2008 – 2019 yılları arasında 15 binden fazla kişinin verilerinin değerlendirildiği çalışma, “Sürdürülebilir ve Sağlıklı Gıda Sistemlerinde Bitki Bazlı Alternatif Gıdaların Rolü: Birleşik Krallık’taki Tüketim Eğilimleri” başlığıyla 18 Ekim’de Science of The Total Environment adlı dergide yayımlandı.

Çalışmanın, ülke çapında yapılmış ilk bitki bazlı alternatif gıda tüketim eğilimleri analizi olduğu belirtiliyor.

10 yılda yüzde 115 artış

Ulusal Beslenme ve Gıda Anketi’nden elde edilen verileri değerlendiren makalenin ortaya koyduğu verilere göre, bitkisel alternatifler ile beslendiğini bildiren kişiler 2008 – 2011 yılları arasında yüzde 6,7 ile sınırlı kaldı. Bu sayı, 2017’den 2019’a kadar yüzde 13,1’e yükseldi.

On yıl içinde bitki bazlı gıdaların tüketimi yüzde 115 gibi dikkat çekici bir artış gösterdi.

Çalışmaya göre, kadınların bitki bazlı beslenme oranı daha yüksek. En büyük artışın ise Y Kuşağı’nda (11-39 yaş) görüldüğü bildirildi.

İklim krizine karşı sürdürülebilir gıda sistemi

Yazarlar, sonuçların bitki bazlı beslenme eğilimlerinin sürdürülebilir bir gıda sistemine geçişte önemli olduğu hipotezini desteklediğini söylüyor.

Nitekim bilimsel veriler, mevcut küresel gıda sistemlerinin ve tüketim kalıplarının insan ve gezegen sağlığı için sürdürülemez olduğunu gösteriyor.

Çalışmanın yazarlarından Dr. Pauline Scheelbeek, “Sürdürülebilir gıda sistemlerine yönelik küresel bir dönüşüm, dünya çapında iklim değişikliğini azaltma hedeflerine ulaşmak için çok önemli,” diyor.

“Yüksek ve orta gelirli ülkelerde hayvan kaynaklı gıdaların tüketimini azaltmak için bir strateji olarak bitki bazlı et ve süt seçenekleri giderek daha artıyor ve geliştirilmeye devam ediyor. Bununla birlikte, bu gıdaların beslenme değişikliğindeki rolü büyük ölçüde bilinmiyor. Bu çalışma, bu alanda tespit edilen boşluğu doldurmaya yardımcı oluyor”.

Araştırmanın diğer yazarı Prof. Alan Dangour da bulgulara yönelik olarak “Tüketici kalıplarında gıda sistemlerimiz üzerinde dramatik etkileri olabilecek bir devrim görüyoruz,” diyor.

“Çalışmamız, Birleşik Krallık’ta beslenme biçimlerinin ne kadar hızlı değiştiğini ve bireylerin bu konuda ne kadar istekli olduğunu gösteriyor. Yeni besinler içeren beslenme şekillerine geçtiğimiz şu günlerde, tercihlerimizin halk sağlığını iyileştirdiğinden ve gezegenimiz üzerinde çok daha düşük bir etkiye sahip olduğundan artık emin olmalıyız.”

Kaynaklar: Plantbased News, News Medical

Bitki bazlı alternatifleri tüketen İngilizlerin sayısı 10 yılda iki kat arttı yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Gerçekleştirilen çalışma neticesinde tüketicilerin neden veganlığa geçiş yaptıklarını, hangi ürünleri beğendiklerini ve beğenmediklerini ve hatta (bu bağlamda) favori süpermarketlerinin neler olduklarını gösteren birtakım sonuçlara ulaşıldı.

3 hafta süren anket çalışmasında 8300’den fazla kişinin katılımıyla ulaşılan sonuçlardan derlediklerimizi aşağıda sizinle paylaşıyoruz.W

Kimler “vegan vb. kimlik ve yaşam tarzlarına sahip” ve neden?

Bahse konu “vegan” spektrum içerisine giren katılımcıların %65’i kendilerini vegan olarak sınıflandırırken sadece %11’i bitki-bazlı tüketici ifadesini seçiyor ve %8’i ise vejetaryen terimini kendine daha yakın bulmakta.

Vegan spektrumun %85’ini kadınlar ve %64’ünü 25-54 yaş arasındaki kişiler oluşturmakta.

