Ancak 2022-2023 av sezonundan başlayarak Bakanlık tarafından oluşturulan Bilim Kurulu’nun söz konusu av işlemlerini bilimsel olarak uygun bulduğuna dair bir rapor sunulması sebebiyle, her ne kadar bu rapor bilimsel veya hukuki olarak hiçbir yenilik içermemesine rağmen, önceki yıllarda davaları kabul ederek ihaleleri iptal eden Danıştay 13. Dairesi, başka hiçbir gerekçeye dayanmaksızın ihalelerin hukuka uygun olduğuna karar vererek davalarımızı reddetmişti.

Bugün Konya’da ve Karaman’da yaban keçileri ile Anadolu yaban koyunu hakkında verilen ihale konusu avcılığın devamına dair karar üzerinden bu hukuksuzluğu Anayasa Mahkemesine taşıdık.

Mahkemeden gerekçeli karara ulaşım hakkımız çerçevesinde adil yargılanma hakkımızın, ayrıca sağlıklı çevrede yaşama hakkı bağlamında kişinin manevi haklarının geliştirilmesi hakkının ihlal edildiğine dair, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin derneklerin üyelerini temsilen Mahkeme önünde taraf ehliyetinin bulunduğunu gözeten son kararları çerçevesinde karar vermesini bekliyoruz.

Başvuruda emeği geçen Doç. Dr. Serkan Köybaşı’ya, Av. Tuğçe Berber’e ve Av. Hacer Gizem Karataş’a teşekkür ederiz.

Yaban hayatı aleyhine kararlar karşısında Anayasa Mahkemesi’ne başvurduk yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Erzincan İdare Mahkemesi’nin, açtığımız tüm av ihalelerinin iptaline ilişkin davalar arasında, dava sonuçlanıncaya kadar yürütmenin durdurulması kararı veren tek mahkeme olması sebebiyle de katledilmek istenen 8 hayvanın avcılardan kurtulduğunu ve dağlarda özgürce yaşamlarına devam ettiklerini umut ediyoruz.

Avcılık tamamen yasaklanana ve tüm türler özgürleşene kadar mücadeleye devam edeceğiz.

Davayı Kazandık: Erzincan’da Av İhalesinin İptaline Karar Verildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2023-2024 av sezonunun başlamasıyla nesli tükenme tehdidi altındaki türleri kapsayan av ihalelerinin tamamına Türkiye Vegan Derneği olarak dava açtık. Av Turizmi adı altında yapılan ve gerçekte hayvanların hukuksuzca yaşamlarını kaybedeceği üzerinden derhal yürütmenin durdurulması ve nihai olarak da ihalelerin iptalini istedik. 

HER YIL OLAN TEKRARLANDI

Danıştay 13. Dairesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın elinde yabanda yaşayan hayvanlara dair somut veri olmadığına hükmederek, geçtiğimiz yıl ihaleleri iptali yönünde verilen kararların hepsini bozmuş ve 2022-2023 av sezonu ile ilgili olarak avın her yerde devam etmesine karar vermişti. Bu her yıl bu şekilde tekrarlanıyor!

DAYANAK ÇÜRÜTÜLDÜ AMA..

Danıştay’ın dayandığı tek gerekçe, 31.05.2022 yılına ait ve daha önce uzman görüşü ile çürütülen bir rapora dayanıyor. Öğretim üyelerinin “hasat raporlarının” birleşiminden oluşan ancak güncel bilimsel bilgi içermeyen bu karma rapor, 5 kişilik “bilim kurulunca” onaylanması nedeniyle dayanak olarak alınıyor. Yaban hayatı memelilerinde uzmanlığı olmayan bu kurulun hazırladığı raporda avcılık övülürken, ulusal kalkınmaya çok büyük katkısının olduğundan ve büyük bir ekonomik gelir sağladığından da bahsediliyor.

SAVUNMAMIZ SAĞLAM

Açtığımız dava dosyalarının tamamında iki sağlam dayanağımız var: İlki Uzman Veteriner Hekim Gökçe Coşkun tarafından avcılığın bilimsel olarak savunulmasının mümkün olmadığının anlatıldığı uzman görüşü. İkincisi ise Prof. Dr. Ferhat Matur tarafından hazırlanan ve Danıştay’ın dayandığı raporu onaylayan kurul üyelerinin yabanda yaşayan memeliler ile ilgili olarak uzman görüşü verebilecek yetkinliklerinin olmadığına dair rapor.  Bu savunmamız Türkiye’nin dört bir yanındaki avukatlar tarafından takip edildi. 

KAYBETTİRİLİYORUZ

2023-2024 av ihalelerine yönelik açtığımız davalarda, Erzincan İdare Mahkemesi dışında hiçbir mahkeme yürütmenin durdurulması yönünde karar vermedi. Bunun sonucu olarak avlanmaları yaşam hakkına da hukuka da aykırı olan yaban hayvanları “av turizmi” adı altında öldürüldü. 

Geçtiğimiz yıl, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’de görülen davalar, bilimsel veya hukuki olarak hiçbir geçerliliği olmayan bu rapor üzerinden Danıştay’ın görüşü nedeniyle reddedildi. Rize ve Konya dosyalarında temyiz yoluna başvuruldu.

KARARLILIKLA SAVUNUYORUZ

Hukuki mücadeleyi sürdürüyoruz. Önce Danıştay’a, ardından gerekirse Anayasa Mahkemesine başvurularımızı gerçekleştireceğiz. Ancak geçirdiğimiz süreçler bize gösterdi ki; yargının güncel bilimsel bilgileri esas alarak yaban hayatı üzerinde kısa sürede olumlu ve adil bir sonuç vereceği beklentisinde kalmamalıyız. Av lobisinin öldürme hırsının bilimsel geçerliliği baskılaması ve kamuda güç göstermesi yaban hayatının aleyhine işliyor.

HEP BİRLİKTE SAVUNMA HATTINI GENİŞLETELİM

Toplumsal adalet duygumuz incindiğinde verilen tepkiler üzerine hukuk yollarının yeniden görüldüğünü hep birlikte yaşıyoruz.

Nesli tükenen yaban hayvanlarımızın “av turizmi” “adı altında öldürülmesini kesinlikle toplumumuz onaylamamakta. O yüzden hepimiz Danıştay tarafındaki bu gelişmeleri bilinir kılalım ve bununla da kalmayalım:

Yaban hayvanlarının yaşamlarının ihalelerle satılığa çıkarılmasına HAYIR hattına çevremizdeki sivil toplumu, siyasetçileri, gazetecileri, sanatçıları çağıralım.

Sözlerimiz, toplumsal isteklerimiz, elbette kamuda ve hukukta yankı bulacaktır.

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a

KONYA’dan MUĞLA’ya

VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye

Bu illerimizin memleketlileri, hemşehrileri, Erzincan, Adıyaman, Konya, Muğla, Van, Erzurum ve Rize’nin yerel yönetimleri, yerel basını, sivil toplumu, yerel kamu görevlileri ve yerel siyasetçileri… desteğe gelin. Doğa ile şehir hayatının arasına sıkışmış yaban hayatının sesi olalım, birlikte yaşatalım!

