Somaliland’dan Birleşik Arap Emirlikleri’ne canlı hayvan taşıyan bir gemi, geçtiğimiz hafta kaynağı ve sebebi henüz bilinmeyen saldırıya uğradı. Haberlere göre taşıt, Umman’ın kuzey kıyısındaki Limah açıklarında saat 03.30 sularında, drone veya füze olduğu düşünülen tanımlanamayan patlayıcı bir cismin hedefi oldu.

Gemi alev aldıktan bir süre sonra battı. Yetkililer, gemide bulunan 14 Hintli mürettebatın Umman makamları tarafından sağ olarak kurtarıldığını açıkladı. Ancak gemide kapatılmış ve üst üste yığılmış halde tutulan hayvanlar ise kurtulamadı.

Hayvanlar için herhangi bir kurtarma girişiminde bulunulduğuna dair bilgi de basında yer almadı.

“Çatışma ve savaş bölgelerine hayvan gönderilmesin”

Olay, hem hayvanlar hem de insanlar açısından Hürmüz Boğazı ve yakınlarındaki deniz güvenliği risklerini yeniden görünür kılarken; hayvanların savaş ve çatışma bölgelerine gönderilmesine yönelik itirazların ne kadar haklı ve kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Binlerce hayvan; İsrail, Lübnan ve Suudi Arabistan gibi aktif çatışma bölgelerine taşınmaya devam ediyor. Hayvan koruma örgütleri, hem insanlar hem de hayvanlar açısından büyük riskler barındıran bu tehlikeli taşıma rotalarının askıya alınması için Avrupa Komisyonu’na çağrıda bulunuyor. Ancak kurumlar şimdiye dek bu çağrıları görmezden geldi. Şimdi ise yurttaşlar da bu çağrıya ses vermeye davet ediliyor.

Roket saldırıları ve hava bombardımanlarına maruz kalmak. Panik içindeki çalışanlar tarafından kötü muamele görmek ya da terk edilmek. Küçük ve sıkışık araçların içinde, kaosun ortasında kendi başlarına bırakılmak… Çatışmaların öngörülemez doğası nedeniyle bu ülkelerdeki büyük limanlarda kısa sürede kaos ortamı oluşabiliyor; bu durum hem hayvanların hem de gemi çalışanlarının yaşamını tehlikeye atıyor.

Savaş bölgelerine yapılan canlı hayvan taşımacılığının sonuçları yalnızca limanlarda yaşananlarla sınırlı değil. Çatışmalar nedeniyle limanların kapanması sıkça yaşanıyor ve bu durum hayvanların haftalar boyunca denizde mahsur kalmasına yol açabiliyor. Yiyecek ve su tükenebiliyor, koşullar giderek daha zorlu hale geliyor; uzun süre denizde kalan hayvanlarda yaralanma ve hastalıklar daha yaygın görülüyor.

Aralarında Eurogroup for Animals, Animal Welfare Foundation, Project 1882, FOUR PAWS, Essere Animali, Ethical Farming Ireland, Compassion in World Farming ve Animal Welfare Observatory’nin de bulunduğu onlarca hayvan koruma örgütü, uzun süredir Avrupa Komisyonu’na ve karar vericilere açık mektuplar göndererek, görmezden gelinemeyecek riskler nedeniyle hayvanların savaş bölgelerine taşınmasının durdurulmasını talep ediyor.

Ancak şu ana kadar Avrupa Birliği genelinde bu sevkiyatların askıya alınmasına yönelik bir adım atılmadı. Yalnızca Almanya’nın Niedersachsen eyaleti, “taşınan hayvanların güvenliğinin artık yeterli biçimde garanti edilememesi” gerekçesiyle savaş bölgelerine hayvan gönderimini yasakladı. Avrupa kurumlarının da benzer adımlar atması için çağrılar sürüyor.