Bitki bazlı terimini seçen kişilerin bu kimlik/yaşam tarzı anlayışı görece yeni ve son zamanlarda çok daha popülerleşme eğiliminde, zira bu terimi seçenlerin %34’ü son bir yıldan kısa bir süredir böyle bir yaşam tarzına yönelmiş bulunmakta. 5 yıldır bu yaşam tarzını benimseyenlerin oranı ise kendi içinde %12.

Kendini vegan veya bitki-bazlı terimiyle ifade edenlerin %75’i son 5 yıl içerisinde söz konusu anlayış ve yaşam tarzını benimsemiş. Başka bir deyişle, günümüz veganlarının (ve hayvan bazlı ürün tüketmeyen tüketicilerinin) %75’i 5 yıl öncesine kadar hayvan bazlı ürün tüketen kişilermiş.

Genel değerlendirmede ifade edildiğinde, günümüz veganlarının %71’i “hayvanlar için etik sebeplerle” vegan olmuş. Ancak son bir yılda vegan olanların vegan olma nedenlerine bakıldığında (görece yeni veganların motivasyonları incelendiğinde), %39’unun çevreci (ekolojik) kaygıları en önemli sebep olarak gördükleri sonucuyla karşılaşılmakta.

Dahası, son 6 ayda vegan olanların da %36’sı vegan olmaktaki en büyük motivasyonları olarak sağlıklı olma hedeflerini belirtmiş.

Özetle, etik sebeplerle vegan olanlarla karşılaştırıldığında, sağlık için ve çevreci sebeplerle vegan olanların oransal artışı son yıllarda ve giderek çok daha fazla ivme kazanmakta.

Yararlanılan kaynak:
https://vegconomist.com/studies-and-numbers/results-of-vegan-food-livings-big-vegan-survey-2019-revealed/

Kimler vegan oluyor ve neden? (yeni araştırma) yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Liften zengin olan ve yüksek oranda protein içeren baklagillerin halk sağlığı yaklaşımlarında böylece kalp sağlığı bakımından da öne çıkarılabileceği vurgulanıyor.

Bir diğer çalışmada ise süt ve/veya süt ürünleri tüketen yetişkinlerde başta kanser ve kardiyovasküler hastalıklara bağlı olmak üzere çeşitli hastalıklardan ölüm riskinin arttığı saptandı.

Yine baklagillerin, tam tahıl ürünlerin ve kuruyemişlerin süt/süt ürünleri yerine tüketilmeye başlanmasının da söz konusu ölüm risklerini azaltarak daha uzun yaşama şansını yükselttiği belirlendi.

Aynı çalışmada süt/süt ürünlerinin (işlenmiş ya da değil) “ete” kıyasla da ölüm riskini daha fazla arttırdığı bulunurken uzun yaşama açısından en etkili faktörü sağlayan beslenme tarzının hem “et” hem de süt/süt ürünlerini dışlayan modeller olduğu sonucuna varıldı.

Bahse konu iki bilimsel gelişme vegan yaşamanın sağlık açısından da tercih edilesi olumlu özelliklere sahip olması anlamında bitki bazlı beslenmenin olumlu sağlık etkilerine ilişkin literatürün genişlemesine değerli bir katkıda bulunmuş oldu.

Yararlanılan kaynaklar:
https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-11/pcfr-lbh112019.php
https://www.pcrm.org/news/health-nutrition/dairy-linked-early-death

‘Kalp sağlığı için baklagiller; daha kısa bir yaşam için süt ürünleri’ yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Gıda üretimi için yararlanılan arazinin %77’si hayvan bazlı “gıda” üretiminde kullanılırken (söz konusu hayvanların beslenmesi ve benzeri amaçlarla kullanılanlar dahil), yalnızca %23’ü bitki bazlı gıda üretiminde kullanılmakta.

Buna karşılık, Küresel Kalori Arzının (insanların tüketmesi için dünya genelinde üretilen ürünlere ait toplam kalori miktarının) sadece %18’i hayvansal ürün kaynaklı iken %82’si bitkisel ürün kaynaklı.

Bir başka çarpıcı sonuç da şöyle: Küresel Protein Arzının (insanların tüketmesi için dünya genelinde üretilen ürünlerdeki toplam protein miktarının) sadece %37’si hayvansal ürün kaynaklı iken %63’ü bitkisel ürün kaynaklı.