#AvaDurDe #AvCinayettir #AvcılıkYasaklansın

ERZİNCAN’dan ADIYAMAN’a, KONYA’dan MUĞLA’ya VAN’dan ERZURUM’a, RİZE’ye… AV DAVALARININ DURUMU yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz yıl yine Av Turizmi Uygulama Talimatı ile ava açılan nesli tükenme tehdidi altındaki türler ile ilgili olarak; birçok baro ve sivil toplum kuruluşu av ihalelerinin iptali için dava açmıştı. Bu dosyaların tamamı, her yıl av ihalesi iptali davalarının temyiz incelemesinin karara bağlandığı Danıştay 13. dairesine gönderilmişti.

Her yıl olduğu gibi geçen yıl da Tarım ve Orman Bakanlığının elinde yabanda yaşayan hayvanlara dair somut veri olmadığına ve hayvanların “zararlı” olduğuna dair hiçbir ispat aracı sunamadığına hükmeden Danıştay 13. Dairesi, bu yıl ihalenin iptali yönünde verilen kararları bozdu ve 2022-2023 av sezonu ile ilgili olarak avcılığın nesli tükenme tehdidi altındaki olan hayvanlar bakımından da Türkiye’nin dört bir yanında devam etmesine karar verdi. Dayandığı tek gerekçe ise daha önce uzman görüşü ile çürütülen ve hayvanlarla ilgili Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Orman Fakültelerindeki öğretim görevlilerine hazırlatılan “hasat raporlarının” birleşiminden oluşan, hiçbir bilimsel yenilik içermeyen karma bir raporun, 5 devlet üniversitesi öğretim görevlisi tarafından onaylanmış olması. Raporun içinde avcılık övülürken, avcılığın ulusal kalkınmaya çok büyük katkısının olduğundan ve büyük bir ekonomik gelir sağladığından da bahsediliyor.

Türkiye Vegan Derneği olarak bu yıl ihalelerin tamamına tekrar dava açtık. Her yıl çok az istisna ile yürütmenin durdurulması kararları dava açtıktan birkaç gün içinde mahkemeler tarafından verilirken, bu yıl birkaç il dışında yürütmenin durdurulması kararı verilmedi, verilenler de Tarım ve Orman Bakanlığının Danıştay’ın kararını sunması ile kaldırıldı. Danıştay’ın bu hukuka, akla, vicdana aykırı kararından anlaşılacağı üzere ise artık tek başına yargıdan olumlu hatta adil bir sonuç beklemememiz gerektiğini çoktan öğrendik. Bu yüzden tepki göstermeniz, sesinizi çıkarmanız çok önemli.

Tarım ve Orman Bakanlığı, kızıl geyik ihalesine yönelik tepkiler neticesinde ihaleleri yapmaktan vazgeçti ancak kura ile kızıl geyikleri avlatmaya devam ettiği gibi, Türkiye’nin dört bir yanında gerek ihaleleri alan av şirketleri, gerek ise yerli avcılara verilen izinler ile hayvan katliamı devam ediyor. Bu yüzden sizden, aşağıda yer alan CİMER metnini kopyalayarak ve “İstek” seçeneğini seçerek Tarım ve Orman Bakanlığına göndermenizi rica ediyoruz.

CİMER Metni

Bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak devletten beklentim, yaşadığım ülkenin hayvanların ve doğasının korunmasıdır.

2023 yılı Türkiye için deprem, yangınlar ve sel felaketleri ile geçmiş, bunların hepsinden insanlar kadar hayvanlar ve doğa da etkilenmiştir. Buna karşılık nesli tükenme tehdidi altındaki hayvanların öldürülmesini konu alan kotaların av ihaleleri ile şirketlere verilmesi, rant gerekçesi öne sürülerek hayvanların canlarının alınması doğaya geri dönüşü olmayacak zararlar vermektedir. Öncelik yaşam hakkı olmalıdır. İhalelere konu edilen yaban hayatının “öldürme geliri” ülke ekonomisinin bir gelir kaynağı olmamalıdır.

İçerisinde ölüm barındıran hiçbir faaliyet; spor, hobi ya da eğlence olarak nitelenemez.

Doğal yaşam içerisinde giderek genişleyen insan faaliyetleri, doğal afet ve salgınlar, yasal ve kaçak avcıların oluşturduğu tehdit ve buna karşılık hızla azalan yaban hayvanı popülasyonu ile bozulan doğal denge göz önünde bulundurularak, av ihalelerinin bir an önce iptal edilmesi ve avcılığın durdurulmasını talep ediyorum.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

CİMER metnine ek olarak change.org adresindeki #AvaDurDe Kampanyasını imzalayarak yaban hayatın korunması için verdiğimiz mücadeleye destek olabilirsiniz.

Yaban Hayatın Korunması İçin Dayanışma Çağrısı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

2022-2023 yılı Av Turizmi Talimatı, Ek Kararı ve Merkez Av Komisyonu kararlarının açıklanmasının hemen ardından, son üç yıldır yaptığımız gibi bu yıl da Vegan Derneği Türkiye olarak harekete geçerek hem farklı illerde farklı türlerin öldürülmesine yol açan yereldeki av turizmi ihalelerine karşı hem de tüm türleri kapsayan av faaliyetlerinin durdurulması için Türkiye çapında hukuki mücadeleye giriştik.

Geçtiğimiz yıl Konya’da Anadolu yaban koyunları ve yaban keçileri, Bolu’da kızıl geyikler ve Adana dahil diğer beş ilde yaban keçilerinin yaşam hakkını savunmak için dava açmış, 2021-2022 av turizmi sezonunda bu bölgelerdeki av ihalelerinin iptalini sağlamıştık. Ankara Barosu ve İzmir Barosu tarafından Türkiye çapındaki tüm av faaliyetlerinin iptalinin talep edildiği davaya da müdahillik başvurusunda bulunmuştuk.

Türkiye çapında tüm av kararlarının iptali talebimiz: Danıştay davası

Bu yıl da Türkiye çapında yürütmenin acilen durdurulmasını ve avcılığı düzenleyen mevcut karar ve talimatların iptalini istediğimiz Danıştay’daki davamızı, Eylül 2022’de Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı Hayvan Hakları İzleme Komitesi ile birlikte açtık. Avukat Tuğçe Berber ve Avukat Hacer Gizem Karataş ile üzerinde çalıştığımız bu davada aynı zamanda bakanlık tarafından çıkarılan ve hangi kriterlere dayandığı dahi belli olmayan yeni Yaban Hayvanları Listesi’nin iptalini de talep ettik.

Yaklaşık beş aydır sürüncemede bırakılan davada Danıştay hâlâ yürütmeyi durdurma kararı vermediği için Türkiye çapında aşağıdaki hayvan türleri ve çok daha fazlası, iptalini istediğimiz av kararları ve listeleri sebebiyle bu süre içinde öldürüldü ve öldürülmeye devam ediyor:

• “Av turizmi” ile hedefe konulan Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat uyarınca koruma altında olan, nesli tükenen ve/veya Türkiye’ye endemik olan 200’den fazla Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler,
• Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın (IUCN) kırmızı listesinde “hassas” statüde listelenen, nesli tehdit altındaki üveyik ve elmabaş patka dahil olmak üzere pek çok kuş türü,
• Bu türlere ek olarak korumadan yoksun bırakılan tilki, çakal, ada tavşanı ve sürek avlarıyla katledilen binlerce yaban domuzu gibi kara memelileri.