Canlı hayvan ticaretinin görünmeyen gerçekleri

Canlı hayvan ticareti ve taşımacılığı; yangın, batma, susuzluk, şiddet, hastalık, aşırı sıcaklık, açlık ve çatışma bölgeleri gibi sayısız risk barındırıyor. Bu yolculuklarda hiçbir kaçış imkânına sahip olmayan hayvanlar süreç boyunca tarifsiz acılar çekiyor, hayatını kaybediyor: Bazıları yolda, geri kalanı da nihai varış noktası olan mezbahalarda…

Gemilerdeki bu can kayıpları münferit olmadığı gibi, sıradan bir “kaza” olarak da görülemez. Bu ölümler, hayvanların metalaştırıldığı bir ekonomik ve politik kurgunun kaçınılmaz sonucu. Bu görüntülere sebep olan ise hayvan kullanımına dayalı gıda sistemi ve sistemin dayatması olan günlük alışkanlıklarımız.

Bu sarsıcı olay, uluslararası canlı hayvan ithalatının “iyi” koşullarda sürdürülmesini değil, Avustralya, Yeni Zelanda ve İngiltere’de olduğu gibi, bir an önce yasaklanması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.

Hiçbir hayvan, şirketlerin ekonomik kazancı ve bireylerin gündelik alışkanlıkları uğruna köleliğe, böylesi korkunç yolculuklara ve sonlara maruz bırakılamaz.

Hayvan haklarının ve uluslararası sözleşmelerin ihlal edildiği bu zulmün ve köle ticaretinin acilen yasaklanması için bir kez daha TBMM’ye çağrı yaparken, bireysel düzeyde hayatımızdan hayvan tüketimini ve kullanımını tamamen çıkartmak için bu yazıyı okuyan herkese sesleniyoruz. Çünkü bu, birbiriyle bağlantılı ölümcül bir zincir.

Süreç boyunca Şartların iyileştirilmesi ve geçici taşımacılık yasakları acilen uygulanması gereken adımlar olmakla birlikte, hayvanlar için ve yaşam haklarının etik ve yasal düzeyde tanınması için yeterli değil. Sistematik şiddet Zincirini kırmak ve hayvan sömürüsünün her çeşidine son vererek vegan olmak elimizde.

Lütfen bu zulme daha fazla destek olmayın, çağrımıza katılın.

Ayrıca We Animals Media fotomuhabirleri tarafından hazırlanan kısa belgeseli mutlaka izlemenizi öneriyoruz. Türkiye Vegan Derneği (TVD) olarak üstlendiğimiz Türkçe çevirisi ve altyazısıyla videoya YouTube kanalımızdan erişebilirsiniz. Ayrıca Haberler web sitemizde arama kutusuna “canlı hayvan ticareti” yazarak konuya dair daha fazla içerik ve bilgiye erişebilirsiniz.

–

Kaynaklar: Maritime Executive, India Today, Eurogroup for Animals

Kapak fotoğrafı: We Animals Media

4 bin hayvan denizde yanarak ve boğularak hayatını kaybetti yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Irak, Ürdün, Mısır, Suudi Arabistan ve Türkiye’nin ardından dünyanın en büyük beşinci canlı sığır ihracatçısı olan  geçen yıl yaklaşık 150.000 hayvan ihraç edildiği Brezilya’da liman yoluyla yapılan canlı sığır ticaretinin tamamen son bulması için hükümetin mahkeme kararına itiraz etmemesi gerekiyor. Brezilya Tarım Bakanı Carlos Favaro’nun, hükümetin karara itiraz edip etmeyeceği konusunda görüş bildirmediği ancak bu karar nedeniyle yatırımcıların uzaklaşacağını ifade ederek canlı hayvan ticaretini savunduğu biliniyor.