Yararlanılan kaynak:
“Half of the world’s habitable land is used for agriculture” – https://ourworldindata.org/global-land-for-agriculture

Ekonomik verilerden çıkan sonuç çok net: #VeganOl! (yeni çalışma) yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Çalışma Dr. T. Colin Campbell ve Cornell Üniversitesi’ndeki ekibi tarafından gerçekleştirilmişti. Çin hükumeti ve Oxford Üniversitesi’nden araştırmacıların da bu ekiple birlikte çalışmasıyla araştırmanın çok daha geniş çaplı yürütülmesi sağlanabilmiş. Söz konusu hayvan bazlı beslenme ile kronik hastalıklar ve yaşam süresi arasındaki ilişki “The Game Changers” belgeseliyle yeniden gündeme geldi.

“China Project” ile ulaşılan sonuçlara göre bitki bazlı beslenme kronik hastalıkların önlenmesinde önemli bir faktör. Aynı çalışmada karşılaşılan bulgulara göre, herhangi bir diyete hayvansal ürünlerin az miktarda dahil edilmesi bile sağlık sorunları açısından belirgin bir dezavantaja neden olmakta. Sonuç olarak, sağlıklı ve uzun yaşam için bitki bazlı beslenmenin önemi vurgulanıyor.

Yararlanılan kaynaklar:
Largest Comprehensive Study Of Nutrition Links Dairy And Disease:
http://bit.ly/2X5kUky
The China Study:
https://nutritionstudies.org/the-china-study/
The Game Changers:
https://gamechangersmovie.com/

“Game Changers”tan yıllar önce “China Project” de aynı mesajı vermişti: Bitki bazlı! yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Perakendeci olarak müşterilerinin ürünlere yönelik değişen tutumlarına dair bir araştırma da yaptıran Whole Foods Market süt ürünlerinin (dairy foods) bitki bazlı alternatiflerine (non-dairy foods) kıyasla daha az tercih edilmesine ilişkin bazı detayları da PBN ile paylaştı:

Tüketicilerin %17’si “vegan peynir” yediğini belirtirken 3’te 1’inden fazlası da denemeye açık olduğunu söylüyor. Kadınların böyle bir deneyime daha açık olduğu bulgulanırken (%39) yaklaşık %25’i zaten “vegan peynir” tüketmiş/tüketmekte olan milenyum kuşağı ise bu tür bir denemeye en açık olan yaş grubu olarak öne çıkmakta.

Yararlanılan kaynak:
Non-Dairy Sales 3 Times Bigger Than Dairy Sales At Whole Foods Market In 2019
http://bit.ly/2pRUx5e

Süt ürünlerine vegan alternatiflerin satışı Birleşik Krallık’ta 2019’da 3 kat daha büyük yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz hafta PCRM‘in bir podcast‘ine konu olan yeni bir bilimsel çalışmaya göre, vegan diyetler söz konusu hastalığın tedavisi ve vermiş olduğu hasarın tersine çevrilmesi bakımından pek çok hasta üzerinde ilaçlarla kıyaslandığında daha etkili sonuçlar sağlamış.

Bitki bazlı diyetlere geçen hastaların romatoid artrit ve ona bağlı olumsuz etkilerden tamamıyla kurtulduğu bu umut verici sonuçlar vegan beslenme ile insan sağlığı arasındaki pozitif ilişkiler üzerine çok önemli bir gelişme olarak PCRM’in podcast’inde gündeme getirilmiş oldu.

Yayımlanan bahse konu çalışmada, kronik bir enflamatuvar (iltihaplı) otoimmün sistemi hastalığı olan romatoid artridin başta gelen enflamasyon (iltihap) nedenleri arasında hayvansal beslenmenin bulunduğu ve bu sebeple hayvansal beslenme terk edildiği takdirde ilintili enflamasyonun ve böylece söz konusu hastalığın ortadan kalktığı belirtilmekte.

