Birleşik Krallık 2019’da sirklerde yaban hayvanlarının kullanımını ve 2020’de kedi-köpeklerin üretim çiftliklerinde satışını yasaklayarak bu maddeyi ihlal edenlere hapis cezası getirmişti. Aynı zamanda hayvana şiddet uygulayan faillere yönelik cezai yaptırımı artırarak 5 yıla kadar hapis cezası getirmişti.

2021’de yapılan ilk kapsamlı değişiklik ise iki gün önce Birleşik Krallık hükümetinin resmi sayfasından açıklandı. Buna göre iç hukukta hayvanlar artık resmi olarak duyarlı, hissedebilir varlıklar olarak tanımlanacak. 13 Mayıs’ta parlamentoya sunulan ve kamuoyuna açık şekilde paylaşılan eylem planındaki bu tanım, 2006’dakini genişleterek yalnızca kedi ve köpek gibi evcil hayvanları değil, tüm omurgalı türleri kapsayacak.

Hissedebilirlik ise; acı, açlık ve mutluluk gibi pek çok duyguyu hissedebilme, kendilerinin ve çevrelerinin farkında olma hali olarak tanımlanıyor.

Çevre Bakanı George Eustice tarafından da basın kuruluşlarıyla ayrıntıları paylaşılan yasal düzenlemelere göre:

• Uzmanların katılımıyla parlamentoda Hayvan Duyarlılığı Komitesi oluşturulacak. Böylece hayvanların hissedebilir ve duyarlı varlıklar olduğu gerçeği, departmanlar arası bir çalışmayla hükümet politikalarının merkezine alacak.
• Hissedebilirlik vurgusunun iç hukukta yer alması sayesinde, yapılacak her yeni yasal düzenlemede hayvanların acı, korku, şefkat ve mutluluk gibi pek çok duyguyu hissedebildiği gerçeği dikkate alınacak.
• Hayvan hissedebilirliğini hesaba katmadan politika kararı alan bakanlar, parlamento karşısında sorumlu tutulabilecek.
• Yaşam hakkına ek olarak çok sayıda ihlal ve ihmal sonucu acıya ve ölüme neden olan besi ve kesim amaçlı canlı hayvan ihracatı yasaklanacak.
• Sorumluluğunu üstlendiği hayvanı terk eden kişilere 6 bin TL (£500) para cezası getirilecek.
• Yavru köpek kaçakçılığını engellemek için ek önlemler alınacak.
• Primatların “pet” olarak bireyler tarafından edinilmesine yasak getirilecek.
• Ülke içindeki hayvanlara ek olarak yurtdışındaki hayvanları korumaya yönelik bir adım olarak fildişi ve köpekbalığı yüzgeci ithalatı ve satışı yasaklanacak.
• Köpeklerde “eğitim” amacıyla kullanılan uzaktan kumandalı, elektrikli şok tasmalarına izin verilmeyecek.
• Fil ile gezme gibi yurtdışında son derece olumsuz şartlarda sürdürülen hayvan istismarı uygulamalarının reklamının yapılması yasaklanacak.
• Korkunç bir işkence sonucu sofralara gelen kaz ciğerinin satışı ve ithalatının yasaklanması öngörülüyor.

Kapsam dışı bırakılan hayvanlar ve ihlaller

Başta hayvan tanımı olmak üzere umut vadeden bazı maddeler içeren yasal düzenlemenin, tıpkı balıklar, sürüngenler ve amfibileri dışarıda bırakan AB düzenlemelerinde olduğu gibi, eksik kaldığı noktalar da var.

Örneğin; ahtapot veya mürekkep balığı gibi omurgasız türlerin hissedebilirliği göz ardı ediliyor. Hükümet sözcüleri bu konuda, “deniz kabukluları ve kafadanbacaklıların hissedebilirliğine dair araştırma süreci başlatıldığını ve bulgular ışığında koruma önlemlerinin yasal düzenlemelerde yer alabileceğini” belirtiyor.

Benzer bir şekilde; köpeklerle yapılan yabani tavşan avına daha katı yaptırımlar ve tutkallı tuzak kullanımına belirli kısıtlamalar getirilmesi öngörülse de, İngiltere halkının %85’inin karşı olduğu avcılık yasaklanmıyor; porsuk ve tilki gibi kitleler halinde öldürülen hayvanlar tanım dahilinde yer almıyor. Her ne kadar hükümet yeni eylem planında, yurt içi ve yurtdışındaki yaban hayat koruma projelerine maddi destek vereceğini belirtse de, avcılıktan yol yapımına kadar farklı şekillerde insan baskısı sonucu doğal yaşam alanları yok olan pek çok yaban hayvanı da bu tanıma henüz dahil edilmiş değil.

Daha önce hükümet mezbahalarda CCTV izleme sistemlerini zorunlu hale getirmiş olsa da yeni eylem planında, et, süt ve yumurta üretim çiftliklerinde sömürülen hayvanlar için yine yalnızca bazı refah standartları belirlenecek.