Canlı Hayvan Ticaretini Durdurmak

Her yıl milyonlarca hayvan, diğer ülkelere kamyon, tren, uçak veya gemi yoluyla taşınıyor. Bu yolculuklar sırasında birçok hayvan susuzluk, açlık, stres veya hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. İstisna olmamakla birlikte canlı hayvanları taşıyan araçların kaza yapması nedeniyle binlerce hayvan acı verici bir şekilde ölüyor. 2019 yılında Romanya’dan Suudi Arabistan’a koyun taşıyan Queen Hind gemi kazasında neredeyse 14.000 koyunun tamamı hayatını kaybetmişti.

Kazadan sonra canlı hayvan ihracatın yasaklanması için küresel ölçekte kamuoyu baskısı oluştu. En büyük koyun ihracatçılarından biri olan Romanya’da Queen Hind kazasından bu yana canlı hayvan ticaretine ilişkin yasak tartışmaları devam ediyor. Yeni Zelanda’da Nisan ayında deniz yoluyla canlı hayvan ticareti resmi olarak son buldu. Avusturalya’da ise hükümet canlı koyun ticaretini aşamalı olarak durduracağını ilan etmişti.

Kaynak: plantbasednews.org, countryman.com.au & reuters.com

Fotoğraf: Graham Flett

Brezilya’da Canlı Sığır İhracatı Yasaklandı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Süveyş Kanalı’ndaki en uzun süreli tıkanıklardan biri olarak tarihe geçen Ever Given vakası nedeniyle 200’den fazla gemi 24-29 Mart tarihleri arasında beklemede kaldı, çevre limanlara sığındı veya geri gönderildi. Yaşanan bu kaza, Türkiye ve dünya basınında ağırlıklı olarak petrol ve gaz sevkiyatının aksamasına neden olduğu, tedarik zincirinde sorunlar yarattığı ve uluslararası ticareti zarara uğrattığı için panikle karşılandı.

Kazanın daha çok dünya ekonomisinde meydana getirdiği devasa sonuçları gündem olurken, kesintinin kamuoyu tarafından daha az bilinen ve önemsenen boyutu hayvan hakları savunucuları tarafından dile getirildi: Dünyanın bir ucundan diğerine gemilerle taşınan hayvanların ölüm kalım mücadelesi ve canlı hayvan ticaretinin tarihe gömülmesi gerekliliği…

Deniz trafiği takip verilerine göre, altı gün süren kesinti sırasında rötar yapan gemilerden en az 20’si, diğer pek çok gemi gibi araba parçaları, tüketici elektroniği veya kıyafet değil, yüz binlerce sığır ve koyun taşıyordu. Gemilerde zaten korkunç şartlarda tutulan ve getirildikleri ülkenin mezbahalarında acı içinde ölüme gönderilen hayvanların, Süveyş Kanalı’nda gerçekleşen rötar sonucu yem ve su stoklarının tükenmesi nedeniyle aç ve susuz kalabileceği bilgisi paylaşılmıştı.

Marine Traffic web sitesinin sözcülerinden Georgios Hatzimanolis, bu gemilerin de kanala girmek için beklediğini, Omega Star, Unimar ve Sea Star adlı üç geminin de “kanalın içinde farklı noktalarda sıkıştığını” belirtti. Aralarında, olaydan dört gün önce hedeflenen varış noktalarına ulaşması gereken ve en iyi ihtimalle dokuz günlük bir gecikmeyle planlanan ülkelere varabilecek gemiler de vardı.

“Saatli bomba gibi”

Avustralya, Romanya, Uruguay, Brezilya ve Belçika gibi pek çok ülke uzun ve işkence dolu yolculuklara maruz bırakarak milyonlarca hayvanı Türkiye, Suudi Arabistan ve Ürdün gibi ülkelere ithal ediyor. Örneğin; Romanya’da faaliyet gösteren hayvancılık ve canlı hayvan ithalatı şirketi Acebop’un başkanı Mary Pana, özellikle Ramazan Bayramı öncesinde Ortadoğu ülkelerine bir süredir haftada 50 bin koyun gönderdiklerini aktardı.