Aynı zamanda yeni Yaban Hayvanları Listesi’nde “Popülasyonu yeterli bir seviyeye ulaştığında avına izin verilebilir” ibaresiyle listelenen ve “Hatay dağceylanı” (Gazella gazella) ve “Urfa ceylanı” (Gazella marica) gibi küresel düzeyde nesli tükenen ve Türkiye’den ayrıntılı envanter çalışması olmaksızın “istilacı tür” sınıfına sokulan Yeşil Papağan ve İskender Papağanı gibi büyük şehirlere yerleşmiş ve doğallaşmış türler de her an yönetmelikler kapsamında öldürülebilir. Nitekim, geçtiğimiz yıl Tarım ve Orman Bakanlığı, DKMP ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü TERİAS Projesi kapsamında AB’den alınan 2 milyon 086 bin euro karşılığında “istilacı tür” kapsamına soktukları yeşil papağanların Ankara, İstanbul ve İzmir’de “eradikasyon” adı altında öldürülmesinin planlandığı ortaya çıkmış, kamuoyunda yoğun tepkilere yol açmıştı.

Son üç yıldır yerelde İdare Mahkemeleri’nde bizim tarafımızdan ve diğer STK’larca açılan ihale iptali davalarının neredeyse tamamında bakanlığın av faaliyetlerini haklı çıkarmak amacıyla sunduğu tüm savunmalar yetersiz ve tutarsız bulunmuş olmasına rağmen, Danıştay’ın av sezonu bitene kadar aylarca karar almaması, bakanlığın kopyala-yapıştır usulüyle mahkemelere sunduğu temelsiz savunmalarının dikkate alınması ve açılan davaların sonuçsuz bırakılarak hayvanların öldürülmesine, hedef dışı türlerin de yıkıcı av faaliyetlerinden etkilenmesine göz yumulması kabul edilemez.

Daha fazla gecikmeden Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından etiğe, ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı şekilde yürütülen av katliamına karşı Danıştay’dan adil ve örnek bir karar bekliyoruz. Karar çıkmadığı her gün onlarca hayvan avcılar tarafından katlediliyor.

Yerelde av turizmi ihalelerin iptali için müdahillik başvurularımız: İdare Mahkemeleri

Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da maddi imkansızlıklar sebebiyle 20’den fazla av ihalesinin tamamına dava açamadığımız için, farklı illerdeki av ihalelerinin iptali için ihalelerin açıldığı bölgelerde faaliyet gösteren hayvan hakları örgütleri ve barolar ile bir kez daha irtibata geçtik ve daha önce hazırladığımız dava dilekçeleri, uzman görüşleri ve hayvanlar lehine alınan emsal kararları paylaşarak yerelde farklı türler için harekete geçmelerine yardımcı olmaya çalıştık.

Çoğunlukla öldürülmesi planlanan hayvan sayısının en yüksek olduğu ve STK desteğine daha fazla ihtiyaç olabilecek bölgeleri gözeterek, ulaşabildiğimiz baro ve dernekler tarafından açılan bazı davalara da müdahillik başvuruları yaptık. Hayvanların, STK’ların ve baroların yalnız olmadığını göstermek için davalara katılma taleplerimizi İdare Mahkemelerine ilettik.

1. Bursa – Kızıl geyik: İnegöl Devlet Avlağı’nda öldürülmesi planlanan 1 kızıl geyiğin yaşam hakkı adına Bursa Barosu Hayvan Hakları Komisyonu tarafından Avukat Nilay Parlar aracılığıyla Bursa 1. İdare Mahkemesi’nde açılan davaya müdahillik başvurusunda bulunduk. Başvurumuzun kabul edildiği davanın nihai kararında savunmalarımız haklı bulundu ve av ihalesi iptal edildi.
2. Van – Yaban keçisi: Çepkenli Genel Avlağı’nda öldürülmesi planlanan 1 yaban keçisinin yaşam hakkı adına Van Barosu tarafından Avukat Erdal Temizaltın aracılığıyla Van 3. İdare Mahkemesi’nde açılan davaya müdahillik başvurusunda bulunduk. Başvurumuzun kabul edildiği davada yürütmeyi durdurma kararı, bakanlıktan istenen savunma sonrasına bırakıldığı için hedefteki yaban keçisi halen risk altında; bu süre içinde öldürülmüş olma ihtimali de var.
3. Hatay – Yaban keçisi: İskenderun Arsuz YHGS’de öldürülmesi planlanan 7 yaban keçisinin yaşam hakkı adına Hayvanları Koruma Vakfı adına Avukat Gülçin Yapıcı tarafından Hatay 1. İdare Mahkemesi’nde açılan davada müdahillik başvurumuz kabul edildi. Ara kararında yürütmeyi durdurma vererek avın gerçekleşmesine geçici süreyle engel olan mahkeme, 22 Aralık 2022’de yapılan duruşmadan sonra hayvanlar lehine olacak şekilde av ihalesinin iptaline karar verdi.
4. Giresun – Yaban keçisi: Çamoluk ve Üçköprü Devlet Avlakları ile Şebinkarahisar Genel Avlağı’nda öldürülmesi planlanan 5 yaban keçisinin yaşam hakkı adına Avukat Gülçin Yapıcı tarafından açılan davaya müdahillik başvurusu yaptık. Ancak Rize İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermediği için hayvanların öldürülmesine göz yumuldu.
5. Afyonkarahisar – Kızıl geyik: Afyonkarahisar, Kütahya, Denizli ve Eskişehir’deki devlet avlaklarında öldürülmesi planlanan 20 kızıl geyiğin yaşam hakkı adına Avukat Gülçin Yapıcı tarafından açılan davaya müdahillik başvurusu yaptık. Başvurumuzun temelsiz gerekçelerle reddedildiği davada hayvanlar için olumlu bir ara karar çıktı ve mahkeme yürütmeyi durdurma verdi. Bu sayede dava sonuçlanıncaya kadar geyiklerin öldürülmesine engel olunmuş oldu. 19 Aralık 2022’ye verilen duruşma tarihi ise iptal edildi. Yeni duruşma tarihi henüz belli değil, taraflara tebliğ edilmedi. European A.Ş. adlı av şirketinin davalı bakanlık yanında müdahillik sunduğu ve bakanlığın buna itiraz etmediği de görüldü.

TVD olarak açtığımız ve katıldığımız davalar dışında; Hayvan Hakları ve Etiği Derneği, Mersin Barosu, Ankara Barosu, Antalya Barosu, Bursa Barosu, Hayvanları Koruma Vakfı ve Haydiko gibi pek çok hayvan hakları örgütü ve baro tarafından takip edilen Konya, Kastamonu, Erzincan, Kayseri, Ankara, Isparta ve Muğla’daki avlakları kapsayan av ihaleleri ve davalar da mevcut.

Bu dosyaların bazılarında yürütmeyi durdurma kararları verilmişken, bazılarında henüz bakanlık tarafından savunmanın bile gönderilmediği görülüyor. Bazılarında ise, “ihalenin yapılmamış olmaması” gerekçe gösterilerek dava açılmasının engellendiği ve dosyaların kapatıldığı anlaşılıyor.