Türkiye’nin “devrimi”: Hayvan tacirlerinden taraf bir yasa

Milliyet Gazetesi’nden Ayşegül Kahvecioğlu 13 Mayıs tarihli haberinde, defalarca AK Parti milletvekillerince “devrim niteliğinde olduğu” söylenen ama her seferinde hak savunucularını hayal kırıklığına uğratan yasa çalışmalarına dair bilgi verirken, bir kez daha Türkiye’nin hayvan hakları alanında yol katetmeye ve toplumsal dönüşümü sağlayacak kapsamlı bir düzenleme hazırlama niyetinde olmadığını kanıtlıyor.

“Yeni düzenlemenin bir anlamda, ‘kedi-köpek’ kanunu gibi algılanabileceğine işaret eden AK Parti kurmayları, önce düzenlemenin diğer hayvanları da kapsayacak şekilde genişletilmesinin gündeme alındığını, ancak bu kez de karşılarına avcılık, balıkçılık gibi meslek gruplarının çıktığını ve bu nedenle bu yönde bir genişletmeden şimdilik vazgeçildiğini belirtiyor.”

Haberde bahsi geçen AK Parti kurmaylarının tüm tepkilere ve uyarılara rağmen hala “hayvanlarla cinsel ilişki” kalıbını kullanmaya devam etmesi ve “hayvana cinsel şiddet” veya “hayvana tecavüz” demekten kaçınması ise yüz kızartıcı ve kabul edilemez olduğu kadar bilinçli bir tercih de. Bu, durumu çok daha vahim hale getiriyor.

Yasalar ihlallerin çoğunu görmezden gelerek tüm hayvanları korumuyor. Neredeyse tamamı etik bütünlükten de yoksun. Ancak biz kendimizi değiştirmedikçe ve değişim için mücadele etmedikçe, TBMM ve karar vericiler insan olmayan hayvanların sesini asla duymayacak ve bir adım ileri atmayacaklar. Hayvanların doğuştan gelen haklarının teslim edildiği kapsamlı ve bütüncül yasal düzenlemeler için sonuna kadar mücadele edeceğiz. Siz de vazgeçmeyin.

Kaynaklar: Gov.UK 1 & 2,BBC, The Guardian, Gizmodo, VeganFoodAndLiving, Milliyet

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McArthur (We Animals Media) for Animal Equality

Birleşik Krallık da hayvanları “duyarlı varlıklar” olarak tanıyacağını açıkladı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

14:30’da başlayan ve 22:45’e kadar süren toplantıda, basında “genel hatlarıyla” yer alan demeçler dışında AKP’nin yasa teklifindeki maddelere ilişkin “ayrıntılı açıklamalar” sunulmadığı gibi, herkesin tek tek dinlenilmesine rağmen, yasa teklifinin detaylarını merak eden veya mevcut durumu eleştirdiği için hükümeti itham etmekle suçlanan pek çok aktivistin sözlerine müdahale edildi; sözünü bitiremeyen bir avukat arkadaşımız dahi vardı.

Yasaklı/tehlikeli ırk, ihbarların değerlendirilmesi, hayvan terk etme, hayvan tanımı, üretim çiftliklerinde hayvan satışı, egzotik türlerin ticareti, hayvanat bahçeleri, yunus parkları ve faytonlar gibi pek çok konu başlığının da muğlak bir noktada bırakıldığını, farklı tanım ya da isimler getirilerek sorunun kökten çözülmediğini, caydırıcılıktan uzak yaptırımlar öngördüğünü ve/veya hayvanların temel haklarını yok sayarak “mal” statüsünü koruduğunu gördük. 

Av katliamı ve uluslararası canlı hayvan ticaretinin “hayvan hakları” ve 5199 sayılı kanun bağlamında ele alınmadığına bir kez daha şahit olurken, belirli bir düzenleme getirilse bile, mevcut diğer kanunlarla çatışma veya uyumsuzluk gerekçesiyle uygulamada işlevsiz kalabilecek düzenlemelerin de planlandığını fark ettik (belediyelerin suç kapsamına alınacağının belirtilmesi, fakat memur ve kamu görevlilerinin yargılanması önündeki engelin sürmesi gibi). 

AKP Grup Başkanvekili Özlem Zengin tarafından “paradigma değişimi ve devrim” olarak nitelendirilen hayvana yönelik şiddet ve öldürme fiillerine getirilmesi planlanan hapis cezasının dahi halen, Adalet Bakanlığı ile mahkemelerin yükünün gözetilmesi, cezaevlerinin durumu ve insana yönelik suçların sınırlılıkları dahilinde değerlendirildiğini gördük.  

Kürk çiftlikleri ve ithalatının yasaklanacağının, sahipli-sahipsiz hayvan ayrımının kaldırılacağının, 6. maddeye dokunulmayacağının, mobil kısırlaştırmalara izin verilmeyeceğinin belirtilmesi elbette umut verici. Yıllardır dile getirilen bu olumlu maddelerin mevcut kanuna her şekilde eklenmesi gerektiğini düşünüyoruz, fakat bunca tanım, yetki ve anlam karmaşası arasında tek bir sözcüğün bile bir 15-20 yıl daha hayvanların kaderini belirleyeceğini bildiğimizden, daha azına razı değiliz. 

Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılacak değişiklikler için hayvan hakları savunucuları olarak 17 yıl bekledikten ve bu süre içinde pek çok farklı alanda mücadele yürüttükten sonra toplumsal dönüşümü sağlayacak, yalnızca hayvanlardan taraf olması gereken adil, bütüncül ve ilerici bir kanun umudumuz, bir kez daha haksızlık, belirsizlik ve tutarsızlık içeren yaklaşımlarla yarım kaldı. 

