Vegan Derneği Türkiye olarak, Türkiye’de veganlığın vicdan hürriyeti kapsamına alınması, veganların sağlık hakkı ve vicdan özgürlüğünün korunması amacıyla ilgili kurum ve bakanlıkların pozitif yükümlülüğünü yerine getirmesi için, hazırladığımız resmi dilekçeler ile 1 Kasım Dünya Vegan Günü’nde Ankara’daydık.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Sağlık Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın vegan bireylerin temel hakkı olan sağlıklı beslenme ve vicdan hürriyetlerinin korunması için pozitif adımlar atma yükümlülüğünü yerine getirmesi, kamusal ve özel alanlardaki toplu beslenme sistemleri menülerine veganlara ve bitkisel beslenme biçimine uygun zorunlu seçenekler konulması için düzenleme yapılması talebinde bulunduk.

“Örnek menü planlaması yapılacaktır”

Başvurularımıza ilk yazılı yanıt, pek çok kurum ve işletmede olumlu değişim yaratabilecek yasal düzenleme ve uygulama yetkisine sahip olan Sağlık Bakanlığı’ndan geldi.

Halk Sağlığı Genel Müdürü Uzm. Dr. Bekir Keskinkılıç imzasıyla yasal süre içerisinde gönderilen cevabi yazıda “vegan diyeti dikkate alınarak örnek menü planlamasına yönelik çalışmaların yapılacağı” bilgisi verildi.

Bakanlığın ilk etapta olumlu yaklaşımını memnuniyetle karşılasak da gönderilen yanıtın oldukça yetersiz olduğunu, sürece ve atılması planlanan adımlara dair gerekli bilgileri içermediğini belirtmek isteriz. Aynı zamanda başvurumuzun içeriği ve başlığı “Vegan bireylerin sağlık hakkı ve vicdan özgürlüğünün korunması olmasına rağmen, “Konu” bölümünde “vejetaryen bireyler” olarak belirtilmesi, başvurumuzda ve görüşmelerimizde vurgulamaya çalıştığımız etik hassasiyetten uzak olduğu için mevcut sorunun özüne ilişkin yaklaşım açısından hatalıdır.

Yazılı yanıttaki belirsiz ifadeler nedeniyle dün bakanlıkla telefonda görüşerek yetkililerden ayrıntılı bilgi beklediğimizi ifade ettik.

Vegan yemek hakkı için hukuki işlem başlatacağız

Önümüzdeki aylarda Ankara’daki yetkili kurumları yeniden ziyaret edeceğiz.

Türkiye’deki veganları temsilen haklı taleplerimiz doğrultusunda gerekli adımlar ivedilikle atılmadığı takdirde, Anayasal hakkımız olan sağlıklı beslenme hakkının tüm kurumlar tarafından temin edilmesi ve Türkiye çapında üniversitelerden, hastanelerden ve özel kurumlardan bize yazan vegan bireylerin yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesi için hukuki işlemleri başlatacağız.

Vegan yemek haktır; şahısların ve kurumların inisiyatifine bırakılamaz.

Bir kez daha bakanlıkların, tüm vatandaşların sağlıklı beslenme ve vicdan özgürlüğü kapsamında sahip oldukları hakları teslim etme sorumluluğunu hatırlatarak en kısa sürede gerekli adımları atmalarını bekliyoruz.

Vegan yemek hakkı başvurumuza Sağlık Bakanlığı’ndan ilk yanıt geldi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Süt eklenmiş kahve için kahvenin fiyatına ek bir ödeme talep etmeyen pek çok kahve satıcısı ya vegan bir opsiyon sunmamakta ya da bitki bazlı alternatifler için sütlü seçeneklere kıyasla ekstra bir fiyatla satış yapmakta. Süt için de para talep eden mekanlarda ise yine vegan bir alternatif için daha yüksek bir ücret belirlenmekte.

Dahası, bitki bazlı alternatiflerin maliyeti ile hayvan sütü maliyeti mukayese edildiğinde de mevcut fiyatlar vegan tercihlerin aleyhine çok orantısız bir biçimde daha yüksek.

Söz konusu “veganize edilmiş kahvelerin daha pahalıya satılması sorunu”, veganlıktaki genel yükselişe karşın, nadir istisnalar dışında küresel bir yaygınlık içerisinde devam etmekte.

Halbuki, süt ürünü yerine bitki bazlı bir seçim yaptığınızda karbon ayak iziniz ve su ayak izinizi azaltmış olarak dünyaya ekolojik bir katkı yaptığınız gibi çeşitli kronik hastalık risklerinizi düşürerek halk sağlığı anlamında toplumsal bir fayda da sağlamış oluyorsunuz.

Dolayısıyla, söz konusu fiyatlandırmalar konusunda daha adil bir düzene geçilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Bahse konu sorunun önemli bir faktörü ve çözüm olanağı da vergilendirme meselesi olarak değerlendirilmekte. Karbon vergisi (örneğin, fosil yakıtlar için uygulanabilir) gibi bir ek vergiyle karbon ekonomisinden uzaklaşmak kısmen de olsa dizayn edilerek kolaylaştırılabilirse -ki bu vergi meselesi ekolojik gerekçelerle pek çok uzmanın yanı sıra Leonardo DiCaprio ve Bill Gates gibi etki gücü yüksek tanınmış isimlerin de öne çıkarak dile getirdiği bir yaklaşım- bu tür bir kuramsal yaklaşım vegan ürünlerde vergi indirimi yoluyla ekolojik çözümler bağlamında da uygulanabilir.

Zira, vegan olmak (vegan üretim/tüketim tarzlarına destek vererek ve bağlı kalarak yaşamak) ve sağlık için veya ekolojik sebeplerle bitki bazlı alternatifleri satın alma eğilimi çeşitli güç sahibi çıkar grupları tarafından “ek fiyatlandırmalarla -bir tür ek vergilendirme gibi- cezalandırılıyor” ve böylece baskılanıyor olabilir mi?

Vegan kahveler neden süt içerenlerden daha ucuz değil? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.