Ben bir MeBO EYOKÖS kişisiyim. Medya ve bilgi olanaklarıma ilişkin her tür tıklama, gönderi ve paylaşım kararımı uygulamadan önce HESKET (Haklar, Eğitim/Ekonomi, Ses çıkarma, Kültürlerarası diyalog, Etik, Tıklama bilgeliği) maddeleri temelinde kendi kararlarımı gözden geçireceğime söz veriyorum:

Haklar: Çevrim içi ve çevrim dışı haklarım ve faaliyet bağımsızlığımla bir küresel vatandaş (yasal bir statü söz konusu değil elbette ama küresel sorumluluklar ve özgürlük bilinci metaforu anlamında bir “dünya vatandaşı”) olduğum gerçeğini tanımaktayım. Çevrim içi gönderilerimin başkalarının haklarına yönelik veya kendim için hem görünür hem de bilinmeyen sonuçları olabileceğinin farkındayım. Gönderi ve paylaşım yapma öncesinde eleştirel düşünmek önemli. Bir hata yapsam bile etik gereklere göre davranacağım ve onu düzelteceğim.

Eğitim/Ekonomi: Küresel bir köy ve ekonominin parçası olduğum gerçeğini tanımaktayım. Tam okuryazarlığımın medya ve bilgi okuryazarı olmamı kapsadığını anlıyorum. Bu yüzden, bilgi, medya ve teknolojik yeterliklerin peşinde olma yoluyla kendimi güçlendirmem ülkemin, bölge ve dünyanın barışı ve sürdürülebilirliğine katkı sağlayabilir.

Sesini çıkar: Herkes için medya ve bilgi okuryazarlığının bir eş-eğitimcisi olmanın gereklerini yaparak ve bu konuda sesimi çıkarıp paylaşımda bulunarak kendi sorumluluğumu üstlenme sözünde bulunuyorum. Kendini ifade etmenin ve yaratıcılığın peşinde olacağım ve savunusunu yapacağım. Çevrim içi ve çevrim dışı mecralarda olumlu gelişim-yöneltimli konuşmaların itici gücü olacağım.

Kültürlerarası diyalog: Benimkilerle aynı çizgide olmayabilen ve başka kişilerin sahip oldukları çeşitli inançların olduğu gibi farklı kültürel ve dinsel görüşlerin farkındayım. Hemfikir olabilirim veya olmayabilirim gerçeğine karşın karşılaştığım şeyleri başkalarının bakış açısından görmeye çabalayacağım. Kişilerin kültürel anlayışına ve kültürlerarası diyaloğa dahil olmak üzere bilgilendirilmiş kararlar verme hakkını hem kendim hem de başkaları için yükseltmekte MeBO’yu bir alet olarak görmekteyim. Medya ve bilgi okuryazarı bir kişi olarak hiçbir şekilde nefretin yayılmasına neden olmayan bir diyaloğun gereklerini görev edineceğim.

Etik: Doğru olmadığını veya gerçeklere dayanmadığını bildiğim hiçbir bilgiyi paylaşmayacağım. Fikri (mülkiyet) hakları dahil olmak üzere başkalarının çevrim içi haklarına ve gizliliğine saygılıyım. İçerik gönderdiğimde ve paylaştığımda etik yargılarda bulunacağım. Başkalarından içerik paylaştığım her defasında referans belirteceğim ve okurların yorumumun kaynağına erişmelerine olanak sağlayacağım ki kendi yargılarını oluşturabilsinler.

Tıklama bilgeliği: Bilgi, medya, teknoloji ve iletişim alanlarının genel görünüşü ve düzenlemeleri her yaştan kadın ve erkeği eşit derecede ilgilendirmektedir. MeBO’yu toplumsal cinsiyet eşitliğinin gerçekleşmesine yardımcı olmak için bir alet olarak anlıyorum. MeBO yeterliklerimi edindikçe yetenek ve fırsatlarımın olanaklı kıldığı ölçüde her yaştan kadın ve erkeğin eşit hakları yararına kullanmayı üstlenmiş bulunmaktayım. Herhangi bir çevrim içi veya çevrim dışı bilgiyi değerlendirmeye alırken medya ve bilgi okuryazarlığı tavır, bilgi ve becerilerimi uygulayacağımı ve onu arkadaşlarım ve ailemle paylaşacağımı taahhüt ederim.

İngilizce aslından Türkçeleştiren: Barış Bayram (26/4/2019)

Orijinal tam metin: UNESCO mil clicks

Eleştirel Düşün ve Bilgece Tıkla (UNESCO MeBO EYOKÖS ANLAŞMASI) yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Doktorlardan beslenme uzmanlarına, Olimpiyat sporcularından kronik hastalıklarla mücadele eden kadınlara kadar, “Legends of Change” 85’ten fazla birinci elden anlatılan gerçek yaşam hikayesinin, veganlık sürecinde yardımcı olabilecek alışkanlıkların ve önerilerin bir derlemesi. Kitaptaki tüm bu paylaşım, bilgi ve öneriler direkt olarak ve sadece kadınlar tarafından sağlanmış.