Hayal kırıklığıyla ayrıldığımız toplantının ayrıntılarını, şeffaflık gereği ve toplumsal mücadeleyi büyütmek adına, önümüzdeki günlerde diğer katılımcıların bilgilendirmeleriyle birlikte paylaşacağız. Bir hafta, 10 gün içinde Tarım Komisyonu’na getirileceği söylenen, fakat Komisyon’a geldikten sonra köklü değişikliklerin yapılmayacağı belirtilen yasa (teklifi) için hayvanların yaşam haklarını gözeten taleplerimizde ısrarcı olmaya devam edeceğiz. Hayvanların hissedebilir, duygulu canlılar olduğu vurgusuyla, hep birlikte.

Yunuslara Özgürlük Platformu ve Vegan Derneği Türkiye adına Öykü Yağcı

* Özlem Zengin’in başkanlığında Mustafa Yel, Yunus Kılıç, Zeynep Yıldız, Serap Yahşi ve Rümeysa Kadak

Yaşam İçin Yasa ile birlikte derlediğimiz ayrıntılar

11 Mart 2021 tarihli hayvan hakları toplantısına dair kısa bilgilendirme yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

25 Ocak 2021 – 2019’da aramızdan ayrılan hayvan özgürlüğü aktivisti Burak Özgüner’in annesi Eray Özgüner’in çağrısıyla bir araya gelen; ülke genelinde hayvan hakları, ekoloji, kadın hakları, LGBTİ+ hakları, cinsel şiddetin önlenmesi, insan hakları, engelli hakları, toplum sağlığı, çocuk ve yaşlı hakları, alanlarında faaliyet gösteren birçok kurumun desteğiyle oluşan Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi, önümüzdeki haftalarda mecliste görüşülmesi beklenen, hayvan haklarına ilişkin yasa tasarısıyla ilgili kampanya başlattı.

İnisiyatif, düzenlediği çevrimiçi basın toplantısında yaptığı açıklamada, yasada yer verilmesi istenen talepleri kamuoyuyla paylaştı ve kampanyaya tüm ülkedeki hayvan dostlarının desteğini istedi.

Yaşam hakkının siyasetler üstü bir hak olduğu ifade edilen açıklamada, mevcut yasanın hayvanların yaşam hakkını korumaktan uzak olduğu ve İnisiyatif’in taleplerinin bu yasal yetersizliğin artık kesin olarak giderilmesi çizgisinde oluşturulduğu ifade edildi.

İlk söz alan Eray Özgüner hayvanlar için adaletli bir kanun beklediğimizi belirtti.

“Hayvan hakları aktivisti yaşam savunucusu oğlum Burak Özgüner’i geçen yıl kaybettim. Burak ömrünü bu mücadeleye adamıştı.Mecliste milletvekillerinin kapılarında bekledi, dosyalar sundu, anlattı anlattı. Bütün vekiller dinlediler, doğruydu. Vicdani olarak her şey doğruydu. İlk kez TBMM’de bir kanun teklifi üzerinde uzlaştıklarını sevinerek açıkladılar. 

Buradan sormak istiyorum. Neden doğru bulduğunuz; hayvanların özgürlüğünü, yaşamlarını elinden alan, şiddete, tecavüze uğrayan dilsiz hayvanların çektiği acıları görmezden gelen kanunları, 14 yıldır değiştiremiyorsunuz? Bu kadar zor mu? 

Sayın cumhurbaşkanımız, bakanlarımız tüm siyasi parti milletvekillerimiz. Yaşamdan yana saf tutmanızı bekliyoruz. Gelin hep birlikte olalım. Hayvanlar için adaletli bir kanun olsun. Hayvanların acısı son bulsun.”

Eray Özgüner’den sonra söz alan Dört Ayaklı Şehir’den Başak Deniz Özdoğan meclisteki tüm milletvekillerini yaşamdan yana olmaya davet ederken, taleplerimize de değindi.

“Gerçekten hayvanların haklarını koruyan bir yasa için öncelikle hayvanlar duygulu varlıklar olarak tanımlanmalı; mevcut kanundaki sahipli- sahipsiz hayvan ayrımının kaldırılmalı; hayvana yönelik gerçekleşen öldürme, zalimce davranış, işkence, cinsel şiddet, hayvan dövüştürme, bir hayvan neslini yok etme fiillerine hapis cezası yaptırımı getirilmeli, ceza alt sınırı 3 yıl olarak belirlenmeli; hayvanlara yönelik hak ihlâllerinin soruşturulması konusunda cumhuriyet savcıları re’sen yetkili kılınmalı; mevcut kanunun 6. Maddesi asla değiştirilmemeli;  Evcil ve egzotik hayvan üretimi, ticareti ve satışı yasaklanarak suç kapsamına alınmalı; “yasaklı ırk” ve “tehlikeli ırk” tanımı kaldırılmalı; avcılık yasaklanmalıdır.”