Tüm davalarda bir an önce yürütmeyi durdurma ve iptal kararlarının verilmesini, bazı bölgelerde bazı türler için Mart sonuna kadar sürecek av faaliyetlerinin acilen durdurulmasını istiyoruz.

Av karşıtı mücadelemiz devam edecek. #AvCinayettir, yasaklanmalıdır!

Kapak fotoğrafı: Nathan Anderson / Unsplash

2022-2023 av karşıtı davalarda son durum yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Ömrünü yalnız başına Ruanda ormanlarındaki dağ gorillerini tanımaya, araştırmaya ve korumaya adayan, yıllarca avcılara karşı verdiği mücadele yüzünden öldürüldüğü tahmin edilen primatolog, etolog ve aktivist Dian Fossey’’yi bu sözüyle başlayarak bugün doğumgününde, benzersiz koruma ve kurtarma çalışmaları nedeniyle saygıyla anıyoruz.

Avcılık başta olmak üzere turizm, hayvan ticareti ve esaret endüstrisi sebebiyle yaşam alanları ve nesilleri tükenme tehlikesi altındaki hayvanlardan biri olan dağ gorilleri, 1966-1985 yılları arasında Fossey’in 20 yıllık ilham veren çalışmaları ve devamında yereldeki koruma faaliyetleri sayesinde görünmezlikten ve yeryüzünden silinmekten kurtuldu.

Türkiye’de yaban keçilerinden geyiklere yaban domuzlarından üveyiklere kadar pek çok hayvan türünün avcılık adı altındaki katliam ile yok edilmesine karşı mücadelemizi sürdürürken, dünyanın bir diğer ucunda koruma altındaki dağ gorilleri de halen insan menfaati için öldürülüyor.

Dağ gorilleri için en büyük tehlikenin insan olduğunu söyleyen Fossey, “Tehdit altındaki bir türü kurtarmanın temel adımlarından biri, onun hakkında daha fazla şey öğrenmektir” diyordu.

“Arkadaşım Digit”

Dağ gorillerinin korunması için öncü adımları atan ve onlarla zaman geçiren Dian Fossey, gözlemlediği birçok gorille güçlü bağlar kurdu, farklı ilişkiler geliştirdi. Fakat özellikle onun için özel olan, yakın bir bağ kurduğu bir goril vardı: Digit.

1967’deki ilk karşılaşmalarında Digit yaklaşık 5 yaşındaydı. Sağ elindeki parmaklarından biri muhtemelen bir avcı tuzağı sebebiyle zarar görmüştü. Grubunda onun yaşında oyun arkadaşı olmadığı ve son derece meraklı olduğu için Dian ile daha fazla vakit geçirmeye başladı. Dian onu “arkadaşım” olarak anıyor, ondan “sevgili Digit’im” diye bahsediyordu.

Digit, Batılı ülkelerin duvar dekorasyonu ve kül tablası olarak kullanmak için goril kafası ve eli için avcılara para akıttığı zamanlarda, 31 Aralık 1977’de öldürüldü. Defalarca bıçaklanan, başı ve elleri kesildikten sonra ölüme terk edilen Digit, avcılara karşı ailesini savunurken hayatını kaybetti.

Fossey’nin av karşıtı mücadelesini tetikleyen bu kayıp, dünyanın dikkatini sonunda dağ gorillerine çekmişti.

O gün Digit’in cansız bedenini Ruanda’da Karisoke’deki kulübesinin hemen önüne gömen Fossey, 1985 yılında muhtemelen avcılar tarafından öldürüldüğünde, “sevgili arkadaşı” Digit’in mezarının yanına gömüldü.

Hangi tür hedefte olursa olsun av cinayettir. Hangi amaçla olursa olsun bir canlının yaşamından beslenmek zulümdür. Fark olmadığını fark ettiğimiz zaman değişim başlayacak.

Bu muhteşem canlıları, yaşam alanlarını, Fossey’i ve mücadelesini anlamak için; Sigourney Weaver’ın başrolünü üstlendiği, Fossey’nin kitabından uyarlanan 1988 yapımı Sisteki Goriller filmini izlemenizi ve izletmenizi, geride bıraktığı mirası devralan The Dian Fossey Gorilla Fund ekibinin koruma çalışmalarını takip etmenizi tavsiye ederiz.

Kapak fotoğrafı: The Dian Fossey Gorilla Fund 

Primatolog ve aktivist Dian Fossey’i ve katledilen tüm gorilleri anıyoruz yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

07 Eylül Çarşamba, İstanbul – Vegan Derneği Türkiye (TVD) ve Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM), Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) tarafından hazırlanarak yayımlanan 2022-2023 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı’nın, 2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı’nın, bu talimata bağlı Ek Kararın ve yeni Yaban Hayvanları Listesi’nin iptali için Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açtı.

Etiğe, hukuka ve Anayasa’ya aykırılık gerekçesiyle derneklerin iptalini istediği av düzenlemeleri iptal edilmezse, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nın (IUCN) kırmızı listesinde “hassas” statüde listenen, nesli tehdit altındaki üveyik ve elmabaş patka gibi kuş türlerinin yanı sıra, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat uyarınca koruma altında olan, nesli tükenen ve/veya Türkiye’ye endemik olan Anadolu yaban koyunu, yaban keçisi ve kızıl geyik gibi türler de öldürülecek.

Bu türlerin haricinde tilki, çakal, ada tavşanı ve yaban domuzu gibi kara memelilerinin yaşam hakkı da MAK kararlarıyla ellerinden alınacak. 

Aynı zamanda “Popülasyonu yeterli bir seviyeye ulaştığında avına izin verilebilir” ibaresiyle listelenen ve “Hatay dağceylanı” (Gazella gazella) ve “Urfa ceylanı” (Gazella marica) gibi global düzeyde nesli tükenen ve Türkiye’den ayrıntılı envanter çalışması olmaksızın “istilacı tür” sınıfına sokulan Yeşil Papağan ve İskender Papağanı gibi büyük şehirlere yerleşmiş ve doğallaşmış türler de, bakanlığın yeni çıkardığı ve hangi kriterlere dayandırdığı belli olmayan Yaban Hayvanları Listesi kapsamında her an öldürülme tehdidi altında olacak. 

Neler öne çıkarıldı?

Dernekler dava dilekçesinde, Türkiye çapında her yıl farklı türler için av karşıtı emsal hukuki kararlar alınmasına rağmen, av katliamının av şirketleri ve bakanlık tarafından etiğe ve hukuka aykırı şekilde yine sürdürüldüğünü vurguladı. Geçen yıl açılan iptal davaları neticesinde farklı illerdeki mahkemeler, bakanlığın sunduğu tüm savunmaları yetersiz ve tutarsız bulmuş olmasına rağmen, bu yıl bakanlığın yine hangi gerekçelerle ava izin verdiğinin açıklanması istendi.

Düzenlemelerde yer alan ve koruma altındaki türler dışında kalan yaban domuzu, bazı kuş türleri, tilki, kurt, ayı, tavşan, karaca gibi av listelerinde yer alan tüm türlerin de, nesli tükenme tehdidi altındaki hayvanlar gibi korunması için dava açılarak, yaşam hakkının tüm türler için savunulması gerektiği vurgusu yapıldı.

