Beton zeminde, metal kapılar ve demir parmaklıklar ardında, etrafa saçılmış dışkılar arasında bir bebek. Acı olan asıl meselemiz; haber ve sosyal medya içeriklerinde öne çıkmayan ve yeterince dile getirilmeyen esaret gerçeği ve bilinmeyenleri.

İnternette karşılaştığımız yorumların çoğu;

– “Kalbim eridi.”

– “Ama çok iyi bakılıyor.”

– “Çok tatlı!” şeklindeydi.

Peki, sizce şu soruları soran kaç kişi vardı?

– “Bu yavru neden tutsak?”

– Neden annesinin yerine peluşa tutunuyor?

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Vegan Derneği Türkiye (@tvd.org.tr)'in paylaştığı bir gönderi

Peluş oyuncak yoksunluk göstergesi

Primat yavruları doğdukları andan itibaren annelerine tutunur. Fiziksel temas, sosyal öğrenme, güven duygusu; anne ve yavru arasındaki gerçek ve güçlü bağ ile gelişir.

Fakat esarette peluş oyuncak bir yoksunluk göstergesi. Hatta Punch için yaşadığı stresle başa çıkma aracı.

İnsan eliyle, esaret altında büyütülen primatlar, pek çok hayvanda olduğu gibi, çoğu zaman sosyal entegrasyon sorunları yaşar. Kendi türüyle sağlıklı ilişki kurmakta zorlanabilirler.

Bu “sevimli” görüntü, Punch için anne sıcaklığı arayışının ve uyum sağlayamamanın işareti değilse nedir?

Esaret altında ebeveyn – çocuk bağı

Esaret altındaki memelilerde ebeveynin yavruyu reddetmesi ve saldırganlık vakaları daha sık rapor ediliyor. Örneğin; fotoğraftaki Lulu ve yavrusunda olduğu gibi, yunus ve balinalarda doğum sonrası reddetme/öldürme vakaları sıklıkla rapor ediliyor.

Uzmanlar bunu; esaretten kaynaklanan kronik stres, öğenilmiş çaresizlik ve sosyal yapının bozulmasıyla ilişkilendiriyor.

Sorun “kötü ebeveynlik” değil; hayvanları ömür boyu tutsak bir yaşam sürmeye zorlayan “kötü sistem”in kendisi.

Taiji’deki vahşi sürev avı sırasında doğasından ve ailesinden koparıldıktan sonra Nagoya Akvaryumu’nda esarete alınan ve Lulu adı verilen bir dişi yunus, Eylül ayında doğum yaptı. İlk kez yavru dünyaya getiren anne yunus, ısırma, itme ve suda boğma yoluyla bebeğine şiddet uyguladı ve doğumdan dört gün sonra ölümüne neden oldu. “Infanticide” olarak bilinen “yavru öldürme” vakasına ilişkin fotoğraflarda, yavrunun bedeni üzerinde ısırık izleri ve kanayan yaralar görüldü.

Yavru goril Zeytin de peluşuyla hayvan hapishanesinde

Benzer bir sahne Türkiye’de de yaşandı: Kaçakçılık yoluyla ülkeye giren goril Zeytin, yurtdışındaki uzman bir koruma ve rehabilitasyon merkezine gönderileceğine, Türkiye’de bir hayvanat bahçesinde tutsak edildi.

Punch gibi ona da peluş oyuncak verildi. “Keyfi yerinde, gitmek istemiyor” başlıklı haberler servis edildi.

Bir hayvanın, özgürlüğü ve türüne özgü yaşam hakkı yerine, duygusal teselli nesnesiyle yetinmesi neden kabul edilebilir görülüyor?

“Şirin” değil, “normal” değil: #Özgürlükİste

Bir yavrunun stres nesnesine bağlanması neden “normal” karşılanıyor, “şirin içerik” gibi sunuluyor?

Toplumun bunu “iç ısıtan” bir hikâye olarak tüketmesi ise, esaretin normalleşmesine sebep oluyor. Oysa empati, duygusal tepkiler vermek demek değil; adaletsizliği ve sistem düzeyindeki sorunları fark etmektir.

Punch’ın yaşadıkları bizi ağlatmasın; düşündürüp harekete geçirsin.

İnsanın hayvana yönelik zulmünü, hayvanların acılarını ve travmalarını “sevimli içerikler” gibi paylaşmayın, paylaşanları bilgilendirin.

Punch için, Zeytin için, esir tutulan tüm primatlar ve hayvanlar için, özgürlük isteyin.

Çaresizlik Kuyusu: Harlow’un anne ve yavru maymun deneyleri

Özellikle Punch ve hayvanat bahçeleri ile ilgili bu başlık altında hayvan sömürüsü açısından hayvan deneylerine, hatta anne maymunlar ve bebekleri üzerinde yapılan, peluş oyuncaklar da içeren bir başka zulme de yeniden dikkat çekmek gerekiyor.

İnsan tarihindeki en acımasız hayvan deneylerinden birine imza atan Harlow’un yöntemleri, hayvan özgürlüğü hareketinin erken dönemlerini tetikleyen dönüm noktalarından biri olmuştu. “Pit of Despair” (Çaresizlik Kuyusu) adı verilen, şefkat, bağlanma ve sosyal tecrit teorilerini irdelediği tüyler ürperten deneyler, dış dünyadan bütünüyle izole ettiği maymunların çıldırması, çoğunun kendilerini açlığa mahkûm ederek intihar etmek istemesiyle sonuçlandı.