Tıkanıklık sırasında geçiş yapamayan gemilerde bulunan ve Romanya’dan gönderilen 130 bin koyunun bu süreçte açlık ve susuzlukla boğuştuğu bildirilirken, Animals International’ın AB direktörü Gabi Paun koyunlar için geçen her dakikanın çok önemli olduğunu, kanaldaki tıkanıklık bir an önce ortadan kaldırılmazsa daha fazla hayvanın hayatını kaybedeceğini söylemişti.

Paun, “Yasalara uyulmuş ve normalde gemilerde olması gerekenden %25 daha fazla yem taşınmış olsaydı bile şimdiye kadar hepsi bitmiş olurdu” dedi. Aynı zamanda binlerce hayvanın çeşitli sebeplerle ölmesi halinde şirket yetkililerinin gemideki ölümler hakkında kamuoyuna hiçbir surette şeffaf bilgi vermeyeceğinin de altını çizdi.

Bu açıklamanın özellikle son cümlesi, aslında ekonomik ve siyasi çıkarlar nedeniyle çoğunlukla görmezden gelinen iki önemli noktayı açığa çıkarıyor.

Birincisi; canlı hayvan ticaretine dair mevcut yasal düzenleme ve sözleşmelerin çoğunlukla ihlal edildiği gerçeği. İkincisi ve daha da önemlisi duygulu, hissedebilir varlıklar olan hayvanların yasalara uygun şekilde, iyi şartlarda ve yüksek standartlarda nakledilseler bile beklenmedik bir sorun karşısında ne denli büyük zarar görebilecekleri.   

Animals International AB Koordinatörü Gerit Weidinger da deniz trafiğinde aksama devam ederken şu açıklamayı yapmıştı: “Okyanusun ortasında bir geminin mahsur kalması, hayvanların aç susuz bırakılması ve gemideki hayvanların evrak işleri yüzünden herhangi bir başka limana indirilememesi anlamına geliyor. Hayvanların bulundukları yere dışkılaması, artan dışkı miktarının yatmaya imkan vermemesi, yaralanma ve ölüm vakaları hem hayvanlar hem de mürettebat için ciddi bir biyolojik tehlike oluşturuyor. Bu durum ne zaman patlayacağı belli olmayan saatli bomba gibi.”

Et, süt ve yumurta üretim çiftliklerinde zaten zulüm dolu bir hayata doğan bu hayvanlar hastalık, susuzluk, açlık ve şiddet rutininden kurtulamayarak bu uzun ve ölümcül yolculuklara zorla çıkarıldıklarında, yaşamsal ihtiyaçlarının dahi gözetilmemesi sonucu defalarca ölüyor.

Binlerce sığır, koyun, domuz ve keçi okyanusun ortasında ve sınır kapılarında hayatını kaybederken, ölü bedenleri hasta bireylerle birlikte ya gemilerdeki öğütme makinelerine ya da okyanusa atılıyor. Hayvanların nasıl öldürüldüğüne ilişkin görüntü alınmasını engellemeye çalıştıkları bazı durumlarda ise, ölen bireyler gemideki diğer hayvanlarla birlikte günlerce tutuluyor. Büyük bir mücadeleyle hayatta kalanların yaşamları da tıpkı diğerleri gibi yine mezbahalarda korku ve stresle son buluyor.

Bitmeyen işkence: Elbeik ve Karim Allah vakası

Yakın bir tarihten örnek vermek gerekirse; İspanya tarafından verilen sağlık sertifikasındaki bir sorun ve Huesca’da gerçekleşen salgın sebebiyle mavi dil hastalığı şüphesi gerekçe gösterilerek Türkiye’nin reddettiği Karim Allah ve Elbeik gemilerindeki 2689 sığır, 1 Ocak 2021’de İskenderun ve Derince limanlarından ayrıldıktan sonra, yaklaşık üç ay boyunca Akdeniz’deki çeşitli limanlara götürülüp yetkililer tarafından geri çevrildi. Önce Şubat sonunda Karim Allah gemisindeki 900 sığır, birkaç hafta sonra da Elbeik’teki 1610 sığır, “artık ithalata uygun olmadıkları” gerekçesiyle öldürüldü.

