Türkiye Vegan Derneği (TVD) olarak, söz konusu kanunun etik, hukuki ve bilimsel açıdan doğurduğu sakıncalar nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi ve iptal edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Ancak Türkiye’de sivil toplum kuruluşlarının doğrudan Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açma yetkisi bulunmadığı için, yasayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıma yetkisine sahip olan ana muhalefet partisi CHP’ye seslenerek muhalefet partilerini harekete geçirmeyi amaçlıyoruz.

Kanunların iptali için başvuru süresi Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yalnızca 60 gün ile sınırlı. Bu nedenle kamuoyunun desteği, uzman meslek örgütleri, barolar ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla birlikte büyük önem taşıyor.

Doğa koruma hukukunun temel ilkesi açıktır: Korunan alanlarda kullanım istisna, koruma esastır. Ancak yeni düzenleme bu ilkeyi tersine çevirerek Türkiye’nin en hassas ekosistemlerini madencilik, turizm, enerji ve büyük altyapı projeleri için uzun süreli tahsislere açabilecek bir çerçeve oluşturuyor.

Bu durum yalnızca yaban hayvanlarının yaşam alanlarını değil; ormanları, sulak alanları, kıyıları ve bu alanların sağladığı ekolojik dengeyi bir bütün olarak tehdit ediyor.

Üstelik yaban hayvanlarının yaşam alanlarının yatırım baskısına açılması, doğayı ve hayvanları ekonomik kaynak olarak gören anlayışı güçlendirirken, “yasal” ve “kaçak” avcılık ile birlikte düşünüldüğünde, biyoçeşitlilik kaybı karşısında bilimsel ve etik ilkelerle açık bir çelişki yaratıyor.

Türkiye’nin Kasım 2026’da Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 süreci yaklaşırken, korunan alanların parçalanarak zayıflatılması aynı zamanda ülkenin iklim ve biyoçeşitlilik taahhütleri açısından da ciddi bir sınav niteliği taşıyor.

Milli parkların, korunan alanların ve yaban hayatının korunması için başlatılan imza kampanyasına katılarak ve paylaşarak siz de çağrımızı büyütebilirsiniz.

Kampanyayı imzalamak için: Change.org/MilliParklarKanunu

Kampanya etiketini çağrılarınızda kullanmak için: #MilliParklarKanunuAnayasaMahkemesine

Kapak fotoğrafı: Yedigöller Milli Parkı / Türkiye Ormancılar Derneği (TOD)

–

İmza kampanyası: Milli Parklar Kanunu iptal istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne taşınsın yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2023-2024 av sezonunun başlamasıyla nesli tükenme tehdidi altındaki türleri kapsayan av ihalelerinin tamamına Türkiye Vegan Derneği olarak dava açtık. Av Turizmi adı altında yapılan ve gerçekte hayvanların hukuksuzca yaşamlarını kaybedeceği üzerinden derhal yürütmenin durdurulması ve nihai olarak da ihalelerin iptalini istedik. 

HER YIL OLAN TEKRARLANDI

Danıştay 13. Dairesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın elinde yabanda yaşayan hayvanlara dair somut veri olmadığına hükmederek, geçtiğimiz yıl ihaleleri iptali yönünde verilen kararların hepsini bozmuş ve 2022-2023 av sezonu ile ilgili olarak avın her yerde devam etmesine karar vermişti. Bu her yıl bu şekilde tekrarlanıyor!

DAYANAK ÇÜRÜTÜLDÜ AMA..

Danıştay’ın dayandığı tek gerekçe, 31.05.2022 yılına ait ve daha önce uzman görüşü ile çürütülen bir rapora dayanıyor. Öğretim üyelerinin “hasat raporlarının” birleşiminden oluşan ancak güncel bilimsel bilgi içermeyen bu karma rapor, 5 kişilik “bilim kurulunca” onaylanması nedeniyle dayanak olarak alınıyor. Yaban hayatı memelilerinde uzmanlığı olmayan bu kurulun hazırladığı raporda avcılık övülürken, ulusal kalkınmaya çok büyük katkısının olduğundan ve büyük bir ekonomik gelir sağladığından da bahsediliyor.

SAVUNMAMIZ SAĞLAM

Açtığımız dava dosyalarının tamamında iki sağlam dayanağımız var: İlki Uzman Veteriner Hekim Gökçe Coşkun tarafından avcılığın bilimsel olarak savunulmasının mümkün olmadığının anlatıldığı uzman görüşü. İkincisi ise Prof. Dr. Ferhat Matur tarafından hazırlanan ve Danıştay’ın dayandığı raporu onaylayan kurul üyelerinin yabanda yaşayan memeliler ile ilgili olarak uzman görüşü verebilecek yetkinliklerinin olmadığına dair rapor.  Bu savunmamız Türkiye’nin dört bir yanındaki avukatlar tarafından takip edildi. 