Bitki bazlı beslenmeyle ilgili konular başta olmak üzere vegan yaşam tarzına geçişte neler yaşandığı birbirinden oldukça farklı hayatları olan kadınların çok kişisel detayları verilerek tam olarak yaşandığı haliyle yansıtılmaya çalışılmış ve böylece hem ilham verici hem de sürecin görünüşteki/olası “zorluklarına” ilişkin ortaklaşma ve dayanışma hissi veren ve pratik çözümler sunan bir derlemeye kavuşulmuş. Kitap bu yönüyle vegan olmak isteyip de bazı tereddütleri bulunan bireylere de hitap ediyor.

Rebecca Frith yukarıda bahsedilen yaşam öykülerini derleyici anlatımının yanı sıra veganlığın ve bitki bazlı yaşam tarzının insanlar, hayvanlar ve çevre üzerindeki olumlu etkilerini de küresel bir ölçekte ve kapsamlı bilimsel araştırmalardan yararlanarak ele almış.

Frith kitabının zamanlamasıyla ilgili sorulan bir soruyu yanıtlarken 2019’un veganlığın anaakımlaşma fırsatına önemli ölçüde yaklaştığı bir yıl olduğu ve pazar araştırmacılarının vegan olma eğilimlerindeki bu ciddi yükselişe etki eden üç ana faktör belirlediğinden bahsediyor: Hayvan hakları duyarlılığı, çevresel kaygılar ve kişisel sağlık amaçları.

Değişimin efsanelerine -en iyi örnek iddiasıyla değilse de- birkaç hakiki örnek olarak seçilen söz konusu kadınların vegan değişim kapasite ve yolculukları ile çevrelerine bu anlamda nasıl nüfuz edebildikleri en çok bu üç (hayvanlar, çevre, sağlık) kilit motivasyon üzerinden anlatılmakta.

Şefkatli bir yaşam tarzının kendine has güzellikleriyle birlikte veganlık sayesinde çeşitli hastalıklardan şaşırtıcı derecede harika iyileşme durumları ve/veya bu hastalıklardan kalan olumsuz etkilerin bütünüyle silinmesi, hayatta kalma hikayeleri, atletik performanslarda kritik artışlar, epik dönüşümler, değişen yaşamlar, kurtarılan hayvanlar vb. etkileyici yaşanmışlıklar kitabın genel akışını oluşturuyor.

Kitapta işlenen diğer konulardan birkaçı şunlar: Beslenme üzerine yapılan “bilimsel”/market araştırmaları nasıl manipüle edilmekte; önde gelen bitki bazlı beslenme uzmanları ve doktorlar optimal sağlık ve uzun yaşam için ne yiyor; Olimpiyatlar yarışan vegan atletler kendi maksimum performanslarını yakalayabilmek için nasıl beslenmekte; çeşitli vegan olmayan gıda bağımlılıkları olan kişilerin değişimi başarmak için neler yapabileceği; veganlığa geçerken gündelik yaşamda kolayca uygulanabilecek küçük ama etkisi büyük şeyler/numaralar; bitki bazlı beslenerek sağlıklı kilo vermek; çiğ bitki bazlı diyetlerle binlerce kadının kanser hastalıklarının nasıl tedavi edildiği; vegan fitness modellerinin önerileri; diyabet, kötü kolesterol ve yüksek tansiyon hastalıklarını bitki bazlı beslenmeyle tersine çevirmiş sayısız kişinin deneyimleri; veganlıkla gelen kişisel büyüme ve başarılar; vegan ürünlerin insan cildinde yarattığı pozitif değişimler; bitkisel beslenmeyle yakalanan daha iyi uyku, zihinsel odaklanmada gelişme ve sindirim sisteminde iyileşmeler…

Son olarak belirtilmesi gereken bir nokta da yazarın vegan etik üzerinden vegan olmayanları yargılamaktan kaçınmış olması. Frith vegan kültürü, yaşam tarzı ve topluluğunu vegan olmayanlara açmayı ve kutuplaştıran bir söylem yerine köprüler kurmayı sağlayan bir yaklaşıma sadık kalmış görünmekte. Buna paralel olarak, Frith veganlığın her zaman genişleyen bir kulüp havasında olması anlayışını kitabının merkezine koyduğunu ifade ediyor.

Kitap online sipariş yoluyla ABD dışındaki ülkelere de ulaştırılabilmekte (430 sayfa uzunluğunda ve başka bir dile çevirisi henüz yayımlanmadı).

Yararlanılan kaynaklar:
‘Legends Of Change’ – New Book Highlights Inspiring Vegan Women:
http://bit.ly/2p1FnKt
Legends of Change:
https://www.legendsofchange.com/?r_done=1

Vegan devrimin son yıllarda itici gücü olan kadınlara dair yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.