Raporun İngilizce versiyonuna bağlantı üzerinden ve Türkçe çevirisine aşağıdan ulaşabilirsiniz:

EVU 2024 Avrupa Birliği Seçimleri İçin Manifesto yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Bitki temelli süt ve süt ürünlerini sansürlemeyi hedefleyen ve “AM171” olarak anılan 171 numaralı mevzuat değişikliği, vegan hareketi ve sürdürülebilirlik için önemli bir galibiyet ile geçtiğimiz hafta Avrupa Parlamentosu tarafından reddedildi.

AM171; bitki bazlı ürünlerin tüketiciler için “kafa karıştırıcı” olabileceğini iddia ederek bitkisel süt ve süt ürünlerinin alerjen bilgilerini göstermelerini, karton ambalajlarda satılmalarını ve görsel tasvirlerini kullanmalarını yasaklayabilecek pek çok yeni kısıtlama getirmeyi hedefliyordu. Aynı zamanda tüketicilerden bilgi gizlemeyi ve her geçen gün büyüyen sürdürülebilir gıda sektörünü engellemeyi de amaçlıyordu.

Tasarıya, ProVeg International tarafından başlatılan bir koalisyon ve imza kampanyası aracılığıyla dünya çapından yaklaşık yarım milyon tüketici itiraz etti.

Hayvansalların yer almadığı bitkisel ürünleri hedefleyen bu sansür dünya çapında faaliyet gösteren hayvan hakları örgütleri, doğa koruma kuruluşları, meslek örgütleri, aktivistler ve tüketicilerin sistemli baskısı ve yoğun tepkisi sonucu başarısızlıkla sonuçlandı.

“Sağduyulu bir zafer”

Tartışmalı yasağın karşısında durduğunu bildiren Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi kuruluşların arasına, Greta Thunberg gibi iklim aktivizminin ilham veren genç isimleri ve Oatly ile Alpro gibi bitkisel süt üreticileri de katıldı.

ProVeg International Başkan Yardımcısı Jasmijn De Boo, galibiyeti “sağduyulu bir zafer” olarak nitelendirdi ve çıkar gruplarının “yoğun baskısı altında ilerici ve açık görüşlü” bir karar aldığı için AB’yi alkışladıklarını ifade etti.

AM171 nedir?

AM171, bitki temelli gıdalara ciddi kısıtlamalar getirmeyi amaçlayan yasa tasarısıdır. Avrupa Parlamentosu Tarım ve Kırsal Kalkınma Komitesi AGRI tarafından önerilen tasarı kabul görseydi, bitkisel ürünlere yönelik şu kısıtlama ve yasaklar hayata geçirilecekti:

• Ürünlerin bilinen form ve paketlerde sunumu ve satışı (örn. bitkisel sütlerin karton kutularda veya bitkisel margarinlerin kalıp halinde satılması),
• Hayvansal süt ve süt ürünlerini “çağrıştırdığı” veya “taklit ettiği” gerekçesiyle bitkisel ürünlerin görsel tasvirleri (örn. kahvaltıda kaseye dökülen bitkisel süt veya bir kapuçino içindeki köpük görüntüleri),
• Bitkisel gıdaları ve hayvansalları karşılaştıran bilimsel dayanaklar (örn. “hayvansal sütün sebep olduğu emisyon değerlerinin yarısı”),
• “Hayvansal süt içermez” gibi temel alerjen bilgileri,
• “Kremsi”, “tereyağımsı”, “krema gibi” veya “yoğurt yerine vegan alternatifi” gibi faydalı tanımlayıcı terimler.

“Vegan hareketinin yükselişini engelleme girişimi”

AM171 kabul edilseydi bu karar, Avrupa ülkelerinin sera gazı emisyonunu 2030’a kadar %55 oranında azaltma taahhüdü gibi iklim kriziyle mücadeleyi amaçlayan ileriye dönük pek çok adımla çelişkiye düşecekti. Paris Anlaşması şartlarında kabul edildiği gibi, AB’nin halk sağlığı ve sürdürülebilirlik konusundaki kendi hedeflerine ulaşmak için şimdiye kadar yapılan çalışmaları da alaşağı edecekti.

Aynı zamanda karar, bitkisel ürünler üreten küçük ve bağımsız işletmeler başta olmak üzere bitki temelli ürün imalatına darbe vuracak ve vegan işletmeleri yeni ambalajları yeniden tasarlayıp üretmek için yüksek miktarda harcama yapmaya zorlayacaktı. Çünkü AM171, vegan alternatiflerin hayvansal süt ürünleriyle aynı tarz ambalajları kullanmasını yasaklamış olacaktı.

