New York City’deki (NYC) 11 hastanenin tamamı artık otomatik olarak vegan yemekler sunacak. Bu uygulama; beslenme değişikliğine yönelik çalışmalar yapan ve kâr amacı gütmeyen The Better Food Foundation’ın New York City Health + Hospitals ve New York Belediye Başkanlığı ile yaptığı işbirliğinin ardından başladı.

Vakıf, sağlık kuruluşlarının karbon emisyonlarını azaltmalarına, gıda maliyetlerini düşürmelerine ve hastaların sağlığını iyileştirmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor.

Uygulamaya göre talep edenler için “et” seçenekleri yine mevcut olacak, ancak hastaneler her öğün için varsayılan menü olarak bitki bazlı yemekler sunacak.

Hastaların tercihi de vegan yemekler

Vakıf tarafından yapılan açıklamaya göre ilk izlenimler olumlu görünüyor. Hastaların sadece yüzde biri vejetaryen veya vegan olarak kendini tanımlasa da ve “et”, süt, süt ürünleri gibi seçenekler mevcut olsa da, hastaların yarısından fazlasının vegan yemekleri seçtiği, yüzde 95’inin de seçimlerinden memnun oldukları belirtiliyor.

“NYC hastaneleri için sağlık birincil endişe olsa da, bu değişiklik hayvanlara ve çevreye de fayda sağlıyor. Sadece 6 ayda, hastaneler yeni menüleri aracılığıyla şimdiden 150 binden fazla bitki bazlı yemek servis etti ve uygulama akşam yemeklerini de kapsadıkça, bir yıl boyunca yaklaşık 800 bin kadar bitki bazlı menü sunulmuş olacak”.

Yapılan hesaplamalara göre; ortalama nüfusa sahip bir şehir varsayılan olarak bitki bazlı yemekler sunarak NYC’yi örnek alırsa, gıda ile ilgili emisyonlarını yüzde 40 oranında ve su ayak izini de yüzde 24 oranında azaltabilir.

Kamu kurumlarında vegan yemekler: “Sosyal adalet meselesi”

Beyaz olmayan insanların* laktoz intoleransı, diyabet ve kalp hastalığı geliştirme riskinin “yüksek ihtimal” olduğunu vurgulayan vakıf, vegan menülerin varsayılan yemek olarak sunulmasının insan sağlığına fayda sağlamasının yanı sıra bunun bir “sosyal adalet meselesi” olduğunu da vurguluyor.

“Hastane, okul gibi kamu kurumları aracılığıyla sağlıklı bitki bazlı gıdalara erişim sadece bir sağlık sorunu değildir. Bu bir sosyal adalet meselesidir.”

%100 vegan menü kampanyaları

New York dışında farklı ülkelerdeki sağlık uzmanları da hastanelerde daha fazla bitki bazlı yemek sunulması için kampanyalar yürütüyor.

Bu yılın başlarında bir grup doktor İskoçya’da Devlet Sağlık Hizmetleri’ne (NHS) açık bir mektup yazdı ve hastalara daha fazla vegan yemek sunmalarını talep etti. Sağlık çalışanlarının kaleme aldığı mektupta, hastalara “et” verilmesi “akciğer bakım ünitesinde sigara dağıtmaya” benzetildi.

Mektupta ayrıca “Yüzde 100 vegan menülere geçilmesi halinde NHS İskoçya, hastaların sağlığını iyileştirmeye, maliyetleri düşürmeye, hayvanların acı çekmesini önlemeye ve net sıfır karbon emisyonuna ulaşma taahhüdünü yerine getirmeye yardımcı olacaktır,” denildi.

Hayvan üretimi ve tüketiminin gerçek maliyeti

Hayvan üretimi ve tüketimi, bir yılda balıklar dahil trilyonlarca hayvanın öldürülmesine sebep olurken, iklim değişikliğinin de önde gelen sebeplerinden biri olarak gezegeni yok oluşa sürüklüyor.

Ancak tüm bunlara ek olarak hayvanların ve hayvansalların tüketilmesi, insan sağlığının bozulmasının da en önemli nedenlerinden biri olarak görülüyor.