KAYBETTİRİLİYORUZ

2023-2024 av ihalelerine yönelik açtığımız davalarda, Erzincan İdare Mahkemesi dışında hiçbir mahkeme yürütmenin durdurulması yönünde karar vermedi. Bunun sonucu olarak avlanmaları yaşam hakkına da hukuka da aykırı olan yaban hayvanları “av turizmi” adı altında öldürüldü. 

Geçtiğimiz yıl, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’de görülen davalar, bilimsel veya hukuki olarak hiçbir geçerliliği olmayan bu rapor üzerinden Danıştay’ın görüşü nedeniyle reddedildi. Rize ve Konya dosyalarında temyiz yoluna başvuruldu.

KARARLILIKLA SAVUNUYORUZ

Hukuki mücadeleyi sürdürüyoruz. Önce Danıştay’a, ardından gerekirse Anayasa Mahkemesine başvurularımızı gerçekleştireceğiz. Ancak geçirdiğimiz süreçler bize gösterdi ki; yargının güncel bilimsel bilgileri esas alarak yaban hayatı üzerinde kısa sürede olumlu ve adil bir sonuç vereceği beklentisinde kalmamalıyız. Av lobisinin öldürme hırsının bilimsel geçerliliği baskılaması ve kamuda güç göstermesi yaban hayatının aleyhine işliyor.

HEP BİRLİKTE SAVUNMA HATTINI GENİŞLETELİM

Toplumsal adalet duygumuz incindiğinde verilen tepkiler üzerine hukuk yollarının yeniden görüldüğünü hep birlikte yaşıyoruz.

Nesli tükenen yaban hayvanlarımızın “av turizmi” “adı altında öldürülmesini kesinlikle toplumumuz onaylamamakta. O yüzden hepimiz Danıştay tarafındaki bu gelişmeleri bilinir kılalım ve bununla da kalmayalım:

Yaban hayvanlarının yaşamlarının ihalelerle satılığa çıkarılmasına HAYIR hattına çevremizdeki sivil toplumu, siyasetçileri, gazetecileri, sanatçıları çağıralım.

Sözlerimiz, toplumsal isteklerimiz, elbette kamuda ve hukukta yankı bulacaktır.

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a

KONYA’dan MUĞLA’ya

VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye

Bu illerimizin memleketlileri, hemşehrileri, Erzincan, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’nin yerel yönetimleri, yerel basını, sivil toplumu, yerel kamu görevlileri ve yerel siyasetçileri… desteğe gelin. Doğa ile şehir hayatının arasına sıkışmış yaban hayatının sesi olalım, birlikte yaşatalım!

#AvaDurDe #AvCinayettir #AvcılıkYasaklansın

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a, KONYA’dan MUĞLA’ya VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye… AV DAVALARININ DURUMU yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Yasağın gerekçesi nedir?

Gerek Avrupa Birliği’nde, gerekse Türkiye’de bugüne dek Peynir Tebliği’ne göre bitkisel peynirden üretilen peynirlere “peynir” denmesi, ambalaj üzerinde bu ifadeye yer verilmesi, tağşiş/aldatma olarak nitelendirilerek zaten yasaktı. Bu yasak bile dünya çapında üreticiler ve tüketiciler tarafından eleştirilirken ve uygulamanın iptali yönünde kitlesel hukuki adımlar atılırken, bu kısıtlamanın Türkiye’de bir adım daha ileri götürülerek ek yasaklar getirildiğini görüyoruz.

19 Şubat 2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne eklenen 9/3. maddeye göre:

“Bitkisel yağ veya diğer gıda bileşenleri kullanılarak peynir izlenimi veren ürünler (“de”) üretilemez.”

Yani bu yeni düzenlemeye göre, bugüne kadar üretiminde herhangi bir engel bulunmayan bitkisel sütten üretilen kahvaltılık fermente ürünlerin adında peynir ya da benzeri herhangi bir ifade bulunmasa bile “görüntü olarak peynire benzemesi” de artık yasak.

Bu yasak ne anlama geliyor?

Yeni düzenlemeye göre “peynire benzediği düşünülen, ancak adında peynir ifadesi bile olmayan” herhangi bir ürün açıkça yasaklanabilir. Söz konusu yasağa dayanak olan benzeme kriterleri konusunda bile gerekli açıklık getirilmemiş olması, bu konuda faaliyet gösteren denetimciler/ceza koyucular için ucu açık bir baskı ve hareket alanı oluşturuyor.

Herhangi bir tutarlı veya akla yatkın bir dayanağı bulunmayan bu yeni madde ile vegan peynir üretiminin durdurulması ve vegan peynirlerin piyasadan toplatılması hem ulusal hem uluslararası hukuka aykırılık teşkil ediyor.

Konu hakkında görüşme yaptığımız Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı’na göre, vakumlu ambalajın peyniri anımsatması bile başlı başına “tağşiş/aldatmaca” olarak değerlendirilebilir.

Biz ne yaptık?

Vegan peynir üreticilerine 2022’in ilk çeyreğinde kesilen cezalar ve toplatmaların derneğimize iletilmesi neticesinde, yapılan yönetmelik değişikliğinden haberdar olarak akabinde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili birimine randevu talebinde bulunduk.