Başak Deniz Özdoğan’dan sonra söz alan Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nden Fatma Biltekin yasanın meclise bir an önce gelmesini beklediklerini söylerken sürecin şeffaf bir şekilde yürütülmesi ve yasa taslağının sivil toplum ile paylaşılması gerektiğini belirtti ve taleplerimizi sıraladı.

“Hayvanat bahçeleri ve sirkler yasaklanmalı, yunus parkları kapatılmalı, Hayvan dövüşleri, güreşleri ve yarışları istisnasız bir şekilde yasaklanmalı; hayvan deneyleri yasaklanmalı; alternatif yöntemlere geçilmeli; atlı faytonlar ve at arabaları ülke genelinde yasaklanmalı; hayvan kürkü üretimi ve ülkeye girişi yasaklanmalı; canlı hayvan ticareti yasaklanmalı; havai fişek kullanımı yasaklanmalıdır.”

Fatma Biltekin’den sonra söz alan Hayvanlara Adalet Derneği’nden avukat Hülya Yalçın hukuken kolay uygulanabilir bir yasa beklediğimizi dile getirdi.

“Meclis Araştırma Komisyonu’nun, tüm siyasi partilerin mutabık kaldığı somut önerilerine ve toplum beklentilerine cevap veren, hukuken uygulanabilir bir yasa bekliyoruz.  Hayvanların duygusal ve sosyal canlılar olduğu gerçeğinden yola çıkarak, kendi anayasal haklarımız çerçevesinde onların yaşam haklarını korumak için herkesi Yaşam İçin Yasa çağrımıza ortak olmaya davet ediyoruz. Hayvanlara karşı artan şiddetin sosyal boyutunun da dikkate alınarak, toplumsal talebin de karşılanacağı yasa beklentimizi Meclise bir kez daha hatırlatıyoruz.” 

Hülya Yalçın’dan sonra söz alan Yunuslara Özgürlük Platformu’ndan Öykü Yağcı, hayvan hapishanelerinin kapatılması gerektiğini belirtti.

“Bugün yunus parkı sahipleri, avcılar, faytoncular, hayvan dövüştürenler ve pet shop sahipleri, ‘dernek’ adı altında Meclis’te kulis yapıp siyasi bağlantılarını devreye sokarken, biz sadece hayvanlar için adalet istiyoruz. Soruyoruz: Meclis’te bizi temsil eden vekiller, 10 yunus parkına dokunmayarak Türkiye sularından yunusların etik dışı ve yasadışı şekilde avlanmasına izin verecek mi? Yoksa bu tesisleri yasaklayarak ve mevcutları kapatarak milyonlarca insanın özgürlük çağrısına kulak mı verecek? Meclis, hayvanat bahçeleri, yunus parkları ve hayvanlı sirklerdeki bu kirli ticareti artık sonlandırmalıdır. Bunun yerine hayvanların kullanılmadığı, yeni ve gelişmiş teknolojileri hayata geçirerek tüm dünyaya örnek olacak adımlar atmalıdır.”

Öykü Yağcı’dan sonra söz alan Sarıyer Kent Dayanışması ve İstanbul Kent Savunması’ndan Ezgi Öz sokak hayvanlarının sokak sakinleri olduğunu söyledi.

“Meclis, hayvan hakları yasası özünde, hayvanların doğuştan gelen haklarını teslim etmeli ve hayvanlar için adaleti tesis etmelidir. Sokağımızda yaşayan hayvanlar, sokağımızın, kentimizin sakinleridir ve ortak yaşama kültürümüzün getirdiği sorumluluk bilincinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bugün burada Yaşam İçin Yasa diyerek paylaştığımız taleplerimiz, sadece bizlerin talepleri değil; dükkanı önünde kedi köpeği besleyen esnafın, köyde hayvanlarla birlikte büyüyen çocukların, soğuktan korumak için sokak hayvanlarına yuva yapanların, mahalle gönüllülerinin, havai fişek patlatma kuşları korkutma diyenlerin, evinin önünde, şehrin çeperlerinde canlar için besleme yapanların da talepleri.” 

Ezgi Öz’den sonra söz alan Boğazici Üniversitesi Çevre Kulubü’nden Tuğba Uştu üniversite kampüslerinin canlıların da yaşam alanı olduğunu ifade etti.

“Biz öğrenciler, kampüs hayvanların ihtiyaçlarını kendi emeğimiz ve harçlığımızla karşılamaya çalışıyoruz, ancak kaybettiğimiz canların hesabını soramıyoruz. Kampüsler için hayvan varlığı belgesi oluşturulmasını, üniversitelerde uygun birimler açılmasını ve hayvanlarının bakım ve ihtiyaçlarının karşılanmasını talep ediyoruz. Kedisiz, köpeksiz üniversite kampüsü hayal edemiyoruz.”

Tuğba Uştu’dan sonra söz alan Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği’nden Özge Özgüner,  insanların insanlara ve hayvanlara uyguladığı şiddet ve bu şiddeti uygulama gerekçelerinin aynı olduğunu dile getirdi.