12 metrekarelik odalarda annesiz ve tek başına bırakılan bebek maymunlar, korku nesnelerinin devreye girmesiyle parmaklarını emiyor, yere kapaklanıyor ve yinelenen saldırgan davranışlar gösteriyordu.

Bu insanlık dışı deneylere maruz kalan ve psikolojik sağlıklarını kaybeden yavru maymunların, ergenlikte diğer maymunlarla çiftleşmeyi reddetmesi ve anti-sosyal davranışlar sergilemeye başlaması üzerine Harlow, onları çiftleşmeye zorlamak için tecavüz askıları yaptı. Yetişkinliğe erişmeyi başaran maymunlar, anne şefkatinden mahrum bırakılan yavrularının başlarını yerlere vura vura önce onları, sonra kendilerini öldürdüler.

Tutsak yavru maymun Punch: Esaret gerçekleri “sevimli” değil yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bu sebeple bulunduğumuz coğrafyadaki hayvanat bahçeleri, yunus parkları, akvaryumlar ve ‘sözde’ doğal yaşam parkları başta olmak üzere bütün hayvan hapishanelerinin kapatılması için mücadele etmekteyiz.

Hayvanat bahçeleri, akvaryumlar, yunus parkları ve “sözde” doğal yaşam parklarının tamamı her yönüyle kötüdür. Çünkü, buralara alınan bireyler yaban hayatından koparılan, ailelerinden ayrılan, doğadaki yaşam alanları ile kıyaslanamayacak ölçekte küçük ve doğal olmayan alanlarda üreme ve beden bütünlükleri dahil olmak üzere tüm temel hakları çiğnenerek eziyet çektirilen hayvanlardır.

Bu eziyet ve tahakküme ek olarak, birçok hayvanat bahçesinde, diğerlerinden daha da kötü beslenme ve barınma koşulları nedeniyle esaret altında tuttukları bireyler çok daha yüksek dozda işkenceye maruz kalmaktadır. Tıpkı adapte olması olanaksız sürünün parçası olmaya zorlanan Aslan Pars’a yapıldığı gibi ve bir metrelik gölgeliğin altına sığınmak zorunda bırakılan Aslan Zeus gibi…

Bu ve esaret altındaki tüm yaban hayatının çektiği eziyeti gidermek, koşulları iyileştirilerek değil, en kötülerinden başlayarak tüm hayvanat bahçelerinin kapatılması ile mümkündür. Yapılması gereken tek doğru ve sürdürülebilir çözüm budur.

Türkiye’de hayvanat bahçesi açmak ve işletmek halen yasal. Bu nedenle yasanın değişmesi için mücadele etmenin yanında yönetmeliklere her yönleriyle aykırı hayvanat bahçelerini bildirmek ve işletme ruhsatlarını iptal edilmesini sağlamak, kötü muamelenin ve ihmalkarlıkların tavan yaptığı hayvanat bahçelerini gündeme getirerek kamuoyunun tepkisini sağlamak bütün tutsak hayvanların kurtuluşuna giden yolda etkili adımlardır.

İşte bu nedenle sizlerden gördüğünüz, tanık olduğunuz, yaban hayvanlarının maruz bırakıldığı esaret, eziyet ve kötü muameleleri Cimer üzerinden Bakanlığa bildirmenizi ve her bir şikayette tekrar tekrar  “tüm hayvanat bahçeleri kapatılsın” mesajını kurumlara iletmenizi rica ediyoruz.

Cimer üzerinden yapacağınız şikayetlerde hazırladığımız metni kullanabilirsiniz.

#HayvanEsaretineSon

Cimer Metni

Kurum: Tarım ve Orman Bakanlığı

Tür: Şikayet

Tüm hayvanların özgür oldukları doğal yaşam alanlarında sağlıklı bir yaşam sürme hakkı vardır. Bu nedenle hayvanların, hayvanat bahçelerine hapsedilerek özgürlüklerinden yoksun bırakılmaları ve yanı sıra kötü yaşam koşulları nedeniyle işkenceye maruz bırakılmaları hayvan haklarının özüne aykırıdır.

Hayvanların haklarının ihlal edildiği ve kötü muameleye maruz kaldıkları hayvanat bahçeleri, Bakanlığın uyguladığı HAYVANAT BAHÇELERİNİN VE DOĞAL YAŞAM PARKLARININ KURULUŞU İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK ile çelişmektedir. Ek olarak Yönetmeliğe uygun olduğu söylenen parkların bile denetimlerinin yapılmadığı ve hayvanların kötü koşullar altında yaşamaya maruz bırakıldığı son dönemde medyaya yansıyan örneklerden de açıkça görülmektedir.

Ayrıca aşağıda detaylarını vereceğim ………. İLİ …………… İLÇESİ ………….. İSİMLİ hayvanat bahçesinde de bu konudaki ihmallerin somut örnekleri açıkça görülmektedir.

Bakanlık tarafından söz konusu park başta olmak üzere ülke genelindeki hayvanat bahçelerine yönelik gerekli ve kapsamlı bir incelemenin başlatılmasını, yönetmelik ile çelişen hayvanat bahçeleri başta olmak üzere bu mekanların işletme yetkilerinin iptal edilmesini ve bu alanlardaki hayvanların doğal yaşam alanlarına gönderilmelerini talep ederim.

Ek olarak, görevi hayvanların haklarını gözetmek olan Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan hayvanat bahçeleri ile ilgili yürütülecek süreç ve burada yaşayan hayvanların akıbeti hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesini arz ederim.

Hayvanat Bahçelerinden Başlayarak Hayvan Esaretine Son Vermek İçin Mücadeleye Çağırıyoruz! #HayvanEsaretineSon yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.