verdikleri anlaşıldı.

Araştırmada çıkan bir diğer sonuç da, ineklerin kendine özgü bir “möö” sesi olduğu ve bunu ömür boyu korudukları… 

Araştırmacılardan Alexandra Green, “Her birinin kendine özgü sesleri var. Sürüdeyken onları birebir görmesem bile hangisinin hangi sesi çıkardığını ayırt edebiliyorum.

İnekler topluluk halinde yaşayan, son derece sosyal hayvanlar. Bir açıdan kendi özgün varlıklarını hayatları boyunca korumaları ve bunu çıkardıkları seslerle ortaya koymaları gayet normal. Üstelik bu durum sadece anneden izleyip öğrendikleri dönemle de sınırlı değil. Bu araştırmayla ilk kez bu özelliğin varlığına dair kesin kanıt elde etmiş olduk.” 

İnekler ve Duygular

Carol Messina,“Pek çok hayvan türü için oyun, çoğu zaman genç bireylere özgüdür. Ama yetişkin sığırlara baktığımızda sadece eğlenmek için bile oyun oynayabildiklerini görüyoruz,” diyor. 

“Hayvanların duyguları olup olmadığı artık bireysel inanış ve görüşlere açık bir tartışma konusu değil; on yıllardır bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış bir gerçek.

Yavrusundan ayrılan bir annenin yavrusunun ardından feryat ettiğini duyan herkes anne ve bebek arasındaki bağı kolaylıkla algılayabilir; duyguların ve sevgi kavramının yalnızca insanlara özgü olmadığını görebilir.”

Hayvanlar ve Hissedebilirlik

Araştırma ineklerin, genellikle gelişmiş bilişsel altyapının göstergelerinden biri olan  neden-sonuç ilişkisini anlayabildiğini ortaya koydu. Bazı araştırmacılar aynı zamanda  ineklerin problem çözme becerilerinin olduğunu ve bunu eğlenceli zihinsel bir aktivite olarak gördüklerini kanıtladı. Görev tamamlandığında gösterdikleri heyecan tepkisinin bile insanlarla benzerlik gösterdiği ortaya kondu.

Carol Messina, “Sığırlarla az çok vakit geçirmiş bir kişi her birinin farklı tercihleri olduğunu kolaylıkla görebilir,” diyor: “Bu ister sevdikleri bir yemek, ister yakın arkadaşları olsun, her birinin beğenileri, sevmedikleri, ruh halleri ve sosyal bağları birbirinden farklı. Çiftçiler de hayvan hakları savunucuları da bunu bizzat görebiliyorlar.”

Daen Farm Trust direktörlerinden Mary Frankland da yedi yıldır hayvan kurtarıyor: “Her hayvan türü değerli ve özel ama ineklerin bir kamyona yüklenip süt endüstrisi tarafından ömür boyu sömürülecek olması fikrine katlanamıyorum,” diyor.

Sığırların ne denli savunmasız ve uysal hayvanlar olduğuna değinen Mary Frankland, “Bize çok güveniyorlar. Bizlerle nasıl etkileşime girdiklerini, birbirleriyle nasıl sosyalleştiklerini, hatta arkadaşlarını nasıl koruduklarını bizzat görüyorum,” diyor: 

“Umarım çiftlikteki faaliyetlerimizle insanların inek ve boğalar hakkında düşüncelerini değiştirebiliriz. Kurtarılmış hayvan çiftliğimizde yapmaya çalıştığımız da bu. İnsanların bu hayvanları görmesi ve vakit geçirmesi. Buraya geldikten sonra merak edip daha fazla araştırma yapıyorlar ve çoğu da vegan oluyor.

Kaynak: LiveKindly – Liam Pritchett 

İnek ve Boğalar Nasıl Bağ Kuruyor? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.