7 Nisan 2022 tarihinde Gıda İşletmeleri Kodeks Daire Başkanı Selim Kaplan ile Ankara’da sorunun çözümüne yönelik gerçekleştirdiğimiz görüşmede, yeni bir düzenleme için daire başkanlığının öneri sunacağı belirtilmiş ancak takip eden süreçte herhangi bir somut sonuç alınamamıştır. 12 Nisan 2022 tarihinde web sitemizde ve sosyal medya hesaplarımızda bu görüşme paylaşılmıştır.

Akabinde sorunlu yönetmelik maddesinin iptali ve yeni bir “vegan peynir tebliği” oluşturulması talebiyle Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi ve Bakan Yardımcısı Nihat Pakdil’den talep ettiğimiz randevulara herhangi bir geri dönüş alınamamıştır.

Bu süreçte konuyu, hem üretici hem de tüketiciler nezdinde bakanlığa taşıyan derneğimizle birlikte üretici firmalar ve bazı zincir market temsilcileriyle de koordineli olarak girişimlerimiz devam etmiştir. Halen de etmektedir.

Yasak acilen kaldırılmalı

Temasta olduğumuz üreticilerden konunun çözümü noktasında gerekli düzenlemelerin üzerinde çalışıldığı ve denetimlerin askıya alındığı bilgisinin gelmesiyle birlikte süreci yakından takip ederken, yaşanacak herhangi bir olumsuz durum ve aksamaya karşı change.org ekibiyle irtibata geçerek 29 Mayıs’ta oluşturduğumuz imza kampanyamız da hazırda tutulmuştur. 

Dün, 17 Haziran 2022 tarihinde, bir vegan peynir üreticisinin söz konusu yasaklar nedeniyle satışlarının durdurulmuş olduğu bilgisini tüketiciler ile yazılı olarak paylaşmasına istinaden, bakanlığa karşı hazırladığımız imza kampanyamızı yayına alma kararı vermiş bulunuyoruz.

Mağduriyetleri gidermeye yönelik yapılacağı belirtilen yeni düzenlemelerin hayata geçirilmemesi, üretici ve tüketicilere her geçen gün yeni mağduriyetler yaşatılıyor olması kampanyamızın çıkış noktasıdır. Yasakların bir an önce kaldırılması, bitkisel peynirlere yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması için hepinizin desteğinizi bekliyoruz.

Bu yasağın kaldırılması neden önemli?

1.   Beslenme Hakkı ve Tercih Hürriyeti: Etik, çevresel ve sağlık sebepleriyle hayvan kaynaklı süt ürünlerini tüketmeyen ve/veya tüketemeyen bireylerin bitkisel sütlerden elde edilmiş alternatif ve besleyici gıdalara erişebilmesi, en temel beslenme hakkı ve seçme hürriyeti kapsamındadır.

2.   Tüketici Hakları İhlali: Söz konusu yasaklar tüketici haklarını koruma ve tağşişi/aldatmacayı önlemek için alınan önlemler gibi gösteriliyor olsa da, sorunun çözümü noktasında hiçbir yapıcı öneri getirilmiyor, üreticilerin bu ürünlere erişimi engelleniyor

3.   Üretim ve Ticaretin Baltalanması: Tüm dünyada hızla değişen tüketici tercihleri, iklim değişikliği ve çevresel kaygıların da etkisiyle üretim ve pazarlama anlayışlarında değişimler meydana getirirken, Türkiye’de bitki bazlı ürünlerin üretimi ve ihracatı, teşvik edilmesi gerekirken yasaklarla baskılanıyor. Benzeri görülmemiş bu yasak karşısında, bu alanda yatırım yaparak üretim tesisi oluşturmuş, istihdam yaratmış, hammadde stoklamış ihracat yapan üretici firmalar cezalandırılıyor. Kesilen yüksek cezalar, durdurulan üretimler ve toplatılan ürünlerin maddi değerleri ciddi bir yekûn oluşturuyor. Üretimi durdurulmakla kalmayıp önünü göremeyen bu üreticiler için herhangi bir çıkış yolu da gösterilmemiş olması, devletin en önemli görevlerinden biri olan üretimin, istihdamın ve ihracatın artırılması gibi genel konularda da, uluslararası boyutta firmaların rekabet güçlerinin ve yeni teknolojilerin geliştirilmesi hedefleriyle de taban tabana zıt.

Üretici ve tüketiciler için ikna edici olmaktan uzak, haksız birtakım dayanaklarla oluşturulmuş bu anlaşılması güç yasaklara karşı Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak tüm çözüm yollarını sonuna kadar kullanmakta kararlıyız. 

Siz de bu yazıyı ve change.org/veganpeynir adresindeki kampanyamızı paylaşarak sesimizi yükseltmemize ve bu yasakların kaldırılmasına yardımcı olabilirsiniz. 

Kapak fotoğrafı: The Buddhist Chef

Vegan peynir yasakları ile ilgili bilgi karmaşasını gidermek için bilgilendirme metni yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.