Moda markaı Schiaparelli, doğanın ve yaban hayatının “ihtişamını kutlamak için” Paris Moda Haftası’nda bu tasarımları kullandığını ve bu süreçte “hiçbir hayvanın zarar görmediğini” iddia ediyor. Oysa tam da aksini yapıyor.

İnsanın diğer hayvan türleri üzerindeki tahakkümünü pekiştirecek şekilde hayvanları bir kez daha metalaştıran bu Schiaparelli defilesi, Türkiye’de de yasaklanması için çabaladığımız av turizmini ve avcılığı özendirdiği gibi, aynı zamanda tasarımların yapımında kullanılan yün ve ipek sebebiyle zulmün görünmediği veya kanıksandığı sektörleri de yanlış bir beyan yayarak temize çıkarıyor. Hayvan kullanımını şık bir trendmiş gibi göstermeyi de ihmal etmiyor.

Oysa milyarlarca hayvan giyim malzemesine dönüştürülmek için sakat bırakılıyor, yaralanıyor ve öldürülüyor.

6. kitlesel yok oluşun eşiğinde ve her geçen gün bilinçlenen tüketici karşısında 21. yy’ın moda sektörü de artık etik, sürdürülebilir ve hayvansız bir sisteme doğru evrilmeli.

Genellikle kürk ile anılan, pek çok kişi tarafından bu sebeple boykot edilen moda sektörü ve hayvan zulmü, aslında deriden ipeğe ve yüne kadar çok daha büyük bir sömürü ve işkence zincirinden sorumlu. Üstelik artık hayvansız ve zulümsüz alternatifler mevcutken.

Dolabınızdan ve tabağınızdan hayvanları çıkararak şiddetin bir parçası olmayı reddedin. Zulme ortak olmayın, vegan olun.

Kapak fotoğrafı: Schiaparelli

Broş olarak kullanılan yabani hayvan başları neden kabul edilemez? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Biyolojik Çeşitlilik Merkezi ve Kolektif Moda Adaleti’nin* Circumfauna adlı girişimi, yünün yarattığı ekolojik tahribatı ortaya koyan Shear Destruction adlı raporda, yünün diğer malzemelere kıyasla sürdürülebilirliğini inceledi.

Araştırmacılar yün üretiminin, biyoçeşitlilik kaybı ve iklim değişikliğine olumsuz etkilerini ortaya koydu.

Raporun bulguları, Higg Material Sustainability Index (MSI), Gıda Tarım Örgütü (FAO), Avustralya ve ABD devlet kurumu raporları, endüstri kaynakları ve bilimsel makaleleri temel alıyor.

Güzel paketlenen çirkin gerçekler: Yün ne masum, ne ekolojik

Biyolojik Çeşitlilik Merkezi’nin popülasyon ve sürdürülebilirlik direktörü ve raporun ortak yazarlarından Stephanie Feldstein, “Yünle ilgili hiçbir şey sürdürülebilir değil,” dedi: “Endüstri, yünün sürdürülebilir bir elyaf olduğunu iddia ederek on yıllardır yünü ön plana çıkarıyor.”

Oysa yün, pamuğun iklim maliyetinin beş katına eşit. Bulgulara göre, koyunlardan elde edilen yününün ortalama iklim maliyeti, akrilik malzemelerden üç kat daha fazla; geleneksel yöntemlerle yetiştirilen pamuktan ise beş kat daha fazla.

Ayrıca pamuğa oranla, balya başına 367 kat daha fazla arazi kullanıyor. Ayrıca rapor, kırpılmış yünü kimyasal olarak yoğun temizleme işleminin sudaki yaşamı öldürdüğünü ve su yollarını kirlettiğini vurguluyor.

Raporun ortak yazarı Kolektif Moda Adaleti’nin kurucu direktörü Emma Hakansson da, “Koyunların otladığı meralar masum ve doğal görünebilir, fakat bu sömürüye dayalı, sürdürülebilirlik ve verimlilikten çok uzak olan bu endüstride doğal olan hiçbir şey yok,” diyor.

Gelecek için daha iyi bir moda arayışı

Circumfauna girişiminin kurucusu ve raporun ortak yazarı Joshua Katcher, “Yün endüstrisinin iyi finanse edilmiş olan ‘sürdürülebilirlik algısını’ yıkmak kolay bir iş değil,” diyor: “Yünün devasa maliyetini masaya yatırmalıyız, yerel türler ile iklim üzerinde yün kadar olumsuz etkileri olmayan bitki türevli ve ileri teknoloji malzemelere geçişi tartışabilmeliyiz.”

