Köpekbalığı koruma uzmanı James Glancy’nin açıkladığı gibi:⁣

• Köpekbalıklarının dev balıkçı filoları tarafından yan av olarak veya yüzgeçleri ve etleri için kasıtlı olarak yakalanmaları, dünya çapında köpekbalığı popülasyonlarında önemli bir düşüşe neden oldu.⁣
• Köpekbalıkları milyonlarca yıldır okyanuslarda. Denizlerimizin sağlığı için de çok önemli bir role sahipler. Ancak insan faaliyetlerinin bir sonucu olarak birçok köpekbalığı türü kritik derecede tehlikede, hatta bazı bölgelerde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.⁣
• Dünyadaki 500 köpekbalığı türünün yaklaşık 143’ü, “korunmasız” ile “kritik tehlike altında” arasında değişen “tehdit altında” olarak listelenmiştir.⁣

⁣Hayvan Refahı Bakanı Lord Goldsmith, yasağın köpekbalığı sayılarını artırmaya yardımcı olacağını ve dünyanın geri kalanına ‘birçok türü yok olmanın eşiğine getiren bir endüstriyi desteklemiyoruz’ mesajını göndereceğini umuyor.⁣

Birleşik Krallık bu adımı atan ilk Avrupa ülkesi. Umarız yakında diğer dünya liderleri benzer bir karar alır ve daha fazla sayıda köpekbalığı popülasyonu korunmuş olur.⁣

Haber Seaspiracy tarafından paylaşıldı. Henüz izlemediyseniz Netflix’teki çığır açan belgeseli kaçırmayın.

Ayrıntılı bilgi için seaspiracy.org.

Birleşik Krallık köpekbalığı yüzgeci ticaretini yasakladı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Seaspiracy dünya çapında milyonlarca izleyicinin ticari balıkçılığın yıkıcı etkilerini ortaya koyan gerçekleri görmesini sağlayarak hepimize sesleniyor: Sürdürülebilir balıkçılık kavramı sahtekarlık ve yolsuzluktan ibaret. Her gün okyanuslarımızı daha fazla yok ediyoruz; bu gidişatı önlemek içinse hepimize sorumluluk düşüyor.

Deniz ekosistemine ilgi duyan, doğa koruma, hayvan hakları ve insan hakları alanlarında mücadele veren herkesin mutlaka izlemesi gerektiğini düşündüğümüz bu belgesel, aşağıda paylaştığımız bilgi ve verilerden çok daha fazlasını bilimsel kaynak ve araştırmalar ile birlikte sunuyor.

1. Tesadüfi ağa yakalanma balinaları, yunusları ve diğer deniz canlılarını da öldürüyor

“Bycatch” olarak bilinen tesadüfi ağa yakalanma hedef dışı av olarak tanımlanıyor; yani balıkçılık faaliyetleri sırasında ağlara takılarak can veren ama avlanması hedeflenmemiş hayvanları içeriyor. Seapiracy’de paylaşılan acı tabloya göre her yıl 300 binden fazla yunus ve balina tesadüfi ağa yakalanma nedeniyle hayatını kaybederken saatte 30 bin köpekbalığı ağlarda yaşamını yitiriyor. Sadece ABD’de 250 bin deniz kaplumbağası yaralanıyor veya ölüyor. Büyük deniz canlılarının yanı sıra küçük balıklar, kafadanbacaklılar ve deniz kuşları gibi hedef dışı diğer türler de bu kitlesel katliamda denizlerden ve yaşamdan koparılıyor.

Dolayısıyla tüketiciler tek bir balık yediğinde sadece o balığın yaşamından değil, binlerce deniz canlısının hayatından ve olumsuz zincirleme etkinin devamlılığından sorumlu oluyor.

2. “Dolphin Safe” etiketinin hiçbir geçerliliği yok

Ton balığı alırken pek çok kişi Dolphin Safe (yunus dostu) etiketine dikkat ediyor. Ancak Seaspiracy röportajlar aracılığıyla bu etiketin gerçekte hiçbir doğruluğu ve işlevi olmadığını ortaya koyuyor. Özellikle ton balığı pazarında pazarlama stratejisinin bir ürünü olan etiketle ilgili olarak, bu etiketi şirketlere veren Earth Island Institute’dan Mark J. Palmer bile Dolphin Safe logosunun gerçekten de “yunus dostu” olmayabileceğini belirtiyor. “Okyanusun ortasındayken gerçekte neler yaptıklarını nasıl bilebilirsiniz ki?” diyen Palmer, denetimden sorumlu gözlemcilerin çoğunlukla balıkçılık gemilerinde bulunmadığını, gemide olduklarında da kolaylıkla rüşvet alabildiklerini söylüyor.