“Maruz bırakılanın insan mı hayvan mı olduğuna bakılmaksızın fail odaklı bir yaklaşım ve cezalandırma gerekli. Çünkü yaşatılan acı aynı ve hayvanlar, insan istismarına karşı savunmasız. Cezasızlıkla şiddet normalleştirilmemeli, suça davetiye çıkarılmamalı. Kadın cinayetlerini durduracağız dediğimiz gibi hayvan cinayetlerini durduracağız dememiz gerekiyor, Eşit, özgür, sömürüsüz, sınıfsız bir dünya tahayyülümüzün içine hayvanları da dahil etmemiz gerekiyor. Gelin “yaşam için yasa” diyelim birlikte. Çünkü hayvanlar yoksa çok eksiğiz.”

Özge Özgüner’den sonra söz alan Kuzey Ormanları Savunması’ndan Onur Küçük, hayvanların yaşamının korunması, iklim krizine karşı mücadelenin, ekosistem sürekliliğinin, kent ekolojisinin temeli olduğunu belirtti.

“Yaşamın temeli olan yaban hayatının korunması, ormanların ve tüm yeşil alanların korunması, bir cinayet olan avcılığın yasaklanması gerekmektedir. Hayvanlar için adalet talebi, hem iklim krizine karşı yaşanabilir bir dünya için, doğanın sömürülmediği, şiddetin cezasız kalmadığı ve teşvik edilmediği bir Türkiye için mücadele eden tüm ekoloji mücadelesinin, hak örgütlerinin, emek ve adalet mücadelesinin öncelikli gündemlerden biri olmalıdır. Tüm ekoloji ve doğa koruma mücadelesinden omuzdaşlarımızı da hayvanlara adalet mücadelesine destek vermeye çağırıyoruz. “

Onur Küçük’ten sonra söz alan Vegan Derneği Türkiye’den Ebru Arıman adaletin yalnızca bir türe özgü olamayacağını söyledi.

“Adalet, eşitlik ve özgürlük hakkı yaşayan her türün en temel ihtiyacıdır. Hayvanlara tuzak kurma, avlama, esaret altında tutma, bedenini sömürme, işkence etme, vücut bütünlüğünü bozma, ailelerini dağıtma, stres altında yaşamaya mahkum etme ya da öldürme gibi hak ihlalleri, etik ve adil değildir, hiç bir zaman da olmayacaktır.  Hayvan haklarında yaşanan derin mağduriyeti anlayabilmek için gereken tek şey vicdani bir bakış açısı. Hayvanlar da toplumun birer öznesi/ bireyi olarak görülene dek onlar için hak mücadelemizi sürdüreceğiz. “

Basın açıklaması yoldaşımız Burak Özgüner’in “imkânımız yok belki ama hayvanlar, insanlar ve doğa için yani istisnasız herkes için topyekûn özgürlük isteyenler olarak, “bulunduğumuz yerden dünyayı değiştirmeye devam edeceğiz”, reddedişimiz, neşemiz, öfkemiz ile…” sözleri okunduktan sonra bitti.

Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi

Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi: Basın Bülteni yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2020 zorlukların, engellerin, kayıpların ve belirsizliklerin gölgesinde geçti. Tüm bu olumsuzluklara rağmen, kurduğumuz dayanışma ağı sayesinde hayvan ve insan hakları alanlarında umut verici haberlere, emsal teşkil edebilecek gelişmelere hep birlikte imza attık*.

Bu yıl da vegan bir dünya idealiyle çalışmaya devam edecek ve daha fazla kişiye ulaşmaya çalışacağız. 2021 tür ayrımcılığına son veren insanların, özgürlüğüne yeniden kavuşan hayvanların yılı olsun. Etrafımız, topraktan göğe yükselen dev ağaçlarla dolsun.

* Rapor PDF

Ocak 2020

Yaşam Nöbeti: Kış soğuğunda gece-gündüz yağmur, rüzgar demeden Saraçhane Parkı’ndaki Burak Özgüner Yaşam Alanı’nda kurdukları çadırlarda kalan aktivist arkadaşlarımıza TVD olarak malzeme ve kumanya desteğinde bulunduğumuz “Yaşam Nöbeti”, Ocak’ın ikinci haftasında başarıya ulaştı ve İstanbul Adalar’da yıllardır kangren haline gelmiş olan atlı faytonların 16 Ocak’ta yasaklanmasını sağladı. İstanbul Adalar’da faytonlarda sömürülen 105 atın ruam salgını nedeniyle öldürülmesi hayvan özgürlüğü aktivistlerini harekete geçirmiş, atların yaşam hakkı için İstanbul Büyükşehir Belediyesi önünde 19 Aralık 2019’da “Yaşam Nöbeti” başlamıştı. Türkiye’de ve dünyada hayvan hakları açısından benzeri görülmemiş olan Yaşam Nöbeti, 41 günlük direniş sonunda öncelikli hedefine ulaştı. Dileğimiz; bu yıl çıkarılması planlanan Hayvan Hakları Kanunu kapsamında atlı faytonların Türkiye çapında yasaklanması, ilgili tüm bakanlık ve kurumların sivil toplum örgütleriyle eşgüdüm halinde atların ömür boyu korunabileceği, doğal yaşam koşullarına uygun rehabilitasyon alanları inşa etmesidir.