Vegan Society’nin Kampanyalar, Politikalar ve Araştırmalar Başkanı Louis Davies başarısızlıkla sonuçlanan tasarıyı, “süt endüstrisinin vegan hareketinin yükselişini engellemeye yönelik bir girişimi” olarak tanımladı.

Halihazırda AB’de bitkisel ürünler için kısıtlamalar zaten var. Örneğin, “yulaf sütü” veya “vegan peynir” gibi tanımlar tüketiciler için “yanıltıcı ve kafa karıştırıcı” olduğu iddiasıyla hâlâ yasak.

Etik, sürdürülebilir ve sağlıklı gıda politikaları

AM171’e karşı kazanılan galibiyet, vegan ve sürdürülebilirlik hareketinin ne kadar ivme kazandığını kanıtlıyor.

Hayvanlar, insanlar ve gezegen için adil, sağlıklı ve uzun ömürlü bir yaşamı temsil eden bitki temelli beslenmeyi daha fazla sayıda hükümetin devlet teşvikleriyle desteklemesini ve sağlıklı, etik, sürdürülebilir gıda politikaları üreterek geleceği koruma altına almalarını umuyoruz.

Kaynaklar: Vegan Food and Living, Vegconomist, ProVeg International

Kapak fotoğrafı: ProVeg International

AB’den iyi haber: Bitkisel süt ürünleri sansürü reddedildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Birleşik Krallık 2019’da sirklerde yaban hayvanlarının kullanımını ve 2020’de kedi-köpeklerin üretim çiftliklerinde satışını yasaklayarak bu maddeyi ihlal edenlere hapis cezası getirmişti. Aynı zamanda hayvana şiddet uygulayan faillere yönelik cezai yaptırımı artırarak 5 yıla kadar hapis cezası getirmişti.

2021’de yapılan ilk kapsamlı değişiklik ise iki gün önce Birleşik Krallık hükümetinin resmi sayfasından açıklandı. Buna göre iç hukukta hayvanlar artık resmi olarak duyarlı, hissedebilir varlıklar olarak tanımlanacak. 13 Mayıs’ta parlamentoya sunulan ve kamuoyuna açık şekilde paylaşılan eylem planındaki bu tanım, 2006’dakini genişleterek yalnızca kedi ve köpek gibi evcil hayvanları değil, tüm omurgalı türleri kapsayacak.

Hissedebilirlik ise; acı, açlık ve mutluluk gibi pek çok duyguyu hissedebilme, kendilerinin ve çevrelerinin farkında olma hali olarak tanımlanıyor.

Çevre Bakanı George Eustice tarafından da basın kuruluşlarıyla ayrıntıları paylaşılan yasal düzenlemelere göre:

• Uzmanların katılımıyla parlamentoda Hayvan Duyarlılığı Komitesi oluşturulacak. Böylece hayvanların hissedebilir ve duyarlı varlıklar olduğu gerçeği, departmanlar arası bir çalışmayla hükümet politikalarının merkezine alacak.
• Hissedebilirlik vurgusunun iç hukukta yer alması sayesinde, yapılacak her yeni yasal düzenlemede hayvanların acı, korku, şefkat ve mutluluk gibi pek çok duyguyu hissedebildiği gerçeği dikkate alınacak.
• Hayvan hissedebilirliğini hesaba katmadan politika kararı alan bakanlar, parlamento karşısında sorumlu tutulabilecek.
• Yaşam hakkına ek olarak çok sayıda ihlal ve ihmal sonucu acıya ve ölüme neden olan besi ve kesim amaçlı canlı hayvan ihracatı yasaklanacak.
• Sorumluluğunu üstlendiği hayvanı terk eden kişilere 6 bin TL (£500) para cezası getirilecek.
• Yavru köpek kaçakçılığını engellemek için ek önlemler alınacak.
• Primatların “pet” olarak bireyler tarafından edinilmesine yasak getirilecek.
• Ülke içindeki hayvanlara ek olarak yurtdışındaki hayvanları korumaya yönelik bir adım olarak fildişi ve köpekbalığı yüzgeci ithalatı ve satışı yasaklanacak.
• Köpeklerde “eğitim” amacıyla kullanılan uzaktan kumandalı, elektrikli şok tasmalarına izin verilmeyecek.
• Fil ile gezme gibi yurtdışında son derece olumsuz şartlarda sürdürülen hayvan istismarı uygulamalarının reklamının yapılması yasaklanacak.
• Korkunç bir işkence sonucu sofralara gelen kaz ciğerinin satışı ve ithalatının yasaklanması öngörülüyor.