İşlenmiş “et” (sucuk, pastırma, jambon ve salam gibi), Dünya Sağlık Örgütü tarafından birinci grup kanserojen olarak sınıflandırılıyor. “Kırmızı et” yüksek kalp hastalığı riski ile ilişkilendirilirken, hayvansal süt ve süt ürünlerinin de prostat kanseri gibi hastalık risklerinin artışıyla bağlantılı olduğu biliniyor.

Sorumlu Tıp Doktorları Komitesi (PCRM), İngiliz Diyetetik Derneği ve Amerikan Beslenme ve Diyetetik Akademisi gibi pek çok sağlık kuruluşu tarafından bebek, çocuk ve yetişkinler dahil her yaştan bireye tavsiye edilen bitkisel beslenmenin insan sağlığına faydaları ve çeşitli (kronik) hastalıkları önlemedeki başarısı üzerine daha fazla bilgi almak isterseniz, bilimsel / akademik çalışmaların ayrıntılarını kaynaklarıyla birlikte web sitemizde ​Neden Vegan ​→​ ​​Sağlık / Beslenme başlığı altında bulabilirsiniz.

Kaynak: Plantbased News, Better Food Foundation

Kapak fotoğrafı: Elena Leya / Unsplash

Vegan menü, New York’taki tüm şehir hastanelerinde standart hale getirildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İngiltere’nin okullar için bitki bazlı ve glutensiz yemekler sunan ilk şirketi olan Plant Based Schools Kitchen (PBSK), ilk işbirliğini Our Lady of Sion adlı okul ile başlattı.

1862’de kurulan Worthing merkezli okul, öğrencilere sıcak, bitki bazlı öğle yemeği seçenekleri sunmak için PBSK ile işbirliği yaptı. Altı haftalık vegan menü Vegan Society tarafından da destekleniyor.

Tüm yemeklerin okulda taze olarak hazırlandığı ve pişirildiği bitki bazlı beslenme programı isteğe bağlı; yani çocuklar her hâlükârda öğle yemeklerini evden getirebiliyor.

Bütüncül bir eğitim ve farkındalık ortamı

Okul müdürü Steven Jeffery’ye göre, gençleri yeni bakış açılarıyla tanıştırmak ve onları “gerçek dünyaya” hazırlamak okulun amaçlarının bir parçası. Jeffery, “Bu hafta PBSK’nın Sion’da lansmanı yapıldı. Yemekleri tercih eden çocukların sayısına ve bu yemekleri yiyenlerin olumlu yorumlarına bakılırsa program şimdilik oldukça başarılı,” diyor.

“Gençlerimizi gerçek dünyadaki hayata hazırlamak için çabalayan bir eğitim yeri olarak, bitki bazlı yemekleri keşfetmek, Sion’da sürekli geliştirmeye devam ettiğimiz eğitimimizin bir parçası. Müfredatımız ayrıca sürdürülebilirlik, etik tarım, adil ticaret ve yenilenebilir enerji gibi konuların tartışılmasını da içeriyor.”

Bitki bazlı ürünler için artan talep

Özellikle genç nüfus arasında veganlık ve vejeteryanlık gittikçe yaygınlaşıyor. 2019’da Linda McCartney Foods tarafından yapılan bir anket, İngiltere’deki çocukların yüzde 70’inin okul menülerinde daha fazla vegan yemek ve sebze yemeği görmek istediğini ortaya koymuştu.

Anket, yaşları 8 ile 16 arasında değişen 1000 çocuğu kapsıyordu.

Anket sonuçlarına göre, okul öğrencilerinin yüzde 44’ü hayvan tüketimini beslenmelerinden çıkarmaya çalışıyordu. Yüzde 10’u ise, zaten hayvan etinin beslenmelerinde yer almadığı bir yaşam tarzı izliyordu.

Ankete katılan ebeveynler, çocuklarının okuduğu okullarda daha fazla seçeneğe ihtiyaç olduğunu belirtti. Yüzde 81’i, yeterli sağlıklı ve lezzetli vejetaryen seçeneklerin bulunmadığını söyledi.