Raporu hazırlayan araştırmacılar; dernekler, markalar ve tasarımcılar dahil olmak üzere moda endüstrisini 2025 yılına kadar yün kullanımını en az yüzde 50 azaltmaya çağırıyor.

Bunun için “yenilikçi malzemelerin geliştirilmesine destek olmak ve fosil yakıtlardan elde edilmemiş elyafların kullanımına” geçmek gerektiğinin altını çiziyorlar.

Shear Destruction raporu yün ve iklim krizi arasındaki bağlantının görünür olması için alarm çanlarını çalıyor. Yazarlara göre hem endüstrinin hem de tüketicilerin biyoçeşitliliğe, iklime ve hayvanlara verdiği zararları kabul etmesi gerekiyor. 

Bu yazı, daha önce Antagonist adlı mecrada yayımlandı. Raporla ilgili ayrıntılı bilgi Collective Fashion Justice sayfasında.

Kaynak: Plantbased News

Kapak fotoğrafı: Center for Biological Diversity & Collective Fashion Justice* & Very Good Looking

Vegan Yaşama Dair Mitler: “Yün Doğal ve Zararsızdır”

Alarm çanları: Yün üretimi pamuktan 367 kat daha fazla arazi kullanıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İtalya kökenli Dolce & Gabbana, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklama ile bundan böyle tasarımlarında kürk ve angoraya yer vermeyeceğini açıkladı.

Bir diğer İtalyan markası Moncler’in de 2025 yılına kadar kürkü aşamalı olarak kaldıracağına dair söz vermesinin ardından gelen açıklama, moda sektöründe son yıllarda artan farkındalığa da ışık tutuyor.

IDA, daha fazla tasarımcıyı Dolce & Gabbana’nın kararını örnek almaya davet ediyor.

Kürk endüstrisi gerçekleri

IDA’nın sunduğu verilere göre moda endüstrisi, her yıl kürk için yaklaşık 100 milyon hayvanın canını alıyor. Çoğunlukla bilinçleri henüz yerindeyken kürkleri ve derileri yüzülen hayvanlar arasında yaklaşık iki milyon köpek ve kedi de var.

Sadece Çin’de 20,6 milyon mink, 14,1 milyon tilki ve 4 milyon rakun köpeği kürkü için öldürülürken, sadece 2018 yılında 2 milyonun üzerinde yaban hayvanının kürkü satıldı.

Kürkü için öldürülen hayvanlar arasında vizon, tilki, rakun ve tavşan gibi pek çok tür bulunuyor. Hayvanlar kürk üretim çiftliklerinde uzun süreler boyunca pis, sıkışık kafeslere kapatılıyor; fiziksel ve psikolojik pek çok hastalığa yakalanıyor.

Öldürme yöntemleri arasında ise anal bölgeye elektrik verme, kaynar suya atma, kapan ve tuzakla yakalama, gaz ve kimyasallar ile zehirleme ve boyun kırma yer alıyor.

Üretim çiftlikleri dışında doğadan kaçırılan yaban hayvanları; bacaklarına çarparak kapanan ve genellikle kemiğe kadar inen, dayanılmaz ağrılara ve kan kaybına neden olan çelik tuzaklarla yakalanıyor. Bazıları kaçmak için kendi bacaklarını çiğneyip dişleriyle koparmaya çalışıyor. Kapana kısılmış hayvanlar kan kaybından, enfeksiyondan veya diğer hayvanların saldırılarından ölmezse, tuzak kuran avcılar ya hayvanları boğarak veya vurarak, ezerek öldürüyor.

Angora çiftliklerinde ise tavşanlar küçücük kafeslerde tutuluyor ve yılda dört defaya kadar kürkleri canlı canlı yolunuyor. Bu acılı ve korkunç işlem sırasında fiziksel olarak hareket etmelerine izin verilmeyen hayvanlar, kürkleri derilerinden koparılırken çığlık çığlığa ıstıraplarını ifade ediyor ama duyulmuyorlar.

Kürkü için tutsak edilen hayvanlarda; yunus parkları, hayvanat bahçeleri ve hayvanlı sirklerde olduğu gibi, esaret altında tutulan hayvanlarda görülen ve psikolojik bozukluğun göstergesi olan dışkı yeme, kendi etrafında dönme, sürekli kaşınma, kendine ve etrafındakilere zarar verme ve kannibalizm gibi anormal tekrarlayan davranışlar görülüyor.