Kapsam dışı bırakılan hayvanlar ve ihlaller

Başta hayvan tanımı olmak üzere umut vadeden bazı maddeler içeren yasal düzenlemenin, tıpkı balıklar, sürüngenler ve amfibileri dışarıda bırakan AB düzenlemelerinde olduğu gibi, eksik kaldığı noktalar da var.

Örneğin; ahtapot veya mürekkep balığı gibi omurgasız türlerin hissedebilirliği göz ardı ediliyor. Hükümet sözcüleri bu konuda, “deniz kabukluları ve kafadanbacaklıların hissedebilirliğine dair araştırma süreci başlatıldığını ve bulgular ışığında koruma önlemlerinin yasal düzenlemelerde yer alabileceğini” belirtiyor.

Benzer bir şekilde; köpeklerle yapılan yabani tavşan avına daha katı yaptırımlar ve tutkallı tuzak kullanımına belirli kısıtlamalar getirilmesi öngörülse de, İngiltere halkının %85’inin karşı olduğu avcılık yasaklanmıyor; porsuk ve tilki gibi kitleler halinde öldürülen hayvanlar tanım dahilinde yer almıyor. Her ne kadar hükümet yeni eylem planında, yurt içi ve yurtdışındaki yaban hayat koruma projelerine maddi destek vereceğini belirtse de, avcılıktan yol yapımına kadar farklı şekillerde insan baskısı sonucu doğal yaşam alanları yok olan pek çok yaban hayvanı da bu tanıma henüz dahil edilmiş değil.

Daha önce hükümet mezbahalarda CCTV izleme sistemlerini zorunlu hale getirmiş olsa da yeni eylem planında, et, süt ve yumurta üretim çiftliklerinde sömürülen hayvanlar için yine yalnızca bazı refah standartları belirlenecek.

Türkiye’nin “devrimi”: Hayvan tacirlerinden taraf bir yasa

Milliyet Gazetesi’nden Ayşegül Kahvecioğlu 13 Mayıs tarihli haberinde, defalarca AK Parti milletvekillerince “devrim niteliğinde olduğu” söylenen ama her seferinde hak savunucularını hayal kırıklığına uğratan yasa çalışmalarına dair bilgi verirken, bir kez daha Türkiye’nin hayvan hakları alanında yol katetmeye ve toplumsal dönüşümü sağlayacak kapsamlı bir düzenleme hazırlama niyetinde olmadığını kanıtlıyor.

“Yeni düzenlemenin bir anlamda, ‘kedi-köpek’ kanunu gibi algılanabileceğine işaret eden AK Parti kurmayları, önce düzenlemenin diğer hayvanları da kapsayacak şekilde genişletilmesinin gündeme alındığını, ancak bu kez de karşılarına avcılık, balıkçılık gibi meslek gruplarının çıktığını ve bu nedenle bu yönde bir genişletmeden şimdilik vazgeçildiğini belirtiyor.”

Haberde bahsi geçen AK Parti kurmaylarının tüm tepkilere ve uyarılara rağmen hala “hayvanlarla cinsel ilişki” kalıbını kullanmaya devam etmesi ve “hayvana cinsel şiddet” veya “hayvana tecavüz” demekten kaçınması ise yüz kızartıcı ve kabul edilemez olduğu kadar bilinçli bir tercih de. Bu, durumu çok daha vahim hale getiriyor.

Yasalar ihlallerin çoğunu görmezden gelerek tüm hayvanları korumuyor. Neredeyse tamamı etik bütünlükten de yoksun. Ancak biz kendimizi değiştirmedikçe ve değişim için mücadele etmedikçe, TBMM ve karar vericiler insan olmayan hayvanların sesini asla duymayacak ve bir adım ileri atmayacaklar. Hayvanların doğuştan gelen haklarının teslim edildiği kapsamlı ve bütüncül yasal düzenlemeler için sonuna kadar mücadele edeceğiz. Siz de vazgeçmeyin.

Kaynaklar: Gov.UK 1 & 2,BBC, The Guardian, Gizmodo, VeganFoodAndLiving, Milliyet

Kapak fotoğrafı: Jo-Anne McArthur (We Animals Media) for Animal Equality

Birleşik Krallık da hayvanları “duyarlı varlıklar” olarak tanıyacağını açıkladı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.