Okyanuslarda deniz yaşamının korunması için doğrudan eylem yürüten Sea Shepherd’dan bir temsilci de denizdeki operasyonlarından birinde, 8 ton balığı yakalamak için 45 yunusun tek seferde öldürülüp gözden çıkarıldığını anlatıyor.

3. Balıkçılık ekipmanları denizlerdeki plastik kirliliğinin başlıca nedeni

Belgeselde de en ince ayrıntısına kadar anlatıldığı gibi okyanus ve denizlerin korunması amacıyla kampanya yürüten çevreci kuruluşların mesajları sadece pipet, plastik poşet ve kulak pamuğu gibi plastik kullanımını önlemeye dönük.

Fakat gerçekte “Büyük Pasifik Çöp Alanı” olarak tanımlanan bölgedeki plastik kirliliğin %46’sını denizlere atılmış dev balıkçı ağları oluştururken geri kalan atıkların çok büyük bir kısmını da diğer balıkçılık araç-gereçleri oluşturuyor.

Ayrıca balıkçılık endüstrisi her gün dünyanın etrafını 500 kez saracak miktarda misina kullanıyor.

The Guardian gazetesinin çevresel ve politik aktivizm konularına odaklanan köşe yazarlarından George Monbiot belgeselde, “öldürmek için geliştirilmiş olan” bu ağ ve misinaların “deniz canlıları için plastik pipetlerden çok daha tehlikeli” olduğunu vurguluyor.

4. Denizleri ve okyanusları yok ediyoruz

Çok büyük ölçekli plastik kirliliğine sebep olan balıkçılık ekipmanları yalnızca deniz canlılarının ölümüne yol açmıyor, aynı zamanda okyanus ve deniz ekosistelerini de geri dönüşü olmayacak şekilde tahrip ediyor. Örneğin; 13 jumbo jet uçağını boydan boya sarabilecek büyüklükteki sürütme ağlarıyla balık yakalamak için okyanus tabanını silip süpüren dip trolü yöntemiyle yapılan balıkçılık, her yıl 16,1 milyon metrekare (3,9 milyar akre) genişliğinde deniz tabanını çölleştiriyor.

Bu da dakikada 4316 futbol sahası büyüklüğündeki alanın çölleştirildiği anlamına geliyor.

Belgeselde konuşan yazar ve öğretim görevlisi Dr. Richard Oppenlander “Okyanuslardan durmaksızın balık çıkardığımızda okyanusları da çölleştiriyoruz” diyor ve ekliyor: “Kullanılan yöntemler de doğal yaşam alanlarını, ekosistemleri harap ediyor.”

Seaspiracy, gezegendeki karbondioksitin %93’ünün okyanuslar tarafından depolandığını belirterek okyanusların korunmasının yalnızca deniz canlıları ve ekosistemi için değil, insanlar için de son derece hayati öneme sahip bir mesele olduğunun altını çiziyor.

5. Büyük çevre kuruluşlarının çoğu balıkçılık endüstrisiyle iş yapıyor

Belgeselin yönetmeni Ali Tabrizi, plastik kirliliğine karşı kampanya yürüten büyük çevre kuruluşlarının web sitelerini incelediğinde temel aktivizm söyleminin plastik pipet gibi tek kullanımlık plastiklerin etrafında şekillendiğini görüyor.

Seaspiracy için bu kuruluşların bazılarının temsilcileriyle görüşen Tabrizi, deniz ekosistemine en büyük zararı veren unsurun balıkçılık endüstrisi olduğu gerçeğinden hareketle, bu kuruluşların web sitelerinde neden balık tüketimine son verilmesine dair herhangi bir tavsiyeye yer verilmediğini soruyor.

Örneğin; Plastic Pollution Coalition’ın (Plastik Kirliliği Koalisyonu) CEO’su Dianna Cohen, bu soruya yanıt vermeyi reddediyor ve balıkçılık kaynaklı plastik sorununun neden web sitelerinde görünür kılınmadığını cevaplamıyor.

Araştırmalarını detaylandıran Tabrizi bir süre sonra Plastic Pollution Coalition’ın, Dolphin Safe etiketini veren Earth Island Institute’un bir projesi olduğunu görüyor.