Oradan oraya taşınan hayvanlar, ileri seviye yetersiz beslenme ve dehidrasyon belirtileri gösterdikleri, artık “ekonomik değerleri kalmadığı ve tüketime uygun olmadıkları” gerekçesiyle İspanya Tarım Bakanlığı kararıyla “gözden çıkarıldı”.

Hatta 18 Aralık 2020’de başlayan ve aylar süren bu yolculuk sırasında kendi dışkıları içinde hareketsiz kalmaktan ve sıkışıklık nedeniyle yatacak yerleri bile olmadığından, bazı hayvanların İspanya’ya geri döndüklerinde çoktan bilinçlerini kaybettiği rapor edildi. Veteriner hekimler ayrıca buzağıların üzerinde yaralar tespit etti, bazı hayvanların boynuz ve kuyruklarında kırıkların görüldüğünü, %25’inde ise deri hastalıkları raporladı.

Yolculuk sırasında Elbeik gemisinde hayatını kaybeden 109 hayvanın ise okyanusa atıldığı, bu süreçte aç kalan hayvanların da, ölen hayvanların bedenleri üzerine basarak yem torbalarına ulaşmaya çalıştığı, hatta bazılarının açlıktan ölü hayvanları yemek zorunda kaldığı bildirildi.

Hayvanların bakımının feci şekilde ihmal edildiğini kabul eden Bakanlık raporunda geminin bazı bölümlerinde havalandırmanın yetersiz olduğu, bu nedenle hayvanların hastalanmasına ve ölümüne neden olabilen, dışkılama sonucu ortaya çıkan yoğun amonyak gazının baskın olduğu aktarıldı.

Gemi bakımının da ihmal edildiği, bazı bölümlerde sivri objelerin bulunduğu ve son temizliğin 12 Mart’ta yapıldığı bilgisi eklendi.

Karadeniz’de 14 bin 600 hayvanla batan gemi

Canlı hayvan ticaretinin sebep olduğu acı, hastalık ve toplu hayvan ölümleri birkaç münferit vakadan ibaret değil. Basına da yansıyan sayısız olaydan yalnızca bazıları, yaşam hakkı ihlalinin ötesinde normalleştirilen işkence koşullarını gözler önüne seriyor.

• 2009’da Suriye’ye ulaştırılmak üzere 30 bin koyunu taşıyan Uruguay gemisi Akdeniz’de battı. Hayvanlarla birlikte onlarca mürettebat öldü, denizde kayboldu.
• 2012’de Avustralya’dan Ortadoğu’ya iki gemiyle gönderilen 22 bin hasta koyun, Bahreyn’den geri gönderildikten sonra 14 gün daha denizde korkunç şartlarda bekletildi. Benzer bir olayı 2003’te yaşayan Avustralya, Suudi Arabistan’a yolladığı 57 bin koyunda ektima hastalığı görülmesi sonucu hayvanların 80 gün boyunca gemide tutulmasına neden olmuş ve tepki çekmişti. Bu süre sonunda Eritre koyunları kabul ettiğini açıkladı, fakat en az 5700 hayvan çoktan hayatını kaybetmişti.
• 2015’te Ürdün’e gönderilmek üzere gemiye zorla bindirilen binlerce koyun yazın aşırı sıcaktan ve susuzluktan yaşamını yitirmişti.
• 2 Aralık 2017’de okyanus ötesinden yola çıkarak 25 bin 175 sığırı taşıyan ve neredeyse bir ay süren bir yolculukla Brezilya’dan Türkiye’ye ulaşan NADA gemisinde hayvanlara yaşatılan zulüm ise, sayısız hak ve hukuk ihlalleri sebebiyle Türkiye dahil dünya çapından hayvan hakları aktivistleri, barolar ve milletvekilleri tarafından dünya gündemine taşınmıştı.