Yararlanılan kaynaklar:
Promising New Research: Rheumatoid Arthritis and Plant-Based Diets
Romatoid artrit nedir? Romatoid artrit belirtileri ve tedavisi nasıl olur?
Nutrition Interventions in Rheumatoid Arthritis: The Potential Use of Plant-Based Diets. A Review

Yakında romatoid artrit için reçetelerde ilaç yerine vegan diyet yer alabilir yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

Plastik poşet kullanımı kişi başı yılda ortalama 3 kg karbon ayak izi bırakırken et tüketimi kişi başı yılda ortalama 790 kg karbon ayak izi bırakarak iklim krizine 263 kat daha az olumsuz bir katkı sağlamakta. Dolayısıyla, bu konuyla ilgili gerçeklere ters yönde gelişmiş olan algının birincil sorumlusu, iklim krizine yol açan kişisel eylemlerimize ilişkin ana akım medyada çıkan yanlış/çarpıtıcı/yetersiz haberlerin kamuoyunu yanıltıcı/eksik bilgilendirme yoluyla olumsuz etkilemesi olarak karşımıza çıkıyor.

Eldeki veri ve bilim-temelli hesaplamalara rağmen ulaşılan sonuçlarla böyle aşırı derecede farklı oranlarda çelişen inançların oluşmasına neden olan, gerçeklikten kopuk ve yaygınlık kazanmış bahse konu algının yaratılmasına yönelik manipülasyonların halen birincil aracı olan ana akım medyanın bu sorunlu gidişatla yüzleşmesi için anketle söz konusu verilerin karşılaştırıldığı haberlere Alman basınında geniş yer verildi.

Ankette ana soru olarak yöneltilen “Ortalama bir kişinin karbon ayak izini azaltmakta en güçlü etkiyi yaratacak (sonuca en fazla etki edecek) olan kişisel eylem nedir?” sorusuna Almanya’daki katılımcıların %22’si “plastik poşet kullanmamak”, %18’i “yılda 1 kez daha az uçak seyahati yapmak”, %16’sı “modern ısıtma ve yalıtım”, %15’i “bölgesel ve mevsimsel gıda tüketimi”, %14’ü “yakıt-verimli araç kullanmak”, %10’u “et tüketmemek” ve %5’i “elektronik eşyaların fişlerini kapalı durumdayken çekmek” şeklinde yanıt vermiş.

Aynı anket A.B.D.’de gerçekleştirildiğinde de “plastik poşet kullanmamak” yanıtı %22’de kalırken “et tüketmemek” yanıtı %12’de kalmış ve böylece gerçeklerin yine çok uzağında bir sonuca ulaşılmış.

Medyanın haber konusu seçimlerinin ve toplumu ilgilendiren meseleleri ele alırken çerçeveleme ve sunum tarzlarının ne kadar kritik önemde olduğu bu çarpıcı örnekle bir kez daha gözler önüne serilmişken hayvan katkılı ürünlerin tüketiminin iklim krizi ve diğer çevre sorunları açısından nasıl temel bir sorun teşkil ettiğinin daha doğru ve etkili iletişilmesi gerektiğine A.T. Kearney adlı küresel yönetim danışmanlık firmasının sağladığı yukarıdaki hesaplamalar sonrasında birçok uzman tarafından dikkat çekilmekte.

Yararlanılan kaynaklar:
1 – https://www.linkedin.com/pulse/what-reduces-our-personal-co2-footprint-we-have-clue-frank-bilstein/
2 – https://www.atkearney.com/

Medya için öz eleştiri zamanı! İklim krizi, poşetler ve “et” tüketimine dair yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

“Meme kanseri, Türkiye’de kadınlarda en sık görülen kanser türü ve kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenidir.” (1) Türkiye’de tarama çalışmalarında son zamanlarda kaydedilen ilerlemeye rağmen birçok hasta meme kanserine dair farkındalık eksikliği nedeniyle ileri aşamalarda tanı almaktadır. İnsanlar çoğu meme kanseri vakasının en başta önlenebileceğinin farkında değil.

Süt ürünleri ineklerden östrojen izleri içerir ve süt peynirlere dönüştürüldükçe östrojenler daha konsantre olur. Sadece izler olsalar da, insanlarda biyolojik olarak aktif görünmekte ve meme kanseri ölüm oranını arttırmaktadırlar.

Ulusal Kanser Enstitüsü tarafından finanse edilen 2017 yılına ait bir çalışmaya göre, peynir gibi yüksek yağlı süt ürünleri meme kanseri için artan risk ile ilişkilidir. (2) Araştırmacılar meme kanseri tanısı koyulan 1941 kadının diyetlerini inceledi ve meme kanseri olmayan kadınların diyetleriyle karşılaştırdı. Sonuçlar Amerikan peyniri, Cheddar peyniri ve krem peynirini en fazla tüketenlerin meme kanserine yakalanma riskinde %53 oranında bir artış olduğunu göstermiştir. Süt ürünlerindeki insülin benzeri büyüme faktörü (IGF-1) ve diğer büyüme hormonları gibi bileşenler kanser riskinin artmasının nedenleri arasında olabilir.