BBC Good Food tarafından yapılan bir başka anket de, Birleşik Krallık’taki çocukların neredeyse yüzde 60’ının vegan veya vejeteryan ya da olmak istediğini ortaya koymuştu.

Bitki bazlı okul mutfakları

PBSK, “et” içermeyen beslenme biçimi ile gençlerin sağlıklı beslenebileceğini savunan Gary ve Anna Hardley tarafından kuruldu.

Gary Hardley, “Bitkisel beslenme, çocukların büyüme sürecinde ihtiyaçları olan en sağlıklı beslenme tarzlarından biri. Besin açısından zengin öğünler sağlayarak akademik performansa yardımcı olduğuna dair artan sayıda kanıt var,” diyor.

Gary ve Anna Hardley kurdukları şirketin, ülke genelindeki okul yemeği sistemini ve bu sisteme dair algıyı değiştirebileceğini umuyor. Çift aynı zamanda tüm okullarda ve diğer büyük kuruluşlarda bitki bazlı yemeklerin arttığını görmeyi istiyor.

Okul, üniversite ve hastanelerde vegan menüler yaygınlaşıyor

Vegan menüler; gerek hayvan hakları ihlallerine karşı ve bireylerin sağlıklı beslenme hakkı kapsamında, gerekse iklim kriziyle mücadele ve insan sağlığına faydaları sebebiyle okullarda, üniversitelerde ve hastanelerde her geçen gün yaygınlaşıyor.

Bunun en yakın örneği, Şubat ayının başında ABD New York’taki (NYC) devlet okullarında, New York Belediye Başkanı’nın girişimiyle, Vegan Cuma programı kapsamında 930 bin çocuğa vegan yemek sunma adımı oldu. Bu daimi uygulamanın amacı, çocukların daha sağlıklı yemeklere erişimini artırmak ve işlenmiş “et” gibi zararlı gıdalardan uzak tutmak.

Berlin’deki dört üniversitenin menüleri ise değişiyor. Öğrencilerin “çevre ve iklim dostu gıda” talepleri doğrultusunda 34 kafeteryada neredeyse tamamen “etsiz” seçeneklere geçiliyor, bitki temelli besinler artırılıyor. Vegan seçenekler bundan böyle menülerin yüzde 68’ini oluşturacak.

İngiliz Yeşiller Partisi meclis üyesi Ian Middleton ise geçtiğimiz yıl, Oxfordshire Kent Konseyi’nin tüm toplantı ve etkinliklerinde yalnızca vegan yemek verilmesi ve Oxford’daki okullarda daha fazla bitki bazlı seçeneğin sunulması için belediye meclisine çağrıda bulunmuştu. 12 yıldır vegan olan Middleton, Oxfordshire Konseyi’ne sunduğu önergede “Et ve süt üretimi, sera gazı emisyonlarının ve dünya çapındaki ormansızlaşmanın en büyük sebeplerinden biri,” demiş ve aynı zamanda yiyecek seçimlerinin etik, çevresel ve sağlık boyutları konusunda eğitim yoluyla gençleri bilgilendirmenin ve bu sayede bilinçli kararlar verebilmelerinin önemine dikkat çekmişti. Ayrıca hükümetin İklim Değişikliği Komitesi’nin, kamu kurumlarının bitki bazlı gıda seçeneklerini teşvik ederek örnek olması gerektiğini tavsiye ettiğini hatırlatmıştı. Karar vericilerin sorumluluk üstlenmesini sağlayan “vegan menü” önergesi, Aralık 2021’de Liberal Demokrat Parti, İşçi Partisi ve Yeşiller Partisi uzlaşısıyla onaylandı. Böylece il meclisinin tüm resmi etkinliklerinde “et” ve süt ürünleri yasaklanmış oldu.

Birleşik Krallık’ta İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri’ne (NHS) bağlı bir hastane de, sürdürülebilir çözümler geliştirmek ve hastanenin karbon ayakizini azaltmak üzere vegan bir Sürdürülebilirlik Başkanı atadı. Hastane, hem hasta yakınlarına hem de personele hizmet veren kantinindeki “et” içeren menüleri azaltmak ve vegan menüleri artırmak için girişimlerine başladı.