Çevre aktivizmi yaptığını iddia eden bazı sivil toplum kuruluşları, balıkçılık endüstrisiyle işbirliği içinde oldukları ve her iki tarafın ekonomik çıkarlarını gözettikleri için balık tüketimine son verilmesi için çağrı yapmıyor, yapamıyor.

6. Balıkçı gemilerinin çoğunda kölelik devam ediyor

Belgesel, balıkçılık endüstrisinde köle iş gücü kullanıldığına dair 47 ülkeden çeşitli ihbarlar geldiğini aktarıyor. Biri 10 yıl, diğeri 6 yıl boyunca Tayland’daki balıkçı gemilerinde alıkonarak kölelik şartlarında çalışmaya zorlanan iki adamın anlattıklarını paylaşan Seaspiracy, gemilerde büyük bir insanlık dramının da yaşandığına dikkat çekiyor.

Kimlikleri gizlenen adamlardan biri bür gün, zorla çalıştırılan işçilerden birinin kaptan tarafından öldürüldüğüne ve daha sonra gemiden denize atıldığına şahit olduğunu söylüyor: “Gemiler okyanusun ortasındayken herhangi bir sorun çıkarırsanız sizi öylece denize atabilirler. Yetkililere de hasta olduğunuzu ve bu yüzden denize düştüğünüzü söylerler.”

7. Sürdürülebilir deniz ürünü diye bir şey yok

Tabrizi, balık tüketimine son vermek veya azaltmak yerine, çok sayıda kuruluşun “sürdürülebilir deniz ürünü” yenmesini tavsiye ettiğini belirtiyor.

Belgeselde “sürdürülebilir balıkçılık” tanımını yapmakta zorlanan ve ne olduğunu bir türlü anlatamayan Oceana’dan María José Cornax, Oceana’nın balık tüketimine son vermeleri veya balık yemeyi azaltmaları için neden tüketicileri yönlendirmediğine de yanıt veremiyor.

Denizcilik ve Balıkçılıktan sorumlu AB Komisyonu üyesi Karmenu Vella da röportajında balık yemeye son verme çağrısının son derece “radikal” olduğunu söylüyor. Tek kullanımlık pipet kullanımına yönelik katı önlemlerin neden balıkçılık ve balık tüketimi için uygulanmadığı sorusuna ise “sürdürülebilir balıkçılığın” teşvik edilmesi gerektiğini belirterek yanıt veriyor.

Oysa balıkçılık endüstrisi okyanuslardaki tüm yaşamı yok ediyor; dolayısıyla hiçbir surette “sürdürülebilir” değil.

8. Asgari yükümlülüğümüz balık tüketimine son vermek

Seaspiracy ekibi okyanusları içindeki canlılarla korumak isteyenlere üç tavsiyede bulunuyor.

Birincisi; hepimizin çok kolaylıkla yapabileceği bir eylem olan balık ve deniz ürünü yemeye son vermek ve bitki temelli beslenmeye geçmek. Hayvanlar, denizler ve hatta sağlığınız için çok daha iyi olan vegan deniz ürünlerini internetten keşfedebilir, tariflerini evde uygulayabilirsiniz.

Ayrıca izleyicileri, 2030 yılına kadar okyanuslarımızın en az %30’unun balıkçılığa kapatılarak koruma altına alınması için ulusal ve uluslararası düzeyde karar vericilere çağrı ve baskı yapmaya davet ediyor.

Son olarak hükümetlere, her yıl 35 milyar doları bulan balıkçılık endüstrisine yönelik devlet yardımlarını kesmeleri için çağrıda bulunuyor.

89 dakikalık bu belgeselde yazıya dahil edemediğimiz o kadar çok bilgi var ki. Özellikle de gezegendeki yaşamın ne denli birbiriyle bağlantılı olduğunu kanıtlayan, hassas ekosistemlerin ve biyoçeşitliliğin zarar görmesinin insan dahil yeryüzündeki tüm canlı türlerini nasıl yok oluşa sürüklediğini açıklayan verileriyle…

Denizlerin “kaynak”, içindeki canlıların da “stok” olmadığını anlamak için Netflix’teki Seaspiracy belgeselini lütfen en kısa sürede siz de izleyin.

Kaynak: One Green Planet

Kapak fotoğrafı: Selena Magnolia/We Animals Media (Ecostorm projesi için)

Seaspiracy: Balıkçılık endüstrisiyle ilgili 8 çarpıcı gerçek yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

“İnsanlığı değiştiren çoğu olumlu ve olumsuz şeyi birisi başlatmıştır.