Menopoz-sonrası 766 kadında hormon seviyelerini ölçen Avustralyalı araştırmacılar süt ürünlerini en fazla tüketenlerin, az miktarda süt ürünleri tüketen veya süt ürünlerini hiç tüketmeyen kadınlara kıyasla, kan dolaşımlarında yüzde 15 daha fazla estradiol olduğunu buldular. (3)

Kan akışlarında daha yüksek estradiol seviyesine sahip menopoz-sonrası kadınlarda düşük estradiol seviyeli kadınlara kıyasla iki katından fazla kanser riski bulunmaktadır. (4)

Daha önce meme kanseri teşhisi koyulmuş kadınlar arasında, yüksek yağlı süt ürünleri tüketimi artan ölüm riskiyle ilişkilidir. Kanser Sonrası Yaşam Epidemiyolojisine ait bir çalışma daha önce erken evre invaziv meme kanseri tanısı alan 1893 kadınla yapıldı. 11,8 yıl medyanlı bir takipten sonra günlük olarak bir veya daha fazla porsiyon yüksek yağlı süt ürünü (örneğin peynir, dondurma, tam yağlı süt) tüketenlerde, günlük yarım porsiyondan daha az tüketenlere kıyasla, yüzde 49 daha yüksek bir meme kanseri ölüm oranı olduğu görüldü. (5)

Women’s Health Initiative’deki yeni veriler meyve, sebze ve tahılları vurgulayan düşük yağlı, yüksek karbonhidratlı bir diyetin uzun vadeli sağlık yararları ile sonuçlandığını gösteriyor. Diyet değişikliği yapmamış kadınlarla karşılaştırıldığında, diyet müdahale grubu uzun vadeli meme kanseri mortalite riski yüzde 15 daha düşük, kalp hastalığında yüzde 30 azalma ve insülin gerektiren diyabet oluşma riski yüzde 13 daha düşük şeklinde bir sonuçla karşılaşıldı. Bu sonuçların olası mekanizmaları arasında lif alımının artması, meme kanseri ile ilişkili hormonların azalması ve LDL kolesterol, kan basıncı, insülin ve glikoz seviyelerindeki iyileşmeler sayılabilir. (6)

Sınırlı kanıtların genel olarak süt ürünleri tüketiminin (ki spesifik olarak yüksek yağlı süt ürünleri değil) daha düşük meme kanseri riski ile ilişkili olduğunu öne sürdüğü belirtilmelidir. (7) Bunun muhtemel nedeni sağlık bilincine sahip bireylerin “sağlık gıdaları” olarak başarılı bir şekilde tanıtılmaları nedeniyle yüksek miktarda süt ürünü tüketme eğiliminde olmalarıdır. Yüksek yağlı süt ürünleri yağ, doymuş yağ ve kanser riski ile bağlantılı östrojenik hormonlar bakımından düşük yağlı süt ürünlerinden çok daha yüksek bir konsantrasyona sahiptir. Yüksek yağlı süt ürünlerinin belirgin etkilerinden bazıları söz konusu ürünlerde bulunan kalıcı organik kirleticiler ve doymuş yağ gibi diğer faktörlere atfedilebilse de üreme hormonlarının varlığının (ama bu diğer maddelerin değil) kanserin ilerlemesine neden olduğuna dair güçlü kanıtlar vardır.

Türkiye’de Peynir Tüketimi

2016 yılında çıkan bir habere göre, Türkiye’de bir kişi yılda ortalama 16,5 kg peynir tüketmektedir. (8) Peynir Türk diyetinde önemli bir rol oynamaktadır; öyle ki birçok kişi peynir olmadan kahvaltı etmenin olanaksız olduğunu düşünür. Bununla birlikte, peynir ya da başka herhangi bir süt ürününü tüketmeye biyolojik bir ihtiyaç yoktur. Daha sağlıklı kalsiyum ve protein kaynakları arasında yapraklı yeşillikler ve baklagil bulunur. Süt ürünlerinde doymuş yağ, kolesterol ve -peynir özelinde ifade edersek- sodyum oranı yüksektir. Bu besinlerin tüketimi Türkiye’de kalp hastalığı, kanser ve tip 2 diyabet gibi önde gelen ölüm nedenlerinin kökenindedir. (9)