Şubat 2020

#İdayaSesVer: Ankara Sincan Kapalı Cezaevinde cezasını tamamlamak üzere bulunan vegan İda Koçak’a tercihlerine uygun vegan yemekler sunulmadığı bilgisine ulaşan derneğimiz, tüm bireylerin yasal hakları olan sağlıklı yaşam/beslenme ve vicdan hürriyeti haklarının İda Koçak’a ivedilikle sağlanması için ilgili makamlarla irtibata geçerek girişimde bulundu. Sosyal medyadan da İda’ya destek çağrılarını duyan kurumlar, ertesi gün İda’ya vegan yemek temin etmeye başladı.

TVD Gönüllü Programı: Uzun süredir planladığımız TVD Gönüllü Programı’nı hayata geçirmek için ilk çağrımızı yaptık. Pandemi nedeniyle ilk etapta sınırlı tutmak ve daha sonra kısıtlamaların artmasıyla ertelemek zorunda kaldığımız gönüllü toplantılarımıza ve programı geliştirmeye yönelik çalışmalarımıza ise ancak Temmuz ayından itibaren devam edebildik.

İzmir Emniyet Müdürlüğü’ne resmi yazı: İzmir Emniyet Müdürlüğü’nün (İEM) ‘Biz İzmiriz’ projesi kapsamında verdiği seminerde, hayvan ve çevre konularına aşırı duyarlı olanların terörist olmaya yatkın olduğu belirtilmesi üzerine Dernek olarak İEM’nün ilgili birimlerine resmi yazı göndererek tüm veganlar adına düzeltme ve özür beklentilerimizi destekleyici bilgilerle aktardık. Hayvanların çektikleri acılara aşırı duyarlı olmak terörist değil, vicdanlı ve farkında birer birey olmaya yatkınlık yaratmaktadır.

Mart 2020

Vegan Akademi & Dr. Mutse Banzaragh Yağcı ile Gazi Üniversitesi: Ankara Animal Save, Ankara Climate Save ve Ankara Health Save ile birlikte 6 Mart’ta Gazi Dreams Talk Farkındalık Günleri’ndeydik. Dr. Mutse Banzgrach Yağcı, etkinlikte “Vegan olunca sağlık sorunu yaşanır mı? Sağlıklı yaşam için hayvansal tüketmek zorunda mıyız?” sorularını tıp doktoru kimliğiyle yanıtladı. Pandemi önlemleri sebebiyle Mart’ın ilk haftasından itibaren İstanbul’daki ofisi kapatmak ve Vegan Akademi etkinliklerimize ara vermek zorunda kaldığımız için, yılın ilk ve son Vegan Akademi etkinliğini Gazi Üniversitesi’nde gerçekleştirmiş olduk. Bir önceki yıl alanında uzman vegan profesyonellerin katılımıyla gerçekleştirdiğimiz üniversite buluşmalarını Vegan Akademi’nin Instagram hesabından ve web sitemizden görebilirsiniz.

Haziran 2020

Uluslararası İstanbul Vegfest 2020: Nisan ve Mayıs aylarını, pandeminin belirsizliğiyle geçirirken aynı zamanda 6-7 Haziran’da gerçekleştirmeyi planladığımız Uluslararası İstanbul Vegfest etkinliğinin yoğun hazırlıklarıyla tamamladık. #YaşamaŞansVer etiketiyle vegan olanlar kadar vegan olmayanlara da ulaşmayı amaçladığımız etkinliğimizi, 2020’de Türkiye’de faaliyet gösteren Save Movement Türkiye, Hayvan Hakları İzleme Komitesi, Yunuslara Özgürlük Platformu, Hayvanlara Adalet Derneği, İstanbul Vegan İnisiyatifi, Vegans Live Forum ve Deneye Hayır Derneği’nin organizasyon paydaşlığında 20-21 Haziran’da gerçekleştirdik. 16 yabancı ve 40 yerli konuşmacının katıldığı, 9 panel ve 6 atölyenin yanı sıra müzik performansları, video ve belgesel gösterimlerinin yer aldığı vegan festivalimizin Türkçe altyazılı tüm videolarına YouTube hesabımızdaki 34 videodan oluşan Vegfest çalma listesinden ve Vegfestist Instagram hesabından ulaşabilirsiniz.

Temmuz 2020

Av katliamı karşıtı TT çalışmaları: Temmuz ayı boyunca avcılığın yasaklanması ve av turizmi kapsamında açılan av ihalelerinin iptal edilmesi için hayvan hakları örgütleriyle birlikte sosyal medya eylemleri düzenledik. Twitter odaklı TT çalışmalarımızda #AvKatliamınaDurDe, #YabandaKatliamVar ve #ÇünküAvCinayettir etiketlerini kullanarak farklı tarihlerde yaşam savunucularına çağrı yaptık ve yetkili tüm kurumlara seslendik. Başka etiketlerle düzenlenen diğer çağrıları da paylaşarak elimizden geldiğince yaşam savunucularına destek olmaya çalıştık; Türkiye çapındaki dayanışma ağımızı genişletmek ve yereldeki savunuculuk faaliyetlerine olabildiğince katkıda bulunmak için sivil toplum örgütlerinin bazılarıyla irtibata geçerek ortak mücadele için ilk adımları attık.