Kürk karşıtı hareket büyüyor

Geçen yıl, tasarımcı Stella Mcartney önderliğindeki bir dizi ünlü kişi ve marka, dünya çapında kürk ticaretini sona erdirmek için Humane Society International tarafından hazırlanmış “Kürk Karşıtı İttifak” çatısı altında bir dilekçeye destek vermişti.

Yine 2021’de Yves Saint Laurent, Gucci, Balenciaga ve Alexander McQueen gibi lüks moda markalarının bağlı olduğu Fransız şirketi Kering, 2022’den itibaren marka koleksiyonlarının hiçbirinde hayvan kürküne yer vermeyeceğini açıklamıştı. Bottega Veneta, Boucheron, Girard-Perregaux, Qeelin, Pomellato, Ulysse Nardin, Brioni de Kering’e bağlı markalar arasında.

Yakın zamanda ELLE dergisi de, moda sektörüne örnek olabilecek bir adımla dünya çapındaki 45 baskısının tamamı ve çevrimiçi versiyonları da dahil olmak üzere, kürk reklamlarına ve tanıtımlarına son verdiğini duyurmuştu.

İtalya, İsrail ve İrlanda gibi ülkeler de 2021’de kürk üretimini ve ticaretini yasaklayan ülkeler arasına girmişti. Özellikle İtalya’da hayvan hakları savunucularının çağrıları ve eylemleri sonucunda Gucci, Valentino, Armani, Prada ve Versace gibi ülkenin moda devlerinin birçoğunun koleksiyonlarında gerçek kürk kullanımını bırakması da yasa değişikliğinde ve bu dönüşümde etkili olmuştu.

Bilinçli tüketiciler markalara yön veriyor

Dünyanın dört bir yanındaki tüketiciler, iklim değişikliği ve sosyal eşitsizlikle mücadele konusunda işletmelerden ve markalardan daha fazla girişimde bulunmalarını talep ediyor. Çin, Bileşik Krallık ve ABD’de 3 bin katılımcıyla gerçekleştirilen bir ankete göre;

• Her 10 kişiden 8’i (%86) artık işletmelerin bu büyük sorunları çözmek için “üzerlerine düşeni yapmasını” istiyor.
• %88’i sürdürülebilirliğin standart bir iş uygulaması olarak görülmesi gerektiğini belirtirken, %82’si şirketlerin önceliği kâr elde etmeye değil, gezegene ve insana vermesi gerektiğini kabul etti.

Zulüm içermeyen modanın giderek daha popüler hale gelmesiyle uzmanlar, hayvan içermeyen deri, ipek ve kürk seçeneklerinin veya “yeni nesil” malzemelerin artacağını ve sektörleşeceğini öngörüyor. 22 Haziran’da yayımlanan bir rapor, bu yeni sektörün 2026 yılına kadar 2,2 milyar dolarlık bir pazar olacağını tahmin ediyor.

Deri endüstrisi kürkten farklı değil

Kürke karşıtı dünya çapında artan bir tepki olmasına rağmen deri üretimine dair gerçekler daha az biliniyor. Oysa deri endüstrisi de tıpkı kürk gibi hayvanların acı dolu kısacık yaşamlar sürmesine sebeb oluyor ve ineklerden timsahlara ve yılanlara kadar pek çok hayvan işkenceyle yaşamını yitiriyor.

Geçtiğimiz yıl Farm Transparency Project tarafından Kindness Project’e verilen şok edici yeni görüntüler, Fransız moda devi Hermès’e ve tedarikçilerine ait çiftliklerde tutsak edilen Avustralya tuzlu su timsahlarının maruz bırakıldığı eziyeti ortaya koymuştu. Oyuncu Evanna Lynch tarafından aktarılan görgü tanığı görüntüleri, timsahların parçalandığı ve tornavidayla bıçaklandığı anları paylaşmış, video kayıtlarının ardından, Hermès’in sebep olduğu hayvan zulmüne karşı dünya çapında büyük bir kampanya başlatılmıştı.

Başkasının derisini ve kürkünü giymeyin, satmayın. Zulme ortak olmayın.