Resmi Talep

Türk halkının peynir tüketmenin potansiyel ve kritik önemdeki riskleriyle söz konusu tüketimin sonucu olarak ortaya çıkan uzun dönemli maliyetleri anlamalarını sağlamak için Türk hükumeti aşağıda gösterilen etiketin tüm peynir ürünleri için ürün ambalajı ve etiketlemesinde belirgin bir şekilde yerleştirilmesini sağlamalıdır:

Peynir meme kanserine bağlı ölüm riskini arttırabilen üreme hormonları içerir.

• 1- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31312788
• 2- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Usual+consumption+of+specific+dairy+foods+is+associated+with+breast+cancer+in+the+Roswell
• 3- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Consumption+of+animal+products%2C+their+nutrient+components+and+postmenopausal+circulating+steroid+hormone+concentrations
• 4- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Endogenous+Hormones+and+Breast+Cancer+Collaborative+Group.+Endogenous+sex+hormones+and+breast+cancer+in+postmenopausal+women%3A+reanalysis+of+nine+prospective+studies
• 5- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23492346
• 6- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Low-fat+dietary+pattern+among+postmenopausal+women+influences+long-term+cancer%2C+cardiovascular+disease%2C+and+diabetes+outcomes
• 7- https://www.wcrf.org/dietandcancer
• 8- https://www.narkozhaber.com/turkiye-peynir-tuketiminde-abyi-yakaladi.html
• 9- http://www.healthdata.org/turkey

Hazırlayan: Vegan Derneği (Halk Sağlığı Uzmanı ve TVD Diyetisyeni Didem Varol’un değerli katkılarıyla)

Kaynaklar Listesi

Bu raporun çoğu Sorumlu Tıp için Doktorlar Komitesi (PCRM) tarafından Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç İdaresi’ne verilen dilekçeden alınmıştır. PCRM, 12.000’den fazla doktor üyesini temsil eden kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. Dilekçeleri Meme Kanseri Bilinçlendirme Ayı Kampanyalarının bir parçası olarak 3 Ekim 2019’da sunuldu.

• Ozmen V, Ozmen T, and Dogru V. Breast Cancer in Turkey; An Analysis of 20.000 Patients with Breast Cancer. European Journal of Breast Health, 2019 Jul 1;15(3):141-146. doi: 10.5152/ejbh.2019.4890. eCollection 2019 Jul. Abstract retrieved on Oct 10, 2019: htt HYPERLINK “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31312788″ps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31312788

• 4 McCann SE, Hays J, Baumgart CW, et al. Usual consumption of specific dairy foods is associated with breast cancer in the Roswell Park Cancer Institute Databank and BioRepository. Curr Dev Nutr. 2017;1:e000422. Abstract retrieved on Oct 10, 2019:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Usual+con HYPERLINK “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Usual+consumption+of+specific+dairy+foods+is+associated+with+breast+cancer+in+the+Roswell”sumption+of+specific+dairy+foods+is+associated+with+breast+cancer+in+the+Roswell

• Brinkman MT, Baglietto L, Krishnan K, et al. Consumption of animal products, their nutrient components and postmenopausal circulating steroid hormone concentrations. Eur J Clin Nutr. 2010;64:176-183. Abstract retrieved on Oct 10, 2019:

https://www HYPERLINK “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Consumption+of+animal+products%2C+their+nutrient+components+and+postmenopausal+circulating+steroid+hormone+concentrations”.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Consumption+of+animal+products%2C+their+nutrient+components+and+postmenopausal+circulating+steroid+hormone+concentrations

• Endogenous Hormones and Breast Cancer Collaborative Group. Endogenous sex hormones and breast cancer in postmenopausal women: reanalysis of nine prospective studies. J Natl Cancer Inst. 2002;94:606-616. Abstract retrieved on Oct 10, 2019:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=End HYPERLINK “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Endogenous+Hormones+and+Breast+Cancer+Collaborative+Group.+Endogenous+sex+hormones+and+breast+cancer+in+postmenopausal+women%3A+reanalysis+of+nine+prospective+studies”ogenous+Hormones+and+Breast+Cancer+Collaborative+Group.+Endogenous+sex+hormones+and+breast+cancer+in+postmenopausal+women%3A+reanalysis+of+nine+prospective+studies