Vegan mahkûm M.M.B.’ye destek: Hayvan hak ve özgürlükleri temelinde hayvan ve hayvansal ürün tüketmeyi reddederek vegan bir yaşam süren M.M.B., ailesinin ve derneğimizin başvuruları sonucu Edirne Cezaevi’nde vegan yiyecek talebinin karşılanmasını sağladı. Mahkûmlar ve aileleri cezaevi yönetiminin ve Adalet Bakanlığı’nın bu yükümlülüğünü yerine getirmesi için web sitemizdeki yönetmeliğe atıfta bulunarak vegan yemek temini için resmi başvuru yapabilirler. Daha önce pek çok vegan mahkûmun bu haklarını kullanabilmeleri için yaptığımız gibi, Vegan Derneği Türkiye olarak biz de başvuru sürecinde müdahil olarak gerekli desteği vermeye hazırız.

Canlı Yayın – Can Almadan Bayram Kutlamak: Pandemi sürecinde ilk Instagram canlı yayınımızı, 28 Temmuz Salı 21:00’de İlahiyatçı Yazar İhsan Eliaçık ile gerçekleştirdik. Ancak canlı yayınımızda teknik sorunlar ile karşılaştığımız için sorularımızı yinelemek üzere ertesi gün kendisiyle ayrı bir çekim yaptık ve “İslamiyette ‘Kurban’: Can Almadan Bayram Kutlamak” başlıklı söyleşimizi gecikmeden takipçilerimizle paylaştık.

Eylül 2020

Av turizmine karşı müdahillik başvurusu: Ağustos ayı boyunca yaptığımız ve Yunuslara Özgürlük Platformu ile Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nin destek verdiği hukuki çalışmalar sonucu, Hayvanlara Adalet Derneği ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’yle birlikte; nesli tehlike altındaki türler dahil çok sayıda hayvanın hayatını ihaleye açan Tarım ve Orman Bakanlığı’na ve ‘Av Turizmi Uygulama Talimatı’na karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan Hediye Gündüz’ün açtığı iptal davasına müdahil olduk. Müdahillik başvurumuzu 2 Eylül Çarşamba günü İstanbul’da Danıştay 10. Daire Başkanlığı’na teslim ettik.⁣

EVU toplantısına katıldık: TVD ile birlikte Avrupa’da 40’a yakın sivil toplum kuruluşunun üyesi olduğu Avrupa Vejetaryen Birliği’nin (EVU) 10-13 Eylül tarihlerinde çevrimiçi gerçekleştirdiği, yeni başkanlık seçiminin de yapıldığı olağan genel kurul toplantısına katıldık.

Anima belgeseline destek olduk: Antropolojik bir yaklaşımla güç ve hiyerarşi ilişkilerini mercek altına alan Anima belgeselini, hayvan ve insan özgürleşmesine ilişkin farkındalık amacıyla kullandığı için TVD olarak destekledik. Ayrıca 30 Eylül’de, belgeselin yönetmeni Yusuf Emre Yalçın ile insan dışı hayvanlarla ilişkimizin “görünmeyen katmanlarını” irdeleyen Anima’yı ve belgesellerin dönüştürücü gücünü Instagram canlı yayınımızda konuştuk. Yönetmenliğini Yusuf Emre Yalçın’ın ve yapımcılığını Ezgi Selin Ülkü, Cemre Yılmaz ile Yusuf Emre Yalçın’ın yaptığı belgesel, insan ve insan dışı hayvanlar arasındaki sahip-köle ilişkisini toplumsal cinsiyet rollerini de kurcalayarak ele alıyor.

Ekim 2020

Hayvan Hakları Kanunu’na dair TT çalışmaları: 4 Ekim Dünya Hayvanlar Günü’nden başlayarak iki hafta boyunca farklı hayvan hakları oluşumlarınca düzenlenen iki farklı etiket çalışmasıyla, çıkarılması planlanan Hayvan Hakları Kanunu’nunun hayvanlar lehine düzenlenmesi için hayvan hakları aktivistleriyle birlikte TBMM’ye seslendik. #YasayaNeOldu ve #HayvanYasasiHemenCiksin etiketlerini kullanarak tüm hayvanlar için adalet çağrımızı yineledik.

Canlı Yayın – Çocuk Edebiyatında Türcülük: 18 Ekim’de Meav Yayıncılık Yayın Yönetmeni Sara Adakan ile “Çocuk Edebiyatında Türcülük ve Hayvan Hakları” üzerine konuştuk, farklı yaş grupları için harika kitaplara göz attık. Yayınımızda, çocukların hayvan haklarına duyarlı bireyler olarak gelişimi için hem bireyler hem de yayınevleri olarak nelere dikkat edebileceğimize; cinsiyetçilik, ırkçılık ve türcülük gibi ayrımcılık biçimlerine karşı kitap seçimlerimizde hangi unsurları dikkate almamız gerektiğine değindik.