Hukuki argüman olarak uluslararası sözleşmeler uyarınca koruma altındaki hayvanların habitatlarına başka bir türün avlanması için dahi olsa girilmesinin yasak olduğu, bunun aynı zamanda çevrenin de tahribatı anlamına geleceği öne sürüldü.

Uzman görüşü de sunuldu

Yaban hayat uzmanı Veteriner Hekim Gökçe Coşkun’un uzman görüşleri de dava dilekçesinde sunuldu. Son yıllarda gerçekleştirilen araştırmalar çerçevesinde, avcılığın yaban hayvanı popülasyonları üzerindeki olumsuz etkileri, yabanda yaşayan hayvanların yaşam alanlarına silahlarla girilerek hayvanların strese sokulduğu ve pek çok türün sağlıklı üremesinin engellendiği açıklandı.

Aynı zamanda avcıların yabanda yaşayan hayvanlar ile temasları sonucu insanlara yayılan bulaşıcı hastalıklara dair Türkiye’den ve dünyadan örneklere yer verildi.

Anadolu yaban koyunu, kızıl geyik ve ceylan gibi hayvanların üretim sahalarında üretilip adeta “evcilleştirildiği”, ardından Bakanlık tarafından “zararlı” oldukları iddiasıyla ve “av turizmi” kapsamında kâr elde etme amacıyla avlanmalarına izin verildiği belirtildi.

Danıştay’dan geçen yıl karar çıkmamıştı

Açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilmesi, binlerce hayvanın yaşamını etkileyecek. Ancak geçtiğimiz yıl Danıştay’da Ankara Barosu ve İzmir Barosu tarafından Merkez Av Komisyonu Kararı’na ve Av Turizmi Uygulama Talimatı’na açılan davalarda av sezonu bitene kadar yürütmenin durdurulması kararı dahi verilmemişti.

Av sezonu bittikten ve hayvanlar öldürüldükten sonra geri dönüşü olmayacak bir zarar meydana geleceğinden ve açık hukuka aykırılık bulunduğundan hak savunucuları bu sefer Danıştay’dan derhal yürütmenin durdurulması kararının verilmesini bekliyorlar.

Av ihalelerine karşı da Türkiye çapında seri davalar açılacak

Bakanlık, dernekler tarafından iptali istenen düzenlemelerden biri olan Av Turizmi Uygulama Talimatı Ek Kararı uyarınca, bağlı olunan bölgelere göre avcılık şirketlerine “öldürme kotalarını” satmak üzere ihaleleri de düzenlemeye başladı.

Tür ayırt etmeksizin hayvanların yaşam hakkının satılık olamayacağından hareketle hukuki mücadelelerini sürdüren dernekler, MAK kararlarının ve Yaban Hayvan Listesi’nin yanı sıra, bu ihalelerin iptali için de önümüzdeki haftalarda barolar ve gönüllüler ile birlikte yürütmenin durdurulması talepli olarak iptal davaları açacak.

İlgili Ek Karar’da yer alan “yerli” avcı kotaları kapsamında aldıkları sertifikalar ile av sezonunun başlaması sonucu hayvanları öldürmeye başlamış iken, kotaların bir kısmı ise “devlet misafiri ve diplomat”lara ayrılmış durumda.

Hayvan hakları savunucuları avcılık düzenlemelerinin iptali için dava açtı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Yaban hayat fotoğrafçısı Zaheer Ali, otların arasında gezinerek beslenen yalnız bir gergedanla karşılaştığında Güney Afrika’nın geniş arazilerinden birinde gezintideydi.

Gergedanın kafasına küçük bir kuş konmuştu. “Öküzkakan” olarak isimlendirilen sığır kuşu oxpecker, ilk bakışta Ali için özellikle fotoğraflanmaya değer bir şey olarak görülmemişti. Fakat sadece birkaç dakika içinde fikri tamamen değişti: “Minik kuşun gergedanın boynuzuna gagasını sürterek törpülemesini izledim; bu daha önce hiç görmediğim bir şeydi. Kameramı aldım ve doğru anı bekledim. Kuş gergedanın boynuzuna uzandığı anda deklanşöre bastım.”

Gergedanı kucaklamak için eğilmiş gibi görünen öküzkakan, o anda ortakyaşam arkadaşı gergedanın varlığından oldukça memnun görünüyordu. Gergedan da kuşun varlığıyla tamamen rahatlamış gibiydi.

Simbiyotik ilişkiyi, yani iki canlının tek bir organizma gibi birbirleriyle yardımlaşarak bir arada yaşamalarını mükemmel bir şekilde simgeleyen bu kare, ardında insan harici hayvanların davranışları ve evrimsel süreçlerle ilgili merak uyandıran soruları, insanın yaban hayata verdiği zincirleme zarara dair korkunç gerçekleri ve dayanışma içinde birlikte yaşamanın umudunu beraberinde getiriyor.

Antropolojiden ekolojiye: “Gergedan muhafızları”ndan simbiyoza

Genellikle siyah gergedanların sırtlarında ve başlarında konaklarken görülen bu kuşlar, gergedanın sert derisi üzerindeki kenelerle beslenir ve larvaları yiyerek gergedanı istenmeyen parazitlerden arındırır. Gergedanlar ise, kuşlara yaşamak için güvenli bir yer ve bol miktarda yiyecek sağlar.

Aslında aralarındaki bu karşılıklı fayda ilişkisi görünenden çok daha derin.

Kırmızı gagalı öküzkakanın Swahili dilindeki adı, “gergedan muhafızı” anlamına gelen Askari wa kifaru‘dur. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, küçük kuşların sadece 20 cm boyunda olmasına rağmen büyük arkadaşlarını güvende tutmaya yardımcı olduklarını keşfetti.

Bilim insanları, Current Biology dergisinde iki yıl önce yayımlanan makalede, öküzkakanların gergedanları tehlikelere karşı uyararak zayıf görme yetilerini telafi ettiklerini ortaya koydu. Avustralya Victoria Üniversitesi’nde davranış ekolojisi çalışan ve araştırmayı yürüten öğretim görevlisi Roan Plotz, koku alma ve işitme duyuları güçlü olan bu hayvanların görme yetilerinin yetersiz olması sebebiyle avcılara karşı savunmasız olduğunu söylüyor.

Rüzgar yönünde oldukları sürece bir gergedana yaklaşık beş metre yaklaşabilen avcılara karşı öküzkakan kuşlarının uyarı çağrısı ve “tıslama” sesi, yaklaşan herhangi bir insana ve tehdide karşı gergedanları harekete geçiriyor.

86 kez sahada inceleme yapan araştırma ekibi, sırtında öküzkakan kuşu olmayan gergedanların yaklaşan insanı tespit etme oranının yüzde 23 olduğunu ve 27 metrelik bir mesafeden ancak fark edebildiklerini gözlemlerken, vücudunda öküzkakanlarla gezen gergedanların yaklaşan insanı yüzde 100 oranında ve ortalama 61 metrelik şaşırtıcı bir mesafeden tespit edebildiğini ortaya koydu.

Öküzkakanların tehlike çanlarını duyan gergedenların bu sayede kaçmak, gizlenmek, rüzgara karşı durmak veya ne yapacağına karar vermek için zamanı oluyor.