• 2018’de 2,8 milyondan fazla sığır, koyun ve keçi Avrupa Birliği ülkelerinden Akdeniz ülkelerine ithal edildi.
• Yine 2018’de, Avustralya’dan Ortadoğu ülkelerine koyun taşıyan Awassi Express adlı gemide bir önceki yıl kaydedilen işkence görüntüleri soruşturmaya tabi tutuldu. 2400 koyunun yaşamını yitirdiği yolculukta yapılmış gizli çekimler, aşırı nem ve sıcak nedeniyle nefes alamayan, hasta olduğu için yavaş ve acılı bir ölüme terk edilen, dışkı ve idrarı içinde hareket bile edemeyecek noktaya gelen koyunların korku, stres ve acısını gösteriyordu.

• 2019’un Kasım ayında Suudi Arabistan’a gitmeye çalışırken Karadeniz sularında batan ve hayvanların boğularak ölmesine sebep olan Romanya çıkışlı Queen Hind gemisi ise en az 14 bin 600 koyun taşıyordu. Faciada 180 hayvan kurtuldu, fakat hayatta kalanlar da susuzluktan öldü. Kurtarma çalışmaları sırasında gemi içindeki gizli bölmeler tespit edildiğinden, hayatını kaybeden hayvan sayısının basına yansıyandan çok daha fazla olduğu düşünülüyor.

• 2020’de hazırlanan Avrupa Komisyonu raporu Romanya, Fransa ve İspanya gibi bazı ülkelerde gerekli denetimlerin yapılmadığını kaydetti ve hayvan taşımacılığında kullanılan gemilerin aslında otomobil taşımak için tasarlanmış olduğunu vurguladı.
• Avrupa Parlamentosu Haziran ayında canlı hayvan ticareti ve taşımacılığına ilişkin AB yasalarının ihlal edildiğine dair suçlamalara dikkat çekerek bir inceleme komisyonu kurdu.
• Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nin raporuna göre 2010 – 2019 Eylül ayına kadar en az 7 milyon 856 bin 113 hayvan, uluslararası canlı hayvan ticareti kapsamında Türkiye’ye getirildi ve eti için öldürüldü.
• Ekim 2019’dan beri pandemi sebebiyle yasak olduğu açıklanmasına rağmen Nisan 2020’de Brezilya’dan 10 bin, İran’dan 5 bin 500 canlı hayvan ithal edilmiş, yüzlerce tırla Şanlıurfa’ya ulaştırılmış, Tarım ve Orman Bakanlığı’na bu ithalatla ilgili çok sayıda soru önergesi verilmişti.
• Yakın zamanda 55 bin sığır daha okyanus ötesinden aynı ölüm yolculuğuna çıkacak ve Türkiye’de yaşamları son bulacak.

Hayvan haklarının ve uluslararası sözleşmelerin ihlal edildiği bu zulüm ve köle ticaretinin acilen yasaklanması için bir kez daha TBMM’ye çağrı yaparken, bireysel düzeyde hayatımızdan hayvan tüketimini ve kullanımını tamamen çıkartmak için bu yazıyı okuyan herkese sesleniyoruz. Çünkü bu, birbiriyle bağlantılı ölümcül bir zincir. Zinciri kırmak ve hayvan sömürüsünün her çeşidine son vererek vegan olmak elimizde. Lütfen bu zulme daha fazla destek olmayın, çağrımıza katılın.

Kaynaklar: The Guardian 1–2–3, RTE, Newshub 1–2, EU observer, BBC, Arabian Business, Animal Equality, Wikipedia, Igualdad Animal, Bianet

Kapak fotoğrafı: Animals Australia (Awassi Express gemisinden)

Süveyş Kanalı’ndaki tıkanıklık, canlı hayvan ticareti ve kölelik yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.