• Kroenke CH, Kwan ML, Sweeney C, Castillo A, Caan BJ. High- and low-fat dairy intake, recurrence, and mortality after breast cancer diagnosis. J Natl Cancer Inst. 2013;105:616-623. 8 Ronco AL, De Stéfani E, Dáttoli R. Abstract retrieved on Oct 10, 2019:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ HYPERLINK “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23492346″pubmed/23492346

• Prentice RL, Aragaki AK, Howard BV, et al. Low-fat dietary pattern among postmenopausal women influences long-term cancer, cardiovascular disease, and diabetes outcomes. J Nutr. 2019;149:1565-1574. Abstract retrieved on Oct 10, 2019: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Low-fat+dietary+pattern+amon HYPERLINK “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Low-fat+dietary+pattern+among+postmenopausal+women+influences+long-term+cancer%2C+cardiovascular+disease%2C+and+diabetes+outcomes”g+postmenopausal+women+influences+long-term+cancer%2C+cardiovascular+disease%2C+and+diabetes+outcomes

• World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research. Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective. Continuous Update Project Expert Report 2018. Available at https://www.wcrf.org/dietandcancer.

• Türkiye peynir tüketiminde AB’yi yakaladı. From Narkozhaber.com Retrieved Oct 10, 2019:

• Turkey: Top 10 Causes of Death. Institute for Health Metrics and Evaluation. Data accessed on Oct 10, 2019 http://www.healthdata.org/turkey

• Physicians Committee for Responsible Medicine petition for warning labels on cheese. Retrieved Oct 10, 2019: https://p.widencdn.net/9unq1q/2019-10-03-Physicians-Committe HYPERLINK “https://p.widencdn.net/9unq1q/2019-10-03-Physicians-Committee-for-Responsible-Medicine-FDA-Petition-Breast-Cancer-and-Cheese-FINAL”e-for-Responsible-Medicine-FDA-Petition-Breast-Cancer-and-Cheese-FINAL

T.C. Sağlık Bakanlığı’na – Tüm peynir ürünleri için ürün ambalajı ve etiketlemesinde belirgin bir şekilde kanser uyarısı yapılması resmi talebimizdir. yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.

İnsanların yaşam tarzlarındaki vegan dönüşümler birlikte yaşadıkları insan-olmayan hayvan arkadaşlarının beslenme biçimlerine de yansımaya başladı.

Bu değişimlerin sonucunda sorulmaya başlanan şöyle sorular da yaygınlık kazanmakta: Köpekler vegan beslenebilir mi? Köpeklerin etsiz bir diyeti yaşam boyu sürdürmesinde sağlık yönünden sakıncalar var mıdır?

Bu tür sorulara yanıt bulma arayışı ve ilintili kaygılar sonucunda Pedigree, Natural Balance, PetGuard ve Purina gibi majör pet gıda şirketleri bitki bazlı alternatif ürünler çıkarmakta. Bu opsiyonlar arpa, ıspanak, esmer pirinç, patates ve bezelyeden üretiliyor.

Köpeklerin vegan beslenmelerinin sağlıklı bir yaşam sürmeleri önünde bir engel teşkil etmediğini gösteren bazı araştırmalar şimdiden literatürde öne çıkmakta.

Yine de, böyle ürünlerin değerlendirilmesine yönelik çok daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğuna uzmanlar tarafından bir çağrı niteliğinde değiniliyor.

Ayrıca, köpeklerin tüketimine yönelik gıda ürünlerinin kitlesel üretiminde kullanılan etlerin hastalıklı hayvanlardan elde edilme riskiyle ilgili kaygılar da zaman zaman dile getirilmekle beraber bu tür haberler basında daha fazla yer bulmaya başladı.

Son olarak, köpeklerin vegan beslenme olanaklarının her yönüyle incelenmesi ve her bir köpek bireyde protein ve diğer beslenme değerleri bakımından gerekliliklerin değişkenlik gösterebileceğine dikkat edilmesi gerektiğini hatırlatalım.

Yararlanılan kaynak:
https://www.usatoday.com/story/life/2019/09/05/vegan-dog-food-some-pet-owners-opting-meat-free-food-products/2208072001/

Köpekler vegan beslenebilir mi? yazısı ilk önce TVD | Haberler üzerinde ortaya çıktı.