İnsan baskısı türlerde yeni ortaklıklar ve davranış biçimleri mi geliştiriyor?

Siyah gergedanlar, boynuzları için insanlar tarafından avlanan nesli kritik düzeyde tükenmekte olan bir tür. Son yıllarda koruma çalışmaları sayılarını biraz artırmış olsa da günümüzde doğada 5 binden az sayıda bireyin yaşadığı biliniyor. Bu, 1970’lerden bu yana 10 kat düşüş demek.

Plotz, bu davranışın nispeten yeni olabileceğini düşünüyor.

Gergedanlar on binlerce yıldır insanlar tarafından avlanıp öldürülüyor. Ancak 1850’lerde başlayan artan avlanma baskısı ile nesli tükenmenin eşiğine sürüklendi. Plotz’a göre bu davranış, yani kuşların üzerinde gezinmesine izin verme, artan insan baskısına bir yanıt olabilir.

Makalenin yazarları, araştırma bulguların doğrultusunda öküzkakan – gergedan ilişkisinin karşılıklı fayda açısından daha önce düşünülenden çok daha karmaşık olduğunu belirtiyor. Ayrıca, gergedanların bulundukları bölgelere kuşları dahil etmenin, avlanmayı önlemeye yardımcı olabileceğini öne sürerek doğa ve tür koruma için olumlu bir strateji olabileceğini vurguluyor

İnsan tehdidinin boyutları: Kuşların (da) yok oluşu

Öküzkakan kuşuna gelince, o belki de sadece besin kaynağını ve türdeşlerini koruyor. Dev arkadaşıyla da güvende hissediyor. Ancak kuşun temel motivasyonu, makaleyi inceleyen alanında uzman akademisyenlerce hala tartışılıyor.

Peki, bu uyarı davranışı sonucu kuşlar, gergedanları uyardıklarını bizzat anlıyorlar mı? Gergedanların tehlikeyi fark edip etmediğini biliyorlar m? Plotz bu soruların yanıtını henüz bilmediğini söylüyor. Plotz’a göre kuşlar, muhtemel bir yırtıcının varlığına karşı sadece diğer öküzgagaları uyarıyor da olabilir. Ancak pek çok akademisyene göre bu olasılık bile mevcut tespitin önemini azaltmıyor.

Kuş, bunu diğer büyük Afrika memelileri ile de yapıyor, fakat gergedan söz konusu olduğunda diğerlerinden büyük bir farkı var: Diğer hayvanlar kuşlardan kurtulmaya çalışırken gergedanlar kuşlarla çoğunlukla huzurlu vakit geçiriyor.

Nitekim; kırmızı gagalı öküzkakanlar da bölgede popülasyonu gittikçe azalan bir kuş türü. Parazitleri öldürmek için et ve süt çiftliklerinde hapsedilen hayvanlara pestisit uygulandığı için bu hayvanların üzerindeki parazitleri yemek için konan öküzkakanlar, pestisitleri emmiş küçük canlılarla beslenerek hayatlarını kaybediyorlar. Bu sebeple stratejik olarak son zamanlarda diğer hayvanlara oranla gergedanların üzerinde daha fazla kaldıkları düşünülüyor.

Kaynak: The Dodo, CBC, National Geographic

Kapak fotoğrafı: Marlon du Toit

Dayanışma yaşatır: Gergedan ve kuşun ortakyaşamı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

10 Mart 2022, İstanbul – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Bolu’yu kapsayan av ihalesine karşı, ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan kızıl geyiklerin yaşam hakkı için Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak 21 Ekim 2021 tarihinde açtığımız davada nihai karar açıklandı.

Daha önce bakanlık tarafından mahkemeye gönderilen ve avın gerekliliğini savunan dilekçeler ile uzman görüşlerini bilimsel yönden yetersiz ve çelişkili bulan, yargılama sonuçlanana kadar yürütmeyi durdurma kararı veren Bolu İdare Mahkemesi, nihai kararında 15 kızıl geyiğin avlanması için açılan ihalenin iptaline hükmetti.

11 sayfalık gerekçeli iptal kararının sonuç bölümünde, “Kızıl geyiklerin avlanmasına yönelik dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadıgı sonuç ve kanaatine varılmıştır” denildi.

Bolu İdare Mahkemesi: TVD’nin dava açma ehliyeti vardır

Av karşıtı davalar açarak avcılığa karşı aktif olarak çalışmalar yürüten Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi’nin müdahillik başvurusunun reddedildiği, Hayvanlara Adalet Derneği ve Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nin müdahilliklerinin kabul edildiği davanın açıklanan nihai kararında; avın iptali durumunda ekonomik kayıp yaşayacağı gerekçesiyle Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yanında müdahil olan TorosAltay Turizm adlı av turizmi şirketinin, TVD’nin dava açma ehliyetinin bulunmadığı iddiasına mahkeme tarafından “itibar edilmediği” ifade edildi ve karar şu şekilde açıklandı:

“Davacı derneğin kuruluş ana tüzügünde, kuruluş amacının genel olarak hayvan haklarının korunması için gerekli her türlü girişimde bulunmak olarak belirlendiği dikkate alındığında, hayvan haklarıyla doğrudan bağlantılı iş bu davada davacı derneğin kuruluş amacı doğrultusunda hareket ettiği, dolayısıyla derneğin kuruluş amacıyla dava konusu işlem arasında sübjektif ehliyet koşulunun bulunduğu anlaşılmakta olup, davacının kuruluş amacıyla ilgili bir konuda hukukun üstünlüğüne işlerlik kazandırılması ve hayvan haklarının korunması amacıyla açtığı davada dava açma ehliyetinin bulunduğu kanaatine varıldığından, söz konusu iddialara itibar edilmemiştir.”

Bakanlığın ve avı savunan akademisyenlerin savunmaları yine yetersiz bulundu

Kasım ayı başında verdiği yürütmeyi durdurma kararında, av ihalelerini açan bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı rapor isteyen Bolu İdare Mahkemesi, TVD’nin gönderdiği ve yaban hayatı uzmanı veteriner hekim Gökçe Coşkun’un raporunu da içeren ikinci savunmanın ardından bakanlığın etüt-envanter raporlarını yetersiz bulmuş, çelişkiler ve eksiklikler sebebiyle yürütmeyi durdurma kararının devamına hükmetmişti.

Bakanlıktan bir kez daha “ihtilafa yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilerek” yaş, cinsiyet gibi popülasyona dair ayrıntılı ön etüt çalışmalarına, envanter kriterleri ve tekniklerine dair ayrıntılı bilgi talep eden mahkeme, bu sayede 15 kızıl geyiğin öldürülmesini bir süre daha engelleyen karara imza atmıştı.

Mahkeme nihai kararında bir kez daha bakanlığın verdiği ve İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi Orman Fakültesi, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Orman Fakültesi ve Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi tarafından hazırlanan bilimsel ve teknik değerlendirme raporlarını inceleyerek uzman görüşü olarak sunulan dosyaları yetersiz buldu. Nihai kararda “raporların daha çok yaban hayvanlarına yönelik yapılacak av faaliyetlerinin faydalarına ilişkin ifadeler içerdiği”, popülasyon dinamiğine ilişkin etüt-envanter çalışmalarının yeterli bulunmadığı, dolayısıyla sunulan envanter verilerinin “esas alınabilirliğine ve yeterliliğine yönelik bir değerlendirme, analiz ve tespit içermediği görülmektedir” denildi.