YTÜ öğrencileri vegan yemek hakkını kazandı

Geçtiğimiz günlerde ise Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) öğrencileri, YTÜ Vegan Vejetaryenler Topluluğu’nun (YTÜ VVT) kampüs içinde topladığı 500’den fazla ıslak imza ve Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak öğrencilere destek amacıyla change.org’da başlattığımız #YTÜVeganMenüİstiyor imza kampanyası sayesinde vegan menü haklarını kazandı. Bundan böyle üniversitenin yemekhanelerinde 28 Şubat’tan itibaren bitki bazlı beslenmek isteyenler için vegan menü çıkarılacak.

Kaynak: Plantbased News

Kapak fotoğrafı: Vegaprocity / USDA / CC BY 2.0

160 yıllık okul artan talep üzerine öğrenciler için bitki bazlı yemek programına başladı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

University Hospital Southampton (UHS) hastanesi, 22 Nisan Dünya Günü’nde hastane kantininde yalnızca vegan ve vejeteryan yemekler servis etti. Bu uygulama, hastane menülerinden hayvansalları çıkarma girişimlerinin bir parçası olarak yapıldı.

11.000 kişilik kalabalık bir personel ile hizmet veren hastane, bitkisel beslenmenin doğaya ve çevreye olumlu katkılarını özetleyen afişler asarak çalışanların da farkındalığını artırmayı hedefledi.

Hayvan üretimi ve tüketiminin çevresel zararlarını gösteren afişlerden birinde, “Her Pazartesi kantinimiz 70 porsiyon domuz eti servis ederdi. Bu yılda 9,8 ton sera gazı emisyonuna katkıda bulunuyor. Aynı zamanda arabanızı yılda 41 bin km sürmek, evinizi yaklaşık dört yıl ısıtmak ve bir yılda sekiz dakika boyunca 22.000 duş almakla aynı şey” yazıyordu.

Dünya Günü’nde hayvancılığın doğaya zararları

UHS, yeni bitki temelli menüye ek olarak çok sayıda uzman konuşmacıdan oluşan sanal bir etkinlik de düzenledi. Etkinliğin amacı, “sağlık endüstrisindeki çevresel sorun ve zorlukları ele almak” olarak açıklandı.

Hastane yönetimi “Çevresel sürdürülebilirlik konusunda çalışanlarımızla bağlantı kurmak ve fark yaratmaya katkıda bulunabileceklerini hissetmeleri için onları güçlendirmek istiyoruz,” dedi.

Sürdürülebilir sağlık

UHS’de Sürdürülebilirlik ve Enerji Başkanı olan Jason Light, Plantbased News’e verdiği demeçte, “En yüksek oranda karbon emisyonuna sahip kamu sektörü grubu olarak NHS’nin bu kriz ile bağlantılı adımlar atma konusunda yükümlülüğü var. Bu nedenle dünya standartlarında sürdürülebilir bir sağlık sistemi sunmaya kararlıyız. Dünya Günü’nde gerçekleştirdiğimiz etkinlik, güncellenen sürdürülebilirlik çabalarımızın ve gündemimizin sadece başlangıcı,” dedi.

Southampton Üniversite Hastanesi’nin sürdürülebilirlik çabaları hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.

Vegan yemek haktır

Hastaların ve hastane çalışanlarının zulümsüz, sağlıklı ve çevre için sürdürülebilir vegan yemeklere erişimi temel haklardan biridir.

Vegan Derneği olarak, Türkiye’deki kamu ve üniversite hastanelerinde ve özel hastanelerde vegan menülerin çıkarılması ve yaygınlaşması için Türkiye’den ve dünyadan uzman sağlık profesyonellerinin katılımı ve desteğiyle çabalarımızı artırıyor, mücadelemizi sürdürüyoruz. Çok yakında yeni gelişmeleri sizinle paylaşacağız.

Kaynak: Plantbased News

Hastaneler de dönüşüyor: Vegan menüler yaygınlaşıyor yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.