Çay, soya, dut ağacı yaprakları, elma ve muz; deri malzemeye dönüştürülebilen diğer doğal ürünlerden bazıları. Mevcut seçenekler her geçen gün gelişim göstermeye devam ederken, yenileri de zaman içinde farklı girişimlerle karşımıza çıkıyor. Gelecek, doğaya ve hayvana zarar vermeyen, atık ürünlerin geri dönüşümünden faydalanan yenilikçi fırsatlar barındırıyor. Sömürücü içermeyen materyaller üzerine çalışan girişimcilerin ve üreticilerin çoğalması umuduyla…

Kaynaklar: Plantbased News, Reuters, PETA

Kapak fotoğrafı: Gabriele Holtermann-Gorden/Sipa

Dolce & Gabbana kürk ve angora kullanımına son veriyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Yves Saint Laurent, Gucci, Balenciaga ve Alexander McQueen gibi lüks moda markalarının bağlı olduğu ana şirket, 2022’den itibaren marka koleksiyonlarının hiçbirinde hayvan kürküne yer vermeyecek. Bottega Veneta, Boucheron, Girard-Perregaux, Qeelin, Pomellato, Ulysse Nardin, Brioni de Kering’e bağlı markalar arasında.

Tüketicilerin etik ve sürdürülebilir giyim ve aksesuar taleplerine yanıt vermek için bu kararı aldıklarını belirten Kering CEO’su François-Henri Pinault, “Kürkü koleksiyonlarımızdan tamamen çıkarmak yapılacak en doğru şey. Bunu etik sebeplerle ve çağdaş adımlar atma hevesimiz doğrultusunda derin bir inançla yapıyoruz,” diyor.

“Grubumuz lüks moda sektöründeki uygulamaları geliştirmeye istekli olduğunu gösterdi. Artık tüm koleksiyonlarımızda kürk kullanımına son vererek bir adım daha atmanın zamanı geldi. Müşterilerimizle birlikte dünya da değişti. Doğal olarak lüks modanın da buna uyum sağlaması gerekiyor.”

Gucci’nin ardından Yves Saint Laurent ve diğerleri geldi

Geçtiğimiz yıl 13,1 milyar euro gelir elde eden Kering, 2017’den bu yana hayvan kürkü kullanımına son vermek için irili ufaklı adımlar atıyor. 100 yıl önce kurulan Gucci’nin kürk kullanmayı bırakmasıyla birlikte Kering çatısı altında birleşen diğer pek çok marka da yıllar içinde koleksiyonlarından hayvan kürkünü çıkardı.

Şimdi Yves Saint Laurent ve Brioni’nin de harekete geçmesiyle birlikte moda devinin tamamı kürk karşıtı bir tutum benimsemiş oldu. Sonbahar 2022 koleksiyonlarından başlayarak bundan böyle Kering markalarının hiçbiri kürk kullanmayacak.

Ancak grubun markaları, günümüzde zulüm içermeyen çok sayıda seçenek olmasına rağmen henüz yün ve deri gibi ağır istismar ve şiddet içeren ürünlere çözüm bulmuş değil.

Bilinçli tüketiciler markalara yön veriyor

Dünyanın dört bir yanındaki tüketiciler, iklim değişikliği ve sosyal eşitsizlikle mücadele konusunda işletmelerden ve markalardan daha fazla girişimde bulunmalarını talep ediyor. Çin, Bileşik Krallık ve ABD’de 3 bin katılımcıyla gerçekleştirilen bir ankete göre;

• Her 10 kişiden 8’i (%86) artık işletmelerin bu büyük sorunları çözmek için “üzerlerine düşeni yapmasını” istiyor.
• %88’i sürdürülebilirliğin standart bir iş uygulaması olarak görülmesi gerektiğini belirtirken, %82’si şirketlerin önceliği kâr elde etmeye değil, gezegene ve insana vermesi gerektiğini kabul etti.

Zulüm içermeyen modanın giderek daha popüler hale gelmesiyle uzmanlar, hayvan içermeyen deri, ipek ve kürk seçeneklerinin veya “yeni nesil” malzemelerin artacağını ve sektörleşeceğini öngörüyor. 22 Haziran’da yayımlanan bir rapor, bu yeni sektörün 2026 yılına kadar 2,2 milyar dolarlık bir pazar olacağını tahmin ediyor.

Kaynaklar: Reuters, Plantbased News, Green Queen

Kapak fotoğrafı: 168-Fish Photography

Fransız moda devi Kering hayvan kürkü kullanımına son veriyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.