Bilimsel yönden zayıf ve çelişkili bulunan ve av katliamını savunan dosyalar, Isparta Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi bölümünden Dr. Öğretim Üyesi Yasin Ünal’ın, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi bölümünden Doç. Dr. Akif Keten’in ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Entomolojisi ve Koruma Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğretim Üyesi Vedat Beşkardeş’in imzalarını taşıyordu.

Dayanışmanın gücü: Hak savunucularına teşekkür ederiz

Mahkeme sonucunu sosyal medya kanallarımızda duyururken bugüne kadar davaya çeşitli şekillerde katkıda bulunan hak savunucularına teşekkür ederek av karşıtı mücadeleyi büyüteceğimizi bir kez daha dile getirmek isteriz.

Avukatımız Hacer Gizem Karataş’a, davaya müdahil olan Hayvanlara Adalet Derneği, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ve Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi’ne, duruşmada yanımızda olan Bolu Barosu Hayvan Hakları Komisyonu’ndan avukat arkadaşlarımıza, Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi’nden, Bolpati Derneği’nden ve Bolu Hayvanları Koruma Derneği’nden dostlarımıza ve mahkemeye ikinci kez uzman görüşüyle katkıda bulunan yaban hayatı uzmanı Gökçe Coşkun’a bir kez daha teşekkür etmek istiyoruz.

Yineliyoruz: Yaban hayatı satılık değildir. Hayvanlar kimsenin malı değildir! Av katliamına karşı mücadelemizi büyüterek sürdüreceğiz.

Bolu’daki kızıl geyik avı mahkeme tarafından iptal edildi yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

4 Mart 2022, Bolu & İstanbul – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Bolu ilçelerini kapsayan av ihalesine karşı, ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında olan kızıl geyiklerin yaşam hakkı için Vegan Derneği Türkiye (TVD) olarak 21 Ekim 2021 tarihinde açtığımız davanın duruşması bugün görüldü.

Daha önce bakanlık tarafından mahkemeye gönderilen ve avın gerekliliğini savunan dilekçeler ile uzman görüşlerini bilimsel yönden yetersiz ve çelişkili bularak yürütmenin durdurulmasına ve dört ay boyunca devamına kararı veren Bolu İdare Mahkemesi, nihai kararı 15 gün içerisinde taraflara bildireceğini açıkladı.

Barolar ve hayvan hakları derneği de duruşmadaydı

Duruşmaya destek amacıyla, davaya müdahillik başvuruları kabul edilen Hayvanlara Adalet Derneği ile Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nin temsilcileriyle, Bolu Barosu Hayvan Hakları Komisyonu’ndan avukatlar, Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi’nden ve Bolpati Derneği’nden hayvan hakları savunucuları katıldı.

Duruşma sonrası adliye önünde yapılan basın açıklamasında, “Yaşam hakkı satılık değildir”, “Katletmek için yaşatıyorlar” ve “Av cinayettir, yasakla” pankartlarıyla birlikte davayı değerlendiren aktivistler, avcılığın Türkiye çapında tamamen yasaklanması için mücadeleyi büyüteceklerini vurguladı.

TVD: Etik dışı olan avcılık aynı zamanda hukuk dışıdır

TVD adına basın açıklamasını okuyan yönetim kurulu üyesi Güzide Erden, bugünlerde zeytinliklerin ve orman alanlarının “rant uğruna” maden, HES ve inşaat sahalarına dönüştürülmesine atıfta bulunurken, hayvanların yaşam hakkının da yine “ekonomik çıkarlar uğruna satılığa çıkarıldığına” dikkat çekti.

Aralık 2021’de; sivillerin, ‘zararlı’ gördüğü yaban hayvanlarını zehirleyerek veya vurarak öldürmesinin önünü açan ve yakın zamanda Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmeliğe de değinen Erden, basın açıklamasında duruşmaya dair şunları söyledi:

“Yaklaşık beş ay süren dava boyunca Bolu İdare Mahkemesi’nin hızla hayvanlar lehine karar alarak yürütmeyi durdurması, yani avlanmayı bu süre içinde geçici olarak durdurması son derece önemliydi. Bugün mahkemeden almayı beklediğimiz nihai karar olan ihalenin iptali ise çok daha mühim. Çünkü bu karar bir kez daha şunu gösterecek: Her şeyden önce etik dışı bir uygulama olan avcılık, aynı zamanda hukuk dışıdır. Nitekim; Tarım ve Orman Bakanlığı’nın av katliamına devam edilebilmesi için mahkemelere sunduğu sözde uzman raporları ve savunmalar, Türkiye’nin dört bir yanındaki mahkemeler tarafından her seferinde yetersiz ve eksik bulunmaktadır.

Burada bir kez daha yineliyoruz: Yaban hayatı satılık değildir. Hayvanlar kimsenin malı değildir. 15 kızıl geyiğin yaşamının satılığa çıkarıldığı “av turizmi” ihalesi daha fazla beklemeden iptal edilmelidir. İnsan harici hayvanların yaşam hakkı; ‘hasat raporu, kırsal kalkınma, katkı payı, ekonomik kazanç, turizm potansiyeli ve hatta koruyucu veterinerlik’ adı altında, av şirketleri ve bakanlık işbirliğiyle yurtdışından ve Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen avcılara pazarlanamaz.”

Bolu’da kızıl geyikler, Adana’da yaban keçileri avcıların tehdidi altında

Av karşıtı davalarda TVD’nin de vekilliğini üstlenen Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’nden avukat Hacer Gizem Karataş ise, duruşmayı şöyle değerlendirdi: “Bugün yine Tarım ve Orman Bakanlığı ve davaya müdahil olan av şirketi vekilinden kabul edilemez savunmalar dinledik. Kaçak avcılığı engellemek bizzat Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sorumluluğunda iken, kaçak avcılığın başka bir yöntemle engellenemeyeceği, mecburen av ihalelerinin açılması gerektiği savunmaları yapıldı. Bu savunmaların hepsinin geçersiz olduğu açıktır. Bu sebeple Bolu İdare Mahkemesi’nden iptal kararı bekliyoruz.

Aynı zamanda Adana’da 70 yaban keçisine ilişkin görülen davamızda da hukuka aykırılıklar alenen ortada iken halen yürütmenin durdurulması kararı Eylül ayından beri verilmemiş durumda. Yaban keçilerinin av dönemi zaten bu ay sonunda sona eriyor. Her iki mahkemeden de bir an önce avın iptal edilmesini ve kızıl geyikler ile yaban keçilerinin hukuksuzca katlinin engellenmesini bekliyoruz.”

TVD Basın Açıklaması

Basına ve kamuoyuna,

Türkiye’nin dört bir yanında zeytinliklerin ve orman alanlarının maden, HES ve inşaat sahalarına dönüştürülmesi için, rant uğruna “doğa katliamına” onay veren yönetmeliklerin çıkarıldığı ve Türkiye gündemine oturduğu bugünlerde, dağlarda, gözden ırak bir şekilde yine kitlesel bir katliam yaşanıyor. Yıllardır dile getirilen kamuoyu tepkisine ve hak savunucularının itirazlarına rağmen; nesli tükenme tehlikesi altındaki üveyik ve elmabaş patkalar, sürek avıyla yüzlercesi öldürülen yaban domuzları, koruma altındaki yaban keçileri, yaşam ortamları gittikçe daralan tilkiler ve çakallar, daha onlarca hayvan türüyle birlikte avcılar ve av şirketleri tarafından katlediliyor. 