Bir kişi.

Kimse her şeyi yapamaz ama herkes bir şey yapabilir…”

Cowspiracy’nin yapımcısı Kip Anderson’ın desteklediği Yönetmen Ali Tabrizi’nin belgesel filmi Seaspiracy 24 Mart tarihinde Netflix’de yayınlanmaya başlandı. Okyanuslarımızda insanların neden olduğu yaygın çevresel yıkım hakkındaki endişe verici ve şok edici gerçekler üzerine odaklanan belgesel film, aslında ticari balıkçılık endüstrisinin karanlık ve bilinmeyen tarafını ortaya çıkartan oldukça değerli bir çalışma.

Yönetmen Ali Tabrizi okyanus ve deniz canlılarına, özellikle de balina ve yunuslara olan ilgisini çocukluğundan başlayarak özet halinde geçiyor. Zamanımıza geldiğimizde okyanus ve denizlerimizle ilgili çalışan birçok derneğe maddi destekte bulunan, boş zamanlarında kumsallardaki plastikleri temizleyip plastik kullanımına karşı savaş veren genç bir adam olarak karşımıza çıkıyor.

Peki, plastik çatal, bıçak veya pipet kullanmamak deniz ve okyanusları korumaya tek başına yardımcı olabiliyor mu? 2048 yılına kadar okyanuslarda balık kalmayacak olmasının asıl nedeni bu mu?

Ali Tabrizi’yi belki de birçoğumuzun sorgulamadığı konuları irdelerken ve insanların savunmasız denizlere ve deniz canlılarına verdiği zararı incelerken buluyoruz.

Suları kirleten plastik ve balıkçılık takımlarından, dip trolü ve tesadüfi ağa yakalanmaların (by-catch) telafisi imkansız hasarına, yasadışı balıkçılıktan yıkıcı avcılık uygulamalarına, Japonya’daki bir ton balığı limanından İskoçya’daki bir somon çiftliğine, Çin’deki köpekbalığı yüzgeci pazarlarından Tayland balıkçılık endüstrisindeki insan hakları ihlallerine kadar yeri geldiğinde gizli kameralar ile çekim yapan ve kendi hayatlarını dahi tehlikeye atmaktan çekinmeyen bir ekip çalışması Seaspiracy.  

Balıkçılık endüstrisi ve yunus katliamı arasındaki bağlantı

Kapsamlı rapor ve soruşturmalarla desteklenen bilgi ve verileri bize sunan belgeselde aklınıza kazınmayan bir sahne bile yok ama beni en çok etkileyenler arasında yunusların acımasızca yakalandığı ve katledildiği meşhur Japon koyu Taiji’yi sayabilirim. Burada yunus parkı ve akvaryum endüstrisine dikkat çekiliyor. Canlı yunuslar en az 100.000 ABD dolarına satılıyor. Taiji’de yunus katliamının yalnızca aşırı avlanmaya bir tepki olarak yapıldığını söyleyen Tabrizi, ton balığının 42 milyar ABD doları değerinde bir endüstri olduğunu ve Taiji balıkçılarının, balık avını tamamlamamak için yunusları ve balinaları öldürdüğünü öğreniyor.

1986’dan beri yürürlükte olan uluslararası bir yasağa rağmen balina avcılığına olan düşkünlüklerinden doğan bu yunus katliamının failleri olarak Japonları görürken, Seaspiracy bize şok edici ve üzücü bir gerçeği daha gösteriyor. Bu da her yıl çok daha fazla yunusun, ticari balıkçılık endüstrisinin “tesadüfi ağa yakalanma” terimiyle balık ağlarına ve trol teknelerine yakalanan tüm balıkları ve deniz yaşamını tanımlayan yan avlanma nedeniyle öldürülüyor olması.

Bu bağlamda filmin en dikkat çekici kısımlardan biri de, orkinos ve diğer konserve malların yunus içermediğini onaylayan bir kuruluş olan Dolphin Safe’in sözcüsü ve Earth Island Institute Uluslararası Deniz Memelileri Projesi Direktörü Mark J. Palmer ile yapılan röportajda, Dolphin Safe’in herhangi bir deniz ürününün yunus için güvenli olduğunu garanti edemeyeceğini söylemesi.