Av karşıtı ikinci davaya müdahillik: Av Turizmi Uygulama Talimatı’nın iptali için müdahillik başvurumuzun ardından, 47 yaban keçisinin öldürülmesini kapsayan Antalya ve Isparta’daki “av ihalesine” karşı Salda için Türkiye Grubu’ndan A Platformu Sözcüsü Hediye Gündüz ile Platform katılımcıları Saliha Altın ve Yeşim Vardar tarafından Isparta İdare Mahkemesi’nde açılan iptal davasına da hayvan hakları savunucuları olarak müdahillik başvurusunda bulunduk. ⁣Av şirketlerine karşı kolektif hukuki mücadele için de örnek dilekçelerimizle doğa ve yaşam savunucularına güç birliği çağrısında bulunduk. ⁣

Kasım 2020

Deprem sonrası İzmir’e destek: 30 Ekim’de Ege Denizi’nde meydana gelen ve can kayıplarının yaşandığı depremin ardından hayvan hakları aktivistleri ve vegan kafelerle birlikte depremden etkilenen hayvanlara ve insanlara destek olmak için elimizden geleni yaptık. Çadır alanlarında vegan yemek ihtiyacı olanlara ulaşabilmek için İzmir’deki vegan kafelere destek verirken, aynı zamanda deprem bölgesinde bulunan ve çoğu enkazdan kurtulan kedilerin ailelerine ulaşabilmesi ve/veya yeniden yuva bulunabilmesi için de İzmir Depremzede Hayvanlar Instagram hesabına paylaşım desteği verdik; izin başvurusu hazırladık. Yıkılan ve yıkım kararı çıkan binalarda mahsur kalan/kurtarılan hayvan dostlarımız için büyük emek sarf ederek, kurtulan hayvanların gerek travma merkezleri gerekse barınaklarda envanterinin çıkarılması konusunda derneğimiz ile İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında koordinasyonu sağlayan sevgili @aydanustkanat‘a, alınan özel izinle depremzede hayvan dostlarımızın sağlık durumunu yerinde görüp envanterini çıkaran, fotoğraflayan ve yuvalandırmaya açan sevgili @bitkiselmutfak, @hazarium ve @kvlcmcglr‘a tüm çabaları için derneğimiz adına bir kez daha teşekkür ederiz.

Web sitemizi yeniledik: 1 Kasım Dünya Vegan Günü’ne yetiştirme hedefiyle yıllardır eski bir görünüm ve formatta kullandığımız tvd.org.tr websitemizi yeniledik. Daha sade bir görünüm ve işlevsel bir altyapıyla güncellediğimiz sitemizin Haberler kısmı da haberler.tvd.org.tr adresine taşındı. Zaman içinde eksiklerini tamamlayıp geliştireceğimiz sitelerimiz, gönüllü yazar ve çevirmenlerini bekliyor.

Dünya Vegan Günü ve Ayı online etkinliği: TVD olarak 1 Kasım için planladığımız veganlık temelli farkındalık programımızı, 30 Ekim’de İzmir’de meydana gelen depremin ve küçük ölçekli tsunaminin insanlar ve hayvanlar üzerinde yarattığı fiziksel ve psikolojik tahribat ile gündem akışının seyri nedeniyle 7 Kasım’a erteleme kararı aldık. Her yıl yüz yüze düzenlediğimiz Dünya Vegan Günü etkinliğini bu yıl yeni tip koronavirüs pandemisi nedeniyle Instagram hesabımıza taşıdık ve tüm veganlara Kasım ayı boyunca #NedenVeganım etiketinde buluşma çağrısı yaptık. Daha sonra İGTV’den paylaştığımız canlı yayınlarımıza vegan aktivistler, tıp doktorları, gazeteciler, sanatçılar ve hukukçular katıldı. Kasım ayı sonunda ise, Haziran’da gerçekleştirdiğimiz Vegfest 2020 videolarının tamamını Türkçe altyazıyla Dünya Vegan Ayı kapsamında farklı platformlardan ve festival hesabından takipçilerimizle paylaştık.

Aralık 2020

V-Label sertifikalandırması: V-Label Türkiye Ofisi olarak gıda, kozmetik, temizlik ve tekstil gibi alanlarda 2020 yılında da yüzlerce ürünü daha sertifikalandırdık. Global olarak 2021’e büyük revizyonlar hazırladık.

Vegan beslenme hakkı için başvuru: Ezine Devlet Hastanesi bünyesinde vegan yemek hakkı ve gereksinimi karşılanmayan Psikiyatri Uzmanı Dr. Selin Alkan’a TVD olarak destek olmak için müdahillik dilekçesi hazırlayarak ilk etapta e-posta yoluyla hastane yetkililerine ulaştırdık. Mecburi hizmetini tamamlamak üzere görev yapan, hayvan hak ve özgürlükleri temelinde hayvansal ürün tüketmeyi reddederek vegan bir yaşam süren Dr. Alkan’ın insani olarak en temel haklarımızdan biri olan beslenme hakkı, hastane menüsü koşullarından dolayı karşılanmamış ve bu doğrultuda hastaneye yapılan ilk yazılı başvuru “doktor raporu” talebiyle reddedilmişti. 2021’de de süreci yakından takip edecek ve vegan bireylerin bitkisel beslenme hakkının hastaneler, okullar, cezaevleri gibi dışarı kapalı ve alternatifsiz alanlarda temini konusunda dernek olarak çalışmalarımızı sürdüreceğiz.

Aralık ayını, zorlu bir yılın son güzel haberiyle tamamladık: Antalya ve Isparta’daki yaban keçilerinin avlanmasına karşı açılan, bizim de müdahillik başvurusunda bulunduğumuz iptal davasının hayvanlar lehine sonuçlandığını öğrendik.

Mücadelemiz 2021’de de devam edecek…

2020’de neler yaptık? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.