Tarım ve Orman Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından izin verilen katliamın bu boyutu yetmezmiş gibi bir de sivillerin, ‘zararlı’ gördüğü yaban hayvanlarını zehirleyerek veya vurarak öldürmesinin önünü açan ve yakın zamanda Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelikler de çıkarılıyor. Doğal yaşam alanları her geçen gün, ekolojik yıkım getiren maden, HES, yol ve yerleşim projeleriyle yok edilen, iklim krizinin yıkıcı sonuçlarından biri olan orman yangınlarıyla yuvalarını ve yaşamlarını kaybeden yaban hayvanları, ek olarak, bir başka cinayet biçimi olan avcılık baskısıyla ve olumsuz etkisi her daim genişleyen insan müdahalesiyle var olma mücadelesi veriyor.

Bu sebeple bugün, Vegan Derneği olarak, 2021’de Tarım ve Orman Bakanlığı’na açtığımız üç davadan birinin duruşması için, kızıl geyiklerin yaşam hakkını savunmak amacıyla, hayvan hakları örgütleri ve barolarla bir araya geldik.

Yaklaşık beş ay süren dava boyunca Bolu İdare Mahkemesi’nin hızla hayvanlar lehine karar alarak yürütmeyi durdurması, yani avlanmayı bu süre içinde geçici olarak durdurması son derece önemliydi. Bugün mahkemeden almayı beklediğimiz nihai karar olan ihalenin iptali ise çok daha mühim. Çünkü bu karar bir kez daha şunu gösterecek: Her şeyden önce etik dışı bir uygulama olan avcılık, aynı zamanda hukuk dışıdır. Nitekim;Tarım ve Orman Bakanlığı’nın av katliamına devam edilebilmesi için mahkemelere sunduğu sözde uzman raporları ve savunmalar, Türkiye’nin dört bir yanındaki mahkemeler tarafından her seferinde yetersiz ve eksik bulunmaktadır.

Burada bir kez daha yineliyoruz: Yaban hayatı satılık değildir. Hayvanlar kimsenin malı değildir. 15 kızıl geyiğin yaşamının satılığa çıkarıldığı “av turizmi” ihalesi daha fazla beklemeden iptal edilmelidir. İnsan haricihayvanların yaşam hakkı; “hasat raporu, kırsal kalkınma, katkı payı, ekonomik kazanç, turizm potansiyeli ve hatta koruyucu veterinerlik” adı altında, av şirketleri ve bakanlık işbirliğiyle yurtdışından ve Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen avcılara pazarlanamaz.

Tür ayırt etmeksizin hayvanların yaşam hakkının hukuken tanınması için verdiğimiz bu mücadelede, ulusal ve uluslararası mevzuatın çizdiği çerçeve ile sınırlı kalmaya zorlanıyor olsak da, doğuştan gelen evrensel hakkın tüm türler için geçerli olduğunu ve çoğunlukla hukuk dışı bırakılan, etik bir temele dayandığını vurgulamak istiyoruz. Canlıların, özellikle nesli tehlike altında olan ve Türkiye’nin endemik türleri arasında yer alan ve nesli tükenmekte olan yaban hayvanlarının öldürülmesi eyleminin ava konu edilmesi, hem insanlık adına utanç verici bir eylem hem de hukuka aykırı bir işlemdir.

Bu vesileyle, avukatımız Hacer Gizem Karataş’a, mahkemeye ikinci kez bağımsız uzman görüşüyle katkıda bulunan yaban hayat uzmanı veteriner hekim Gökçe Coşkun’a, davaya müdahil olan ve hayvanların yalnız olmadığını kanıtlamak amacıyla bugün destek için yanımızda olan Hayvanlara Adalet Derneği’ne, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği’ne ve Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi’ne, aynı zamanda Bolu Barosu avukatlarına ve BolPati Derneği’nden dostlarımıza, emekleri ve dayanışmaları için bir kez daha teşekkür ediyoruz.

Özgür ve güvende yaşama hakkının yalnızca insana ait olmadığı gerçeğinden hareketle, diğer türlerin yaşadığı hak ihlallerine karşı verdiğimiz mücadeleye ek olarak, Türkiye çapında av katliamı tamamen yasaklanana kadar, yaşam hakkını savunan tüm oluşumlarla bir araya gelecek ve mücadelemizi büyüteceğiz.”

Ne olmuştu?

TVD, Ekim 2021’de, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2021-2022 Av Yılı Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde Bolu’da avlanması planlanan 15 kızıl geyiğin öldürülmesine engel olmak için Bolu İdare Mahkemesi’nde bakanlığa dava açmıştı. Bolu’nun Mudurnu Sırçalı, Kıbrısçık, Seben Merkez ve Seben Taşlıyayla bölgelerinde koruma altındaki 15 kızıl geyiğin “avlattırılması işi” ihalesinin etiğe ve hukuka aykırılık teşkil etmesi sebebiyle yürütmenin acilen durdurulmasını ve iptalini talep etmişti.

Kasım ayı başında verdiği yürütmeyi durdurma kararında, av ihalelerini açan bakanlıktan “dava konusu işlemin hukuki ve maddi” gerekçelerine dair ayrıntılı rapor isteyen Bolu İdare Mahkemesi, TVD’nin gönderdiği ikinci savunmanın da ardından bakanlığın etüt-envanter raporlarını yetersiz bulmuş, çelişkiler ve eksiklikler sebebiyle yürütmeyi durdurma kararının devamına hükmetmişti. Bakanlıktan bir kez daha “ihtilafa yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilerek” yaş, cinsiyet gibi popülasyona dair ayrıntılı ön etüt çalışmalarına, envanter kriterleri ve tekniklerine dair ayrıntılı bilgi talep eden mahkeme, bu sayede 15 kızıl geyiğin öldürülmesini bir süre daha engelleyen karara imza atmıştı.

Kızıl geyiklerin “zararlı” olduğu ve av faaliyetlerinin “koruyucu veteriner hekimlik uygulaması” olarak değerlendirilmesi gerektiği iddiasıyla hayvanların avcılarca öldürülmesini savunan bakanlığın yeni raporu üzerine, yaban hayatı uzmanı veteriner hekim Gökçe Coşkun, avcılığın doğal yaşama ve yaban hayatına verdiği zararları özetleyen, avcılık sonucu meydana gelen insan-hayvan etkileşiminin hem halk sağlığı hem de hayvan sağlığı açısından riskleri ortaya koyan bir rapor hazırlayıp TVD aracılığıyla mahkemeye sunmuştu.

Bakanlıkça hazırlanan ihale kapsamında geyiklerin yaşam hakkı, birey başına en az 9.300 TL, en fazla 14.800 TL’den satışa çıkarılmıştı.

Bolu’daki kızıl geyik avına karşı açtığımız davanın duruşması görüldü yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.