Köpekbalığı yüzgeci ticareti

Ali Tabrizi, dünyanın köpekbalığı yüzgeçlerinin %50’sini ihraç ettiği için “Shark Fin City” olarak adlandırılan Hong Kong’da, Sheung Wan ve Sai Ying Pun gibi mahalleleri dolduran kurumuş köpekbalığı yüzgeci dükkanlarını belgelemek için casus kameralara başvuruyor. Çünkü buralarda çekim yapmak yasak.

Bir sonraki sahnede OceansAsia’nın kurucusu ve şehrin önde gelen deniz yaşamı aktivisti olan Gary Stokes konuşmasında köpekbalıklarının küresel ekosistemler için ne kadar hayati olduğunu anlatıyor.

Bugün, köpekbalığı yüzgeci tüketimine karşı kampanya yapan fakat daha önce bir görev sırasında bir köpekbalığı tarafından saldırıya uğrayıp bacağını ve kolunun bir kısmını kaybeden eski bir ordu mensubu şöyle diyor: “Okyanuslarda köpekbalıkları olmazsa insanlık mahvolur. Hayatta kalmamız için hayati öneme sahipler.”

Her yıl 50 milyon köpekbalığını sadece yan av olarak öldürüyoruz, yani kasıtlı olarak bile değil.

Mesela hiç aklımıza gelmeyen ama çirkin bir gerçek olan bir başka konu da bir yandan kitlesel olarak finanse edilen STK’ların plastik kullanımıyla mücadele ederken, diğer yandan sürdürülebilir deniz ürünlerini savunmaları.

Bu durumla ilgili olarak Tabrizi, plastik karşıtı kampanya yürütenlere ve okyanus koruma sözcülerine, web sitelerinin neden insanların balık tüketimini durdurması veya azaltması gerektiğini açıkça belirtmediğini soruyor. Hafif bir duraksamadan sonra beklediğimiz gibi örtbas etme meyilli tutarsız cevaplar sıralanıyor.

Olayın şaşırtıcı tarafı, plastik içermeyen kuruluşların bazıları ve daha da kötüsü, Deniz Koruma Konseyi (MSC) gibi sürdürülebilir balıkçılık sertifikasyon kuruluşları, bize deniz ürünleri satarak para kazanan Unilever gibi devler tarafından finanse ediliyor.

Kölelik, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı

İlgisini zor kurabileceğimiz sahnelerden bazıları ise, Bangkok’ta filme alınan ve teknelerde çalışırken maruz kaldıkları işkence ve sömürüyü anlatan eski “balıkçı köleleriyle” yapılan röportajlar. Bu işin sandığımız gibi tek boyutlu ve basit olmadığını öğreniyoruz; ticari balıkçılık ile küresel uyuşturucu ve insan kaçakçılığını kontrol edenler arasındaki bağlantılar belirgin bir şekilde Tabrizi tarafından ortaya konuyor. Sonunda birinin polise ihbar etmesi sonucunda Tabrizi şehirden aceleyle ayrılmak durumunda kalıyor.

Doğu Afrika kıyılarında gerçekleşen yasadışı balıkçılığa belgeselde koca bir bölüm ayrılmış. Hayranı olduğum Sea Shepherd Conservation Society’nin Liberya kıyılarındaki polis baskınlarına eşlik eden Tabrizi, Somalili balıkçıların artık kıyı sularından geçimini sağlayamadıklarını çünkü uluslararası balıkçı teknelerinin denizlerini işgal ettiklerini görsel olarak belgeliyor.

Okyanusların ormansızlaştırılması

Seaspiracy’nin yaptığı bir diğer önemli bağlantı da okyanuslarımızın sağlığı ile iklim krizi arasında. Konu, uzun süredir bu sorunların çoğu hakkında yazmış olan The Guardian’ın çevre köşe yazarı George Monbiot tarafından sunulan çeşitli içerikler ile genişletilmiş.

Deniz yaşamını yok etmemizin etkilerini Amazon yağmur ormanlarının yok edilmesiyle karşılaştıran Seaspiracy, bize karbondioksitin %92’sinin denizlerimizde depolandığını hatırlattıktan sonra “okyanuslarımızı ormansızlaştırıyoruz” diyor. Yani okyanuslarımızı korumadan iklim değişikliğini durduramayız.

“Peki, bunu nasıl yapacağız?” derseniz, Sea Shepherd’ın kurucusu Kaptan Paul Watson’a kulak verelim: “Okyanus ve denizleri rahat bırakın”.

Seaspiracy: Denizlerdeki Komplo yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.